VII SA/Wa 2255/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-04-12
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęinstalacja gazowastwierdzenie nieważnościprawo administracyjneprawo nieruchomościczęści wspólnezgoda współwłaścicieliochrona zabytkówplan zagospodarowania przestrzennego

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę instalacji gazowej, uznając brak rażącego naruszenia prawa.

Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę wewnętrznej instalacji gazowej, zarzucając m.in. brak prawa do dysponowania nieruchomością i naruszenie przepisów o ochronie zabytków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu odwoławczego, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Sąd uznał, że oświadczenie inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością było wystarczające, a przebieg instalacji przez części wspólne budynku stanowił czynność zwykłego zarządu. Ponadto, sąd stwierdził, że ochrona konserwatorska budynku nie wymagała uzyskania zgody konserwatora zabytków na planowane prace.

Sprawa dotyczyła skargi B. Ż. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta udzielającej D. P. pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej. Skarżący zarzucał rażące naruszenie przepisów Prawa budowlanego, w tym brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane oraz naruszenie przepisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i przepisów o ochronie zabytków. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że GINB prawidłowo stwierdził brak podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji, ponieważ nie doszło do rażącego naruszenia prawa. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ma na celu ocenę kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznanie sprawy. W odniesieniu do zarzutu braku prawa do dysponowania nieruchomością, sąd stwierdził, że inwestor złożył wymagane oświadczenie, a jego prawdziwość nie była kwestionowana na etapie postępowania zwykłego. Ponadto, sąd uznał, że przebieg instalacji gazowej przez części wspólne budynku stanowił czynność zwykłego zarządu, na którą wystarczyła zgoda większości współwłaścicieli. Odnosząc się do zarzutów dotyczących ochrony zabytków, sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo, zgodnie z którym charakter ochrony konserwatorskiej budynku i rodzaj planowanych robót nie uzasadniały obowiązku uzyskania zgody konserwatora zabytków, zwłaszcza że budynek nie był wpisany indywidualnie do rejestru zabytków. Sąd nie podzielił również zarzutów naruszenia przepisów o warunkach technicznych, wskazując, że odpowiedzialność za rozwiązania projektowe spoczywa na projektancie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (4)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli oświadczenie inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością nie było kwestionowane na etapie postępowania zwykłego i nie zachodzą inne okoliczności podważające jego prawdziwość.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że inwestor złożył wymagane oświadczenie, a jego prawdziwość nie była kwestionowana. W przypadku wątpliwości co do prawa do dysponowania nieruchomością, organ nie jest zobowiązany do jego weryfikacji, chyba że strony kwestionują to prawo.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Określa przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, w tym wydanie jej z naruszeniem przepisów o właściwości lub z rażącym naruszeniem prawa.

Pb art. 32 § 4

Prawo budowlane

Wymóg posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Pb art. 33 § 2

Prawo budowlane

Obowiązek dołączenia oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością do wniosku o pozwolenie na budowę.

Pb art. 35 § 1

Prawo budowlane

Obowiązek organu sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z planem miejscowym i przepisami techniczno-budowlanymi.

Pb art. 39 § 1

Prawo budowlane

Wymóg uzyskania zgody konserwatora zabytków w określonych przypadkach.

Pb art. 32 § 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Pb art. 33 § 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Dołączenie oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością.

Pb art. 35 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Sprawdzenie zgodności projektu budowlanego.

Pb art. 39 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Zgoda konserwatora zabytków.

Dz. U. Nr 75, poz. 690 art. 234 § 4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Przepis dotyczący instalacji gazowych.

Pomocnicze

k.p.a. art. 16 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłanka wznowienia postępowania.

k.p.a. art. 151

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądu administracyjnego.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzygnięcie sądu o oddaleniu skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Oświadczenie inwestora o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane było wystarczające, gdyż nie było kwestionowane na etapie postępowania zwykłego. Przebieg instalacji gazowej przez części wspólne budynku stanowił czynność zwykłego zarządu, wymagającą zgody większości współwłaścicieli. Charakter ochrony konserwatorskiej budynku nie wymagał uzyskania zgody konserwatora zabytków na planowane prace. Nie stwierdzono rażącego naruszenia przepisów Prawa budowlanego ani przepisów techniczno-budowlanych.

Odrzucone argumenty

Zarzut rażącego naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Zarzut rażącego naruszenia art. 32 ust. 4 pkt 2 Prawa budowlanego i art. 4 Prawa budowlanego. Zarzut rażącego naruszenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Zarzut rażącego naruszenia § 234 pkt 4 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. Zarzut naruszenia przepisów postępowania (art. 6, 7, 77, 75, 78, 80, 107 § 3 k.p.a.).

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Stwierdzenie nieważności decyzji, będące jednym z trybów godzących w zasadę trwałości decyzji administracyjnej, jest instytucją szczególną stąd też zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności decyzji musi być oczywiste. O tym, czy naruszenie prawa jest "rażące", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga. Za "rażące" należy uznać wyłącznie takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności. Przepisy Prawa budowlanego nie nakładają na inwestora obowiązku udowodnienia, ani nawet uprawdopodobnienia zgodności treści złożonego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym. Organ architektoniczno-budowlany zobowiązany jest kwestię tę wyjaśnić, nie poprzestając wyłącznie na odnotowaniu faktu złożenia przez inwestora wskazanego oświadczenia, wyłącznie w sytuacji kwestionowania przez strony postępowania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Roboty budowlane zaplanowane w częściach wspólnych budynku należało zakwalifikować do czynności zwykłego zarządu, niewymagającą uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli budynku na jej realizację. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zachodzą trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki.

Skład orzekający

Artur Kuś

przewodniczący

Marta Kołtun-Kulik

sprawozdawca

Tomasz Janeczko

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, czynności zwykłego zarządu w nieruchomościach wspólnych oraz wymogów ochrony konserwatorskiej w kontekście pozwoleń na budowę."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów w kontekście konkretnej sprawy. Wartość precedensowa może być ograniczona przez szczegółowe okoliczności faktyczne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy typowych, choć istotnych dla praktyki, zagadnień z zakresu prawa budowlanego, takich jak prawo do dysponowania nieruchomością i zgoda na prace w częściach wspólnych. Nie zawiera nietypowych faktów, ale jest ważna dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane – kiedy oświadczenie wystarczy, a kiedy potrzebna jest weryfikacja?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2255/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-04-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2018-09-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Artur Kuś /przewodniczący/
Marta Kołtun-Kulik /sprawozdawca/
Tomasz Janeczko
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 3608/19 - Postanowienie NSA z 2022-11-08
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 23
art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2018 poz 1302
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.  Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Kuś, Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Marta Kołtun - Kulik (spr.), , Protokolant specjalista Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 kwietnia 2019 r. sprawy ze skargi B. Ż. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2018 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ("GINB") - po rozpatrzeniu odwołania B. Ż. (dalej jako "skarżący") - od decyzji Wojewody [...] ("Wojewoda") z [...] grudnia 2017 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] ("Prezydent") z [...] lutego 2016 r., nr [...], utrzymał w mocy ww. decyzję Wojewody.
Decyzja organu odwoławczego zapadła w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
B. Z. wniósł o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2016 r., zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej D. P. pozwolenia na budowę wewnętrznej instalacji gazowej dla lokalu mieszkalnego nr 1 wraz z punktem pomiarowym gazu i montażem kotła gazowego na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w [...].
GINB, powołaną na wstępie decyzją z [...]- lipca 2018 r., utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta.
Na wstępie organ odwoławczy podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności rozstrzygnięcia stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. Stwierdzenie nieważności decyzji, będące jednym z trybów godzących w zasadę trwałości decyzji administracyjnej, jest instytucją szczególną stąd też zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności decyzji musi być oczywiste. Do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia może dojść wyłącznie w przypadku stwierdzenia istnienia którejkolwiek z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 k.p.a. W toku postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organ administracyjny nie orzeka co do istoty sprawy rozstrzygniętej kontrolowaną decyzją, lecz orzeka jako organ kasacyjny. Postępowanie administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma bowiem na celu wyjaśnienie jej kwalifikowanej niezgodności z prawem, a nie ponowne rozpoznawanie zakończonej sprawy. W konsekwencji, zakres prowadzonego w ramach trybu nadzorczego postępowania dowodowego nie odpowiada temu, prowadzonemu w trybie zwykłym. GINB wskazał, że zgodnie z utrwalonym orzecznictwem sądowo-administracyjnym o rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - czyli skutki które wywołuje decyzja. O tym, czy naruszenie prawa jest "rażące", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga. Za "rażące" należy uznać wyłącznie takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności.
Następnie GINB wskazał, że zgodnie z art. 32 ust. 4 pkt 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - według stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji), pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Stosownie do treści art. 33 ust. 2 pkt 2 tej ustawy, powyższy dokument inwestor winien dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę.
Jak wynika z akt sprawy inwestor - D. P. - wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością inwestycyjną nr ewid. [...] na cele budowlane. Organ odwoławczy wskazał, że z powyższego oświadczenia wynika, kto je złożył, jakiej dotyczy ono nieruchomości, jak również z czego wynika tytuł prawny przysługujący inwestorowi do wskazanej nieruchomości.
Odnosząc się do argumentacji wniosku o stwierdzenie nieważności dotyczącej kwestionowania prawidłowości ww. oświadczenia o dysponowaniu nieruchomością na cele budowlane, GINB wyjaśnił, że przepisy Prawa budowlanego nie nakładają na inwestora obowiązku udowodnienia, ani nawet uprawdopodobnienia zgodności treści złożonego oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z rzeczywistym stanem prawnym lub faktycznym.
W orzecznictwie sądowo-administracyjnym zwrócono uwagę, że przepisy nie wymagają, aby inwestor wykazał się posiadaniem tytułu prawnego do nieruchomości, a organ co do zasady nie ma podstaw do kwestionowania oświadczenia inwestora, złożonego w tym zakresie pod rygorem odpowiedzialności karnej. Organ architektoniczno-budowlany zobowiązany jest kwestię tę wyjaśnić, nie poprzestając wyłącznie na odnotowaniu faktu złożenia przez inwestora wskazanego oświadczenia, wyłącznie w sytuacji kwestionowania przez strony postępowania prawa inwestora do dysponowania nieruchomością na cele budowlane (wyrok WSA z dnia 29 czerwca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 1740/15, wyrok WSA w Gdańsku z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt II SA/Gd 167/11, wyrok WSA w Szczecinie z dnia 2 lipca 2008 r., sygn. akt II SA/Sz 205/08).
GINB wskazał, że z akt sprawy nie wynika, aby na etapie udzielenia pozwolenia na budowę ktokolwiek kwestionował złożone przez inwestora ww. oświadczenia w zakresie działki nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w [...]. Z akt sprawy nie wynikają również inne okoliczności, które podważałyby - na etapie postępowania zwykłego - prawdziwość powyższego oświadczenia. Tym samym organ nie był zobowiązany do jego weryfikacji.
Niezależnie od powyższego organ odwoławczy podniósł, że zasadnicza część inwestycji została zaprojektowana poza częściami wspólnymi budynku, a mianowicie w lokalu nr [...] oraz przynależących do niego piwnicach nr 1, 2 i 4 (stanowiących własność inwestora D. P.) oraz w piwnicy nr 3 (stanowiącej własność M. i A. B.). Natomiast odcinek przewodu gazowego stanowiący konieczne połączenie instalacji w lokalu nr [...] i kotła gazowego z zaworem głównym, przebiega przez nieruchomość wspólną w taki sposób, że nie utrudnia korzystania z nieruchomości wspólnej, a tam gdzie to możliwe wykorzystuje dotychczasowy przebieg instalacji (część projektowanej instalacji gazowej, o długości około 4 metrów, została przeprowadzona przez piwnicę nr 5, będącą częścią wspólną budynku, dostępną dla wszystkich lokatorów). Dodatkowo instalacja została przeprowadzona pod stropem piwnicy nr 5 nie wywierając tym samym wpływu na korzystanie przez współwłaścicieli lokali z piwnicy nr 5, ani w jakikolwiek sposób tego korzystania nie utrudniając. Natomiast z dokumentacji projektowej wynika, że przejście instalacji przez ścianę budynku nastąpiło z wykorzystaniem już istniejącego otworu w ścianie budynku, a wymiana zewnętrznej szafki gazowej podyktowana była względami technicznymi i bezpieczeństwa i nie pociągała za sobą zmiany położenia tej szafki ani jej gabarytów.
GINB zwrócił uwagę, że w aktach sprawy znajduje się oświadczenie M. i A. B. o wyrażeniu zgody na przeprowadzenie przedmiotowej inwestycji przez ich pomieszczenia oraz uchwała wspólnoty mieszkaniowej z [...] grudnia 2012 r. podjęta większością głosów stosownie do posiadanych udziałów, wyrażająca zgodę na wykorzystanie części wspólnych budynku przy ul. [...] na analizowaną inwestycję.
W ocenie organu odwoławczego, mając na uwadze opisany powyżej przebieg inwestycji, roboty budowlane zaplanowane w częściach wspólnych budynku należało zakwalifikować do czynności zwykłego zarządu, niewymagającą uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli budynku na jej realizację. Na poparcie swojego stanowiska organ przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych.
Mając powyższe na uwadze GINB stwierdził, że w analizowanym przypadku nie doszło do rażącego naruszenia art. 32 ust 4 pkt 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 Prawa budowlanego w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
GINB podkreślił, iż ewentualny brak prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane może stanowić przesłankę do wznowienia postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. (wyjście na jaw istotnych dla sprawy, nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów istniejących w dniu wydania decyzji, nieznanych organowi, który wydał decyzję), a nie stwierdzenia nieważności.
W dalszej części uzasadnienia decyzji organ odwoławczy wskazał, że stosownie do treści art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Z akt sprawy wynika, że działka nr ewid. [...] położona przy ul. [...] w [...], na której przewidziano sporną inwestycję, w dniu wydania pozwolenia na budowę, objęta była zakresem obowiązywania uchwały Rady Miasta [...] z [...] czerwca 2002 r., nr [...], w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru ograniczonego ulicami [...], [...], [...] i terenem lasu w mieście [...] - zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2002 r., Nr [...], poz. [...]). Analiza dokumentacji projektowej, przeprowadzona przez GINB, zatwierdzonej kontrolowaną decyzją z [...] lutego 2016 r., nie wykazała, aby w sprawie doszło do rażącego naruszenia wymogów zawartych w przywołanym wyżej miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego.
W szczególności, mając na uwadze argumentację odwołania, dotyczącą rażącego naruszenia zapisów ww. planu miejscowego w związku z brakiem "zgody właściwego organu konserwatora zabytków (...)" na realizację spornej inwestycji, organ odwoławczy wskazał, że z treści ww. planu (Karta terenu do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Nr [...], pkt 7) wynika jedynie, że "obszar objęty planem położony jest w zasięgu zespołu urbanistyczno-krajobrazowego [...] wpisanego do rejestru zabytków województwa decyzją nr [...] z dnia [...].02.1979 r. (...)". W przepisie tym, wbrew twierdzeniom skarżącego, nie wskazano "na konieczność uzyskania zgody właściwego konserwatora zabytków na wszelkie prace prowadzone na elewacji kamienicy oznaczonej nr [...] (...)".
Przechodząc do oceny, czy podczas wydawania weryfikowanej decyzji Prezydenta z [...] lutego 2016 r. doszło do rażącego naruszenia art. 39 ust. 1 Prawa budowlanego, GINB wskazał, że decyzja Prezydenta była przedmiotem kontroli przeprowadzonej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej w ramach postępowania wznowieniowego przeprowadzonego na wniosek skarżącego. W wyroku z 24 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 196/17, wydanym na gruncie ww. postępowania wznowieniowego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w sposób jednoznaczny przesądził, że charakter ochrony konserwatorskiej, którą objęty jest budynek przy ul. [...] w [...] oraz rodzaj robót budowlanych planowanych do wykonania w ramach inwestycji nie uzasadniają obowiązku uzyskania przez inwestora pozwolenia konserwatora zabytków na przeprowadzenie inwestycji. Stanowisko Sądu jest wiążące dla organu i ma znaczenie w kontekście oceny co do braku rażącego naruszenia ar. 39 ust. 1 Prawa budowlanego.
Następnie organ drugiej instancji podniósł, że analiza projektu budowlanego wykazała, iż badana decyzja nie narusza także warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, o których mowa w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm. - wg stanu prawnego na dzień wydania kontrolowanej decyzji). W szczególności co istotne, rozwiązania projektowe projektowanej inwestycji nie są elementami projektu zagospodarowania terenu, lecz projektu architektoniczno-budowlanego. W projekcie budowlanym znajduje się oświadczenie projektanta, M. P. o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz dokumenty potwierdzające kwalifikacje zawodowe projektanta. Jak wskazano wyżej, stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi. Organ udzielający pozwolenia nie jest uprawniony do dokonywania ocen w zakresie jak wskazano wyżej. Wyłączną odpowiedzialność za rozwiązania projektowe ponosi projektant, organ zaś kontroluje jedynie czy zostało złożone oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi oraz innymi przepisami prawa, poza przepisami określającymi wymogi ochrony środowiska.
Wobec powyższego GINB stwierdził, że nie został rażąco naruszony także art. 35 ust. 1 pkt 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
W podsumowaniu GINB podkreślił, że analiza materiału dowodowego wykazała, że decyzja Prezydenta z [...] lutego 2016 r., nie jest obarczona którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a., tj. decyzja nie narusza w sposób rażący przepisów prawa, nie została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości lub bez podstawy prawnej. Ponadto decyzja ta nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną; nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; nie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie miała charakteru trwałego, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
W skardze z 23 sierpnia 2018 r. skarżący, reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji GINB i Wojewody oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Skarżący zarzucił:
1) rażące naruszenie przepisu zawartego w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez przyjęcie, że okoliczności podniesione w odwołaniu skarżącego i całokształt zebranego w sprawie materiału dowodowego nie ma większej wagi, aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej;
2) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego zawartego w art. 32 ust. 4 pkt 2 poprzez przyjęcie że złożenie oświadczenie o dysponowaniu nieruchomością nie podlega jakiejkolwiek weryfikacji, a tym samym poprzez te twierdzenie rażące naruszenie przepisu zawartego w art. 4 Prawa budowlanego;
3) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego zawartych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego - symbol planu [...], uchwalonym uchwałą Rady Miasta [...] nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 roku (karta terenu pkt 7.2) - opublikowana w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...] listopada 2002 roku, nr [...] poz. [...] poprzez ich pominięcie co w konsekwencji doprowadziło do błędnego przyjęcia, że brak jest podstaw do przestrzegania wymagań zawartych w art. 34 pkt 1 Prawa budowlanego i art 35 Prawa budowlanego a tym samym również rażącej obrazy przepisy zawartego w tym artykule - art. 156 §1 pkt 2 k.p.a.;
4) rażące naruszenie przepisów prawa materialnego zawartych w Rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690) § 234 pkt 4 poprzez uznanie, że wykonanie nowej instalacji gazowej na elewacji budynku, bez dodatkowych obwarowań, przy istniejącej w tym miejscu (piwnica) innej instalacji (elektryczna) nie jest sprzeczne z przepisami zawartymi w ww. rozporządzeniu a w konsekwencji wywołało to możliwość zaistnienia czynu opisanego w k.k. ( 160 k.k.) - art. 156 §1 pkt 6 k.p.a.;
5) naruszenie przepisów zawartych w art. 6, 7, 77, 75, 78, 80 i art.107 § 3 k.p.a. wobec braku jednoznacznych ustaleń w procedowanej sprawie, zaniechanie przeprowadzenia dowodów znanych organom z urzędu a służących prawidłowemu ustaleniu stanu faktycznego - między innymi w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, a w szczególności przepisów zawartych w karcie terenu ( pkt 7.2) do tego planu.
W uzasadnieniu skargi skarżący przedstawił stanowisko na poparcie ww. zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zaprezentowane w zaskarżonej decyzji.
W piśmie procesowym z 20 marca 2019 r. uczestnik postępowania D. P., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł o oddalenie skargi przedstawiając stanowisko wobec jej zarzutów.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z treścią art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a.
W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zdaniem Sądu, w przedmiotowym postępowaniu nadzwyczajnym, GINB zasadnie uznał, że kwestionowana decyzja nie została wydana z rażącym naruszeniem przepisów Prawa budowlanego, tym samy nie zachodziła podstawa do stwierdzenia nieważności kontrolowanej decyzji z przyczyny określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jak również prawidłowo stwierdził, że nie zaszły inne kwalifikowane wady prawne skutkujące wyeliminowaniem decyzji z obrotu prawnego.
Na wstępie podnieść należy, że zaskarżona decyzja została wydana w jednym z nadzwyczajnych postępowań - postępowaniu nieważnościowym. Jak słusznie podkreślił organ nadzorczy - zadaniem organu prowadzącego postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznego rozstrzygnięcia jest ocena takiej decyzji pod kątem kwalifikowanej niezgodności z prawem, tj. czy wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) lub spełnienia innych przesłanek określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie takie, co jest istotne, nie może być traktowane tak, jakby chodziło o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej (kontrolowaną w tym trybie) decyzją ostateczną.
Ponadto wskazać należy, że o rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zachodzą trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze, czyli skutki. Przy korzystaniu z tej wywołującej najdalej idące konsekwencje instytucji wskazane wyżej przesłanki muszą wystąpić łącznie i nie mogą być dorozumiewane, ale jasno wskazane (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 878/10, LEX nr 992652).
Kwestionowane zamierzenie budowlane obejmowało budowę wewnętrznej instalacji gazowej dla lokalu mieszkalnego nr [...] wraz z punktem pomiarowym gazu i montażem kotła gazowego na działce nr ewid. [...] położonej przy ul. [...] w [...]. Z zatwierdzonego projektu budowlanego oraz wyjaśnień inwestora wynika, że instalacja gazowa przeprowadzona miała zostać od głównego zaworu gazowego na ścianie głównej budynku do lokalu nr [...] poprzez piwnice przynależne do tego lokalu o nr 1, 2 i 4 oraz piwnicę nr 3 stanowiącą własność właścicieli lokalu nr [...] – małżonków B., a w zakresie części wspólnych przez ścianę budynku z wykorzystaniem już istniejącego otworu w ścianie oraz przez piwnicę nr 5 pod stropem.
Sąd nie podziela zarzutu, że w przedmiotowej sprawie doszło do rażącego naruszenia art. 32 ust 4 pkt 2 Prawa budowlanego. Materiał dokumentacyjny potwierdza, że inwestor wraz z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością inwestycyjną nr ewid. [...] na cele budowlane, a jego prawdziwość na etapie postępowania zwykłego przez nikogo nie była kwestionowana. Inwestor przedłożył oświadczenia o przynależności poszczególnych pomieszczeń piwnicznych, oświadczenie małżonków B. o wyrażeniu zgody na przeprowadzenie przedmiotowej inwestycji oraz Uchwałę Wspólnoty mieszkaniowej z [...] grudnia 2012 r., podjętą większością głosów stosownie do posiadanych udziałów, wyrażającą zgodę na wykorzystanie części wspólnych budynku przy ul. [...] na przedmiotową inwestycję.
Jednocześnie, jak wynika z akt sprawy tylko niewielka część inwestycji została przeprowadzona (instalacja gazowa o długości około 4 m) została przeprowadzona przez piwnicę nr 5 stanowiącą pomieszczenie wspólne. Instalacja została przeprowadzona pod stropem i nie utrudnia korzystania z niej. Prawidłowo więc zostało ocenione przez organy nadzoru, że przeprowadzenie przewodu gazowego przez część wspólną budynku stanowi czynność zwykłego zarządu nieruchomością wspólną, do której dokonania wystarczająca jest zgoda większości współwłaścicieli budynku. W przywołanej przez GINB linii orzecznictwa podzielanej przez sąd orzekający, wyraźnie wskazuje się, że "czynność, która nie narusza i nie zagraża interesom współwłaścicieli niedziałających, może być uznana za czynność zwykłego zarządu, niewymagającą uzyskania zgody wszystkich współwłaścicieli na jej realizację (tak w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 lipca 2010 r., sygn. akt II OSK 906/09, dostępny na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Oceniając natomiast z tego punktu widzenia inwestycje z zakresu instalacji gazowych również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w wyroku z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt II SA/Sz 977/12 stwierdził, że przebieg projektowanej instalacji gazowej przez części wspólne budynku - jak piwnica, stropy, klatka schodowa, nie wpływa w sposób istotny na możliwość korzystania z tych części wspólnych przez pozostałych współwłaścicieli, ani nie powoduje zmiany ich przeznaczenia. WSA w Szczecinie uznał, że brak jest podstaw, aby przebudowę wewnętrznej instalacji gazowej - obejmującą doprowadzenie gazu od istniejącej instalacji gazowej zlokalizowanej w piwnicy do istniejącego gazomierza na klatce schodowej na l piętrze, traktować jako czynność przekraczającą zakres zwykłego zarządu (podobnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II SA/Gd 830/13, LEX nr 1470202).
Nie budzi więc wątpliwości Sądu, że D. P. (na etapie postępowania zwykłego) składając oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością wspólną na cele budowlane, wypełnił przesłankę z przepisu Prawa budowlanego, nakładającego taki obowiązek. Z akt sprawy nie wynikają również inne okoliczności, które podważałyby - na etapie postępowania zwykłego - złożone oświadczenie.
Prawidłowo GINB podniósł także, że stosownie do art. 35 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę właściwy organ sprawdza zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, o cena sprawy prowadzi do wniosku, że w sprawie przepis ten nie został naruszony.
I tak działka zamierzenia inwestycyjnego została objęta zakresem obowiązywania uchwały Rady Miasta [...] z [...] czerwca 2002 r., nr [...], w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru ograniczonego ulicami [...], [...], [...] i terenem lasu w mieście [...] - zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta [...] (Dz. Urz. Woj. [...] z 2002 r., Nr [...], poz. [...]). Z treści ww. planu (Karta terenu do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Nr [...], pkt 7) wynika, że "obszar objęty planem położony jest w zasięgu zespołu urbanistyczno-krajobrazowego [...] wpisanego do rejestru zabytków województwa decyzją nr [...] z dnia [...].02.1979 r. (...)".
Zarzut skargi sprowadza się do braku uzyskania zgody właściwego organu konserwatora zabytków na realizację spornej inwestycji.
Odnosząc się niego należy podzielić stanowisko organu odwoławczego, że w kwestii tej wiążące jest stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku zawarte w prawomocnym wyroku z 24 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Gd 196/17, w którym Sąd wskazał, że "że charakter ochrony konserwatorskiej, którą objęty jest budynek przy ul. [...] [...] oraz rodzaj robót budowlanych planowanych do wykonania w ramach inwestycji nie uzasadniają takiego obowiązku. Według sądu bowiem zastosowanie dyspozycji art. 39 Prawa budowlanego do inwestycji przy budynkach wyłącznie objętych ochroną obszarową wymaga uprzedniej, wnikliwej weryfikacji cech i parametrów inwestycji oraz jej wpływu na cechy charakterystyczne chronionego układu. Z dokumentacji zgromadzonej w sprawie wynika, że budynek przy ul. [...] [...] położony jest w obszarze wpisanym do rejestru zabytków jako układ urbanistyczno-krajobrazowy miasta [...] (pierwotnie pod nr [...], a obecnie pod nr [...]). Wynika to z decyzji Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lutego 1979 r. oraz dołączonej do niej mapy, która potwierdza, że budynek ten położony jest w strefie ochrony "B" - strefie ochrony otoczenia, a w ramach strefy "B" w tzw. strefie ograniczenia gabarytu. Nadto, co jest niesporne, przedmiotowy budynek nie jest wpisany do rejestru zabytków, co determinuje też inny zakres jego ochrony konserwatorskiej. W judykaturze w sposób jednolity wyjaśnia się, że wpisanie do rejestru zabytków układu urbanistycznego jest wpisem obszarowym, a nie indywidualnym, co też nie oznacza, że obiekty znajdujące się na takim obszarze nie podlegają ochronie zabytków. Przeciwnie, wpis obszarowy oznacza, że ochronie prawnej podlegają wszystkie znajdujące się na tym obszarze obiekty. Inny natomiast jest tylko zakres ochrony takich obiektów niż obiektów wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków. W przypadku wpisu obszarowego ochronie podlegają zewnętrzne cechy obiektów (tworzące substancję zabytkową). W przypadku wpisu indywidualnego ochrona jest szersza, gdyż obejmuje również wnętrze obiektu, co oznacza, że zezwoleń konserwatora zabytków wymagają również prace budowlane prowadzone wewnątrz budynki wpisanego indywidualnie do rejestru zabytków (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 28 września 2011 r., sygn. akt II OSK 668/11 i z dnia 29 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 2152/10, dostępne w CBOSA na stronie https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy tym wyraźnie zaznacza się w orzecznictwie, że objęcie ochroną układu urbanistycznego nie oznacza samo przez się, że ochrona ta rozciąga się na poszczególne obiekty tego układu. Wpisanie do rejestru zabytków układu urbanistycznego ma na celu zachowanie najcenniejszych elementów historycznego rozplanowania oraz kompozycji przestrzennej zespołu. Oznacza to między innymi zachowanie w niezmienionym kształcie rozplanowania placów i ulic, ich przebiegu szerokości i przekroju a także zachowanie gabarytów zabudowy i zasadniczych proporcji wysokościowych kształtujących zespół. Zabytkowy układ urbanistyczny tworzą zarówno zespół budowli, jak i budowle posiadające indywidualne wartości zabytkowe, kwalifikujące je do wpisu do rejestru zabytków na podstawie odrębnej decyzji administracyjnej, jak również obiekty nowe pozbawione wartości zabytkowych, ale mające znaczenie dla całego układu z uwagi na historyczną kompozycję przestrzenną. Stosownie bowiem do art. 9 ust. 3 u.o.z. wpis do rejestru zabytków historycznego układu urbanistycznego lub historycznego zespołu budowlanego nie wyłącza możliwości wydania decyzji o wpisie wchodzących w skład tych układów lub zespołu zabytków nieruchomych. Wpisany jest zatem obszar ze względu na swoje zabytkowe cechy i nie oznacza to, że ochronie konserwatorskiej podlegają wszystkie jego elementy. Zwłaszcza że wpisu obszaru dokonuje się ze względu na jego historyczny charakter lub inne cechy uzasadniające wpis (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lipca 2011 r., sygn. akt II OSK 216/11, LEX nr 1083633). Pogląd ten w pełni podziela sąd orzekający w niniejszej sprawie (...). Z materiału zgromadzonego w sprawie, w tym z projektu budowalnego oraz opracowania pt. "Instalacja gazowa z punktem pomiarowym gazu" dla budynku mieszkalnego wielorodzinnego w [...] przy ul. [...], sporządzonego przez inż. M. P. w grudniu 2016 r. wynika, że elementem zewnętrznym, który ma być realizowany w ramach niniejszej inwestycji jest zewnętrzna szafka gazowa, zamontowana w miejscu starej szafki gazowej, która już nie spełniała wymogów do dalszego wykorzystania. Dokumentacja ta potwierdza, że miejsce włączenia gazu zostało zlokalizowane na istniejącym przyłącz gazu na budynku, a do przeprowadzenia nowego przewodu instalacji gazowej do lokalu mieszkalnego nr [...] wykorzystano stary otwór po instalacji gazu, w ścianie zewnętrznej budynku. Nawet gdyby przyjąć, że wymieniona szafka gazowa będzie innych wymiarów niż stara szafka, co nie było jednak przedmiotem ustaleń, a nie potwierdza tego skarżący, to i tak nie sposób uznać, aby rozmiary nowej szafki tak wpłynęły na dopuszczalne według decyzji konserwatorskiej gabaryty budynku, żeby zaburzyć cechy charakterystyczne zespołu. (...) w niniejszym przypadku wymiana szafki gazowej nie stanowi żadnej ingerencji w istniejący układ urbanistyczny, a zatem dokonanie tej czynności nie wymagało uzyskania zgody konserwatora zabytków."
Sąd nie podzielił także zarzutu naruszenia przepisów Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, tj. jego § 234 pkt 4 poprzez uznanie, że wykonanie nowej instalacji gazowej na elewacji budynku, bez dodatkowych obwarowań, przy istniejącej w tym miejscu (piwnica) innej instalacji (elektryczna) nie jest sprzeczne z przepisami zawartymi w ww. rozporządzeniu. Zasadnie bowiem organ odwoławczy stwierdził, że rozwiązania projektowe projektowanej inwestycji nie są elementami projektu zagospodarowania terenu, lecz projektu architektoniczno-budowlanego. Wyłączną odpowiedzialność za rozwiązania projektowe ponosi projektant. W projekcie budowlanym znajduje się oświadczenie projektanta M. P. o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz dokumenty potwierdzające kwalifikacje zawodowe projektanta.
Biorąc powyższe po uwagę należy stwierdzić, że wbrew zarzutom skargi nie doszło do naruszenia przepisów postępowania ani prawa materialnego, które skutkowałyby koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Dlatego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na - podstawie art. 151 p.p.s.a. - oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI