VII SA/Wa 2242/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2018-09-28
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepostępowanie administracyjneogrodzeniebrama wjazdowadroga wewnętrznaplan zagospodarowania przestrzennegosamowola budowlanauchylenie decyzjiumorzenie postępowania WSA

WSA w Warszawie uchylił decyzję WINB o umorzeniu postępowania w sprawie rozbiórki ogrodzenia i bramy, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy z uwagi na błędy proceduralne i materialne.

Skarżący domagali się rozbiórki ogrodzenia i bramy wjazdowej na drodze wewnętrznej, uznając je za samowolę budowlaną naruszającą plan zagospodarowania przestrzennego. PINB nakazał rozbiórkę, jednak WINB uchylił tę decyzję, umarzając postępowanie z uwagi na legalność budowy drogi osiedlowej wraz z bramą. WSA uchylił decyzję WINB, wskazując na błędy w ustaleniu stanu faktycznego i prawnego, w szczególności dotyczące daty budowy ogrodzenia, obowiązującego planu miejscowego oraz legalności samej bramy.

Sprawa dotyczyła skargi M. K. i G. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakazującą rozbiórkę fragmentu ogrodzenia wraz z bramą wjazdową na drodze wewnętrznej. PINB uznał ogrodzenie za samowolę budowlaną, naruszającą miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. WINB natomiast uchylił decyzję PINB i umorzył postępowanie, powołując się na decyzję Starosty z 2006 r. zatwierdzającą projekt budowlany drogi osiedlowej, która miała przewidywać istnienie bramy. Sąd administracyjny uchylił decyzję WINB, stwierdzając istotne naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego. Sąd wskazał, że organy nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego, w szczególności daty budowy ogrodzenia i obowiązującego wówczas planu zagospodarowania przestrzennego. Stwierdzono, że ocena legalności budowy powinna być dokonana według przepisów obowiązujących w dacie wykonania robót, a nie w dacie orzekania. Sąd zakwestionował również stanowisko WINB, że decyzja o pozwoleniu na budowę drogi przesądza o legalności bramy, wskazując na brak wzmianki o niej w części opisowej projektu oraz brak dokumentu potwierdzającego oddanie drogi do użytkowania. Sąd nakazał ponowne rozpatrzenie sprawy, z uwzględnieniem wskazanych kwestii.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, organ odwoławczy wadliwie umorzył postępowanie, gdyż pozostawanie w obrocie prawnym decyzji o pozwoleniu na budowę drogi nie przesądza o legalności bramy i nie zwalnia organów z obowiązku prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawnego.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że decyzja o pozwoleniu na budowę drogi nie zawierała informacji o bramie, a jej legalność powinna być oceniana według przepisów obowiązujących w dacie budowy, a nie w dacie orzekania. Brak było też dowodów na oddanie drogi do użytkowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (12)

Główne

k.p.a. art. 105 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 50

Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 51

Prawo budowlane

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 29 § ust. 1 pkt 23

Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 30 § ust. 1 pkt 3

Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a) i c)

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego i prawnego sprawy. Ocena legalności budowy powinna być dokonana według przepisów obowiązujących w dacie wykonania robót. Decyzja o pozwoleniu na budowę drogi nie przesądza o legalności bramy. Umorzenie postępowania było przedwczesne i nieuzasadnione.

Godne uwagi sformułowania

Organy administracji w niniejszej sprawie nie ustaliły rzetelnie i prawidłowo stanu faktycznego i nie dokonały jego prawidłowej i pełnej oceny prawnej, gdyż pominęły i nie wyjaśniły istotnych dla sprawy kwestii. W sytuacji, w której nie ma takiej możliwości, do nakazania rozbiórki. Pozostawanie w obrocie prawnym decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2006 r. nie przesądza w ocenie Sądu o legalności bramy wraz z fragmentem ogrodzenia i nie zwalniało to organów obu instancji od prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawnego w sprawie. Niedokonanie zatem przez orzekające w sprawie organy ustaleń dotyczących przedstawionych powyżej kwestii świadczy o przeprowadzeniu przez te organy postępowania z naruszeniem podstawowych zasad postępowania.

Skład orzekający

Monika Kramek

przewodniczący sprawozdawca

Mirosława Kowalska

sędzia

Krystyna Tomaszewska

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących samowoli budowlanej, oceny legalności obiektów budowlanych w kontekście planów zagospodarowania przestrzennego i pozwoleń na budowę dróg, a także zasad prowadzenia postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy ogrodzenia i bramy na drodze wewnętrznej, z uwzględnieniem przepisów obowiązujących w różnych okresach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu ogrodzeń i bram na drogach osiedlowych, a sąd wskazuje na istotne błędy proceduralne organów administracji, co jest pouczające dla prawników i mieszkańców.

Sąd administracyjny uchyla umorzenie postępowania w sprawie rozbiórki ogrodzenia – kluczowe błędy organów!

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2242/17 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2018-09-28
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2017-09-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Krystyna Tomaszewska
Mirosława Kowalska
Monika Kramek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1257
art. 7, 77 § 1 i art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Kramek (spr.), Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska, sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant ref. staż. Kamil Mazański, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 września 2018 r. sprawy ze skargi M. K. oraz G. K. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji; II. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących M. K. oraz G. K. kwotę 1014 (tysiąc czternaście ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: ,,[...]WINB’’), decyzją z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257), dalej: ,,K.p.a.’’ oraz na podstawie art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r., poz. 1332), dalej: "Prawo budowlane", po rozpatrzeniu odwołania [...] i [...], [...] oraz Stowarzyszenia [...] "[...]" od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] nakazującej Członkom Stowarzyszenia [...] "[...]", reprezentowanym przez Zarząd w imieniu którego działają [...] i [...] oraz [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...] rozbiórkę fragmentu ogrodzenia wraz z bramą wjazdową na szerokości drogi wewnętrznej - osiedlowej, oddzielających działkę o nr ewid. [...] (droga wewnętrzna - osiedlowa) od strony ulicy [...], która stanowi drogę dojazdową do drogi publicznej - drogi wojewódzkiej, tj. ul. [...] - uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie administracyjne w sprawie rozbiórki ww. fragmentu ogrodzenia wraz z bramą wjazdową.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy przedstawił następujący stan sprawy.
[...] i [...] w dniu 5 maja 2016 r. złożyli do PINB w [...] wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie:
1)"nielegalności usytuowania ogrodzenia oddzielającego działkę gruntu o numerze ewidencyjnym [...], objętej księgą wieczystą KW nr [...], która stanowi drogę wewnętrzną na terenie Osiedla [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...] od działki gruntu o nr ew. [...], objętej księga wieczystą KW nr [...], położonej w miejscowości [...], gmina [...], powiat [...]";
2) "nielegalności usytuowania ogrodzenia wraz z bramą wjazdową oddzielającego działkę od ul. [...], która to stanowi drogę dojazdową do drogi publicznej -drogi wojewódzkiej tj. ul. [...] ".
Następnie organ powiatowy w dniu 14 lipca 2016 r., przeprowadził kontrolę, podczas której ustalił, że:
- pomiędzy działką o nr [...] stanowiącą drogę wewnętrzną dojazdową, a działką o nr [...] stanowiącą własność [...] i [...] znajduje się ogrodzenie wybudowane z typowych przęseł stalowych o wysokości około 1,70 m.;
- od strony ul. [...] działka nr ewid. [...] ogrodzona jest bramą wjazdową otwieraną pilotem bądź sygnałem telefonicznym.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r., nr [...] PINB w [...] nakazał Członkom Stowarzyszenia [...] "[...]", reprezentowanym przez Zarząd, działający przez ww. osoby, rozbiórkę fragmentu ogrodzenia wraz z bramą wjazdową na szerokości drogi wewnętrznej - osiedlowej, oddzielających działkę o nr ewid. [...] (droga wewnętrzna - osiedlowa) od strony ulicy [...], która to stanowi drogę dojazdową do drogi publicznej - drogi wojewódzkiej, tj. ul. [...].
W uzasadnieniu organ powiatowy wyjaśnił, że zgodnie z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego północnej części wsi [...] zatwierdzonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] marca 2014r., opublikowaną w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] z dnia [...] maja 2014 r., poz. [...], teren działki nr ew. [...] oznaczony jest symbolem [...] KDW. Zgodnie z zapisami § 6 ust. 1 pkt 8 lit. g na terenach oznaczonych symbolem KDW plan zakazuje lokalizowania ogrodzeń. Organ powiatowy stwierdził, że fragment ogrodzenia wraz z bramą wjazdową od strony ul. [...], usytuowany jest w drodze wewnętrznej (osiedlowej) o nr ew. [...] stanowiącej drogę dojazdową nie tylko dla mieszkańców Osiedla "[...]", ale także stanowiącą drogę wewnętrzną zapewniającą dojazd od drogi publicznej do wydzielonych działek będących własnością [...] i [...]. Dalej wskazał, że sporne ogrodzenie należy traktować jako urządzenie techniczne, a nie jako samodzielny obiekt budowlany. Zważywszy na powyższe przeprowadził postępowanie w sprawie w oparciu o przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego .
Jednakże zdaniem organu powiatowego ogrodzenia nie można doprowadzić do stanu zgodnego z przepisami, bez dokonania jego rozbiórki, usytuowane jest ono w drodze oznaczonej symbolem [...] KD W oraz wykonane w sposób istotnie odbiegający od warunków określonych w przepisach (art. 50 ust. 1 pkt 4) tj., niezgodnie z ustaleniami obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego obejmującego teren o symbolu [...] KDW, na którym zakazuje się budowy (lokalizowania) ogrodzeń.
Odwołanie od tej decyzji wnieśli [...] i [...], [...] oraz Stowarzyszenie [...] "[...]".
Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. [...] WINB uchylił zaskarżoną decyzję w całości i umorzył postępowanie administracyjne w sprawie rozbiórki fragmentu ogrodzenia wraz z bramą wjazdową.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy, co do zasady podzielił stanowisko organu powiatowego, zgodnie z którym w przypadku usytuowania obiektu bądź też urządzenia budowlanego (bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę bądź zgłoszenia) w sposób naruszający obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego organy nadzoru budowlanego zobowiązane są do podjęcia działań mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem, a w sytuacji, w której nie ma takiej możliwości, do nakazania rozbiórki. Jednakże w ocenie organu odwoławczego kluczowe znaczenie w sprawie ma fakt, że w obrocie prawnym funkcjonuje decyzja Starosty [...] z dnia [...] września 2006 r., nr [...], wydana w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę drogi osiedlowej nr ew. dz. [...] położonej w miejscowości [...], gm. [...]. Okoliczność ta wyklucza więc możliwość prowadzenia względem spornej bramy postępowania w trybie art. 50 – 51 Prawa budowlanego. Usytuowanie bramy zdaniem organu odwoławczego zostało zaakceptowane przez właściwy organ w związku z czym nie może ona podlegać ponownej weryfikacji pod względem zgodności z przepisami.
W związku z powyższym organ odwoławczy stwierdził, ze inwestycja nie tylko nie stanowi samowoli budowlanej, ale została także legalnie oddana do użytku i wykonana zgodnie z dokumentacją projektową. Zatem w sprawie zachodzi bezprzedmiotowość postępowania dotycząca samego przedmiotu postępowania, jakim była realizacja ogrodzenia wraz z bramą wjazdową, dlatego postępowanie podlegało umorzeniu na podstawie art. 105 k.p.a.
Pismem z dnia 27 sierpnia 2017 r., [...] i [...] (dalej jako: "skarżący"), wnieśli skargę na powyższą decyzję zarzucając:
1) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., w zw. z art. 105 § 1 k.p.a., poprzez uchylenie decyzji i umorzenie postępowania administracyjnego, w sytuacji gdy ww. postępowanie nie spełnia przesłanek do jego umorzenia;
b) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez jego błędne zastosowanie, tj. nierozstrzygnięcia przez organ II Instancji co do istoty sprawy;
c) art. 10 § 1 k.p.a., poprzez niezawiadomienie skarżących o zakończeniu postępowania i uniemożliwienie skarżącym wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań;
d) art. 7 k.p.a., oraz art. 77 k.p.a., poprzez niebadanie i niewyjaśnienie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie;
2) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego, poprzez uznanie, że fragment ogrodzenia wraz z bramą wjazdową na szerokości drogi wewnętrznej - osiedlowej, oddzielającej działkę nr ewid. [...] (droga wewnętrzna - osiedlowa) od strony ul. [...] nie wymaga rozbiórki.
Na podstawie wyżej opisanych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi podnieśli, że bezpodstawne umorzenie postepowania pozbawia ich możliwości realizacji praw i obowiązków wynikających z k.p.a. i prawa budowlanego. Wskazali, że zatwierdzenie budowy ogrodzenia wraz z bramą, które narusza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie realizuje przesłanki obligującej organ do umorzenia postępowania. Ponadto w ocenie skarżących organy pominęły istotną w sprawie decyzję z dnia [...] lipca 2001 r. wydaną przez Wójta Gminy [...] o podziale działki nr ewid. [...] na [...] działki, w tym działki nr ewid. [...] (działka, na której jest ogrodzenie z bramą) i nr ewid. [...] (działka będąca ich własnością). Zgodnie z tą decyzją działka drogowa nr. ewid. [...] stanowi drogę wewnętrzną do wszystkich wydzielonych działek. Poprzez posiadanie udziału w działce drogowej skarżący mają zagwarantowany dostęp do drogi publicznej, co faktycznie uniemożliwia im ogrodzenie wraz z blokująca bramą.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy lub istotnego naruszenia przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a.").
Wymieniony zaś w art. 134 § 1 p.p.s.a. brak związania zarzutami i wnioskami skargi uprawnia sąd do badania w pełnym zakresie zgodności z prawem zaskarżonego aktu i uwzględnienia skargi także z innych powodów niż zarzucane.
W świetle powołanych kryteriów skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Poddaną kontroli Sądu decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. [...] WINB, uchylił w całości decyzję PINB w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nakazująca rozbiórkę i umorzył postępowanie w sprawie fragmentu ogrodzenia wraz z brama wjazdową na szerokości drogi wewnętrznej - osiedlowej, oddzielających działkę o nr ewid. [...] (droga wewnętrzna - osiedlowa) od strony ulicy [...], która stanowi drogę dojazdową do drogi publicznej - drogi wojewódzkiej, tj. ul. [...]
Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a. gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Postępowanie staje się bezprzedmiotowe, gdy sprawa indywidualna nie podlegała i nie podlega załatwieniu w drodze decyzji administracyjnej (por. np. wyrok NSA z dnia 25 stycznia 1990r., II SA 1240/89, ONSA 1990, nr 1, poz. 16), a więc gdy nie istnieje, ani przedmiot, ani podmiot konkretnej sprawy. W rozpoznawanej sprawie z wbrew stanowisku organu odwoławczego taką sytuacją nie mamy do czynienia
Przystępując do wyjaśnienia wątpliwości prawnych występujących w niniejszej sprawie, przede wszystkim wskazać trzeba, że art. 29 ust. 1 pkt 23 Prawa budowlanego stanowi, że budowa ogrodzeń - co do zasady - została zwolniona z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, a w ograniczonym zakresie została poddana reżimowi zgłoszenia. Według art. 30 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, w brzmieniu wprowadzonym ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 443), która weszła w życie 28 czerwca 2015 r., zgłoszenia organowi administracji architektonicznej-budowlanej wymaga wyłącznie budowa ogrodzenia o wysokości powyżej 2,20 m.
Jednakże organy administracji w niniejszej sprawie nie ustaliły rzetelnie i prawidłowo stanu faktycznego i nie dokonały jego prawidłowej i pełnej oceny prawnej, gdyż pominęły i nie wyjaśniły istotnych dla sprawy kwestii. W konsekwencji organ I instancji przedwcześnie przyjął, że w sprawie należało orzec nakaz rozbiórki fragmentu ogrodzenia wraz z bramą, zaś organ odwoławczy przedwcześnie uznał, że bezprzedmiotowe jest postępowanie administracyjne w sprawie.
Z decyzji organu I instancji wynika, że prowadził w tej sprawie postępowanie na podstawie przepisów art. 50 i art. 51 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania, nie ustalając w istocie kiedy powstał fragment ogrodzenia wraz z bramą, ani też jaką wysokość ma ogrodzenie i brama od strony ul. [...]. Organ I instancji w sytuacji zupełnego braku postępowania wyjaśniającego nakazał rozbiórkę ogrodzenia i bramy przyjmując, że jest ono sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego północnej części wsi [...] zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy [...] z dnia [...] maja 2014 r. pomijając zupełnie, że ze znajdujących się w aktach sprawy pism Stowarzyszenia "[...]" wynikało, że w czasie kiedy członkowie stowarzyszenia nabywali swoje domy na ww. osiedlu tj. w latach 2001 – 2006 całe osiedle było już ogrodzone, ogrodzeniem istniejącym obecnie. Natomiast ocena czy miała miejsce w danej sprawie samowola budowlana dokonywana jest zawsze według przepisów prawa budowlanego obowiązujących w dacie wykonania danych robót budowlanych, co w niniejszej sprawie, najprawdopodobniej miało miejsce w 2001 r. Na tę datę wskazuje kopia zawiadomienia z dnia [...] kwietnia 2001 r. o zamiarze rozpoczęcia robót budowlanych, przesłana do organu I instancji przez Starostwo Powiatowe w [...] przy piśmie z dnia 3 października 2016 r., a także znajdująca się w aktach sprawy decyzja PINB w [...] z dnia [...] października 2016 r. umarzająca postępowania w sprawie nielegalności usytuowania spornego ogrodzenia (uchylona decyzją [...] WINB z dnia [...] grudnia 2016 r.). Z decyzji tej wynika również, że w 2001 r. obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy [...] zatwierdzony uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z dnia [...] grudnia 1994 r. Z powyższych względów, w odniesieniu do przedmiotowego ogrodzenia wraz z bramą - dla oceny czy jego wykonanie wymagało ewentualnie zgłoszenia - organ I instancji nie był władny zastosować przepisów ustawy - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym od 28 czerwca 2015 r. Miał zatem obowiązek odniesienia się do daty powstania spornej bramy z ogrodzeniem, jak i ustalenia, czy istotnie w dacie ich powstania obowiązywał plan miejscowy (a nie plan miejscowy obowiązujący w dacie orzekania przez organ), a jeśli tak to, czy dopuszczał on lokalizację ogrodzenia na działce o aktualnym nr ewid. [...].
Powyższe uchybienia nie były przedmiotem oceny organu odwoławczego mimo podnoszonych w tym zakresie w odwołaniu od decyzji organu I instancji zarzutów Stowarzyszenia "[...]", w szczególności wskazującego, że do zgłoszenia robót budowlanych ogrodzenia doszło w dniu [...] kwietnia 2001 r. przez inwestora [...] Sp. z o.o. i że analizie w zakresie legalności jego budowy, powinny podlegać przepisy wówczas obowiązujące.
Tymczasem organ odwoławczy umorzył postępowanie w sprawie wadliwie z kolei przyjmując, że kluczowe znaczenie ma pozostawanie w obrocie prawnym decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2006 r. wydanej w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę drogi osiedlowej na działce nr ewid. [...] w [...], gmina [...]. Zdaniem organu odwoławczego zatwierdzony ww. decyzją projekt budowlany przewidywał istnienie bramy przy wjeździe na drogę wewnętrzną od strony ul. [...], co oznacza, że brama wraz z fragmentem ogrodzenia powstała nie tytko legalnie, ale także legalnie została oddana do użytkowania.
Jakkolwiek na znajdującej się w aktach sprawy mapie sytuacyjno – wysokościowej będącej częścią ww. projektu budowlanego zaznaczono bramę przy wjeździe na drogę wewnętrzną od ul. [...], to w części opisowej projektu nie ma jakiejkolwiek wzmianki odnośnie spornej bramy z fragmentem ogrodzenia. Pozostawanie w obrocie prawnym decyzji Starosty [...] z dnia [...] września 2006 r. nie przesądza w ocenie Sądu o legalności bramy wraz z fragmentem ogrodzenia i nie zwalniało to organów obu instancji od prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i prawnego w sprawie. W kwestii natomiast oddania do użytkowania spornej bramy, twierdzenia organu są zupełnie dowolne, nie znajdujące żadnego oparcia w materiale dowodowym., brak jest bowiem w aktach sprawy dokumentu potwierdzającego oddanie do użytkowania drogi osiedlowej na działce nr ewid. [...] Co więcej ze znajdującego się w aktach sprawy pisma PINB w [...] (K- 91 akt sądowych) wynika, że inwestor do chwili obecnej nie zawiadomił o zakończeniu budowy drogi wewnętrznej zrealizowanej na podstawie decyzji z dnia [...] września 2006 r.
Niedokonanie zatem przez orzekające w sprawie organy ustaleń dotyczących przedstawionych powyżej kwestii świadczy o przeprowadzeniu przez te organy postępowania z naruszeniem podstawowych zasad postępowania. Organ administracji publicznej - zarówno pierwszej, jak i drugiej instancji, stosownie do treści art. 7 k.p.a. zobowiązany jest bowiem do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. W tym celu winien on w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy (art. 77 § 1 k.p.a.). Ocena, czy dana okoliczność została udowodniona jest bowiem możliwa dopiero na podstawie całokształtu materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.). Rządząca postępowaniem administracyjnym zasada oficjalności (art. 7, art. 75 k.p.a.) wymaga, by w toku postępowania organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędno co wyjaśnienia i załatwienia sprawy i dopuszczały jako dowód wszystko, co może przyczynić się do jej wyjaśnienia, a nie jest sprzeczne z prawem, a więc by z urzędu przeprowadzały dowody służące ustaleniu stanu faktycznego sprawy. Obowiązek zebrania całego materiału dowodowego w postępowaniu administracyjnym oznacza, że organ administracji publicznej winien z własnej inicjatywy gromadzić w aktach dowody, które jego zdaniem będą konieczne do prawidłowego rozstrzygnięcia sprawy oraz dowody wskazane lub dostarczone przez strony, jeżeli mają one znaczenie dla sprawy. Dostrzec przy tym trzeba, że naruszenie przepisów art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. następuje nie tylko w sytuacji, gdy organ dokona oceny okoliczności faktycznych na podstawie niektórych tylko dowodów zgromadzonych w sprawie, ale również wówczas, gdy nie podejmie działań w celu wyczerpującego zebrania materiału dowodowego istotnego dla wyjaśnienia okoliczności faktycznych sprawy i wyda rozstrzygnięcie pomimo niekompletnego materiału dowodowego. W postępowaniu administracyjnym ciężar dowodu spoczywa bowiem na organie, który w tym zakresie obowiązany jest między innymi do przeprowadzenia z urzędu dowodów służących ustaleniu stanu faktycznego sprawy, wystąpienia do strony z żądaniem przedstawienia dowodów na poparcie jej twierdzeń, czy też wystąpienia do innych organów lub instytucji o udzielenie będących w ich posiadaniu informacji bądź udostępnienie dokumentów, mogących przyczynić się do wyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności faktycznych.
Stwierdzone braki w ustaleniach faktycznych, a także nieodniesienie się do zarzutów wniesionych odwołań, świadczy o wydaniu zaskarżonej decyzji również z istotnym naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne -wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Obowiązek sporządzenia uzasadnienia decyzji odpowiadającego wymogom określonym w art. 107 § 3 k.p.a. stanowi wyraz realizacji w postępowaniu administracyjnym zasady przekonywania (art. 11 k.p.a.).
Rozpoznając ponownie sprawę organ ustali, kiedy zostało wybudowane ogrodzenie osiedla. To, że wpłynęło zgłoszenie budowy ogrodzenia nie znaczy, że organ nadzoru budowlanego zwolniony jest od ustalenia, czy ogrodzenie osiedla zostało wzniesione legalnie.
W przedmiotowej sprawie usytuowanie bramy będzie podlegało ponownej weryfikacji pod względem zgodności z przepisami, bowiem z części opisowej projektu na budowę drogi wewnętrznej nie wynika istnienie bramy wjazdowej.
O legalność budowy danego obiektu budowlanego, czy urządzenia technicznego powinny decydować przepisy obowiązujące w chwili uzyskania pozwolenia na budowę, czy też dokonywania zgłoszenia rozpoczęcia robót budowlanych.
Organ ustali ponadto, czy w dacie zgłoszenia rozpoczęcia budowy ogrodzenia, obowiązywał plan zagospodarowania przestrzennego.
Ponownie orzekając w sprawie organ I instancji winien uwzględnić powyższe wskazania Sądu.
Z wymienionych wyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI