VII SA/Wa 2203/22
Podsumowanie
WSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra Infrastruktury odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej charakteru wód, uznając, że organ nieprawidłowo ocenił dowody.
Skarżący R.C. domagał się stwierdzenia nieważności decyzji Ministra Infrastruktury z 5 października 2021 r., która ustaliła charakter wód jako śródlądowe wody powierzchniowe płynące. Minister odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że naruszenie procedury przy wydawaniu pierwotnej decyzji nie było rażące. WSA uchylił decyzję Ministra, wskazując na błędy w ocenie dowodów i istotne naruszenie przepisów KPA.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę R.C. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2022 r., która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji z dnia 5 października 2021 r. ustalającej charakter wód. Skarżący zarzucał organowi naruszenie przepisów KPA, w tym art. 8, 9, 156, 40 oraz art. 219 Prawa wodnego, wskazując na nieprawdziwość przedstawionych dowodów i brak udziału w postępowaniu. Minister Infrastruktury w zaskarżonej decyzji uznał, że choć doszło do naruszenia art. 219 ust. 3 Prawa wodnego (brak wymaganych dokumentów we wniosku), to naruszenie to nie miało charakteru rażącego, a wcześniejsze orzeczenia sądów powszechnych nie były wiążące z uwagi na zmianę stanu prawnego. WSA uchylił decyzję Ministra, stwierdzając, że organ nieprawidłowo ocenił dowody, w szczególności opinie dotyczące charakteru cieku, które stały w sprzeczności z ustaleniami decyzji z 5 października 2021 r. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności wymaga oceny materiału dowodowego, a organ uchylił się od tej oceny, naruszając art. 7, 77 i 80 KPA.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, samo naruszenie formalne wniosku, bez wykazania rażących skutków społeczno-gospodarczych, nie uzasadnia stwierdzenia nieważności decyzji.
Uzasadnienie
Organ administracji publicznej musi wykazać, że naruszenie prawa jest rażące, co oznacza oczywistość naruszenia, charakter przepisu oraz skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia praworządności. Samo naruszenie art. 219 ust. 3 Prawa wodnego nie spełnia tych kryteriów.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (12)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa.
Prawo wodne art. 219 § ust. 1
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Ustalenie charakteru wód przez Ministra właściwego do spraw gospodarki wodnej.
Pomocnicze
k.p.a. art. 157 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.
k.p.a. art. 158 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Rozstrzygnięcie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.
Prawo wodne art. 219 § ust. 2
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Kto może złożyć wniosek o ustalenie charakteru wód.
Prawo wodne art. 219 § ust. 3
Ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. Prawo wodne
Wymagane dokumenty do wniosku o ustalenie charakteru wód.
p.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wiążąca moc oceny prawnej sądu dla organów.
p.p.s.a. art. 170
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wiążąca moc prawomocnego orzeczenia.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej i podejmowania działań niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny dowodów na podstawie faktów.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organ nieprawidłowo ocenił dowody dotyczące charakteru wód, ignorując materiał dowodowy, który stał w sprzeczności z ustaleniami decyzji z 5 października 2021 r. Organ uchylił się od obowiązku przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i oceny stanu faktycznego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności.
Odrzucone argumenty
Argumentacja skarżącego dotycząca naruszenia art. 8 i 9 KPA (brak zaufania, brak informowania stron) nie została szczegółowo rozwinięta przez sąd. Argumentacja skarżącego dotycząca naruszenia art. 40 KPA (brak udziału w postępowaniu) została odrzucona, gdyż decyzje z 15 lipca 2021 r. i 5 października 2021 r. nie były tożsame. Argumentacja skarżącego dotycząca naruszenia art. 219 ust. 3 Prawa wodnego (brak postanowienia o dopuszczeniu dokumentów) została uznana za nieuzasadniającą stwierdzenia nieważności decyzji przez organ, co sąd zaakceptował w tym zakresie.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem tego postępowania jest ustalenie czy decyzja nie została wydana z ciężkim kwalifikowanym naruszeniem prawa, enumeratywnie wyliczonym w art. 156 § 1 k.p.a. W tym trybie postępowania, w którym ocenia się czy doszło do zaistnienia przesłanek nieważnościowych nie prowadzi się na nowo postępowania dowodowego, a jedynie dokonuje oceny czy zastosowano normy prawa materialnego do stanu faktycznego odpowiadającego hipotetycznemu stanowi faktycznemu zapisanemu w tej normie. Dowody te, określając charakter cieku stoją w oczywistej sprzeczności z treścią decyzji z 5 października 2021 r. Nieuwzględnienie opisanej powyżej okoliczności świadczy o braku dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia przesłanek uznania decyzji za nieważną i uzasadnia ocenę, że decyzja organu w tej sprawie została wydana z istotnym naruszeniem art. 7, 77, 80 i 107 § 3 kpa.
Skład orzekający
Grzegorz Rudnicki
przewodniczący
Włodzimierz Kowalczyk
sprawozdawca
Michał Podsiadło
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ważne dla interpretacji pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych oraz obowiązku organów do wszechstronnego zebrania i oceny dowodów, nawet w postępowaniu nadzwyczajnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji i oceny dowodów w kontekście Prawa wodnego.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie administracyjnym – jak oceniać dowody w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji, co jest kluczowe dla praktyków.
“Czy sąd może uchylić decyzję, bo organ źle ocenił dowody? Kluczowe zasady postępowania administracyjnego.”
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
VII SA/Wa 2203/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-04-24 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2022-10-25 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Grzegorz Rudnicki /przewodniczący/ Michał Podsiadło Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6099 Inne o symbolu podstawowym 609 Hasła tematyczne Administracyjne postępowanie Skarżony organ Minister Infrastruktury Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2022 poz 2000 art. 7, 77, 80 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędziowie sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), asesor WSA Michał Podsiadło, , Protokolant: spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi R. C. na decyzję Ministra Infrastruktury z dnia 2 września 2022 r. znak: GM-DOK-3.774.3.2022.SzP w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz R. C. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia 2 września 2022 r. Minister Infrastruktury działając na podstawie art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, (Dz.U. z 2021 poz. 735 z póżn. zm.) dalej "Kpa", oraz po rozpatrzeniu podania Pana R. C. oraz z wniosku Pana J. G., Pana A. D. oraz [...] sp. z o.o. o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Ministra Infrastruktury z dnia 5 października 2021 r., znak: GM-DOK-4.774.43.2021.IM w przedmiocie ustalenia charakteru wód - odmówił stwierdzenia nieważności ww. decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, że decyzją z dnia 5 października 2021 r., znak: GM-DOK-4.774.43.2021.IM, po rozpatrzeniu wniosku Pani A. G., Minister Infrastruktury ustalił, że wody zlokalizowane na działkach nr ewid. [...] obr. [...], gm. [...], pow. [...], woj. [...], na działkach nr ewid. [...] obr. [...], gm. [...], pow. [...], woj. [...] oraz na działkach nr ewid. [...] obr. [...], gm. [...], pow. [...], woj. [...] stanowią śródlądowe wody powierzchniowe płynące w cieku naturalnym o nazwie [...]. Podaniem z dnia 22 lutego 2022 r., uzupełnionym pismem z dnia 29 marca 2022 r., Pan R. C. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Ministra Infrastruktury z dnia 5 października 2021 r. Ponadto podaniem, które wpłynęło do Ministerstwa Infrastruktury w dniu 14 marca 2022 r., uzupełnionym następnie pismem z dnia 6 kwietnia 2022 r., Pan J. G., Pan A. D. oraz spółka [...] sp. z o.o., również wnieśli o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Ministra Infrastruktury z 5 października 2021 r. Po przypomnieniu zasad postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji wskazał, że z uwagi na fakt, że woda zlokalizowana na działkach należących do Pana R. C., Pana J. G., Pana A. D. oraz [...] sp. z o.o. stanowi śródlądowe wody powierzchniowe płynące w cieku naturalnym o nazwie [...], mają oni interes prawny w kwestionowaniu ww. decyzji Ministra Infrastruktury z dnia 5 października 2021 r., znak: GM-DOK-4.774.43.2021 .IM. Przechodząc do merytorycznej oceny ww. decyzji z dnia 5 października 2021 r., znak: GM-DOK-4.774.43.2021.IM, wskazano, że zgodnie z art. 219 ust 1 ustawy z 20 lipca 2017 r., Prawo wodne (Dz.U. z 2021 r. poz. 624 - wg stanu na dzień wydania kontrolowanej decyzji), Minister właściwy do spraw gospodarki wodnej, w drodze decyzji, ustala charakter wód. Stosownie do treści art. 219 ust 2 Prawa wodnego, decyzję, o której mowa w ust. 1, wydaje się na wniosek Wód Polskich, właściciela nieruchomości przyległej do wód lub właściciela nieruchomości znajdującej się pod wodą, której dotyczy wniosek o ustalenie charakteru wód. Jak wynika z posiadanych akt sprawy Pani A. G. jako właścicielka działek nr ewid. [...] oraz [...], a więc działek przyległych do wód, pismem z 15 marca 2021 r., złożyła wniosek o ustalenie charakteru wód. Z powyższego wynika, że mogła ona skutecznie zainicjować postępowanie w sprawie o ustalenie charakteru wód. Mając na uwadze powyższe wskazano, że w niniejszej sprawie nie został naruszony art. 219 ust 1 w zw. z art. 219 ust 2 Prawa wodnego. W myśl art. 219 ust 3 Prawa wodnego, do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się część opisową obejmującą opis elementów hydromorfologicznych wód, w tym: reżimu hydrologicznego, ciągłości wód, warunków morfologicznych, analizę historyczną przynależności tych wód do publicznych śródlądowych wód powierzchniowych, imię i nazwisko oraz adres albo nazwę i siedzibę wnioskodawcy, a w przypadku gdy wnioskodawcą jest właściciel gruntu przyległego do wód - dokumenty potwierdzające tytuł prawny wnioskodawcy do nieruchomości przyległych do wód objętych wnioskiem, wykaz właścicieli nieruchomości przyległych do wód, których dotyczy wniosek o ustalenie charakteru wód, ujawnionych w ewidencji gruntów i budynków; część graficzną obejmującą mapę sytuacyjno-wysokościową pobraną z państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego lub inną mapę uwierzytelnioną przez organ prowadzący ten zasób, obrazującą przebieg wód od źródeł do ujścia, w skali 1:500, 1:1000 lub 1:2000 oraz uwzględniające wyniki pomiarów sytuacyjnych i wysokościowych. Odnosząc się do powyższych zapisów organ wskazał, że jak wynika z posiadanych akt sprawy, Pani A. G. do wniosku z dnia 15 marca 2021 r., nie dołączyła wszystkich wymaganych dokumentów wskazanych w art. 219 ust 3 Prawa wodnego. Wskazała jedynie, że wnosi o wykorzystanie przesłanych materiałów znajdujących się przy sprawie DOK.DOK3.974.36.2019.IM. Z kolei w piśmie z dnia 16 kwietnia 2021 r., - stanowiącym odpowiedź na wezwanie Ministra Infrastruktury z dnia 31 marca 2021 r. - wskazała, że "brakujące fragmenty mapy sytuacyjno - wysokościowej zostały dostarczone wcześniej tj. 10.01.2020 r. Proszę o ponowną analizę zgromadzonych materiałów w sprawie." W ocenie Ministra Infrastruktury przepis art. 219 ust 3 Prawa wodnego skonstruowany został w oparciu o formułę "do wniosku należy dołączyć" lub "do wniosku dołącza się" bądź "wniosek zawiera", po której następuje sprecyzowanie rodzaju dokumentów, których nieodłącznie do wniosku rodzi skutek w postaci konieczności zastosowania art. 64 § 2 Kpa. Wobec czego, Minister Infrastruktury rozpatrując wniosek niezawierający wszystkich wymaganych dokumentów i nie wzywając o ich uzupełnienie w trybie art. 64 § 2 Kpa, dopuścił się naruszenia art. 219 ust 3 Prawa wodnego, wymaga także zauważenia, że w aktach sprawy brak jest jakiegokolwiek postanowienia o dopuszczeniu dokumentów z innego postępowania, czy też jakiejkolwiek informacji w tym przedmiocie, jednakże w ocenie Ministra Infrastruktury powyższe naruszenie nie ma charakteru rażącego. Organ przypomniał, że z rażącym naruszeniem prawa mamy do czynienia wtedy, kiedy zostaną spełnione łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - czyli skutki które wywołuje decyzja. Ponadto o "rażącym" naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znaczenie większe aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (por wyrok NSA z dnia 30 listopada 1999 r., sygn. akt V SA 876/99, wyrok NSA z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1111/06, wyrok NSA z dnia 12 maja 2022 r., sygn. akt ll OSK 1839/19). O tym, czy naruszenie prawa jest "rażącym", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga. Za "rażące" należy uznać wyłącznie takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności. Utożsamianie zatem tego pojęcia z każdym naruszeniem jest oczywiście wadliwe. Nie każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa może być uznane za rażące, nie jest też decydujący charakter przepisu, jaki został naruszony. Przy kwalifikowaniu naruszenia prawa do kategorii naruszenia rażącego chodzi nie o sam fakt zachowania się organu niezgodnie z normą prawną, lecz o skutki, których dotkliwości dla strony niczym nie można usprawiedliwiać, (wyrok NSA z dnia 30 listopada 1999 r., sygn. akt V SA 876/99; wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 października 2006 r., sygn. akt VI SA/Wa 1610/06; wyrok WSA w Warszawie z dnia 16 stycznia 2006 r., sygn. akt VII SA/Wa 1059/05, wyrok NSA z dnia 25 września 2007 r., sygn. akt II OSK 1111/06). Mając na uwadze powyższe wskazano, że stwierdzone naruszenie art. 219 ust 3 Prawa wodnego, nie ma charakteru rażącego. Nie sposób bowiem stwierdzić, aby powyższe uchybienie wywoływało skutki społeczno - gospodarcze niemożliwe do zaakceptowania w praworządnym państwie prawa, które przemawiałyby za wyeliminowanie ww. decyzji z dnia 5 października 2021 r., znak: GM-DOK-4.774.43.2021.IM z obrotu prawnego. Organ podkreślił, że jak wynika z posiadanych dokumentów przy sprawie znak: DOK.DOK3.974.36.2019.IM (zakończonej zawiadomieniem z 28 stycznia 2020 r., znak: DOK.DOK3.974.36.2019.IM o pozostawieniu w trybie art. 64 § 2 Kpa, wniosku bez rozpoznania), Pani A. G. przesłała wypis z wykazu działek ewidencyjnych sporządzony w dniu 27 grudnia 2019 r., zawierający wykaz właścicieli nieruchomości przyległych do wód oraz dokumenty potwierdzające tytuł prawny, tj. wypis z ewidencji gruntów potwierdzających prawo Pani A. G. do działki nr ewid. [...], ponadto w tych aktach sprawy znajduje się oryginał mapy ewidencyjnej, na której zobrazowany jest przebieg wód od źródła do ujścia, sporządzona w skali 1:5000 oraz mapa sytuacyjno - wysokościowa sporządzona w skali 1:1000. Z kolei przy sprawie znak DOK.DOK3.974.29.2020.IM (zakończonej zawiadomieniem z 9 września 2020 r., znak: DOK.DOK3.974.29.2020.IM o pozostawieniu w trybie art. 64 § 2 Kpa, wniosku bez rozpoznania), Pani A. G. przesłała opinię sporządzoną przez Pana B. W. dotyczącą stwierdzenia naturalności cieku [...], spełniającą wymogi określone w art. 219 ust 3 pkt 1 lit a-d Prawa wodnego. W ocenie organu przedłożone dokumenty spełniają wymagania, o których mowa w art. 219 ust 3 Prawa wodnego, zostały one użyte w postępowaniu zakończonym wydaniem ww. decyzji z dnia 5 października 2021 r., zaś sama treść decyzji odpowiada w całości żądaniu wnioskodawcy. Ponadto Pani A. G. nie kwestionowała i nie kwestionuje w chwili obecnej wydania na jej rzecz ww. decyzji z dnia 5 października 2021 r., znak: GM-DOK-4.774.43.2021.IM i uznania ją za wnioskodawczynię tego postępowania. Mając na uwadze powyższe, organ wskazał, że jakkolwiek w analizowanej sprawie doszło do naruszenia art. 219 ust 3 Prawa wodnego, to jednak stwierdzone naruszenie nie ma charakteru rażącego w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 Kpa z uwagi na brak skutków społeczno - gospodarczych niemożliwych do zaakceptowania w praworządnym państwie prawa, które wywoływałoby stwierdzone naruszenie. Odnosząc się do argumentacji Pana R. C. podniesionej w piśmie z dnia 22 lutego 2022 r., który wskazuje, że "Państwo G. w dokumentach przedstawionych w ministerstwie poświadczyli nieprawdę w postaci przedstawionej opinii gdzie opinia Wziątka oparta na tezach Jaworskiego została obalona przez Sąd oraz powołanych dwóch biegłych sądowych, którzy stwierdzili, iż nie jest to żadna Rzeka B. ani też woda płynąca naturalna. Zaskoczeniem jest też negowanie wyroku sądowego w sprawie oddalenia pozwu o uznanie działki numer [...] jako Rzeki (...). A także decyzja administracyjna Starostwa Powiatowego odmawiająca przejścia tego gruntu do zasobu Skarbu Państwa (...)" wskazano, że nie może ona odnieść zamierzonego skutku. Organ podkreślił, że organy administracji publicznej badają prawidłowość decyzji w trybie art. 156 k p a. w oparciu o stan prawny i faktyczny istniejący w dacie wydania kwestionowanej decyzji (zob. wyrok NSA z dnia 11 marca 2008 r., sygn. akt I OSK 340/07; wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 stycznia 2010 r., sygn. akt VII SA/Wa 1929/09; wyrok WSA w Warszawie z dnia 15 czerwca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 25/11), oraz w oparciu o zamknięty materiał dowodowy, tj. materiał dowodowy jakim dysponował organ administracji w dacie wydania kontrolowanej decyzji. Wyjaśniono, że jak wynika z treści art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r. poz. 2325 - wg. stanu na dzień wydania decyzji) dalej "ppsa", orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jak natomiast wynika z treści art. 153 ppsa, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Podkreślono dodatkowo, że ocena prawna i wskazania zawarte w orzeczeniu sądu tracą moc w wypadku zmiany stanu prawnego, jeżeli to spowoduje, że pogląd sądu stanie się nieaktualny. Podobny skutek, tj. ustanie mocy wiążącej wspomnianej oceny, może spowodować zmiana - po wydaniu orzeczenia sądowego - istotnych okoliczności faktycznych oraz wzruszenie orzeczenia zawierającego ocenę prawną w przewidzianym do tego trybie (por. wyrok NSA z dnia 21 lutego 2019 r. sygn. akt I OSK 1802/17, wyrok NSA z dnia 16 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 567/20). Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, wskazano, że w poprzednio obowiązującej ustawie, tj. ustawie z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne (Dz.U. z 2017 r. poz. 1121), zwana dalej "Prawo wodne z 2001 r.," nie było uregulowanej procedury ustalenia charakteru wód. Procedura taka była jedynie szczątkowo uregulowana art. 14a Prawa wodnego z 2001 r., który stanowił że przejście gruntów pokrytych powierzchniowymi wodami płynącymi do zasobu, o którym mowa w ust. 1 oraz ich wykreślenie z zasobu stwierdza, w drodze decyzji, na wniosek właściwego organu lub jednostki, o których mowa w art. 11 ust. 1, właściwy starosta realizujący zadanie z zakresu administracji rządowej. W obecnie obowiązującym stanie prawnym procedura taka została opisana w art. 219 Prawa wodnego. Skoro wyrok Sądu Okręgowego w E. z dnia [...] stycznia 2016 r., sygn. akt I Ca [...], a w związku z tym opinia Zakładu Geomorfologii Instytutu Geografii Fizycznej Wydziału Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego z dnia 14 sierpnia 2013 r. oraz opinia W. M. z dnia 10 grudnia 2011 r., zostały wydane w oparciu o przepisy Prawa wodnego z 2001 r., które zostały uchylone ustawą z 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne, która weszła w życie 1 stycznia 2018 r., dokumenty te nie mogły zostać uwzględnione w postępowaniu zakończonym ww. decyzją z dnia 5 października 2021 r., znak: GM-DOK-4.774.43.2021.IM. Wobec czego nie sposób przyznać racji Panu R. C., że Minister Infrastruktury zignorował ustalenia poczynione w toku postępowania sądowego zakończonego ww. wyrokiem Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., sygn. akt I Ca [...], czy też, że nie uwzględnił ustaleń zawartych www. opiniach. Na marginesie wskazano, że w treści decyzji z dnia 5 października 2021 r., Minister Infrastruktury przytoczył fragment uzasadnienia ww. wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., sygn. akt I Ca [...] zawierający rys historyczny. Organ wskazał ponadto, że argumentacja Pana R. C., który wskazywał, że Państwo G. dokonują nielegalnego zrzutu wody z młyna i elektrowni, gdyż nie posiadają oni pozwolenia wodnoprawnego na pobór, piętrzenie rzeki [...] i jej wykorzystywanie oraz argumentacja wskazująca na użytkowanie młyna pomimo braku ważnego pozwolenia nie może zostać uwzględniona w ramach niniejszego postępowania, które ogranicza się wyłącznie do oceny, czy kontrolowana decyzja Ministra Infrastruktury z dnia 5 października 2021 r., jest obarczona wadą uzasadniającą jej wyeliminowanie z obrotu prawnego. Z tych samych względów nie mógł zostać uwzględniony zarzut dotyczący degradacji naturalnego koryta rzeki [...]. Niezależnie od powyższego wskazano, że w niniejszej sprawie nie zaszły również pozostałe przesłanki do stwierdzenia nieważności decyzji określone w art. 156 § 1 Kpa. Kontrolowana decyzja nie jest także obarczona wadą z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., w myśl którego, organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa. Wskazano, że przepis art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a. nie stanowi samodzielnej podstawy stwierdzenia nieważności decyzji, albowiem może być zastosowany jedynie w związku z innym przepisem prawa materialnego wskazującym na nieważność postępowania. Skoro tak, to przyjąć należy, iż skorzystanie z tego przepisu jest możliwe jedynie, gdy w dniu stwierdzania nieważności decyzji istnieje przepis prawa materialnego upoważniający organ do wydania takiego rozstrzygnięcia (por. wyrok WSA w Warszawie z dnia 9 kwietnia 2010 r., sygn. akt IV SA/Wa 2058/09). W ocenie Ministra Infrastruktury, na gruncie niniejszej sprawy, brak jest takiego naruszenia szczególnego przepisu prawa, który upoważniałby organ do stwierdzenia nieważności decyzji. W związku z powyższym za nieuzasadnione uznać należało twierdzenie wnioskodawców, jakoby w niniejszej sprawie zaszła przesłanka z art. 156 § 1 pkt 7 k.p.a., obligująca organ do stwierdzenia nieważności decyzji. Reasumując powyższe rozważania wskazano, że kontrolowana decyzja Ministra Infrastruktury z dnia 5 października 2021 r., znak: GM-DOK-4.774.43.2021.IM nie jest obarczona żadną z wad żart. 156 § 1 Kpa wobec czego należało odmówić stwierdzenia nieważności ww. decyzji. Skargę na tę decyzję złożył R. C. Zaskarżonej decyzji zarzucił: - Naruszenie art. 8 i 9 kpa , poprzez prowadzenie postępowania w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej i należytego , wyczerpującego informowania stron o okolicznościach faktycznych i prawnych , które miały wpływ na ustalenie ich praw i obowiązków , a przez to organ pozbawił mnie do czynnego udziału w postępowaniu administracyjnym w sprawie. - Naruszenie art. 156 kpa poprzez nie uwzględnienie przesłanek unieważnienia decyzji postępowania w art. 156 §1 ust 2,3, gdyż przedstawione dowody przez składającego wniosek o zmianę charakteru wody pani G. A. i T. G. są nieprawdziwe, fałszywe, a ekspertyza dołączona do akt jest ekspertyzą prywatną opierającą się na dr T. J., któremu Sąd Rejonowy w [...] jak i Sąd Odwoławczy w [...] odmówił mocy dowodowej pracy naukowej jak i zeznaniom złożonym w charakterze świadka. - Naruszenie art. 40 § 1 kpa poprzez nie branie udziału w postępowaniu, strona nie była informowana o wszczęciu postępowania , co więcej nawet nie przewidywała, że takie postępowanie może się toczyć decyzja ostateczna z dnia 5 października 2021 r., została wydana w sytuacji , gdy w powyższej sprawie ta sytuacja została rozstrzygnięta przez właściwy organ Starosty w [...], który wydał decyzję w dniu [...] lipca 2017 Nr [...] oraz orzeczenie Sądu z dnia [...] stycznia 2016 r. sygn. akt i Ca [...]. - Naruszenie art. 219 ust 3 Prawo wodne, poprzez brak postanowienia o dopuszczeniu dokumentów z innego postępowania wnioskowanego przez A. i T. G., przez organ Ministerstwa, który wydał dwie Decyzje w tej samej sprawie. Skarżący podnosząc te zarzuty wnosił o unieważnienie decyzji z dnia 15 lipca 2021 r. oraz dnia 5 października 2021 r. o tym samym numerze GM-DOK- 4.774.43.2021 IM na podstawie art. 156 kpa §1 pkt.2,3 kpa. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga okazała się skuteczna, aczkolwiek nie do końca z przyczyn w niej wymienionych. Przede wszystkim należy zauważyć i podkreślić, że zaskarżona decyzja została wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego - postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Przedmiotem tego postępowania jest ustalenie czy decyzja nie została wydana z ciężkim kwalifikowanym naruszeniem prawa, enumeratywnie wyliczonym w art. 156 § 1 k.p.a. W tym trybie postępowania, w którym ocenia się czy doszło do zaistnienia przesłanek nieważnościowych nie prowadzi się na nowo postępowania dowodowego, a jedynie dokonuje oceny czy zastosowano normy prawa materialnego do stanu faktycznego odpowiadającego hipotetycznemu stanowi faktycznemu zapisanemu w tej normie. Postępowanie prowadzone w trybie art. 156 § 1 k.p.a. nie jest ponownym merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy, bowiem naruszałoby to zasadę dwuinstancyjności, lecz przeprowadzeniem weryfikacji decyzji z jednego punktu widzenia, a mianowicie czy decyzja jest dotknięta jedna z kwalifikowanych wad wskazanych w art. 156 § 1 pkt 1 - 7 k.p.a., a w tej konkretnej sprawie wady określonej w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Za utrwalone stanowisko należy uznać stanowisko, zgodnie z którym organ w postępowaniu nadzwyczajnym prowadzonym w sprawie stwierdzenia nieważności ma obowiązek przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, którego przedmiotem jest ocena, czy stan faktyczny przyjęty przy wydawaniu decyzji będącej przedmiotem postępowania nieważnościowego odpowiada prawdzie w świetle istniejącego materiału dowodowego. W doktrynie jednoznacznie wskazuje się na rozstrzygnięcie sprawy w rozumieniu art. 158 § 1 k.p.a. następuje na podstawie wyników czynności dowodowych postępowania prowadzonego w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Przenosząc te rozważania na grunt niniejszej sprawy należy zauważyć, iż organ administracji publicznej uchylił się od właściwej oceny decyzji z dnia 5 października 2021 r., znak: GM-DOK-4.774.43.2021.IM. Sąd podziela stanowisko organu co do tego, że wady formalne wniosku o ustalenie charakteru wód, w oparciu o który zapadła decyzja z 5 października 2021 r. nie uzasadniały stwierdzenia nieważności wskazanej decyzji. Argumentację zaprezentowaną w tym zakresie przez organ Sąd w całości akceptuje. Podobnie nie można zanegować zaprezentowanych poglądów w zakresie znaczenia art. 170 i 153 p.p.s.a. Jednak w ocenie Sądu organ wyciągnął w tym zakresie niewłaściwe wnioski. Przede wszystkim dlatego, że przepisy te dotycząc orzeczeń sądów administracyjnych. Poza tym organ powołując się na zmianę stanu prawnego, uzasadniającą odstąpienie od stanowiska zaprezentowanego przez sądy powszechne, w szczególności Sąd Okręgowy w [...] w wyroku z dnia [...] stycznia 2016 r. sygn. akt I Ca [...], organ nie uwzględnił w należyty sposób, że przede wszystkim uległa zmianie procedura orzekania, zarówno co do trybu jak i właściwości organów. Jednak w zasadniczym zakresie dotyczącym charakteru wód, w szczególności określenia co jest ciekiem naturalnym, a co sztucznym, ustawowe definicje w Prawie wodnym z 2001 r. jak i w obecnie obowiązującym są identyczne. W związku z tym nie chodziło o związanie orzeczeniem sądu cywilnego, a o zgromadzone w tamtym postępowaniu dowody i ich znaczenie dla decyzji z 5 października 2021 r. Nie ulega wątpliwości, że dowody te, w szczególności opinia Zakładu Geomorfologii Instytutu Geografii Fizycznej Wydziału Geografii i Studiów Regionalnych Uniwersytetu Warszawskiego z dnia 14 sierpnia 2013 r. oraz opinia W. M. z dnia 10 grudnia 2011 r., były znane organowi w postępowaniu zakończonym ww. decyzją jak też w postępowaniu objętym kontrolą Sądu. Dowody te, określając charakter cieku stoją w oczywistej sprzeczności z treścią decyzji z 5 października 2021 r. Pozostałe zarzuty skargi niw są zasadne. W szczególności należy wskazać, że wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia [...] stycznia 2016 r., sygn. akt I Ca [...] nie dotyczył ustalenia charakteru wód lecz dotyczył usunięcia niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej, a rzeczywistym stanem prawnym, zaś decyzja Starosty [...] z [...] lipca 2017 r., znak: [...] dotyczyła odmowy stwierdzenia przejścia do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa gruntów oraz odmowy stwierdzenia przejścia wód cieku [...] oraz gruntów pokrytych tymi wodami w trwały zarząd Marszałka Województwa [...] w O. Oznacza to, że ww. orzeczenia nie rozstrzygały sprawy objętej postępowaniem zakończonym decyzją z dnia 5 października 2021 r., znak: GM-DOK-4.774.43.2021.IM. Podobnie zarzut rozpatrzenia sprawy dwoma decyzjami nie jest zasadny. Decyzja Ministra Infrastruktury z dnia 15 lipca 2021 r., znak: GM-DOK-4.774.43.2021.IM zapadła w przedmiocie umorzenia postępowania, w części dotyczącej wniosku Pana T. G., ze względu na brak przymiotu strony w postępowaniu. Natomiast kontrolowana decyzja Ministra Infrastruktury z dnia 5 października 2021 r., znak: GM-DOK-4.774.43.2021.IM zapadła po rozpatrzeniu wniosku Pani A. G., właścicielki nieruchomości nr ew. [...] obręb [...], gm. [...], powiat nowomiejski, tj. działek przyległych do wód, których dotyczyło rozstrzygnięcie. Decyzje te niewątpliwie nie są tożsame. Nie przesądzając zatem ostatecznego rozstrzygnięcia w przedmiocie stwierdzenia nieważności, obowiązkiem organu przed podjęciem rozstrzygnięcia będzie dokonanie oceny prawidłowości kontrolowanej decyzji przez pryzmat wszystkich dostępnych organowi dowodów, w szczególności wskazanych wyżej, które całkowicie zanegowały ustalenia przyjęte przez organ w decyzji z dnia 5 października 2021 r. Nieuwzględnienie opisanej powyżej okoliczności świadczy o braku dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia przesłanek uznania decyzji za nieważną i uzasadnia ocenę, że decyzja organu w tej sprawie została wydana z istotnym naruszeniem art. 7, 77, 80 i 107 § 3 kpa. Ze wskazanych powodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę