VII SA/Wa 2258/23

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2024-03-07
NSAnieruchomościWysokawsa
plan zagospodarowania przestrzennegouchwała rady gminyprawo własnościinfrastruktura technicznaodprowadzanie ściekówocyszczalnia ściekówtermin wniesienia skargiwezwanie do usunięcia naruszenia prawa WSA Warszawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę Fundacji P. na uchwałę Rady Gminy W. dotyczącą planu zagospodarowania przestrzennego, uznając ją za wniesioną po terminie z powodu ponownego złożenia wezwania do usunięcia naruszenia prawa.

Fundacja P. wniosła skargę na uchwałę Rady Gminy W. z 2000 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując zapisy dotyczące odprowadzania ścieków sanitarnych, które uniemożliwiały jej budowę lokalnej oczyszczalni. Sąd odrzucił skargę, uznając ją za wniesioną po terminie. Kluczowe dla rozstrzygnięcia było ustalenie, że ponowne złożenie przez fundację wezwania do usunięcia naruszenia prawa, po wcześniejszym złożeniu takiego wezwania i wniesieniu skargi, nie mogło otworzyć drogi do skutecznego wniesienia kolejnej skargi.

Fundacja P. z siedzibą w W. zaskarżyła uchwałę Rady Gminy W. z dnia 29 czerwca 2000 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, kwestionując § 47 pkt 1 tiret 2, który ustalał zasadę odprowadzania ścieków sanitarnych do projektowanego kolektora "W" i Oczyszczalni Ścieków "Południe". Fundacja argumentowała, że zapis ten uniemożliwia jej realizację zamierzeń inwestycyjnych, w tym budowę lokalnej oczyszczalni ścieków, dla których uzyskała pozwolenie na budowę, a także narusza jej prawo własności i jest sprzeczny z przepisami wyższego rzędu. Rada Miasta Stołecznego Warszawy wniosła o odrzucenie skargi, podnosząc, że została ona wniesiona po terminie. Sąd administracyjny przychylił się do tego stanowiska, odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd uznał, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, będące warunkiem wniesienia skargi na akty prawa miejscowego, może być złożone tylko raz. Fundacja złożyła pierwsze wezwanie w maju 2021 r., a następnie skargę w październiku 2022 r. (która została odrzucona jako wniesiona po terminie). Kolejne wezwanie z czerwca 2023 r. i wniesiona po nim skarga zostały uznane za wniesione po terminie, ponieważ nie można powtarzać procedury wezwania do usunięcia naruszenia prawa. Sąd podkreślił, że ponowne złożenie wezwania nie otwiera drogi do skutecznego wniesienia skargi.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, ponowne złożenie wezwania do usunięcia naruszenia prawa przez ten sam podmiot w tej samej sprawie nie otwiera drogi do skutecznego wniesienia skargi po upływie terminu, ponieważ wezwanie to jest czynnością procesową, której nie można powtarzać wielokrotnie.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na utrwalonym orzecznictwie, zgodnie z którym wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest czynnością jednorazową, surogatem środka odwoławczego, i nie może być powtarzane bez ograniczeń. Ponowne złożenie wezwania nie może otworzyć drogi do skutecznego wniesienia skargi, jeśli termin do jej wniesienia już upłynął od daty pierwszego wezwania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (10)

Główne

p.p.s.a. art. 58 § 1 pkt 2

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.

u.s.g. art. 101 § 1

Ustawa o samorządzie gminnym

W przypadku naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, strona może wezwać właściwy organ gminy do usunięcia naruszenia prawa. Wezwanie to jest czynnością jednorazową.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 53 § 2

Ustawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

W przypadku skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego, termin do wniesienia skargi wynosi trzydzieści dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi, wniesienie skargi jest możliwe w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania.

u.z.p. art. 26

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

rozporządzenie z 1994 r. art. 26 § 2

Rozporządzenie Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozporządzenie z 2002 r. art. 26 § 3

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

Konstytucja RP art. 64 § 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

u.u.c.p.g. art. 5 § 1 pkt 2

Ustawa o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarga została wniesiona po terminie, ponieważ ponowne złożenie wezwania do usunięcia naruszenia prawa nie otwiera drogi do skutecznego wniesienia skargi.

Odrzucone argumenty

Zapis planu zagospodarowania przestrzennego narusza prawo własności i interes prawny skarżącej. Zapis planu jest sprzeczny z przepisami wyższego rzędu i uniemożliwia realizację inwestycji.

Godne uwagi sformułowania

wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały jednokrotnie Nie można instytucji wezwania [...] traktować jak czynności niewywołującej żadnych skutków prawnych, mogącej być powtarzaną wielokrotnie bez ograniczeń.

Skład orzekający

Iwona Szymanowicz-Nowak

przewodniczący sprawozdawca

Renata Nawrot

sędzia

Anna Pośpiech-Kłak

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących terminu wniesienia skargi na akty prawa miejscowego, w szczególności w kontekście instytucji wezwania do usunięcia naruszenia prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej procedury wnoszenia skarg na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i interpretacji art. 101 ust. 1 u.s.g. oraz art. 53 § 2 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej związanej z terminami wnoszenia skarg, co jest kluczowe dla praktyki prawniczej. Choć meritum sprawy nie zostało rozstrzygnięte, aspekt formalny jest istotny.

Kiedy jedno wezwanie do urzędu może zablokować Twoją skargę? Kluczowa lekcja o terminach w sądzie administracyjnym.

Dane finansowe

WPS: 300 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2258/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-03-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Pośpiech-Kłak
Iwona Szymanowicz-Nowak /przewodniczący sprawozdawca/
Renata Nawrot
Symbol z opisem
6150 Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego
6391 Skargi na uchwały rady gminy w przedmiocie ... (art. 100 i 101a ustawy o samorządzie gminnym)
Skarżony organ
Rada Miasta
Treść wyniku
Odrzucono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Iwona Szymanowicz – Nowak (spr.), Sędziowie: sędzia WSA Renata Nawrot, asesor WSA Anna Pośpiech – Kłak, , Protokolant: ref. Tomasz Bilewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2024 r. sprawy ze skargi Fundacji P. z siedzibą w W. na uchwałę Rady Gminy W. z dnia 29 czerwca 2000 r. nr 268 w przedmiocie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu osiedli P. i Z. postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić skarżącej Fundacji P. z siedzibą w W. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem uiszczonego wpisu sądowego od skargi.
Uzasadnienie
Pismem z 3 sierpnia 2023 r. Fundacja P. z siedzibą w W. (dalej: skarżąca, strona, fundacja), reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła skargę na uchwałę nr [...] Rady Gminy W. (dalej: organ, Rada Gminy) z dnia [...] czerwca 2000 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu osiedli P. i Z., sprostowanej uchwałą nr [...] z dnia [...] maja 2001 r., (Dz.Urz. Woj. [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2000 r., poz. [...] i nr [...], poz. [...] z dnia [...] sierpnia 2001 r., dalej: uchwała, m.p.z.p.), w części dotyczącej całego postanowienia zawartego w § 47 pkt 1 tiret 2 uchwały, ustalającego zasadę odprowadzania ścieków sanitarnych do projektowanego kolektora tłocznego "W" i do Oczyszczalni Ścieków "Południe" w odniesieniu do działki o numerze ewidencyjnym [...]
z obrębu [...] w zakresie, w jakim działka ta znajduje się w m.p.z.p. w terenie oznaczonym symbolem U/Z4.
Pełnomocnik skarżącej skarżonej uchwale zarzucił naruszenie następujących przepisów:
1) art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz.U. z 1996 r. Nr 13, poz. 74 z późn. zm., dalej: u.s.g.) oraz art. 26 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 1999 r. Nr 15, poz. 139
z późn. zm., dalej: u.z.p.) w zw. z art. 26 ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz. U. z 1999 r. Nr 15, poz. 140 z późn. zm., dalej: rozporządzenie z 1994 r.) i w zw. z art. 26 ust. 3 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690, dalej: rozporządzenie z 2002 r.), poprzez uchwalenie m.p.z.p. w sposób stojący
w sprzeczności z przepisami aktów prawa wyższego rzędu, rozporządzenia z 1994 r., rozporządzenia z 2002 r. oraz z przekroczeniem władztwa planistycznego, co
w konsekwencji powoduje niemożność zbudowania na działce skarżącej lokalnej oczyszczalni ścieków i korzystania z niej w sposób dopuszczony w decyzji nr [...] z [...] listopada 2021 r. w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, a tym samym niemożność korzystania z ustawowego prawa własności;
2) art. 18 ust. 2 pkt 5 u.s.g. oraz art. 26 u.z.p. w zw. z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16, poz. 93 z późn. zm., dalej: k.c.), poprzez uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego ograniczającego prawo własności skarżącej;
3) art. 18 ust. 2 pkt 5 u.s.g. oraz art. 26 u.z.p. w zw. z art. 21 ust. 1 oraz art. 64 ust. 1 i 2 oraz art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1995 r. (Dz. U. Nr 78, poz. 483 z późn. zm., dalej: Konstytucja RP), poprzez uchwalenie planu zagospodarowania przestrzennego ograniczającego prawo własności skarżącej.
W związku z powyższym pełnomocnik skarżącej wniósł o:
1) stwierdzenie nieważności zaskarżonej w § 47 pkt 1 tiret 2 uchwały w odniesieniu do działki ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...] objętej obszarem oznaczonym symbolem U/Z4;
2) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych.
Jednocześnie w celu wykazania wadliwości zapisów zagospodarowania przestrzennego, prawa własności do nieruchomości przy ul. [...] nr ew. [...] obręb [...], oznaczonej w skarżonej uchwale symbolem U/Z4, faktu braku możliwości dostawy wody z miejskiej sieci wodociągowej i odprowadzania ścieków do miejskiej sieci kanalizacyjnej z nieruchomości przy ul. [...] nr ew. [...] - z przyczyn niezależnych od skarżącej oraz posiadania przez skarżącą istnienia interesu prawnego w niniejszej sprawie, do skargi załączono: zaskarżoną uchwałę, odpis księgi wieczystej nr [...], pismo z Wodociągów [...] z 17 lutego 2023 r. pt. "Informacje techniczne przyłączenia do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej" oraz wezwanie skarżącej do usunięcia naruszenia prawa przez organ.
Fundacja w uzasadnieniu skargi podniosła, że dysponuje decyzją z [...] listopada 2021 r. nr [...] r. o pozwoleniu na budowę na działce nr [...] przy ul. [...] w W., oznaczonej w m.p.z.p. symbolem U/Z4. Na tej nieruchomości ma powstać wielofunkcyjny budynek użyteczności publicznej z zakresu opieki społecznej z wewnętrzną instalacją gazu i zagospodarowaniem terenu. Zgodnie
z § 101 pkt 1 i 2 m.p.z.p. na terenach o symbolu U/Z ustala rozwój funkcji usługowych
z zakresu sportu i rekreacji, rozrywki i kultury oraz dopuszcza rozwój funkcji usługowych z zakresu gastronomii, opieki społecznej i socjalnej, służby zdrowia, oświaty.
Skarżąca wskazała, że z § 47 pkt 1 tiret 2 uchwały wynika, iż w zakresie infrastruktury technicznej dotyczącej odprowadzania ścieków i wód opadowych dla terenu objętego uchwałą ustala się odprowadzenie ścieków sanitarnych do projektowanego kolektora "W" i do Oczyszczalni Ścieków "Południe". W ten sposób m.p.z.p. uniemożliwia realizację przez stronę zamierzeń inwestycyjnych na nieruchomości, związanych bezpośrednio z inwestycją, dla której uzyskała już pozwolenie na budowę. Z przyczyn niezależnych od strony nie jest możliwe przyłączenie nieruchomości i posadowionych na niej budynków do miejskiej sieci wodociągowej ani do miejskiej sieci kanalizacyjnej. Z pisma Wodociągów [...] wynika bowiem, że ewentualne przyłączenie do miejskiej sieci kanalizacyjnej może być możliwe dopiero po 2031 r., skoro do tego czasu przewidziane jest zbudowanie sieci kanalizacyjnej w ulicy D.
Zdaniem fundacji ograniczenie zawarte w skarżonym paragrafie uchwały jest sprzeczne z § 26 ust. 2 rozporządzenia z 1994 r. oraz z § 26 ust. 3 rozporządzenia
z 2002 r., ponieważ zgodnie z tymi przepisami Rada Gminy zobligowana była do uwzględnienia w m.p.z.p. możliwości wybudowania lokalnej oczyszczalni ścieków
i korzystania z niej w przypadku, gdy brak jest warunków do przyłączenia nieruchomości do zewnętrznej sieci. Poza tym skarżąca zauważyła, że organ dopuścił w § 47 pkt 2 uchwały możliwość odprowadzania ścieków sanitarnych do zbiorników bezodpływowych (szamb) dla zabudowy istniejącej i projektowanej jedynie na terenach kwartałów oznaczonych symbolami: Mj, M/U, Mj/U, U1, U2 do czasu realizacji sieci kanalizacyjnej, jednocześnie nie określając w żadnym stopniu kwestii zakazu bądź dopuszczenia możliwości odprowadzania ścieków do lokalnej oczyszczalni ścieków.
Strona zwróciła również uwagę na przepis art. 5 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2519 ze zm., dalej: u.u.c.p.g.), z którego wynika, że właściciele nieruchomości są zobowiązani do przyłączenia nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacyjnej,
a w przypadku gdy budowa sieci kanalizacyjnej jest technicznie lub ekonomicznie nieuzasadniona, do wyposażenia nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych lub w przydomową oczyszczalnię ścieków bytowych.
Fundacja stwierdziła, że niedopuszczalne jest przeznaczenie w m.p.z.p. działek pod zabudowę usługową przy jednoczesnym ustaleniu takich zasad gospodarowania ściekami sanitarnymi, które uniemożliwiają powstanie obiektów usługowych (do czasu powstania kanalizacji sanitarnej na danym obszarze). Tym samym organ, uchwalając m.p.z.p., dopuścił się nadużycia władztwa planistycznego, wprowadzając nieproporcjonalne ograniczenie możliwości realizacji inwestycji, a tym samym ingerując w prawo własności.
Skarżąca wezwała organ do usunięcia naruszenia prawa wezwaniem z 6 czerwca 2023 r. (doręczonym organowi 13 czerwca 2023 r.), natomiast Rada m.st. Warszawy, jako następca prawny Rady Gminy, nie złożyła odpowiedzi na to wezwanie. Strona powołała się na art. 101 ust. 1 u.s.g. wskazując, że skarżony przepis uchwały ingeruje bezpośrednio w interes prawny skarżącej z uwagi na to, że m.p.z.p. obejmuje swoim obszarem zastosowania teren, na którym znajduje się należąca do skarżącej nieruchomość. Uchwała nakładająca ograniczenia w zakresie infrastruktury technicznej narusza jej chronione obowiązującym prawem interesy oraz prawo własności.
W odpowiedzi na skargę Rada Miasta Stołecznego Warszawy, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wniosła o odrzucenie skargi ze względu na jej wniesienie po terminie, ewentualnie w przypadku uznania przez Sąd braku podstaw do odrzucenia skargi – wniosła o jej oddalenie. Do odpowiedzi na skargę dołączono "Wezwanie do usunięcia naruszeń prawa – ustaleń planu miejscowego zagospodarowania przestrzennego", nadane listem poleconym 21 maja 2021 r., oraz skargi skarżącej z 13 października 2022 r., nadane listem poleconym 13 października 2022 r., zawartych w aktach sprawy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Warszawie o sygn. akt VII SA/Wa 2345/22.
W pierwszej kolejności pełnomocnik organu wyjaśnił, iż obszar objęty planem położony jest w południowej części dzielnicy W. niedaleko granicy z Gminą K. i obejmuje dwa osiedla o historycznych nazwach P. i Z. Osiedla te bezpośrednio ze sobą graniczą i stanowią jednorodną jednostkę urbanistyczną – jest to głównie zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna lub usługowa, ze wspólną obsługą komunikacyjną i wspólną infrastrukturą techniczną i społeczną. Obszar planu położony jest w starym dorzeczu W., nad zbiornikami wodnymi, dlatego też występuje tam wysoki i bardzo wysoki stan wód podziemnych (w zależności od opadów). Organ wskazał również, że prawie cały obszar m.p.z.p., w tym i działka skarżącej nr [...] z obrębu [...], zgodnie ze Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego m.st. Warszawy z 2006 r. znajduje się w obszarach cennych przyrodniczo i środowiskowo – w strefie Systemu Przyrodniczego W., w bezpośrednim sąsiedztwie W. Obszaru Chronionego Krajobrazu oraz w strefie pośredniego zagrożenia powodziowego od rzeki W.
W odniesieniu do odrzucenia skargi pełnomocnik organu wskazał, że 7 czerwca 2023 r. listem poleconym zostało wysłane na adres Rady m.st. Warszawy wezwanie do usunięcia naruszeń prawa (tj. § 47 pkt 1 tiret 2 uchwały), dotyczących zasad odprowadzania ścieków sanitarnych do projektowanego kolektora tłocznego "W" i do Oczyszczalni Ścieków "Południe", w drodze zmiany planu poprzez dopuszczenie możliwości budowy lokalnej oczyszczalni ścieków i odprowadzania do niej ścieków sanitarnych. Skarga została nadana listem poleconym 3 sierpnia 2023 r. na adres Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Pełnomocnik organu podniósł, że fundacja już poprzednio, tj. 21 maja 2021 r., wezwała Radę m.st. Warszawy do usunięcia naruszeń prawa – ustaleń przedmiotowego m.p.z.p. w zakresie zasad odprowadzania ścieków sanitarnych, tj.
w zakresie ustaleń planu opisanych w § 47 pkt 2 uchwały, również dotyczących zasad odprowadzania ścieków sanitarnych do kanalizacji sanitarnej w zakresie działki stanowiącej własność strony, a także zmianę planu poprzez dopuszczenie odprowadzania ścieków sanitarnych do zbiorników bezodpływowych (szamb) dla zabudowy istniejącej i projektowanej do czasu realizacji sieci kanalizacyjnej. Wskutek powyższego 13 października 2022 r. skarżąca wniosła skargę dotyczącą ww. ustaleń planu w części dotyczącej m. in. postanowień zawartych w § 47 pkt 2 uchwały
w zakresie słów: "jedynie na terenach kwartałów oznaczonych symbolem Mj, M/U, Mj/U, U1, U2 do czasu realizacji sieci kanalizacyjnej’’ w odniesieniu do działki o numerze ewidencyjnym [...] z obrębu [...] w zakresie, w jakim działka ta znajduje się w planie zagospodarowania przestrzennego, oznaczona numerem U/Z4.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 10 lutego 2023 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2345/22 odrzucił ww. skargę z uwagi na fakt, że została wniesiona po upływie terminu. Skarżąca wniosła na ww. postanowienie zażalenie, które zostało oddalone przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z 15 czerwca 2023 r., sygn. akt II OZ 320/23.
Zdaniem organu wezwanie skarżącej z 21 maja 2021 r., jej skarga z 13 października 2022 r., wezwanie z 7 czerwca 2023 r., jak również niniejsza skarga z 3 sierpnia 2023 r., odnoszą się do tego samego interesu prawnego strony, dotyczącego nieruchomości będącej jej własnością, tj. działki o nr ew. [...], obręb [...], objętej ustaleniami m.p.z.p. w zakresie zasad odprowadzania ścieków sanitarnych. Według organu oba wezwania i skargi skarżącej dotyczą zasad odprowadzania ścieków sanitarnych z terenu działki skarżącej. Skarżąca cały czas powołuje się bowiem na naruszenie swojego interesu prawnego w postaci braku możliwości realizacji na terenie własnej nieruchomości zbiornika bezodpływowego (szamba)/lokalnej oczyszczalni ścieków i odprowadzania do nich ścieków sanitarnych. Organ podkreślił, że pierwsze wezwanie do usunięcia naruszeń zostało wystosowane przez skarżącą do organu 21 maja 2021 r. i w jego ocenie od tego dnia rozpoczął się bieg terminu do wniesienia skargi dotyczącej zasad odprowadzania ścieków z nieruchomości skarżącej. Zatem skarga w niniejszej sprawie została wniesiona po upływie sześćdziesięciu dni od dnia złożenia przez skarżącą pierwszego wezwania do usunięcia naruszeń prawa z 21 maja 2021 r., co uzasadnia jej odrzucenie.
W dalszej części odpowiedzi na skargę pełnomocnik organu odniósł się do wniosku skarżącej o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w zakresie § 47 pkt 1 tiret 2 uchwały i w tym zakresie wyjaśnił, iż zaskarżone ustalenia m.p.z.p. służą realizacji wartości chronionych prawem, w tym ochrony środowiska, uwzględniając istniejące uwarunkowania hydrologiczne i środowiskowe obszaru planu. Sam fakt wprowadzenia ustaleniami m.p.z.p. ograniczeń w zakresie wykonywania prawa własności nie świadczy jeszcze o wadliwości tego aktu. Wadliwym jest wyłącznie plan miejscowy zawierający ograniczenia, które stanowią efekt nadużycia przez gminę władztwa planistycznego, czego skutkiem jest wprowadzenie ograniczeń nieproporcjonalnych lub niezasadnych, a zdaniem organu taka sytuacja nie wystąpiła
w niniejszej sprawie.
W ocenie organu nie można uznać zarzutów skarżącej za trafne, co uzasadnia wniosek o oddalenie skargi. Organ wyjaśnił, że kiedy w 2000 r. był zatwierdzany przedmiotowy m.p.z.p., tereny objęte planem w większości były niezabudowane,
a infrastruktura techniczna, w tym wodociągowa i kanalizacyjna, była jeszcze w sferze projektów. W 2005 r. została wybudowana i uruchomiona oczyszczalnia ścieków Południe na Z., w północnej części dzielnicy W. przy Elektrociepłowni S. Tym samym rozpoczął się proces sukcesywnej realizacji miejskiej infrastruktury technicznej w zakresie sieci wodno – kanalizacyjnej z odprowadzeniem ścieków sanitarnych do funkcjonującej oczyszczalni ścieków "Południe".
Zgodnie z danymi zawartymi w piśmie Miejskiego Przedsiębiorstwa Wodociągów i Kanalizacji w [...] S.A. (dalej: MPWiK) z 18 maja 2021 r., załączonym przez organ do odpowiedzi na skargę, planowana jest budowa kanalizacji sanitarnej
w ul. [...], w pierwszej kolejności do istniejącego budynku przy ul. [...], który znajduje się naprzeciwko działki skarżącej, w odległości około 50 metrów. Pełnomocnik organu wyjaśnił, że mając na uwadze wielkość inwestycji skarżącej – wielofunkcyjnego budynku użyteczności publicznej z zakresu opieki społecznej, a także odległość zaledwie około 50 m, która dzieli działkę skarżącej od planowanej przez MPWiK budowy kanalizacyjnej sanitarnej w najbliższych latach 2023/2024, zasadność wskazanej przez skarżącą konieczności budowy przydomowej oczyszczalni ścieków dla przedmiotowej inwestycji budzi uzasadnione zastrzeżenia. Wskazał, że ustalenia planu miejscowego w zakresie odprowadzania ścieków do Oczyszczalni Ścieków "Południe" dotyczą wszystkich budynków i wszystkich działek budowlanych znajdujących się
w granicach m.p.z.p. W sytuacji gdy jest już wybudowana Oczyszczalnia Ścieków "Południe" i trwa sukcesywne przyłączanie budynków do sieci kanalizacyjnej, jest właściwe i prawidłowe odprowadzanie ścieków z nowopowstających i projektowanych budynków do istniejącej oczyszczalni ścieków.
W konkluzji organ podkreślił, że ustalenia zaskarżonego m.p.z.p. w zakresie zasad odprowadzania ścieków sanitarnych do Oczyszczalni Ścieków "Południe" są prawidłowe i słuszne z uwagi na opisane uwarunkowania hydrologiczne i środowiskowe terenu, na którym położona jest działka skarżącej, jak również istniejącą oczyszczalnię ścieków oraz trwającą rozbudowę infrastruktury kanalizacyjnej. Ustalenia planu
w zakresie zasad odprowadzenia ścieków sanitarnych są jednakowe dla wszystkich działek budowlanych, z drobnymi wyjątkami dotyczącymi możliwości odprowadzania ścieków do szamb na obszarze kwartałów oznaczonych symbolami: Mj, M/U, Mj/U, U1, U2 - do czasu realizacji sieci kanalizacyjnej, podyktowanymi ich szczególnym położeniem na terenach, które to umożliwiają.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Stosownie do art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd odrzuca skargę wniesioną po upływie terminu do jej wniesienia.
Z dniem 1 czerwca 2017 r. na mocy ustawy z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935, dalej: ustawa zmieniająca) nowe brzmienie otrzymał art. 52 p.p.s.a., art. 53 p.p.s.a. oraz art. 101 ust. 1 u.g.n. Na mocy art. 17 ust. 2 ustawy zmieniającej przepisy w brzmieniu nadanym tą ustawą stosuje się do aktów i czynności organów administracji publicznej dokonanych po dniu wejścia w życie tej ustawy, tj. po 1 czerwca 2017 r. Stąd też w niniejszej sprawie, z uwagi na podjęcie zaskarżonej uchwały 29 czerwca 2000 r., a więc po 1 czerwca 2017 r., należy zastosować przepisy
w brzmieniu dotychczasowym.
Tym samym w przypadku skargi na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego, którym w niniejszej sprawie jest przedmiotowa uchwała Rady Gminy z 29 czerwca 2000 r., wyczerpanie środków zaskarżenia - przed wniesieniem skargi do sądu - następuje poprzez wezwanie właściwego organu gminy do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia, stosownie do treści art. 101 ust. 1 u.s.g. w brzmieniu sprzed nowelizacji. Do skarg wnoszonych do sądu administracyjnego na podstawie powyższego przepisu znajduje zastosowanie art. 53 § 2 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed nowelizacji (por. uchwała składu 7 sędziów NSA z 2 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OPS 2/07, publ. ONSAiWSA 2007/3/60 oraz uzasadnienie uchwały składu 7 sędziów NSA z 27 czerwca 2016 r., sygn. akt I FPS 1/16). Z treści tego przepisu wynikało, że
w przypadkach, o których mowa w art. 52 § 3 i 4, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania o usunięcie naruszenia prawa.
Przechodząc na grunt niniejszej sprawy, Sąd podziela pogląd wyrażony
w postanowieniu wydanym w składzie 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego
z 24 czerwca 2002 r., sygn. akt OSA 2/02, (publ. OSA 2003/1/2), że wezwanie do usunięcia naruszenia interesu prawnego lub uprawnienia określone w art. 101 ust. 1 u.s.g. jest czynnością prawną, która przysługuje danemu podmiotowi w stosunku do określonej uchwały jednokrotnie, a następne pisma w tej samej sprawie, pochodzące od tego samego podmiotu, nie są wezwaniami w rozumieniu tego przepisu. Podkreśla się również, że wezwanie, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g., jest surogatem środka odwoławczego w postępowaniu administracyjnym. Wezwanie to jest czynnością procesową powodującą wszczęcie postępowania mającego na celu kontrolę uchwały rady gminy lub zarządzenia organu wykonawczego gminy pod względem ich zgodności z prawem. Nie można instytucji wezwania, o której mowa w art. 101 ust. 1 powołanej ustawy, traktować jak czynności niewywołującej żadnych skutków prawnych, mogącej być powtarzaną wielokrotnie bez ograniczeń (por. postanowienie NSA z 28 kwietnia 2017 r., sygn. akt II OZ 426/17, publ. LEX nr 2281578). Ten sam podmiot nie może powtórnie złożyć wezwania do usunięcia naruszenia prawa do tego samego organu
w sprawie dotyczącej tej samej uchwały. Byłoby to sprzeczne z konstytucyjną zasadą równości wszystkich podmiotów wobec prawa, wyrażoną w art. 32 ust. 1 i art. 78 Konstytucji RP. Strony, którym przysługują tradycyjne środki odwoławcze (odwołanie czy zażalenie) nie mogą być w gorszej sytuacji prawnej, niż podmioty, którym z powodu specyfiki postępowania przysługuje środek prawny określony w art. 101 ust. 1 u.s.g. (por. postanowienie WSA w Warszawie z 25 kwietnia 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 446/14, publ. cbosa)
Odnosząc powyższe uwagi do rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że pismem z 21 maja 2021 r. (data nadania na poczcie) skarżąca wezwała Radę Miasta Stołecznego Warszawy jako następcę prawnego Rady Gminy do usunięcia naruszenia prawa m.in. w zakresie § 47 pkt 2 m.p.z.p., który dotyczy ustalenia zasad odprowadzania ścieków sanitarnych. Kolejne wezwanie do usunięcia naruszenia prawa skarżąca złożyła w organie pismem z 7 czerwca 2023 r. (data nadania na poczcie), które dotyczyło § 47 ust. 1 tiret 2 m.p.z.p., obejmującego również zasady odprowadzania ścieków sanitarnych. Skarżąca w obu wezwaniach dąży do wybudowania na swojej posesji lokalnej oczyszczalni ścieków. Oba wezwania odnoszą się do tego samego interesu prawnego skarżącej dotyczącego nieruchomości nr [...], objętej m.p.z.p., w zakresie zasad odprowadzania ścieków sanitarnych.
Nie ma przy tym znaczenia, zdaniem Sądu, zaskarżenie w przedmiotowej sprawie innej jednostki redakcyjnej, ponieważ oba wezwania dotyczą tego samego przedmiotu – naruszenia interesu prawnego skarżącej przez brak możliwości realizacji na terenie działki nr [...] zbiornika bezodpływowego – lokalnej oczyszczalni ścieków
i odprowadzania do nich ścieków sanitarnych. W związku z tym termin do wniesienia skargi powinien być liczony od daty pierwszego wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a więc od 21 maja 2021 r. Ponowne złożenie wezwania do usunięcia naruszenia prawa przez skarżącą pismem z 7 czerwca 2023 r. nie mogło otworzyć drogi do skutecznego wniesienia skargi na uchwałę w trybie art. 101 ust. 1 u.s.g.
Podsumowując należy stwierdzić, że wezwanie do usunięcia naruszenia prawa jest czynnością procesową, której nie można powtarzać wielokrotnie bez ograniczeń, przysługuje stronie tylko raz, a skarga wniesiona w następstwie powtórnego wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest spóźniona, wobec czego należało ją odrzucić.
Mając powyższe na względzie Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a., postanowił jak w punkcie 1 sentencji postanowienia. O zwrocie wpisu sądowego Sąd orzekł na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (punkt 2 postanowienia).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI