VII SA/Wa 2260/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie KGPSP utrzymujące w mocy odmowę wznowienia postępowania w sprawie uzgodnienia rozwiązań zamiennych w zakresie ochrony przeciwpożarowej, uznając skarżącego za stronę nieposiadającą interesu prawnego.
Skarżący R. C. zaskarżył postanowienie Komendanta Głównego PSP, które utrzymało w mocy odmowę wznowienia postępowania administracyjnego dotyczącego uzgodnienia rozwiązań zamiennych w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Skarżący, jako właściciel sąsiedniego lokalu, domagał się wznowienia postępowania, twierdząc, że naruszono jego interes prawny. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów PSP, że skarżący nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym art. 6a ustawy o ochronie przeciwpożarowej, gdyż interes prawny w tym zakresie przysługuje wyłącznie inwestorowi lub właścicielowi obiektu, a nie właścicielom sąsiednich nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę R. C. na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej (KGPSP), które utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji odmawiające uchylenia postanowienia z marca 2021 r. w przedmiocie wyrażenia zgody na zastosowanie rozwiązań zamiennych w zakresie ochrony przeciwpożarowej. Skarżący, właściciel sąsiedniego lokalu, domagał się wznowienia postępowania, wskazując na naruszenie jego interesu prawnego. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów obu instancji. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, czy skarżący posiadał przymiot strony w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 6a ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Zgodnie z przepisami, w takich sprawach stroną jest wyłącznie inwestor lub właściciel obiektu budowlanego lub terenu, którego dotyczą rozwiązania zamienne. Sądy administracyjne konsekwentnie przyjmują, że właściciele sąsiednich nieruchomości, podobnie jak członkowie wspólnoty mieszkaniowej, posiadają w takich postępowaniach jedynie interes faktyczny, a nie prawny. Sąd podkreślił, że interes prawny musi wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego, a w tym przypadku skarżący nie wykazał, aby zaskarżone postanowienie naruszało jego indywidualne prawa. W związku z tym, organy prawidłowo odmówiły wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., a także nie stwierdziły podstaw do wznowienia z urzędu na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., uznając, że nie ujawniły się nowe okoliczności faktyczne lub dowody. Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, właściciel sąsiedniej nieruchomości nie posiada interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym uzgodnienia rozwiązań zamiennych w zakresie ochrony przeciwpożarowej na podstawie art. 6a ustawy o ochronie przeciwpożarowej. Interes prawny w takim postępowaniu przysługuje wyłącznie inwestorowi lub właścicielowi obiektu budowlanego lub terenu, którego dotyczą rozwiązania zamienne.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny podzielił stanowisko organów administracji, że postępowanie na podstawie art. 6a ustawy o ochronie przeciwpożarowej ma charakter uzgodnieniowy i dotyczy wyłącznie inwestora lub właściciela obiektu. Właściciele sąsiednich nieruchomości, podobnie jak członkowie wspólnoty mieszkaniowej, posiadają w takich sprawach jedynie interes faktyczny, a nie prawny, który musi wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (20)
Główne
u.o.p. art. 6a § ust. 1
Ustawa o ochronie przeciwpożarowej
Określa warunki, na jakich wymagania ochrony przeciwpożarowej mogą być spełnione w sposób inny niż określony w przepisach, jeżeli proponowane rozwiązania zamienne ograniczają ryzyko pożaru i zapewniają bezpieczeństwo.
u.o.p. art. 6a § ust. 2
Ustawa o ochronie przeciwpożarowej
Określa, że komendant wojewódzki PSP może, na wniosek inwestora lub właściciela obiektu, wyrazić zgodę na zastosowanie rozwiązań zamiennych w drodze postanowienia.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa wznowienia postępowania: strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu.
k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 5
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa wznowienia postępowania: wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów.
k.p.a. art. 151 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odmawia uchylenia decyzji (lub postanowienia) dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy utrzymania w mocy decyzji organu I instancji.
k.p.a. art. 126
Kodeks postępowania administracyjnego
Stosowanie przepisów o decyzjach do postanowień.
k.p.a. art. 127 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy zażalenia na postanowienie.
k.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania.
u.p.s.p. art. 11a § ust. 2 pkt 2
Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej
Dotyczy kompetencji Komendanta Głównego PSP.
Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę i dróg pożarowych art. 13 § ust. 4
Dotyczy wyrażenia zgody na zastosowanie rozwiązań zamiennych.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kontroli sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy uchylenia decyzji przez sąd administracyjny.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
p.b. art. 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane
Dotyczy odstępstw od przepisów techniczno-budowlanych.
k.c. art. 140
Kodeks cywilny
Prawo własności i jego granice.
k.c. art. 144
Kodeks cywilny
Zakaz działań szkodliwych dla sąsiadów.
u.w.l. art. 18
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Zarząd nieruchomością wspólna.
u.w.l. art. 20 § ust. 1
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Reprezentowanie wspólnoty mieszkaniowej przez zarząd.
u.w.l. art. 6
Ustawa z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali
Tworzenie wspólnoty mieszkaniowej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżący nie posiadał przymiotu strony w postępowaniu dotyczącym art. 6a ustawy o ochronie przeciwpożarowej, gdyż interes prawny przysługuje wyłącznie inwestorowi lub właścicielowi obiektu. Właściciele sąsiednich nieruchomości posiadają w takich postępowaniach jedynie interes faktyczny, a nie prawny. Nie ujawniły się nowe okoliczności faktyczne lub dowody uzasadniające wznowienie postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Organy prawidłowo odmówiły uchylenia postanowienia, gdyż nie zaszły przesłanki z art. 145 § 1 k.p.a.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 10 i 28 k.p.a. poprzez błędne wskazanie braku interesu prawnego skarżącego. Naruszenie art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez niewłaściwą ocenę ekspertyzy technicznej i brak wizji lokalnej. Naruszenie art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez błędne ustalenie kondygnacji budynku S. Naruszenie art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez brak analizy notatki służbowej dotyczącej pożaru samochodu i wymiarów tunelu. Naruszenie art. 7, 77, 80 k.p.a. poprzez brak zebrania pełnego materiału dowodowego (wizja lokalna, wystąpienie do konserwatora zabytków). Naruszenie zasady czynnego udziału strony (art. 10 k.p.a.).
Godne uwagi sformułowania
interes prawny ma wyłącznie inwestor lub właściciel obiektu budowlanego lub terenu podmioty te mają w takim postępowaniu wyłącznie interes faktyczny nie można uznać, ażeby postępowanie zakończone ostatecznym postanowieniem było dotknięte wadą kwalifikowaną określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.i.a. właściciel lokalu (członek wspólnoty) może wykazać swój indywidualny interes prawny w sprawach nie dotyczących nieruchomości wspólnej.
Skład orzekający
Mirosław Montowski
przewodniczący sprawozdawca
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
sędzia
Michał Podsiadło
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie kręgu stron w postępowaniach dotyczących uzgodnienia rozwiązań zamiennych w zakresie ochrony przeciwpożarowej na podstawie art. 6a ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz brak interesu prawnego właścicieli sąsiednich nieruchomości."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego postępowania administracyjnego związanego z ochroną przeciwpożarową; interpretacja interesu prawnego może być stosowana analogicznie w innych postępowaniach, gdzie stroną jest inwestor.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa przeciwpożarowego i interpretacji przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego w kontekście definicji strony i interesu prawnego, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy sąsiad ma prawo głosu w sprawie dróg pożarowych? Sąd rozstrzyga o interesie prawnym.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 2260/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-03-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-11-02
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Michał Podsiadło
Mirosław Montowski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Straż pożarna
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 961
art. 6a
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska asesor WSA Michał Podsiadło po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 marca 2023 r. sprawy ze skargi R. C. na postanowienie Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia 19 sierpnia 2022 r. znak: BPZ-III.5290.13.4.2022 w przedmiocie wznowienia postępowania oddala skargę
Uzasadnienie
Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej (dalej: "organ odwoławczy", "KGPSP") postanowieniem z [...] sierpnia 2022 r. znak: [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1, art. 126 i art. 144 w zw. z art. 127 § 2, art. 145 § 1 pkt 4 oraz art. 151 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 11a ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1940, ze zm., dalej: "u.p.s.p.") w zw. z art. 6a ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 869 ze zm., dalej: "u.o.p."), po rozpatrzeniu zażalenia R. C. (dalej: "skarżący") – utrzymał w mocy wydane w trybie wznowienia postępowania postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej (dalej: "organ I instancji", "[...] KWPSP") z [...] czerwca 2022 r. znak: [...] odmawiające uchylenia własnego postanowienia z [...] marca 2021 r. znak: [...].
W uzasadnieniu wydanego postanowienia organ odwoławczy przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Pismem z 4 marca 2022 r. D. D. (dalej: "wnioskodawczyni"), wystąpiła do organu I instancji o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem [...] KWPSP z [...] marca 2021 r. znak: [...] (dalej: "postanowienie uzgadniające"). Postanowienie uzgadniające zostało wydane na podstawie art. 6a ust. 2 pkt 2 u.o.p. oraz § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę i dróg pożarowych (Dz.U. z 2009 r., Nr 124, poz. 1030) w przedmiocie wyrażenia zgody, pod określonymi w tym postanowieniu warunkami, na zastosowanie rozwiązań zamiennych, stosownie do wskazań ekspertyzy technicznej pn. "Wystąpienie: określenie warunków dojazdu pożarowego do budynku z uwzględnieniem rozwiązań zamiennych nie pogorszających warunków ochrony przeciwpożarowej - § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę i dróg pożarowych (Dz.U. z 2009 r., Nr 124, poz. 1030), Budynek mieszkalny wielorodzinny – ul. W. – działki nr ew. [...] fragm. [...] - obręb [...]" (dalej: "Ekspertyza"), ze stycznia 2021 r., sporządzonej przez dr. inż. G. D. - rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych, nr upr. [...], w związku z niespełnieniem wymagań ochrony przeciwpożarowej w zakresie doprowadzenia drogi pożarowej do projektowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. W. w O.
Wnioskodawczyni jako przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego wskazała okoliczności wyszczególnione w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Podniosła, że jest właścicielką mieszkania pod adresem ul. S. w O. Ponadto podkreśliła, że jest stroną w prowadzonych przez Prezydenta O. postępowaniach dotyczących ustalenia warunków zabudowy oraz pozwolenia na budowę dla projektowanego budynku przy ul. W. Wskazała również, że o okoliczności wydania przez [...] KWPSP postanowienia uzgadniającego dowiedziała się 22 marca 2022 r. podczas zapoznawania się w siedzibie Urzędu Miasta O. z aktami sprawy dotyczącej pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku. Zdaniem wnioskodawczyni postanowienie uzgadniające dotyczyło jej interesu prawnego, gdyż jej mieszkanie znajduje się w budynku bezpośrednio sąsiadującym z projektowanym budynkiem. Podniosła również, że "ustalenia dotyczące lokalizacji dróg pożarowych w bezpośrednim sąsiedztwie, rozprzestrzeniania ognia, kierunków ewakuacji, dojazdu ekip ratowniczych, rozstawienia drabin (oraz innego sprzętu ratunkowego)" dotyczą jej interesu prawnego, a konkretnie ochrony jej własności przed zniszczeniem lub uszkodzeniem oraz ochrony zdrowia i życia. Wnioskodawczyni przedstawiała ponadto zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania określonych w art. 7 i 77 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszystkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, wskazując przy tym okoliczności, które w jej ocenie powinien uwzględnić organ I instancji przy wydawaniu postanowienia uzgadniającego.
Po zapoznaniu się z ww. wnioskiem, [...] KWPSP pismem z 6 kwietnia 2022 r. zwrócił się do Urzędu Miasta O. o wyjaśnienie, czy wnioskodawczyni jest stroną w postępowaniu w sprawie wydania pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. W. w O. (dz. nr ew. [...], fragm. [...], obręb [...]) oraz czy i kiedy zapoznawała się z aktami przedmiotowej sprawy. W odpowiedzi Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta O. w piśmie z 8 kwietnia 2022 r. wskazał, że wnioskodawczyni została uznana za stronę przedmiotowego postępowania, oraz że w dniu 22 marca 2022 r. zapoznawała się z aktami sprawy zawierającymi postanowienie uzgadniające.
W związku z powyższym, [...] KWPSP postanowieniem z [...] kwietnia 2022 r. znak: [...] wznowił postępowanie w sprawie zakończonej postanowieniem uzgadniającym.
Następnie pismem z 20 kwietnia 2022 r. do [...] KWPSP z wnioskiem o uznanie za stronę we wznowionym postępowaniu zwrócił się także skarżący. Podniósł przy tym, że swój interes prawny w przedmiotowym postępowaniu wykazał we wcześniejszej korespondencji kierowanej do [...] KWPSP.
Pismem z 17 maja 2022 r. znak WZ.5595.21.13.2021 [...] KWPSP zawiadomił strony, w tym skarżącego, o zakończeniu postępowania dowodowego oraz o przysługujących stronom prawach wynikających z art. 10 § 1 k.p.a. W dniu 19 maja 2022 r. skarżący zapoznał się z aktami sprawy. Następnie w piśmie z 24 maja 2022 r. wniósł o włączenie do akt sprawy jego dotychczasowej korespondencji oraz wskazał okoliczności, które w jego ocenie powinien uwzględnić organ I instancji przy rozstrzygnięciu sprawy zakończonej postanowieniem uzgadniającym.
[...] KW PSP postanowieniem z [...] czerwca 2022 r. znak [...] odmówił uchylenia własnego postanowienia z [...] marca 2021 r. znak [...], z uwagi na nieposiadanie przez wnioskodawczynię i skarżącego przymiotu strony w postępowaniu administracyjnym, którego wznowienia żądali. W uzasadnieniu organ I instancji podniósł, że wskazywana przez wnioskodawczynię oraz skarżącego przesłanka wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. okazała się niezasadna. Wskazał, że zarówno D. D. jak i R. C., będący właścicielami mieszkań nr [...] w budynku położonym przy ul. S. w O., nie posiadają przymiotu strony, tj. nie są inwestorem lub właścicielem obiektu budowalnego będącego przedmiotem wystąpienia, ani też nie posiadają interesu prawnego uzasadniającego ustalenie, iż winni być w ww. postępowaniu uznani za stronę. Odnosząc się natomiast do przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., organ I instancji stwierdził, że zarówno wnioskodawczyni, jak i skarżący nie przedstawili istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania postanowienia uzgadniającego, które uzasadniałyby uchylenie tego postanowienia.
Na powyższe postanowienie [...] KWPSP z [...] czerwca 2022 r. zażalenie wniósł skarżący.
Wspomnianym na wstępie postanowieniem z [...] sierpnia 2022 r. KGPSP utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia przytoczył treść art. 145 § 1 k.p.a., art. 149 § 1 i 2 k.p.a. oraz art. 151 § 1 k.p.a. Wyjaśnił następnie, że wskazywana przez wnioskodawczynię przesłanka z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. determinuje zakres postępowania wszczętego na jej podstawie, którego przedmiotem jest wówczas w pierwszej kolejności ustalenie, czy z wnioskiem o wznowienie wystąpił podmiot rzeczywiście legitymujący się przymiotem strony w postępowaniu zakończonym decyzją (tut. postanowieniem) ostateczną. Przywołał treść art. 28 k.p.a. i wskazał, że przepis ten nie zawiera normy prawnej samoistnej, a wymaga zastosowania łącznie z normą prawa materialnego, stanowiącą podstawę do merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy, w której jednostka żąda udzielenia jej ochrony prawnej przez jej rozstrzygnięcie na drodze prawa, a następnie na drodze prawa poddania weryfikacji. Ponadto wyjaśnił, że w sprawach prowadzonych w trybie art. 6a u.o.p., których przedmiotem jest wyrażenie zgody na zastosowanie rozwiązań zamiennych w stosunku do wymagań ochrony przeciwpożarowej, interes prawny ma wyłącznie inwestor lub właściciel obiektu budowlanego lub terenu, którego dotyczą te rozwiązania zamienne. Wskazał jednocześnie, że świadczy o tym brzmienie art. 6a ust. 2 u.o.p.
KGPSP wskazał dalej, że postępowanie w tym trybie wszczynane jest na wniosek strony, a podjęte w tych sprawach rozstrzygnięcia przez organy Państwowej Straży Pożarnej ("PSP") nie mają charakteru nakazowego, a jedynie dają inwestorowi lub właścicielowi obiektu budowlanego lub terenu możliwość spełnienia wymagań ochrony przeciwpożarowej w inny sposób niż wynika to wprost z przepisów prawa. Ponadto zaznaczył, że adresatem rozstrzygnięcia w tego typu sprawach kończących się nie decyzją nakładającą obowiązek a postanowieniem dającym możliwość jego realizacji w inny sposób niż stanowi o tym wprost przepis prawa materialnego, jest tylko inwestor lub właściciel.
Zaznaczył ponadto, że inwestor lub właściciel obiektu budowlanego może występować do właściwych organów PSP o uzgodnienie więcej niż jednej koncepcji rozwiązań zamiennych, a po ich uzgodnieniu założenia projektowe zrealizować zgodnie ze wskazaniami jednej z nich lub zdecydować się na realizację przepisów wprost. Natomiast rolą organów PSP jest merytoryczna ocena zaproponowanych we wniosku strony rozwiązań zamiennych w stosunku do wymagań ochrony przeciwpożarowej, w kontekście zapewnienia w budynku akceptowalnego poziomu bezpieczeństwa pożarowego. Zdaniem organu odwoławczego punktem odniesienia przy określaniu tego poziomu są w szczególności wymagania podstawowe, określone w art. 6a ust. 1 u.o.p.
W związku z powyższym KGPSP przypomniał, że niniejsza sprawa dotyczy wznowienia postępowania administracyjnego, którego przedmiotem było wyrażenie zgody na zastosowanie rozwiązań zamiennych dla projektowanego budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. W. w O. Podniósł, że postępowanie to prowadzone było w trybie art. 6a u.o.p. i zostało wszczęte przez [...] KWPSP na wniosek inwestora E. sp. z o.o. sp. k. z siedzibą w G.
Organ odwoławczy uznał, że wnioskodawczyni i skarżący, jako właściciele mieszkań nr [...] w budynku przy ul. S. w O., w sąsiedztwie projektowanej zabudowy, nie posiadają interesu prawnego w postępowaniu zakończonym wydaniem postanowienia uzgadniającego. Wyjaśnił przy tym, że postępowania dotyczące warunków zabudowy oraz pozwolenia na budowę projektowanego budynku prowadzone są na podstawie innych przepisów, tj. ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, a katalog stron w tych postępowaniach jest znacznie szerszy niż ma to miejsce w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 6a u.o.p.
Zdaniem KGPSP, ww. osoby posiadają jedynie interes faktyczny w sprawie, albowiem nie można wskazać żadnego przepisu prawa, z którego wynikałby ich interes prawny i który dawałby podstawę do udziału wnioskodawczyni i skarżącego na prawach strony w tym postępowaniu.
W ocenie KGPSP, organ I instancji prawidłowo stwierdził, że wnioskodawczyni i skarżący nie posiadali przymiotu strony w postępowaniu zakończonym wydaniem postanowienia uzgadniającego i na podstawie art. 151 § 1 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 k.p.a., odmówił uchylenia tego postanowienia, z uwagi na niewystępowanie przesłanki do jego uchylenia, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Odnosząc się z kolei do podnoszonej przez wnioskodawczynię i skarżącego przesłanki do wznowienia postępowania, o której mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wskazał, że skoro w toku postępowania określonego w 149 § 2 k.p.a. [...] KWPSP ustalił, że żądanie wszczęcia postępowania zakończonego postanowieniem uzgadniającym pochodzi od osób nieposiadających przymiotu strony w tym postępowaniu, to w ramach tego postępowania organ I instancji nie powinien był poddawać ocenie drugiej przyczyny wznowienia wskazanej przez wnioskodawczynię i skarżącego (art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a.), gdyż żądanie nie pochodziło od strony. Z tej przyczyny organ mógł wznowić postępowanie jedynie z urzędu.
Końcowo KGPSP nadmienił, że w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 6a ust. 2 u.o.p. nie jest wymagane zbieranie dodatkowego materiału dowodowego, gdyż organ orzeka wyłącznie w oparciu o ekspertyzę techniczną sporządzoną przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych i wniosek inwestora lub właściciela obiektu budowlanego lub terenu, którego dotyczą rozwiązania zamienne w stosunku do wymagań ochrony przeciwpożarowej.
Skargę do tutejszego Sądu na ww. postanowienie KGPSP z [...] sierpnia 2022 r. złożył skarżący, domagając się uchylenia postanowień organów obu instancji.
W skardze zarzuca naruszenie:
- art. 10 oraz art. 28 k.p.a. – poprzez błędne wskazanie braku jego interesu prawnego - właściciela nieruchomości znajdującej się w strefie oddziaływania inwestycji. Podniósł, że źródłem interesu prawnego są między innymi art. 140 i art. 144 k.c., na podstawie których określony podmiot może domagać się ochrony prawnej. Zdaniem skarżącego wystarczającym jest ustalenie, iż jakiekolwiek potencjalne oddziaływania planowanej inwestycji mogą wykraczać poza granice nieruchomości inwestycyjnej. Organ uznał, iż wszelkie kwestie związane z bezpieczeństwem przeciwpożarowym dotyczą jedynie wewnątrz planowanej inwestycji. W ocenie skarżącego jest to błędny tok myślenia. Wskazał, że organ powinien zgodnie z przepisami ocenić wpływ zagrożenia pożarowego oraz potrzeb ewakuacji różnymi sposobami na zwartą zabudowę wokół inwestycji. Ewentualny pożar nie musi się ograniczyć jedynie do projektowanego budynku, ale może rozprzestrzenić na zabudowania sąsiednie. Ponadto wyjaśnił, że fakt, iż zachowane są wymagane przepisami odległości od sąsiednich zabudowań, nie oznacza, że ogień nie rozprzestrzeni się dalej. Może to być tylko kwestia czasu, uzależniona od zastosowanych rozwiązań przeciwpożarowych, od których uzależnione będzie szybki dojazd ekip ratunkowych, rozstawienie drabin i reszty sprzętu ratunkowego, szybkość i sposoby ewakuacji mieszkańców itd. Zastosowane rozwiązania zamienne być może zapewniają szybki dojazd ekip ratunkowych do elewacji frontowej projektowanego budynku, i ewakuację jego mieszkańców. Jednakże z punktu widzenia ochrony interesu prawnego skarżącego istotniejsze jest to, że organ nie dokonał analizy możliwości gaszenia elewacji bocznych i tylnej oraz w jaki sposób i skąd będą one gaszone? Skarżący podniósł, że organ w tym kierunku nie dokonał wizji lokalnej, ponieważ brak jest w aktach sprawy protokołu z jej przeprowadzenia. Zdaniem skarżącego, dzięki przeprowadzeniu takiej wizji organ administracji oceniłby w terenie możliwości ewakuacyjne oraz zrozumiałby zaniepokojenie jego oraz Wspólnoty Mieszkaniowej. Wskutek zaocznej oceny projektu, odstępstw i zastosowania rozwiązań zamiennych przyzwolone odstępstwa przeciwpożarowe nie zostały przeanalizowane dostatecznie wnikliwie. Organ swoim rozstrzygnięciem naraża ekipy ratunkowe podczas prowadzenia akcji ratunkowych na utrudniony dostęp do elewacji sąsiadującej z budynkiem, w którym mieszka, co potencjalnie może wpłynąć na rozprzestrzenienie się ognia na jego własność oraz uniemożliwić ewakuację poszkodowanych a także rannych ratowników. Wyjaśnił, że to natomiast już bezpośrednio dotyczy ochrony prawnej jego własności, oraz bezpieczeństwa jego i jego rodziny. Podniósł również, że organ na żadnym z etapów postępowania nie dokonał analizy oddziaływania na nieruchomości sąsiednie (z czego może wynikać fakt istnienia/ochrony interesu prawnego którejś ze stron). Wskazał, że analizę taką wykonano podczas innych postępowań dotyczących przedmiotowej inwestycji (decyzja o warunkach zabudowy, pozwolenie na budowę) wskazując szeroki krąg stron postępowania mogących posiadać interes prawny. W ocenie skarżącego ciężko w tej sytuacji zrozumieć czemu organ automatycznie ogranicza krąg stron postępowania jedynie do inwestora;
- art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. – poprzez wystąpienie sporządzone przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń dr. inż. G. D. ze stycznia 2021 r. wskazujące brak możliwości wykonania drogi pożarowej spełniającej wymagania przepisów, brak możliwości zapewnienia drogi pożarowej z zastosowaniem okien dla ekip ratowniczych, jak również zapewnienia zasięgu do 30% elewacji budynku z powodu zwartej zabudowy oraz ukształtowania terenu. W zakresie tego zarzutu skarżący wskazał, że projektowany budynek jest na skarpie o znacznej różnicy wysokości, czego organ naocznie nie ocenił i nie sprawdził dokonując wizji lokalnej - niezgodność z przepisami ppoż. i niemożliwa do usunięcia będąca przedmiotem odstępstwa. Ponadto wskazał, że rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych wskazuje szereg wymagań jakie powinny spełniać drogi pożarowe. Zdaniem skarżącego, ww. opracowanie nie precyzuje, których wymagań i w jakim stopniu nie da się spełnić. Zaznaczył również, że analiza akt postępowania, oraz treści postanowień [...] KWPSP z [...] czerwca 2022 r. oraz [...] marca 2021 r. nie wskazuje, by organ w jakikolwiek sposób weryfikował, które wymagania i pod jakim względem są niemożliwe do spełnienia, podczas gdy powinna być to jedna z pierwszych czynności organu w postępowaniu. Wskazał, że weryfikacja wymagań niemożliwych do realizacji w zakresie drogi pożarowej, pozwoliłaby nie tylko ocenić potrzebę zastosowania rozwiązań zamiennych. Pozwoliłaby również ocenić czy niezbędne są aż tak daleko idące odstępstwa zamienne, ocenić wpływ na bezpieczeństwo ppoż. nieruchomości sąsiednich, skutecznie ustalić zakres stron postępowania. Zaznaczył, że przede wszystkim jednak, uzyskane informacje mogłyby wskazać alternatywy pozwalające jednostkom straży pożarnej w większym stopniu na dostęp do gaszenia elewacji bocznych budynku;
- art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. – poprzez to, że organ błędnie rozpoznał adres S. jak obiekt 4-kondygnacyjny, w związku z czym nie wymaga on doprowadzenia drogi pożarowej. Skarżący wskazał, że jako 5-kondygnacyjny i wymagający doprowadzenia drogi pożarowej został uznany jedynie budynek S. Podniósł, że faktycznie S. są jednym budynkiem, połączonym tymi samymi fundamentami, ścianami nośnymi i co najważniejsze otwartym strychem (z tą tylko różnicą, że tylko po stronie 9 został zaadaptowany lokal mieszkalny). Skarżący wskazał, że gdyby organ to wiedział, gdyby wnikliwie prowadził sprawę administracyjną i dokonał wizji lokalnej a także wystąpił do konserwatora zabytków o dokumentację dotyczącą konstrukcji, materiałów itd. budynku, o co skarżący wnioskował w toku postępowania (pismo z 24 maja 2022 r., organ odniósł się do tego pisma w treści postanowienia z [...] czerwca 2022 r., jednak pominąwszy jego wniosek o zbadanie konstrukcji i rodzaju materiałów z jakich zbudowany jest budynek);
- art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. - w momencie zakończenia postępowania dowodowego, w aktach sprawy nie było notatki służbowej dotyczącej pożaru samochodu w dniu 15 sierpnia 2012 r. na nieruchomości skarżącego. Jeśli taka notatka została dołączona, strony nie zostały o tym poinformowane, nie miały wglądu w ten dowód w toku postępowania. Ponadto skarżący wskazał, że z treści postanowienia nie wynika jednoznacznie czy organ zapoznał się z notatką ze zdarzenia, czy treść notatki zawiera informację o ewentualnej próbie wjazdu na posesję przez tunel. Zdaniem skarżącego organ nie analizował w toku postępowania konstrukcji budynku, więc nie zbadał wymiarów tunelu. Wyjaśnił ponadto, że gdyby organ przeanalizował wymiary tunelu, wiedziałby, iż fizycznie samochód bojowy straży pożarnej nie jest w stanie przejechać przez przejazd. W ocenie skarżącego jest to o tyle istotne, że wobec odstępstwa od drogi pożarowej, podwórko pomiędzy planowanym budynkiem a budynkiem S., może okazać się jedynym miejscem skąd będzie można skutecznie gasić ogień na elewacji bocznej planowanego budynku oraz elewacji tylnej budynku S.;
- art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a. – poprzez to, że organ był obowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiał dowodowego (brak protokołu z wizji lokalnej pożaru samochodu z roku 2012 w aktach prawy, brak wystąpienia do Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w sprawie stanu technicznego zabytków czy informacji na temat materiałów z jakich zostały wykonane). Ponadto wskazał, że organ przeprowadzający postępowanie na wezwanie organu właściwego do załatwienia sprawy nie skorzystał z prawa przesłuchania świadków i biegłych na okoliczności będące przedmiotem tego postępowania. Zdaniem skarżącego zaniechanie przez organ administracji państwowej podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i ważne dla niej okoliczności, jest uchybieniem przepisom postępowania administracyjnego, skutkującym wadliwością decyzji.
Ponadto wskazał, że w nie zgadza się z wydanym postanowieniem z [...] marca 2021 r., które zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, tzn. art. 7, art. 77, art. 80 k.p.a., § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. z 2009 r., Nr 124, poz. 1030) w zw. z art. 6a ust. 2 pkt 2 u.o.p. poprzez to, że organ nie dokonał wnikliwej oceny bezpieczeństwa przeciwpożarowego inwestora i sąsiednich nieruchomości analizując tylko zaprojektowane rozwiązania zamienne. Dodatkowo wniósł uwagi dotyczące naruszenia zasady czynnego udziału strony (wynikającej z art. 10 k.p.a.) w postępowaniu administracyjnym dotyczącym kwestii ochrony przeciwpożarowej.
W odpowiedzi na skargę KGPSP wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2492) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma obowiązek przeprowadzić kontrolę zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że w danej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 259, dalej "p.p.s.a."). Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu. Inaczej mówiąc, jeśli zaskarżona decyzja lub postanowienie są zgodne z prawem, uchylenie ich przez sąd jest niedopuszczalne.
Jednocześnie należy podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowane postanowienie nie narusza prawa w sposób wskazany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zaskarżonym orzeczeniem z [...] sierpnia 2022 r. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej utrzymał w mocy postanowienie [...] Komendanta Wojewódzkiego PSP z [...] czerwca 2022 r. odmawiające uchylenia własnego postanowienia z [...] marca 2021 r. znak: [...] o wyrażeniu zgody na spełnienie wymagań w zakresie bezpieczeństwa pożarowego w inny sposób niż wynikające z przepisów prawa, pod określonymi tam warunkami.
Podstawę rozstrzygnięć organów orzekających w niniejszej sprawie stanowił przepis art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., zgodnie z którym, organ administracji publicznej, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 149 § 2 wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1, art. 145a, art. 145aa lub art. 145b.
Stosownie do art. 126 k.p.a., powyższy przepis stosuje się odpowiednio do postanowień, z tym że zamiast decyzji, wydaje się postanowienie.
Wznowienie postępowania w sprawie rozpoznanej ww. ostatecznym postanowieniem [...] KWPSP z [...] marca 2021 r. zostało wszczęte na wniosek D. D. i było prowadzone przy udziale skarżącego, w oparciu o przesłanki wskazane art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. W myśl art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. Natomiast w pkt 5 ww. artykułu jako podstawę wznowienia postępowania wskazano wyjście na jaw istotnych dla sprawy nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję.
Trafnie wskazały organy PSP, że skoro postępowanie w przedmiotowej sprawie zostało wszczęte na wniosek, to w pierwszej kolejności wymagało ustalenia, czy wnioskodawczyni oraz skarżący rzeczywiście legitymują się interesem prawnym do jego zainicjowania.
Dla rozstrzygnięcia wskazanej kwestii kluczowe znaczenie ma natomiast wyjaśnienie, kto ma interes prawny do udziału w postępowaniu przed organami Państwowej Straży Pożarnego w postępowaniu prowadzonym w trybie określonym przepisami art. 6a ust. 2 pkt 2 ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę i dróg pożarowych.
W tym kontekście należy zauważyć, że zgodnie z dyspozycją art. 6a ust. 1 u.o.p., wymagania ochrony przeciwpożarowej dotyczące obiektów budowlanych lub terenów mogą być w przypadkach określonych w przepisach dotyczących ochrony przeciwpożarowej spełnione w sposób inny niż określony w tych przepisach, jeżeli proponowane rozwiązania zamienne w stosunku do wymagań ochrony przeciwpożarowej ograniczają możliwość powstania pożaru, a w razie jego wystąpienia:
1) zapewniają zachowanie nośności konstrukcji przez określony czas;
2) zapewniają ograniczenie rozprzestrzeniania się ognia i dymu wewnątrz obiektu budowlanego;
3) zapewniają ograniczenie rozprzestrzeniania się pożaru na sąsiednie obiekty budowlane lub tereny przyległe;
4) zapewniają możliwość ewakuacji ludzi lub ich uratowania w inny sposób;
5) uwzględniają bezpieczeństwo ekip ratowniczych.
Stosownie zaś do treści art. 6a ust. 2 u.o.p., komendant wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej właściwy dla miejsca lokalizacji inwestycji na uzasadniony ekspertyzą techniczną wniosek inwestora lub właściciela obiektu budowlanego lub terenu, którego dotyczą rozwiązania zamienne w stosunku do wymagań ochrony przeciwpożarowej, może, w drodze postanowienia, na które służy zażalenie:
1) wyrazić zgodę na zastosowanie rozwiązań zamiennych;
2) wyrazić zgodę na zastosowanie rozwiązań zamiennych pod warunkiem spełnienia dodatkowych wymagań określonych w postanowieniu;
3) nie wyrazić zgody na zastosowanie rozwiązań zamiennych.
W ust. 3 cytowanego art. 6a przewidziano jednocześnie, że przepisy ust. 1 i 2 stosuje się również przy stosowaniu rozwiązań zamiennych w stosunku do wymagań ochrony przeciwpożarowej w przypadkach określonych w art. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych – przyp. tut. Sąd).
Z brzmienia przywołanego wyżej art. 6a ust. 2 u.o.p. wynika, że postępowanie w sprawach wyrażenia zgody na zastosowanie rozwiązań zamiennych w zakresie ochrony przeciwpożarowej obiektów budowlanych może być wszczęte wyłącznie na wniosek inwestora bądź właściciela takiego obiektu. Tym samym, ustawodawca na gruncie powołanej normy prawnej ograniczył także krąg podmiotów mogących być stroną takiego postępowania.
W orzecznictwie sądów administracyjnych zgodnie wyrażany jest pogląd, według którego, na gruncie postępowań dotyczących uzgodnienia projektu budowlanego pod względem wymogów przeciwpożarowych stroną jest wyłącznie inwestor. Tylko inwestor ma bowiem interes prawny uzasadniający jego udział w postępowaniu w charakterze strony, gdyż uzgodnienie dotyczy jego prawa jakim jest uzgodniony przez rzeczoznawcę do spraw ochrony przeciwpożarowej projekt budowlany. Wyłącznie projekt budowlany posiadający tego rodzaju uzgodnienie jest projektem kompletnym i tylko w oparciu o taki projekt inwestor może uzyskać pozwolenie na budowę. Inne podmioty, które uczestniczą w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę w charakterze strony mogą mieć wyłącznie interes faktyczny w tym, czy inwestor będzie posiadał bądź nie posiadał uzgodnienie projektu budowlanego pod kątem ochrony przeciwpożarowej. Posiadanie bądź nie posiadanie takiego uzgodnienia nie skutkuje powstaniem dla tych osób jakiegokolwiek uprawnienia jak też nie nakłada na te osoby jakiegokolwiek obowiązku. Takie uprawnienia lub obowiązki mogą powstać dopiero w związku z uzyskaniem przez inwestora pozwolenia na budowę, co następuje w postępowaniu administracyjnym o wydanie takiego pozwolenia. Uzyskanie uzgodnienia projektu budowlanego pod kątem ochrony przeciwpożarowej następuje na etapie wcześniejszym. Inwestor posiadający takie uzgodnienie może wystąpić o wydanie pozwolenia na budowę ale nie musi tego czynić (zob. wyrok NSA z dnia 2 grudnia 2016 r., sygn. akt II OSK 575/16; wyrok WSA w Warszawie z 5 marca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2255/19, dostępne na: orzeczenia.nsa.gov.pl - dalej: "CBOSA").
Tożsame wnioski należy wyprowadzić z uregulowania zamieszczonego w art. 6a ust. 2 u.o.p., przy czym w przepisie tym mowa jest nie tylko o inwestorze, ale również o właścicielu budynku lub terenu, co stanowi pewne rozszerzenie katalogu podmiotów, którym przysługuje przymiot strony w postępowaniu prowadzonym w oparciu o ww. przepis. Jak trafnie wyjaśnił WSA w Warszawie w wyroku z 4 grudnia 2019 r. (sygn. akt VII SA/Wa 1311/19, CBOSA), który to pogląd tutejszy Sąd w pełni podziela i uznaje za własny, postępowanie toczące się w trybie art. 6a u.o.p., stanowi odrębne postępowanie o charakterze wyłącznie uzgodnieniowym i prowadzone jest tylko w zakresie zaproponowanych w ekspertyzie technicznej - wykonanej na zlecenie inwestora - rozwiązań zamiennych ochrony przeciwpożarowej. W konsekwencji, właściwe organy PSP w takim postępowaniu uprawnione są wyłącznie do badania zagadnień związanych z ochroną przeciwpożarową.
Za zasadne uznać przyjdzie zatem rozważania KGPSP, który w zaskarżonym postanowieniu wyjaśnił, że zakres postępowania w trybie art. 6a u.o.p. ogranicza się w zasadzie wyłącznie do oceny przedłożonego przez inwestora lub właściciela obiektu budowlanego opracowania rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń przeciwpożarowych i stwierdzenia, czy zaproponowane tam rozwiązania zamienne zasługują na akceptację z punktu widzenia ochrony ppoż. Właściwy organ PSP nie prowadzi w tym zakresie żadnych własnych ustaleń, lecz bada, czy przewidziane rozwiązania zamienne odpowiadają stawianym wymaganiom bezpieczeństwa pożarowego względem projektowanego obiektu. Zakres tego postępowania nie obejmuje zaś koniecznego uzgodnienia projektu budowlanego przedkładanego w toku procedury zmierzającej do uzyskania pozwolenia na budowę, który to projekt nie musi odpowiadać rozwiązaniom zaakceptowanym w trybie art. 6a u.o.p. Innymi słowy, stanowisko zajmowane przez organy PSP w oparciu o art. 6a ww. ustawy pozwala jedynie inwestorowi bądź właścicielowi budynku zorientować się, czy w danym obiekcie możliwe jest zastosowanie odmiennych zabezpieczeń ppoż., niż przewidziane w przepisach ustawy oraz np. rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę i dróg pożarowych. Tylko te podmioty mają interes prawny w tym, aby uzyskać rzeczone odstępstwo, natomiast w razie jego uzyskania, właściciele lub użytkownicy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, mogą wykazywać wpływ tak przyjętych rozwiązań na przysługujące im prawa lub obowiązki, ale dopiero w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Nie mogą jednak czynić tego w postępowaniu uregulowanym w art. 6a u.o.p., gdyż na tym etapie nie można jeszcze wskazać jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego, stanowiącego podstawę ustalenia uprawnienia lub obowiązku tych osób, a więc z którego wynikałby ich interes prawny do kwestionowania zakładanych przez inwestora/właściciela obiektu budowlanego lub terenu rozwiązań przeciwpożarowych. Bezspornie podmioty te mają w takim postępowaniu wyłącznie interes faktyczny, który należy rozumieć jako polegający na tym, że dany podmiot jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, jednak nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa, mającymi stanowić podstawę skierowanego przez niego żądania w zakresie podjęcia stosownych czynności przez organ administracji (por. m.in. wyrok NSA z dnia 17 listopada 2017 r., sygn. akt I OSK 982/17, CBOSA). Podmiot mający interes faktyczny może żądać zatem od administracji podjęcia stosownych działań, jednakże żądanie to nie jest jeszcze oparte na przepisach prawa chroniących sferę interesów tego podmiotu (por. wyrok NSA z dnia 5 października 1998 r., sygn. akt II SA 1104/98, Lex nr 41301).
Takim niewątpliwie interesem faktycznym legitymują się w kontrolowanym postępowaniu zarówno wnioskodawczyni, jak i skarżący, natomiast nie wykazali oni dysponowania interesem prawnym do udziału w postępowaniu zainicjowanym wnioskiem inwestora złożonym na podstawie art. 6a u.o.p. Z tych przyczyny nie można uznać, ażeby postępowanie zakończone ostatecznym postanowieniem KWPSP z [...] marca 2021 r. znak: [...] wyrażające zgodę, pod określonymi w tym postanowieniu warunkami, na zastosowanie rozwiązań zamiennych, było dotknięte wadą kwalifikowaną określona w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.i.a. i żeby z tego powodu ww. postanowienie było nieprawidłowe.
Niemniej, nawet przyjmując stanowisko, że w określonych okolicznościach faktycznych przymiot strony w postępowaniu opartym na powyższych regulacjach ustawy o ochronie przeciwpożarowej (art. 6a) mogłyby mieć także inne podmioty, niż tylko inwestor bądź właściciele obiektu budowlanego lub terenu, to zdaniem Sądu, z całą pewnością w kontrolowanym przypadku nie należą do nich wnioskodawczyni oraz skarżący.
Trzeba bowiem podkreślić, że obowiązki w zakresie ochrony przeciwpożarowej budynku, obiektu budowlanego lub terenu, wynikające m.in. z ustawy o ochronie przeciwpożarowej oraz norm techniczno-budowlanych, odnoszone są przede wszystkim do ich właścicieli, zarządców oraz użytkowników (zob. np. art. 4 u.o.p.).
W myśl przepisów art. 18, art. 20 i art. 21 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (t.j. Dz.U. z 2021 r., poz. 1048), to wspólnota mieszkaniowa sprawuje zarząd nieruchomością wspólną. To wspólnota mieszkaniowa jest więc - co do zasady - stroną np. postępowania w sprawach z zakresu prawa budowlanego, a w konsekwencji także adresatem nałożonych na mocy tej ustawy obowiązków, kiedy roboty budowlane mają związek z nieruchomością wspólną (por. wyroki NSA z dnia 22 października 2015 r., sygn. akt II OSK 2772/13; z dnia 21 października 2015 r., sygn. akt II OSK 3064/14; wyrok WSA w Krakowie z dnia 8 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Kr 17/14; wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 grudnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 984/18, CBOSA). Również w postępowaniach z zakresu ochrony przeciwpożarowej budynków mieszkalnych, mających związek z nieruchomością wspólną legitymację do reprezentowania interesu podmiotu zbiorowego – ogółu właścicieli lokali, ma utworzona przez nich wspólnota mieszkaniowa. Ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy bowiem - stosownie do art. 6 ustawy o własności lokali – wspólnotę mieszkaniową, która może nabywać prawa i zaciągać zobowiązania, pozywać i być pozwana. Jeśli liczba lokali jest większa niż siedem, wspólnota mieszkaniowa jest reprezentowana na zewnątrz przez zarząd wybrany przez właścicieli lokali (art. 20 ust. 1 ustawy o własności lokali), który ma uprawnienie do jej reprezentowania w stosunkach zewnętrznych, odnoszących się do nieruchomości wspólnej. W sprawach tego rodzaju interes właścicieli poszczególnych lokali chroniony jest przez wspólnotę mieszkaniową, która to występuje wówczas w postępowaniu jako strona.
Powyższe oznacza, że członek wspólnoty mieszkaniowej zasadniczo nie może samodzielnie (obok wspólnoty) występować jako strona w tego rodzaju postępowaniach. Może to nastąpić tylko wówczas, gdy wykaże on swój zindywidualizowany, własny interes oparty na przepisie prawa wpływającym na jego sytuację prawną. To też oznacza, że dla uznania za stronę postępowania nie wystarczy samo powołanie się na fakt bycia współwłaścicielem części wspólnych budynku objętych oddziaływaniem planowanej (np. w sąsiedztwie) inwestycji budowlanej. Argument tego rodzaju (jak wskazuje się zgodnie w orzecznictwie) mógłby bowiem podnieść każdy członek wspólnoty mieszkaniowej, co przesądza o wspólnym jego charakterze dla wszystkich członków wspólnoty, a nie indywidualnym i własnym konkretnego członka wspólnoty.
Niemniej uznanie właściciela lokalu za stronę może mieć miejsce w sytuacji, gdy wykaże on, że inwestycja będzie miała lub już ma – w powiązaniu z odpowiednimi przepisami administracyjnego prawa materialnego – bezpośredni wpływ na jego prawa lub obowiązki, że będzie ingerować w wykonywane przez niego prawo własności do swojego lokalu (por. wyrok NSA z 15 lutego 2017r., sygn. akt II OSK 671/15; wyrok NSA z 22 kwietnia 2015, sygn. akt II OSK 2266/13). Przy czym sytuację, w której członek wspólnoty mieszkaniowej ma równoległe do wspólnoty mieszkaniowej prawo występowania jako strona postępowania w sprawach z zakresu prawa budowlanego, uznać należy za wyjątkową i mającą miejsce jedynie wówczas, gdy obrona praw właścicielskich nie może nastąpić w oparciu o mechanizmy zabezpieczające prawa poszczególnych członków wspólnoty wynikające z ustawy o własności lokali.
Podsumowując, w sytuacjach, dla których zastrzeżona jest kompetencja wspólnoty mieszkaniowej, za członków wspólnoty mieszkaniowej działa wyłącznie wspólnota. Natomiast właściciel lokalu (członek wspólnoty) może wykazać swój indywidualny interes prawny w sprawach nie dotyczących nieruchomości wspólnej. Przy czym indywidualna obrona członka wspólnoty sprowadza się jednak wyłącznie do jego "własnych spraw mieszkaniowych" (por. wyrok WSA w Łodzi z 23 sierpnia 2018 r., sygn. akt II SA/Łd 286/18 i przywołane w nim orzecznictwo, CBOSA).
W konsekwencji, Sąd podziela pogląd wyrażony w zaskarżonym postanowieniu i postanowieniu go poprzedzającym, że skarżący nie wykazał żadnych konkretnych okoliczności i norm prawnych, w świetle których należałoby przyjąć, że postanowienie [...] KWPSP z [...] marca 2021 r. oddziałuje na jego nieruchomość lokalową, co ewentualnie przemawiałoby za przyznaniem mu indywidualnego interesu prawnego w postępowaniu rozpoznanym tym orzeczeniem.
Podkreślić w tym miejscu trzeba, ze samo subiektywne odczucie określonego podmiotu, że inwestycja oddziałuje na bezpieczeństwo jego i należącego do niego lokalu mieszkalnego nie jest samo w sobie wystarczające do uznania, że powinien on być stroną określonego postępowania administracyjnego.
W realiach kontrolowanej sprawy, to zatem wspólnota mieszkaniowa, a nie właściciele poszczególnych lokali, mogłaby co najwyżej podejmować próbę wykazania interesu prawnego w kwestionowaniu postanowienia uzgodnieniowego. Skarżący nie wykazał bowiem w postępowaniu prowadzonym przed organami PSP, że ma taki interes poza wspólnotą, wynikający z jakichś szczególnych uwarunkowań wynikających z przysługującego mu tytułu własności do lokalu mieszkalnego nr [...] w budynku przy ul. S. w O.
Sąd nie podzielił przy tym stanowiska, że w sprawie zaistniała podstawa wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Z argumentacji skargi, jak i z wniosków i pism składanych w toku postępowania przed organami PSP nie wynika bowiem, ażeby na jaw wyszły jakiekolwiek nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody, istniejące w dacie wydania ostatecznego postanowienia z [...] marca 2021 r., nieznane [...]KWPSP, a które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Tak wnioskodawczyni, jak i autor skargi w istocie rzeczy podnoszą bowiem argumenty przemawiające ich zdaniem za niewyjaśnieniem przez organ wojewódzki PSP wszystkich okoliczności sprawy z uwzględnieniem istniejącego sposobu zagospodarowania terenu i nieprawidłową ocenę proponowanych w opracowaniu rzeczoznawcy przedłożonym przez inwestora rozwiązań zamiennych. Tymczasem, jak zasadnie ocenił KGPSP, kwestie te nie mogły pozostawać w sferze zainteresowania organów w postępowaniu wznowieniowym, gdyż po pierwsze nie zostały podniesione przez osoby do tego uprawnione, a po drugie nie mieściły się w przesłance wskazanej w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., w sytuacji, gdy poza oceną złożonej przez inwestora opinii rzeczoznawcy ds. zabezpieczeń ppoż., organ PSP w postępowaniu opartym na art. 6a u.o.p. nie prowadzi postępowania wyjaśniającego, ani żadnych innych czynności dowodowych.
Reasumując, Sąd stwierdził, że zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. organy prawidłowo odmówiły uchylenia postanowienia [...]KWPSP z [...] marca 2021 r., w sytuacji gdy w sprawie nie zachodziły przesłanki do jego wyeliminowania z obrotu prawnego wskazane w art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Mając na uwadze treść uzasadnienia zaskarżonego postanowienia, Sąd uznał je za przekonujące i odpowiadające wymogom wynikającym z reguł postępowania administracyjnego (art. 8, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.) Dlatego należało stwierdzić, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, a postępowanie zmierzające do jego wydania nie naruszało przepisów procedury administracyjnej (art. 7, art. 77 § 1 i art. 78 k.p.a.).
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, albowiem wniesiona skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI