VII SA/Wa 2211/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-04-07
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanaroboty budowlanepozwolenie na budowęzgłoszenie budowybudowlaogrodzeniearkadynadzór budowlanylegalizacja

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, uznając wybudowane przez niego arkady za budowlę wymagającą pozwolenia na budowę, a nie ogrodzenie.

Sprawa dotyczyła skargi W. L. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) wstrzymujące roboty budowlane przy budowie arkad na działce nr [...]. Inwestor twierdził, że jest to ogrodzenie, podczas gdy organy nadzoru uznały obiekt za budowlę wymagającą pozwolenia na budowę. Sąd administracyjny podzielił stanowisko organów, uznając arkady o długości 19,6 m i wysokości 3,96 m za budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego, a nie ogrodzenie, co skutkowało oddaleniem skargi.

Przedmiotem skargi W. L. była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) wstrzymująca roboty budowlane przy budowie arkad na działce nr [...]. Inwestor uważał, że obiekt ten stanowi ogrodzenie, które wymaga jedynie zgłoszenia, podczas gdy organy nadzoru budowlanego zakwalifikowały go jako budowlę, na którą wymagane jest pozwolenie na budowę. Sąd administracyjny w Warszawie, analizując stan faktyczny i prawny, uznał, że arkady o wskazanych wymiarach (długość 19,6 m, wysokość 3,96 m) i konstrukcji (żelbetowa obudowana cegłą, wsparta na ośmiu słupach) nie mieszczą się w definicji ogrodzenia ani obiektu małej architektury. Zgodnie z definicją budowli zawartą w Prawie budowlanym oraz orzecznictwem sądowym, obiekt ten został prawidłowo zakwalifikowany jako budowla. Sąd podkreślił, że przeznaczenie obiektu nie ma decydującego znaczenia, a jego konstrukcja i rozmiary wskazują na budowlę. Ponadto, sąd odrzucił argumenty skarżącego dotyczące naruszeń proceduralnych i błędnej oceny dowodów, uznając postępowanie organów za prawidłowe. W konsekwencji, skarga inwestora została oddalona.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Obiekt w postaci arkad o wskazanych wymiarach i konstrukcji należy zakwalifikować jako budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego, na którą wymagane jest pozwolenie na budowę.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że wymiary, konstrukcja i brak funkcji typowej dla ogrodzenia (oddzielanie działek) wskazują, że arkady są budowlą, a nie ogrodzeniem ani obiektem małej architektury. Definicja budowli w Prawie budowlanym jest otwarta i obejmuje obiekty o cechach podobnych do wymienionych przykładów.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (12)

Główne

Prawo budowlane art. 48 § ust. 2 i 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Przepisy te regulują postępowanie w przypadku samowoli budowlanej, w tym wstrzymanie robót i obowiązek przedstawienia dokumentów legalizacyjnych.

Prawo budowlane art. 28 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Roboty budowlane można rozpocząć na podstawie pozwolenia na budowę lub zgłoszenia, z zastrzeżeniem art. 29-31.

Pomocnicze

Prawo budowlane art. 3 § pkt 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja budowli jako obiektu budowlanego niebędącego budynkiem lub obiektem małej architektury.

Prawo budowlane art. 3 § pkt 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Definicja obiektu małej architektury.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 106 § § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Arkadki o wymiarach 19,6 m długości i 3,96 m wysokości, o konstrukcji żelbetowej obmurowanej cegłą, wspartej na ośmiu słupach, należy zakwalifikować jako budowlę w rozumieniu Prawa budowlanego. Budowa takiej budowli wymaga pozwolenia na budowę, a jej realizacja bez pozwolenia stanowi samowolę budowlaną. Organy nadzoru budowlanego prawidłowo przeprowadziły postępowanie legalizacyjne na podstawie art. 48 Prawa budowlanego.

Odrzucone argumenty

Obiekt w postaci arkad jest ogrodzeniem, na które wystarczy zgłoszenie. Organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego (art. 7, 77, 80, 8, 107 k.p.a.) poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i brak należytego wyjaśnienia sprawy. Wydanie postanowienia o wstrzymaniu robót i nałożenie obowiązków legalizacyjnych jest nieuzasadnione i niesie nieproporcjonalne skutki finansowe dla skarżącego (opłata legalizacyjna 125 000 zł).

Godne uwagi sformułowania

Pojęcie budowli zostało skonstruowane na podstawie wyliczenia obiektów stanowiących budowle, które ma charakter otwarty. Każdy obiekt, który mieści się w językowym znaczeniu wyrażenia 'budowla', stanowi budowlę. Bez znaczenia jest przy tym przeznaczenie takiej konstrukcji. Konstrukcja obiektu budowlanego, która nie wydziela poszczególnych działek od siebie, nie spełnia przypisanej ogrodzeniu funkcji.

Skład orzekający

Monika Kramek

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Antas

sędzia

Artur Kuś

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja definicji budowli w Prawie budowlanym, rozróżnienie między budowlą a ogrodzeniem, postępowanie w przypadku samowoli budowlanej."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego obiektu (arkady) i jego kwalifikacji prawnej. Orzeczenie opiera się na ustalonej linii orzeczniczej NSA.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i rozróżnienia między budowlą a ogrodzeniem, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości. Wysoka opłata legalizacyjna dodaje jej dramatyzmu.

Czy Twoje "ogrodzenie" to w rzeczywistości budowla? Sąd wyjaśnia, kiedy grozi Ci wysoka opłata legalizacyjna.

Dane finansowe

WPS: 125 000 PLN

Sektor

budownictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

VII SA/Wa 2211/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-04-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-12-03
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Artur Kuś
Grzegorz Antas
Monika Kramek /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1810/21 - Wyrok NSA z 2024-04-11
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 48 ust. 2 i 3, art. 28 ust. 1, art. 3 pkt 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Monika Kramek (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas, sędzia WSA Artur Kuś, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 7 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi W. L. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oddala skargę
Uzasadnienie
UZASDNIENIE
Przedmiotem skargi W. L. (dalej: skarżący, inwestor) jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: WINB, organ odwoławczy) z dnia [...] września 2020 r. nr [...] wydane w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w G. (dalej: PINB, organ powiatowy) po zapoznaniu się z wnioskiem A. W. wszczął postępowanie w sprawie wybudowania przez skarżącego ogrodzenia w postaci arkad zlokalizowanego na działce nr [...] (poprzednio działki nr [...],[...],[...]) położonej w Ż.
Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...]stycznia 2013 r. stwierdzono na działce nr [...] i [...] wydzielenie ternu poprzez ogrodzenie murowane na fundamencie betonowym o długości 14,60 m i wysokości w najwyższym punkcie 3,96 m i dalej wysokości 3,30 m. Stwierdzono na całej długości w jednym rzędzie sześć łuków z filarami zwieńczonych belką, o konstrukcji żelbetowej obmurowanej cegłą.
W toku postępowania ustalono, że inwestor na budowę ogrodzenia - arkad nie posiada wymaganego zgłoszenia, ponadto ze złożonego przez A. W. oświadczenia wynika, że budowa nastąpiła z przekroczeniem granicy działki nr [...]. W tej sprawie toczy się postępowanie rozgraniczeniowe.
PINB ustalił, że Starosta Powiatu [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2013 r. znak [...] wniósł sprzeciw w sprawie wykonania ogrodzenia o wysokości powyżej 2,20 m na działkach nr [...],[...] położonych w Ż., objętych zgłoszeniem skarżącego z dnia [...] grudnia 2012 r.
Decyzją z dnia [...] marca 2020 r. nr [...] PINB umorzył postępowanie w sprawie uznając, że zostało ono wszczęte w sprawie budowy ogrodzenia o wysokości powyżej 2,20 m podczas gdy przeprowadzona analiza nie pozwalała na zakwalifikowanie arkad jako ogrodzenia.
Po rozpoznaniu odwołania WINB decyzją z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] uchylił ww. decyzję organu powiatowego wskazując, że fakt niewłaściwego zakwalifikowania obiektu nie jest podstawą do umorzenia postępowania, ale do zmiany takiej kwalifikacji.
W dniu [...] lipca 2020 r. PINB przeprowadził ponowne oględziny na działce nr [...] położonej w Ż. stwierdzając na szerokości tej działki wykonaną budowlę w postaci arkad o długości 19,60 m zwieńczonych łukami. Konstrukcja nośna arkad obudowana cegłą. W najwyższym punkcie wysokość 3,96 m (słupy) w najniższym do łuku 2,50 m. Cała konstrukcja arkad wsparta na 8 słupach 30 cm x 30 cm, góra wieńca arkad na wysokości 3,30 m.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2020 r. PINB na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 – dalej: Prawo budowlane) wstrzymał prowadzenie robót budowalnych przy budowie budowli w postaci arkad na działce nr [...], nakazał zabezpieczyć wykonane roboty budowlane w sposób zapewniający bezpieczeństwo ludzi i mienia oraz nałożył na skarżącego obowiązek dostarczenia w terminie do dnia 30 listopada 2020 r.:
1. zaświadczenia Burmistrza miasta Ż. o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla inwestycji pt. budowa budowli w postaci arkad na działce nr [...] położonej w Ż.,
2. dwóch egzemplarzy projektu budowlanego budowli w postaci arkad na działce nr [...] sporządzonego przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności oraz zaświadczeniem projektanta o wpisie na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego,
3. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane działki nr [...].
W uzasadnieniu PINB wyjaśnił, że sporny obiekt w postaci elementu architektonicznego - arkad usytuowanych w rzędzie, długości 19, 60 m i wysokości 3,96 m może służyć jako obiekt rekreacji codziennej, lecz nie mieści się w żadnej z trzech kategorii obiektu małej architektury. Zatem obiekt ten zgodnie z definicją legalną określoną w Prawie budowlanym należy zakwalifikować do budowli. Kategorie obiektów zwolnionych z uzyskania pozwolenia na budowę wskazuje art. 29 ww. ustawy, są to wyjątki, które należy interpretować ściśle. W przepisach tych zawarty jest wykaz budów i robót budowlanych wymagających zgłoszenia budowy we właściwym organie administracji architektoniczno-budowlanej, a przedmiotowa budowla nie spełnia przesłanek zawartych w art 29-31 (zgłoszenie). Oznacza to, że na jego budowę wymagane jest pozwolenie na budowę. W stanie faktycznym sprawy nie ulega zdaniem PINB wątpliwości, że inwestor dokonał samowoli budowlanej. Organ nadzoru budowlanego w takiej sytuacji zobligowany jest przeprowadzić postępowanie legalizacyjne na podstawie art. 48-49 Prawa budowlanego.
W zażaleniu na powyższe postanowienie skarżący zarzucił, że nie został poinformowany o zamiarze przekwalifikowania ogrodzenia w postaci arkad na budowlę w postaci arkad. Przyznał, że podczas przeprowadzonej kontroli ogrodzenie było pozbawione przęseł i bramy, gdyż po prawie czternastu latach elementy te przerdzewiały i "poszły na złom", a nowe zostały zamówione u rzemieślnika. Skarżący podniósł, że z jego punku widzenia ogrodzenie (arkady) jest elementem architektonicznym upiększającym ogród. Podstawową jednak jego funkcją było zawsze wydzielenie części działki od innych jej terenów.
Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia [...] września 2020 r. WINB utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu powiatowego podzielając ocenę, że przed przystąpieniem do realizacji spornej inwestycji inwestor powinien uzyskać pozwolenie na budowę.
WINB wyjaśnił, że zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31, które wskazują na możliwość wykonywania robót w oparciu o zgłoszenie zamiaru ich wykonywania, a tym samym zwolnionych od uzyskania tego pozwolenia. Zaznaczył, że katalog obiektów i robót budowlanych zawarty w art. 29 - 30 Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym na dzień wszczęcia postępowania, zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, zawiera wyliczenie enumeratywne, co oznacza, że wyłącznie wskazane w nim obiekty i roboty nie wymagają pozwolenia na budowę. Stosowanie wykładni rozszerzającej jest w tym wypadku niedopuszczalne.
Dokonując oceny przyjętej przez organ I instancji kwalifikacji obiektu w świetle definicji zawartych w Prawie budowlanym WINB stwierdził, że arkady nie posiadają cech, które charakteryzują budynek (art. 3 pkt 2 Prawa budowlanego). Nie sposób również zdaniem WINB przyjąć ze względu na ich wymiary: długość 19,6 m (na całą szerokość działki nr [...]) i wysokość w najwyższym punkcie 3,96 m 9 (słupy) dalej wysokości 3,30 m, że są obiektem małej architektury (art. 3 pkt 4 Prawa budowlanego), skoro pod tym pojęciem należy rozumieć niewielkie obiekty, do których ustawodawca przykładowo zalicza: obiekty kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury; posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej; użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki, drabinki, śmietniki.
Zdaniem WINB skoro spornych arkad nie można zakwalifikować do budynku i obiektu małej architektury, to reguła wykładni systemowej sprowadza się do konieczności zakwalifikowania obiektu jako budowli. Arkady są budowlami w rozumieniu Prawa budowlanego. To, jakimi cechami charakteryzują się arkady nie zostało przez ustawodawcę określone poprzez definicję legalną, stąd należy kierować się regułami znaczeniowymi języka naturalnego. Organ wyjaśnił, że w języku potocznym arkady to "element architektoniczny składający się z dwóch podpór (kolumn, słupów lub filarów), które zostały połączone u góry łukiem. Arkada występuje w architekturze zarówno pojedynczo, jak i najczęściej w rzędzie, tworząc istotny składnik budowli".
Odwołując się do treści art. 48 Prawa budowlanego organ wyjaśnił, że legalizacja samowoli budowlanej jest możliwa tylko w sytuacji gdy budowa jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz nie narusza przepisów, w tym przepisów techniczno - budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Wydanie kwestionowanego postanowienia ma na celu umożliwienie inwestorowi zalegalizowanie przedmiotowej budowli.
WINB nie podzielił stanowiska skarżącego, że sporny obiekt to ogrodzenie, a nie budowla. Wyjaśnił, że jakkolwiek Prawo budowlane nie zawiera legalnej definicji ogrodzenia, to w potocznym rozumieniu chodzi niewątpliwie o oddzielenie działki od innych terenów, stanowiące barierę komunikacyjną. Tymczasem podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych [...] stycznia 2013 r. skarżący oświadczył, że ogrodzenie wybudował ok. 8 lat temu jako obiekt małej architektury ogrodowej służący rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, "służy ozdobie ogrodu jako pergola dla pnączy róż (...) służy do mocowania huśtawki i hamaku". WINB podzielił ocenę organu powiatowego, że konstrukcja obiektu budowlanego, która nie wydziela poszczególnych działek od siebie, nie spełnia przypisanej ogrodzeniu funkcji. Charakteru ogrodzenia nie można przypisać obiektowi także w związku z czynnościami przeprowadzonymi [...] lipca 2020 r. potwierdzonych materiałem zdjęciowym.
W ocenie organu, na żadnym etapie postępowania administracyjnego, które zostało zainicjowane już w 2013 r., obiekt nie miał charakteru ogrodzenia. Zdjęcia archiwalne załączone do pisma skarżącego stanowiącego uzupełnienie zażalenia z dnia[...]września 2020 r. również nie mogły być uwzględnione, bowiem organy nadzoru budowlanego oceniają sprawę według stanu faktycznego i prawnego na dzień wydawania rozstrzygnięcia.
W skardze na postanowienie WINB skarżący zarzucił naruszenie:
I. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tl.;
- art. 3 pkt 3 Prawo budowlanego poprzez błędne przyjęcie, że ogrodzenie znajdujące się na działce nr [...] spełnia warunki właściwe dla budowli, podczas gdy zarówno z okoliczności sprawy, zebranych dowodów oraz niezmiennego przeznaczenia ogrodzenia błędnie uznanego za budowlę wynika, że od początku ogrodzenie to spełniało rolę trwałej przeszkody oddzielającej dwa obszary (fragmenty działki), co od początku było niezmiennym zamysłem inwestora;
II. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy tj.:
- art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez błędne rozpatrzenie zebranego w sprawie materiału dowodowego, czego skutkiem jest utrzymanie postanowienia wydanego przez organ I instancji, podczas gdy nie zbadano z należytą starannością przedłożonych dokumentów oraz okoliczności sprawy i zaistniałych faktów z których wynika, że przedmiotowe ogrodzenie zostało wybudowane zgodnie z obowiązującym prawem i od początku powstania spełniało rolę trwałej przeszkody oddzielającej dwa obszary (fragmenty działki). Powyższe potwierdza nie tylko usytuowanie ogrodzenia na działce skarżącego, ale również przedłożona dokumentacja fotograficzna, pisma skarżącego, plany, wyjaśnienia (w aktach sprawy), kontrola dokonana na posesji skarżącego;
- art. 7 w zw. z 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez zaakceptowanie przez WINB oparcia się przez organ I instancji na okolicznościach sprawy bez wyczerpującego rozpatrzenia całości materiału dowodowego tj. braku wzięcia pod uwagę wszystkich dowodów w niniejszej sprawie;
- art. 7 k.p.a. poprzez wydanie przedmiotowego rozstrzygnięcia, nie uwzględniając interesu społecznego i słusznego interesu obywateli, w sytuacji gdy, przedmiotowe ogrodzenie bez wątpienia spełnia rolę odgradzającą, a błędne uznanie przez organ ogrodzenia jako budowli niesie za sobą nieuzasadnione represyjne skutki wobec skarżącego w postaci chociażby opłaty legalizacyjnej ustalonej na kwotę 125,000 zł, której uiszczenie jest poza zasięgiem skarżącego;
- art. 8 k.p.a. poprzez brak przyczynienia się przez organy do starannego i zgodnego z przepisami prawa prowadzenia postępowania mającego zagwarantować proporcjonalność i równość oraz prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej;
- art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niewskazanie przez w uzasadnieniu skarżonego postanowienia faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności.
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że organy niejako na siłę uznały ogrodzenie za budowlę, podczas gdy w żaden sposób nie można stwierdzić, że jest to podobna konstrukcja do np. obiektów liniowych, lotnisk, mostów, wiaduktów, estakad, tuneli, przepustów, sieci technicznych itp. Podstawową funkcją tego ogrodzenia było zawsze wydzielenie części działki od innych terenów umożliwiając hodowlę kur, oraz uniemożliwiając przedostawanie się psów na teren wydzielony dla kur. Zdaniem skarżącego zmiana kwalifikacji ogrodzenia na budowlę, tylko dlatego, że w czasie kontroli w dniu [...] lipca 2020 r. nie było bramy, ani przęseł jest nieuzasadniona.
Na podstawie art. 106 p.p.s.a. skarżący wniósł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z decyzji WINB z dnia [...] czerwca 2020 r. nr [...] w sprawie dotyczącej innego fragmentu ogrodzenia na okoliczności treści decyzji oraz odmowy nałożenia na skarżącego obowiązku w przedmiocie ogrodzenia o wysokości powyżej 2,20 m.
W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego je rozstrzygnięcia organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie narusza zdaniem Sądu, prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu, z punktu widzenia kryterium legalności jest postanowienie wstrzymujące prowadzenie robót budowlanych związanych z realizacją budowli w postaci arkad na działce nr [...] położonej w Ż. oraz nakładające obowiązek przedłożenia w stosownym terminie dokumentów niezbędnych do legalizacji tej budowli.
Materialnoprawną podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego. Zgodnie z tą regulacją, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 – tj. mająca za przedmiot obiekt budowlany lub jego część, będący
w budowie albo wybudowany bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia – jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie (ust. 2). W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (ust. 3).
Jak wynika z ustaleń organów obu instancji, skarżący na działce nr [...] położonej w Ż. zrealizował obiekt o długości 19,6 m (na całą szerokość działki [...]) zwieńczony łukami, konstrukcja nośna obiektu została obudowana cegłą. W najwyższym punkcie wysokość obiektu wynosi 3,96 m (słupy) w najniższym do łuku 2,50 m. Cała konstrukcja wsparta jest na ośmiu słupach 30 cm x 30 cm, góra wieńca znajduje się na wysokości 3,30 m.
Powyższe ustalenia znajdują potwierdzenie w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym, w tym protokole oględzin z dnia [...]lipca 2020 r. i jako takie nie budzą zastrzeżeń Sądu.
Spór w sprawie sprowadza się natomiast do ustalenia, czy obiekt budowlany będący przedmiotem prowadzonego przez organy nadzoru postępowania stanowi budowlę w postaci arkad, jak przyjęły organy i której realizacja zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego wymagała pozwolenia na budowę, czy też jest to ogrodzenie jak utrzymuje skarżący, objęte obowiązkiem zgłoszenia.
Rozstrzygając powyższy spór Sąd opowiada się za stanowiskiem oraz argumentacją prezentowaną w tym względzie przez organy.
W ocenie Sądu organy obu instancji prawidłowo zakwalifikowały sporny obiekt jako wymagający pozwolenia na budowę, a ściślej jako budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, przez którą należy rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub obiektem małej architektury jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady, tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne, obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów, stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych, elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia, jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość użytkową.
W wyroku z dnia z dnia 7 marca 2017 r. sygn. akt II OSK 779/16 publ. w Cbosa Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że definicja budowli została skonstruowana na podstawie wyliczenia obiektów stanowiących budowle, które ma charakter otwarty. Oznacza to, z jednej strony, że pojęcie budowli obejmuje wyliczone przez ustawodawcę expressis verbis przykładowe budowle, a po drugie, w skład tego pojęcia wchodzą również inne obiekty, które co prawda nie zostały wymienione, niemniej posiadają cechy wspólne z przykładowymi budowlanymi i na zasadzie podobieństwa przedmiotowego powinny być za budowle również uważane. Mając na uwadze dokonane w przepisie wyliczenie przykładowych budowli, należy przyjąć, że brak wprowadzenia szczegółowego opisu danego obiektu, które wskazywałoby na potrzebę zawężenia definicji legalnej do określonego jego rodzaju (typu) powoduje, że każdy obiekt, który mieści się w językowym znaczeniu użytego wyrażenia, stanowi budowlę, o której mowa w art. 3 pkt 3 ustawy Prawo budowlane.
Pogląd ten należy w pełni podzielić. Za budowlę należy zatem uznać również obiekt – element architektoniczny w postaci arkad usytuowanych w rzędzie o konstrukcji żelbetowej obmurowanej cegłą wspartej na ośmiu słupach 30 cm x 30 cm, o długości 19,60 i wysokości 3,96 m, który jest przedmiotem postępowania w niniejszej sprawie.
Użycie pojęcia arkady jest adekwatne do faktycznie wykonanego przez inwestora obiektu o konstrukcji żelbetowej. Zgodnie bowiem z definicją zawartą w encyklopedii PWN "arkada to element architektoniczny składający się z dwóch podpór (kolumn, słupów lub filarów), które zostały połączone u góry łukiem. Arkada występuje w architekturze zarówno pojedynczo, jak i najczęściej w rzędzie, tworząc istotny składnik budowli".
Bez znaczenia jest przy tym przeznaczenie takiej konstrukcji (por. wyrok NSA z dnia 27 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 186/09 publ. w Cbosa). Organ nie miał zatem obowiązku badania, co miało być zrealizowane przez inwestora. Tym niemniej prawidłowo ocenił, że konstrukcja spornego obiektu nie wydziela poszczególnych działek od siebie, co potwierdziły czynności kontrolne przeprowadzone w dniu [...] lipca 2020 r. i załączona dokumentacja fotograficzna, zatem nie spełnia przypisywanej ogrodzeniu funkcji.
Sąd zgadza się z organami, że na żadnym etapie postępowania, które zostało zainicjowane w 2013 r., sporny obiekt nie miał charakteru ogrodzenia. Jak wynika z akt sprawy, podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych [...] stycznia 2013 r. skarżący wyjaśniał, że "ogrodzenie wybudował jako obiekt małej architektury ogrodowej służący rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku. Służy ozdobie ogrodu jako pergola dla pnączy róż (...) służy do mocowania huśtawki i hamaku". W piśmie do organu powiatowego z [...] kwietnia 2013 r. wyjaśniał że "istnieje możliwość zainstalowania przęseł między słupkami, a wtedy byłoby to ogrodzenie". W piśmie z dnia [...] lutego 2020 r. skierowanym do PINB skarżący zwrócił się " o umożliwienie nam naprawy arkad w celu doprowadzenia ich do stanu zgodnego z prawem. O legalizację arkad wnosiliśmy już pismem z [...] kwietnia 2013 r." Z kolei w zażaleniu na postanowienie PINB wyjaśnił, że "z naszego punktu widzenia jest to element architektoniczny upiększający ogród".
Wątpliwe w świetle tych wyjaśnień i zebranego materiału dowodowego, jest twierdzenie zawarte w skardze, że podstawową funkcją obiektu (o ustalonych rozmiarach i konstrukcji) jest rola wyłącznie "odgradzająca", co miało uniemożliwiać "przedostawanie się psów na teren wydzielony dla kur".
W związku z powyższym, zasadnie zdaniem Sądu przyjęto, że rozpoczęcie procesu inwestycyjnego polegającego na budowie spornego obiektu budowlanego, będącego budowlą, powinno poprzedzać uzyskanie pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 1 Prawa budowlanego. Skoro skarżący nie legitymuje się takim pozwoleniem, czego zresztą nie kwestionuje, to zasadnie organy nadzoru budowlanego uznały za konieczne przeprowadzenia postępowania w celu likwidacji samowoli budowlanej, na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 Prawa budowlanego, o co zresztą w toku postępowania wnosił sam skarżący.
W tym miejscu wyjaśnić jedynie należy, że postępowanie legalizacyjne poprzedza wydanie nakazu rozbiórki, a skorzystanie z możliwości legalizacji obiektu jest prawem inwestora. Jeżeli inwestor nie wykona nałożonych na niego obowiązków w toku postpowania legalizacyjnego, przyjmuje się, że rezygnuje z możliwości legalizacji obiektu, co skutkuje wówczas wydaniem decyzji o nakazie rozbiórki.
W niniejszej sprawie wbrew zarzutom skargi nie uchybiono również przepisom prawa procesowego. Wydanie kwestionowanego postanowienia poprzedziło dokładne wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności mających znaczenie dla podejmowanego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 6, 7, 8, 77 k.p.a.). Ocena ta nie nosi cech dowolności (art. 80 k.p.a.). Zgodnie zaś z art. 107 k.p.a., organ odwoławczy w sposób wyczerpujący uzasadnił podjęte rozstrzygnięcie, odwołując się do obowiązujących regulacji prawnych. Odniósł się również do argumentów zażalenia, przy czym wyrażone w tym zakresie stanowisko, nie może być uznawane za nieprawidłowe z tego jedynie powodu, że pozostaje odmienne od oczekiwań strony skarżącej.
Co do przeprowadzonego na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a. dowodu uzupełniającego z decyzji WINB z dnia [...] czerwca 2020 r. wyjaśnić należy, że to, że w innej sprawie administracyjnej (dotyczącej innego fragmentu ogrodzenia) organy wyraziły odmienne stanowisko prawne w podobnym stanie faktycznym, nie determinuje, ani rozstrzygnięcia w innej sprawie administracyjnej, ani treści orzeczenia Sądu.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, a jednocześnie brak jest okoliczności, które z urzędu należałoby wziąć pod rozwagę, Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.).
Sprawę rozpoznano w trybie uproszczonym na zasadzie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę