II SA/Sz 723/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w SzczecinieSzczecin2021-10-28
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlaneroboty budowlanewstrzymanie budowysamowola budowlanapozwolenie na budowęzgłoszenie budowybudynek gospodarczybudynek mieszkalnynadzór budowlanysąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, uznając, że wybudowany budynek, mimo zgłoszenia jako gospodarczy, faktycznie stanowił budynek mieszkalny wymagający pozwolenia na budowę.

Skarga dotyczyła postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych związanych z budową budynku na działce nr ewid. [...]. Inwestor twierdził, że budynek jest gospodarczy i został zgłoszony zgodnie z prawem. Organy nadzoru budowlanego ustaliły jednak, że budynek ma cechy budynku mieszkalnego jednorodzinnego, przekracza dopuszczalną powierzchnię zabudowy dla budynków gospodarczych i wymagał pozwolenia na budowę. Sąd administracyjny zgodził się z organami, oddalając skargę.

Sprawa dotyczyła skargi Ł. J. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w P. o wstrzymaniu robót budowlanych. Powodem wstrzymania było stwierdzenie, że na działce nr ewid.[...] wybudowano budynek mieszkalny jednorodzinny, podczas gdy zgłoszono budowę budynku gospodarczego o powierzchni do 35 m2. Skarżący argumentował, że budynek jest gospodarczy i został legalnie zgłoszony, a jego obecny stan wynika z prac wykończeniowych i dostosowawczych. Organy nadzoru budowlanego oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznali jednak, że budynek posiada cechy budynku mieszkalnego (dwie kondygnacje, instalacje, wykończenie wewnętrzne), jego powierzchnia zabudowy (ok. 58 m2) przekracza dopuszczalny limit dla budynków gospodarczych, a zatem budowa wymagała pozwolenia na budowę. Sąd podkreślił, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, a wyjątki od tej zasady nie mogą być interpretowane rozszerzająco. W związku z tym, że faktycznie wybudowany obiekt różnił się od zgłoszonego i wymagał pozwolenia, postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych zostało uznane za prawidłowe, a skarga oddalona.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, budynek wybudowany w sposób odbiegający od zgłoszenia, posiadający cechy budynku mieszkalnego i przekraczający dopuszczalną powierzchnię zabudowy dla budynków gospodarczych, stanowi samowolę budowlaną i wymagał pozwolenia na budowę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że budynek posiada cechy mieszkalne (wykończenie, instalacje, bryła zewnętrzna) i jego powierzchnia zabudowy przekracza 35 m2, co wyklucza możliwość budowy na podstawie zgłoszenia jako budynku gospodarczego. Podstawową zasadą jest wymóg uzyskania pozwolenia na budowę, a wyjątki nie mogą być interpretowane rozszerzająco.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

Prawo budowlane art. 48 § ust. 1 pkt 1

Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 28 § ust.1

Prawo budowlane

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § par 1 pkt i,2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § par 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Prawo budowlane art. 29 § ust. 1 pkt 1 lit. a

Prawo budowlane

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81a § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 15

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 3 § pkt 2a

Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 36a

Prawo budowlane

Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budynek posiada cechy budynku mieszkalnego jednorodzinnego. Powierzchnia zabudowy budynku przekracza 35 m2. Budowa wymagała pozwolenia na budowę, a nie zgłoszenia. Przepisy Prawa budowlanego dotyczące wymogu pozwolenia na budowę mają charakter bezwzględnie obowiązujący.

Odrzucone argumenty

Budynek jest budynkiem gospodarczym. Budowa została legalnie zgłoszona. Zamiar inwestorów polegał na budowie budynku gospodarczego. Naruszenie przepisów k.p.a. przez organy obu instancji. Naruszenie definicji budynku mieszkalnego. Błędne wyliczenia powierzchni budynku.

Godne uwagi sformułowania

roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę wyjątki od tej zasady [...] nie mogą być interpretowane w drodze wykładni rozszerzającej brak jest podstaw do zakwestionowania poczynionego przez organy nadzoru budowlanego ustalenia, iż budynek [...] ma charakter mieszkalny art. 48 Prawa budowlanego nie zawiera norm uznaniowych, lecz normy bezwzględnie obowiązujące

Skład orzekający

Maria Mysiak

przewodniczący

Katarzyna Grzegorczyk-Meder

członek

Krzysztof Szydłowski

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących rozróżnienia między budynkiem gospodarczym a mieszkalnym, wymogu pozwolenia na budowę oraz zasad prowadzenia postępowań w sprawie samowoli budowlanej."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnego stanu faktycznego i przepisów Prawa budowlanego obowiązujących w danym czasie. Interpretacja powierzchni zabudowy i cech budynku mieszkalnego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje częsty problem rozróżnienia między budynkiem gospodarczym a mieszkalnym oraz konsekwencje budowy bez wymaganego pozwolenia. Pokazuje, jak organy i sąd interpretują przepisy w praktyce.

Budynek gospodarczy czy mieszkalny? Kiedy zgłoszenie nie wystarczy i grozi wstrzymanie budowy.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
II SA/Sz 723/21 - Wyrok WSA w Szczecinie
Data orzeczenia
2021-10-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-06-08
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie
Sędziowie
Katarzyna Grzegorczyk-Meder
Krzysztof Szydłowski /sprawozdawca/
Maria Mysiak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 365/22 - Wyrok NSA z 2023-05-22
Skarżony organ
Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 119 pkt 3 , art. 145 par 1 pkt i,2, art. 134 par 1 , art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 48 ust. 1 pkt 1, art. 28 ust.1, art. 29
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder, Asesor WSA Krzysztof Szydłowski (spr.) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 28 października 2021 r. sprawy ze skargi Ł. J. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych oddala skargę.
Uzasadnienie
Postanowieniem z [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego w P., na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1 i art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 z późn. zm. – dalej: "Prawo budowalne") nakazał Ł. J. (dalej powoływany także jako "inwestor" lub "skarżący") wstrzymanie prowadzenia robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr [...], w obrębie ewid. [...], gm. K..
Jak podano w uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia, Wójt Gminy K. zwrócił się do organu nadzoru budowlanego z zapytaniem dotyczącym legalności budowy budynku gospodarczego wybudowanego na działce nr ewid.[...] w obrębie ewid. C. , gm. K.. Powyższe miało związek z prowadzonym przez Gminę K. postępowaniem w sprawie wydania warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na przebudowie, rozbudowie i zmianie sposobu użytkowania na cele mieszkalne budynku gospodarczego usytuowanego na przedmiotowej działce. Według informacji podanych przez Wójta, przedmiotowy budynek został ujawniony na działce w modyfikacji mapy z dnia [...] jako rodzaj: "budynki produkcyjne, usługowe i gospodarcze dla rolnictwa". Ponadto Wójt poinformował, że budynek powstawał na przestrzeni co najmniej ostatnich 7 lat i nie widnieje w ewidencji zgłoszeń robót budowlanych ani też rejestrach wydanych pozwoleń na budowę Starostwa Powiatowego w P., a także dotychczas nie wydano żadnych warunków zabudowy dla powyższej działki.
Organ nadzoru budowlanego przeprowadził w dniu [...] kontrolę na powyższej nieruchomości. Na miejscu stwierdzono, że na działce nr ewid.[...] znajdują się dwa budynki: budynek mieszkalny jednorodzinny i budynek gospodarczy z wiatą W trakcie kontroli ustalono, że budynek, o którego sprawdzenie wystąpił Wójt Gminy K., nie jest budynkiem gospodarczym a budynkiem mieszkalnym jednorodzinnym. Przedmiotowy budynek posiada dwie kondygnacje nadziemne, w tym jedną w dachu stromym. Wyliczona na podstawie dokonanych pomiarów powierzchnia zabudowy budynku wynosi około 58 m2. Budynek jest w stanie surowym zamkniętym. Wewnątrz budynku wykonywane są roboty wykończeniowe. Budynek jest wykonany w konstrukcji murowanej, ściany nośne są wymurowane z pustaków ceramicznych i bloczków gazobetonowych, strop międzykondygnacyjny jest betonowy. Konstrukcja więźby dachowej jest drewniana, a pokrycie dachu stanowi blacha. Budynek posiada wewnętrzne instalacje: elektryczną, wodociągową, kanalizacyjną i grzewczą. Na parterze budynku znajdują się salon z aneksem kuchennym, łazienka i kotłownia, a na poddaszu dwa pokoje i łazienka. Na poddasze prowadzą schody stalowo-drewniane znajdujące się w salonie. Obecny w trakcie kontroli Ł. J. (tj. właściciel) oświadczył, że budynek w tej formie został wybudowany przez jego ojca około 2003 roku, na podstawie dokonanego w Starostwie Powiatowym w P. zgłoszenia. Ponadto Ł. J. oświadczył, że ojciec był inwestorem robót murowych, a on wykonywał tylko roboty wykończeniowe w przedmiotowym budynku, które zostały rozpoczęte około 1,5 roku temu. Na miejscu wykonano dokumentację fotograficzną, wykonano stosowne pomiary i spisano protokół z kontroli.
Organ nadzoru budowlanego ustalił też, na podstawie posiadanych dokumentów, że J. i G. J., rodzice Ł. J., dokonali dnia [...] zgłoszenia budowy budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 35 m2 na działce nr ewid.[...] Starosta [...] nie wniósł sprzeciwu do dokonanego zgłoszenia i wydał dnia [...] stosowne zaświadczenie.
Ustalono również, że wskazana na mapie lokalizacja zgłaszanego budynku gospodarczego pokrywa się z miejscem, gdzie został wybudowany budynek mieszkalny. Zgodnie z obowiązującym w dniu zgłoszenia stanem prawnym, z obowiązku uzyskania decyzji pozwolenia na budowę zwolnione były m.in. parterowe budynki gospodarcze o powierzchni zabudowy nieprzekraczającej 35 m2.
Na podstawie oświadczenia inwestora ustalono, że zgłaszany budynek został wybudowany w formie, w jakiej jest obecnie, czyli niezgodnie z dokonanym zgłoszeniem bowiem budynek ma powierzchnię zabudowy przekraczającą 35 m2, dwie kondygnacje nadziemne i nie jest budynkiem gospodarczym lecz mieszkalnym.
Zdaniem organu w przedmiotowej sprawie nie zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 36a Prawa budowalnego, dotyczące istotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego ponieważ inwestor rozpoczął budowę na podstawie dokonanego zgłoszenia bez projektu budowalnego, a nie na podstawie wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę. Natomiast na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego inwestor winien był uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. Końcowo organ wskazał, że na podstawie oględzin budynku stwierdzono, że jego stan techniczny jest dobry i nie zachodzi potrzeba nakazania usunięcia stanu zagrożenia
Stwierdziwszy powyższe, mając na względzie treść art. 48 ust. 2 Prawa budowalnego, organ wydał postanowienie o wstrzymaniu robót budowalnych.
Po doręczeniu powyższego postanowienia inwestor, pismem z [...] wystąpił z wnioskiem o legalizację budynku gospodarczego wybudowanego na działce nr [...]. W tej samej dacie wniósł też zażalenie na postanowienie wstrzymujące roboty budowalne. Oświadczył w jego treści, że nie zgadza się z treścią wydanego postanowienia i wyjaśnił, iż przedmiotowy budynek gospodarczy otrzymał od rodziców w formie darowizny. Poinformował także, że posiada rodzinę czteroosobową i nie ma żadnego lokalu do zamieszkania.
Postanowieniem z [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej "ZWINB" lub "organ odwoławczy"), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy zgodził się ze stanowiskiem organu powiatowego, zgodnie z którym budowa przedmiotowego budynku, w czasie w którym ją rozpoczęto wymagała decyzji o pozwoleniu na budowę. Zaznaczono przy tym, iż gdyby budowa ta rozpoczęta została w czasie, w którym wymagałaby uprzedniego zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej, przyjętego bez sprzeciwu, nie miałoby to wpływu na tryb legalizacji przedmiotowej samowoli budowlanej.
Jak wyjaśnił dalej ZWINB, ponieważ postępowanie zostało wszczęte po [...], to niezależnie od tego kiedy wykonane zostały roboty budowlane polegające na budowie budynku mieszkalnego zastosowanie znajdują obecnie obowiązujące przepisy Prawa budowalnego.
Organ nadmienił, że zgodnie z art, 28 ust. 1 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym w 2005 roku), roboty budowlane można było rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31, które wskazują na wyłączenia w zakresie uzyskania pozwolenia na budowę oraz wyliczają w jakich sytuacjach dokonuje się zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych właściwemu organowi.
ZWINB podzielił także stanowisko PINB, że w badanej sprawie nie zachodzą okoliczności do zastosowania art. 36a Prawa budowlanego, na dotyczące istotnych odstąpień od zatwierdzonego projektu budowlanego jednakże nie - jak przyjął organ powiatowy z uwagi na rozpoczęcie przez inwestora budowy na podstawie dokonanego zgłoszenia bez projektu budowlanego a nie na podstawie wydanej decyzji o pozwoleniu na budowę - lecz z uwagi na to, że został wybudowany całkowicie inny budynek, niż zgłoszony. Dokonano bowiem zgłoszenia budynku gospodarczego o pow. 35 m2 a w rzeczywistości wybudowano budynek mieszkalny jednorodzinny o powierzchni 57,54 m2.
Jak przyjął ZWINB przedmiotowy obiekt budowlany został wybudowany od początku w całości samowolnie jako mieszkalny. O tym, że zamiarem inwestora była od początku budowa budynku mieszkalnego świadczy dokumentacja fotograficzna. Na wykonanych zdjęciach obrazujących zewnętrzną bryłę budynku, jak i jego wnętrza, nie widać, aby dokonano rozbudowy wcześniej istniejącego budynku gospodarczego.
Po doręczeniu powyższej decyzji, skargę od niej wywiódł Ł. J. zarzucając kwestionowanemu rozstrzygnięciu:
I. Naruszenie przepisów postępowania, które miało wpływ na wynik sprawy, a mianowicie
1. art. 11 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm. – dalej: k.p.a.). poprzez jego niezastosowanie i brak wyjaśnienia okoliczności faktycznych i prawnych, które przesądziły o wydaniu zaskarżonego postanowienia, a oparcie zaskarżanego postanowienia jedynie na arbitralnych twierdzeniach Organu II Instancji, w szczególności w zakresie tego, iż obiekt budowlany został wybudowany samowolnie jako mieszkalny i taki był od początku zamiar inwestora,
2. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez to, iż organ II Instancji w zaskarżanym postanowieniu nie wskazał precyzyjnie faktów, które uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, czym dopuścił się naruszenia przepisów postępowania oraz w uzasadnieniu zaskarżanego postanowienia organ II Instancji również dopuścił się do ujęcia bezpodstawnych twierdzeń, iż obiekt budowlany został wybudowany samowolnie jako mieszkalny i od początku było jego takie przeznaczenie nie uzasadniając z czego to wynika ani nie powołując się na konkretne dowody,
3. art. 7, 75 § 1, 77 § 1, 80 oraz art. 81a § 1 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istotnych dla prawidłowego rozpoznania sprawy okoliczności faktycznych oraz brak zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego w sposób wszechstronny i wyczerpujący, a także dowolną ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego polegającego na ustaleniu, iż zamiarem inwestora była od początku budowa budynku mieszkalnego oraz ustalenie, że na działce znajduje się dom jednorodzinny dwukondygnacyjny, w sytuacji, gdy na przedmiotowej nieruchomości znajduje się gospodarczy budynek parterowy, a konsekwencji uznanie, iż niezbędne było uzyskanie pozwolenia na budowę,
4. art. 10 § 1 k.p.a. poprzez uniemożliwienie przed wydaniem postanowienia wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów,
5. art. 15 k.p.a. polegające na zaniechaniu rozpoznania sprawy przez organ II Instancji i ograniczeniu się do kontroli decyzji wydanej przez organ I Instancji,
6. art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez jego zastosowanie i utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, w sytuacji, gdy jest ono wadliwe i nie odpowiada prawu, w konsekwencji powinno być wyeliminowane z obrotu prawnego poprzez uchylenie, a postępowanie administracyjne umorzone na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. jako bezprzedmiotowe
II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie naruszenie:
1. art. 3 pkt 2a Prawa budowalnego poprzez nieuzasadnione zastosowanie w omawianej sprawie, a w konsekwencji błędne uznanie, iż budynek gospodarczy znajdujący się na działce nr [...] w m. C. stanowi budynek mieszkalny jednorodzinny, w sytuacji, gdy nie spełnia on podstawowej przesłanki — zaspokajania potrzeb mieszkaniowych,
2. art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez jego nieuzasadnione zastosowanie w omawianym stanie faktycznym w sytuacji, gdy nie było konieczne uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę, a w konsekwencji nieuzasadnione nakazanie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
Wskazując na powyższe skarżący zawnioskował o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego je postanowienia PINB a także o zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi skarżący oświadczył, iż jego poprzednicy prawni (rodzice), dokonali zgłoszenia robót budowlanych niewymagających pozwolenia do Starostwa Powiatowego w P.. Powyższe roboty miały polegać na robotach budowlanych dotyczących budowy budynku gospodarczego o pow. 35 m2. Jako termin rozpoczęcia robót oznaczono 2 czerwca 2005 r. Starosta [...] nie wniósł od ww. zgłoszenia sprzeciwu. W ówczesnym jak i aktualnym stanie prawnym nie jest wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę budynku gospodarczego o powierzchni 35 m2. Tym samym wbrew twierdzeniom organów administracji publicznej nie sposób uznać, iż wybudowany budynek gospodarczy stanowi samowolę budowlaną, w sytuacji, gdy dokonano wszelkich czynności formalnych koniecznych dla legalnego wybudowania ww. budynku gospodarczego. W konsekwencji rozstrzygnięcie zarówno organu I Instancji jak i podtrzymujące je zaskarżane postanowienie organu II instancji jest wadliwe.
Odnosząc się do kontroli z [...] inwestor oświadczył, iż przedmiotowy budynek był i jest nadal budynkiem gospodarczym. Nieco zmieniony stan nieruchomości stwierdzony w dniu kontroli powstał na skutek podjętych przez skarżącego prac dostosowujących przedmiotową nieruchomość do funkcji mieszkalnej. Wskazał, że budynek jest parterowym budynkiem gospodarczym, a nie dwukondygnacyjnym jednorodzinnym budynkiem mieszkalnym jak stwierdzono podczas kontroli. Ma to wynikać z faktu, iż podczas oględzin ustalono, iż na poddaszu w najwyższym punkcie wysokość pomieszczenia wynosi 2,34 m. Natomiast pokoje w budynkach mieszkalnych powinny zgodnie z ogólnymi wymogami wynosić min. 2,5 m. Tym samym zdaniem skarżącego należy uznać, iż poddasze stanowi jedynie pewien rodzaj pawlacza, powierzchni służącej do przechowywania rzeczy, a nie pomieszczenia mieszkalne.
Powołując się zaś na definicję budynku mieszkalnego ujętą w art. 3 pkt 2a Prawa budowalnego skarżący wywiódł, iż to funkcja pełniona przez dany budynek powinna mieć decydujące znaczenie, dla przypisania mu określonego charakteru.
Zaprzeczył też, iżby intencją jego rodziców było wybudowanie budynku mieszkalnego natomiast twierdzenie organu odwoławczego w tym zakresie jest niepotwierdzone i powyższa kwestia powinna zostać ustalona przez organy administracji
Ponadto w ocenie skarżącego organ II Instancji nie odniósł się zbyt szczegółowo w zaskarżanym postanowieniu do przedstawionej argumentacji zażalenia. Organ II instancji ograniczył się jedynie do lakonicznych stwierdzeń jakoby nie był władny do uwzględnienia jego sytuacji finansowej, rodzinnej i życiowej oraz powołał się na to, iż jego stanowisko warunkują przepisy prawa. Tymczasem odniesienie się do zarzutów poniesionych w środku zaskarżenia stanowi obowiązek organu II instancji.
Jak ocenił inwestor, wskazywane przez organy administracji publicznej wyliczenia co do powierzchni budynku są błędne. W wyliczeniach uwzględniono m.in. wykusz stanowiący wystający z lica elewacji fragment budynku poszerzający przylegające wnętrze, który znajduje się na rysunku znajdującym się w załączniku do protokołu z kontroli przeprowadzonej [...] Tymczasem taka powierzchnia nie powinna być uwzględniona w globalnym wyliczeniu powierzchni budynku gospodarczego.
Odpowiadając na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowa argumentacje.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie zważył co następuje:
Skarga została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 z późn. zm.), dalej zwanej p.p.s.a. W myśl tej regulacji, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. - sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo też do naruszenia przepisów prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania albo stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zaskarżone postanowienie jest prawidłowe, a zarzuty skargi nie są usprawiedliwione.
Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonego postanowienia był art. 48 ust. 1 pkt 1 Prawa budowalnego, który stanowi, iż organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zgodnie zaś z art. 28 ust. 1 Prawa budowalnego, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31.Przy czym z art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. a Prawa budowanego (w brzmieniu z dnia [...] tj. z dnia złożenia zgłoszenia) pozwolenia na budowę nie wymagała budowa: obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej: parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m.
W sprawie jest bezspornym, iż poprzednicy prawni skarżącego, w dniu [...] dokonali zgłoszenia planowanej budowy budynku gospodarczego o powierzchni zabudowy 35 m2 na działce o nr. ewid.[...], zaś Starosta powiatu P. nie wniósł sprzeciwu do dokonanego zgłoszenia. Ów zgłaszany budynek gospodarczy miał być zlokalizowany w miejscu gdzie aktualnie znajduje się budynek będący przedmiotem postępowania przed organami nadzoru budowalnego.
Przedmiotem sporu pomiędzy organami a skarżącym jest to, czy ów budynek ma charakter budynku mieszkalnego (jak przyjęły w toku orzekania organy) czy też jest on budynkiem gospodarczym, który został przed wzniesieniem zgłoszony staroście (jak twierdzi skarżący).
Oceniając powyższe stanowiska należy zwrócić uwagę, iż podstawowa zasada, stanowiąca o tym, kiedy wymagane jest pozwolenie na budowę wynika z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Przypadki opisane w art. 29 tej ustawy stanowią wyjątek od zasady określonej w art. 28 ust. 1. Wynika z powyższego, że roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę a wyjątki od tej zasady, enumeratywnie określone w art. 29–31, nie mogą być interpretowane w drodze wykładni rozszerzającej. W celu pełnego i właściwego zrozumienia przepisów art. 29 należy je odczytywać z uwzględnieniem postanowień art. 28, 29a, 30 i 31. Każdy potencjalny inwestor, mający sprecyzowany zamiar wykonania określonych robót budowlanych, powinien rozpocząć lekturę prawa budowlanego od analizy tych przepisów, aby w przyszłości uniknąć komplikacji związanych z realizacją inwestycji (por. A. Gliniecki [w:] A. Despot-Mładanowicz, Z. Kostka, A. Ostrowska, W. Piątek, A. Gliniecki, Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III, Warszawa 2016, art. 29.).
W ocenie Sądu brak jest podstaw do zakwestionowania poczynionego przez organy nadzoru budowalnego ustalenia, iż budynek w którym przeprowadzono w dniu [...] kontrolę, ma charakter mieszkalny i nie sposób go zakwalifikować jako parterowy budynek gospodarczy o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m. Istniały zatem podstawy do przyjęcia w toku orzekania, iż jest to odmienny budynek niż ten, który został zgłoszony Staroście.
Wywodzonemu przez skarżącego charakterowi gospodarzeniu budynku przeczy nie tylko wykończenie wewnętrzne: podłogi wyłożone panelami, centralne ogrzewanie, armatura łazienkowa, schody na poddasze, drzwi wewnętrzne ale także bryła zewnętrzna wraz z przeszkleniami wyraźnie wskazujące na założoną funkcję mieszkalną budynku. Trudno nie dostrzegać też, iż skarżący wskazując na "nieco zmieniony stan nieruchomości" nie wskazuje jaką funkcję gospodarcza miałby pełnić ów budynek przez co nie sposób się do takiego twierdzenia odnieść.
O konieczności uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku przesądza też powierzchnia zabudowy, którą organ w trakcie kontroli wyliczył na 57,54 m2. Owa powierzchnia bez względu na to czy powinien być do niej zaliczony wykusz (co kwestionuje skarżący) jest oczywiście większa niż 35m2. Przy czym, dla oceny niespełniania przez budynek parametru maksymalnej powierzchni zabudowy, nie miał znaczenia sposób zakwalifikowania poddasza budynku jak opisuje go skarżący czy też piętra budynku, jak opisano go w protokole.
Odnosząc się do innych zarzutów skarżącego, w tym co do zamiarów pierwotnych inwestorów, należy wskazać, iż skoro podstawową zasadą Prawa budowalnego jest konieczność uzyskiwania pozwolenia na budowę, roboty budowalne wykonywane na zasadzie odstępstwa od powyższej zasady nie mogą prowadzić do powstania obiektu wymagającego pozwolenia na budowę. Stąd wola pierwotnych inwestorów przy dokonywaniu zgłoszenia nie mogła mieć znaczenia w sprawie albowiem ocenie organów podlegał faktycznie powstały budynek.
Nie może mieć też znaczenia fakt, iż stwierdzona na nieruchomości skarżącego inwestycja została rozpoczęta przez jego poprzedników prawnych albowiem organy nadzoru budowlanego miały obowiązek kierowania swojego rozstrzygnięcia do aktualnego właściciela budynku. Wynika to choćby z faktu, iż zobowiązanie wstrzymania robót budowalnych może wykonać jedynie właściciel budynku. Podobnie jedynie on jest uprawniony do zalegalizowania przedmiotowego budynku a poprzednikom prawnym nie przysługują na gruncie prawa administracyjnego żadne uprawnienia tym zakresie.
Co do podnoszonej przez skarżącego argumentacji dotyczącej jego sytuacji rodzinnej i życiowej oraz skonstruowanego na tej podstawie zarzutu niewystarczającego odniesienia się do argumentacji podnoszonej w zażaleniu, należy dostrzec, iż skoro art. 48 Prawa budowalnego nie zawiera norm uznaniowych, lecz normy bezwzględnie obowiązujące, których zastosowanie nie zależy od woli organu nadzoru budowlanego, brak było podstaw do dodatkowego rozważania podnoszonych w tym zakresie przez skarżącego okoliczności. Nie mogły one bowiem mieć znaczenia dla rozstrzygnięcia kończącego postępowanie.
Jeśli chodzi natomiast o zarzuty skarżącego dotyczące postępowania dowodowego, to również nie zasługują one na uwzględnienie albowiem organ przeprowadził postępowanie w odpowiednim dla okoliczności sprawy zakresie i nie był zobowiązanym do przeprowadzenia dowodów zmierzających do ustalania okoliczności nie mających znaczenia w prowadzonym postępowaniu. Także zarzut naruszenia art. 10 k.p.a nie może odnieść skutku skoro skarżący nie wskazuje żadnych istotnych dla sprawy okoliczności, które miałyby być przedmiotem rozważań czy też ustaleń organów administracji.
Nieuzasadnionym jest również zarzut naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania albowiem sprawa została rozpatrzona przez organu obu instancji w swoim całokształcie. Organy obu instancji doszły do tych samych wniosków, przy czym w przypadku organu odwoławczego argumentacja została częściowo zmodyfikowana, co było działaniem dopuszczalnym i prawidłowym w ramach kontroli instancyjnej.
Wobec powyższego skarga została oddalona jako bezzasadna na zasadzie art. 151 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI