VII SA/Wa 2149/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-02-14
NSAAdministracyjneŚredniawsa
egzekucja administracyjnagrzywnaszczepieniaobowiązek rodzicielskiprzywrócenie terminuzarzutyKodeks postępowania administracyjnegoUstawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracjizdrowie publiczne

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie Ministra Zdrowia odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej grzywny nałożonej za uchylanie się od obowiązku szczepień ochronnych.

Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia zarzutów w sprawie egzekucji administracyjnej grzywny nałożonej za uchylanie się od obowiązku szczepień ochronnych małoletniej córki. Minister Zdrowia utrzymał w mocy postanowienie Wojewody odmawiające przywrócenia terminu, uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że stan psychiczny skarżącej nie stanowił przeszkody nie do przezwyciężenia uniemożliwiającej złożenie zarzutów w terminie.

Sprawa dotyczyła skargi M. J. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2019 r., które utrzymało w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne dotyczyło grzywny nałożonej na skarżącą w celu przymuszenia z powodu uchylania się od poddania małoletniej córki obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów, powołując się na swój stan zdrowia psychicznego, który uniemożliwił jej terminowe wniesienie pisma. Minister Zdrowia uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, wskazując, że załączone zaświadczenie psychologiczne nie jest równoznaczne z niemożnością dokonania czynności procesowej i nie obejmuje okresu, w którym skarżąca mogła złożyć zarzuty. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że organy prawidłowo oceniły brak przesłanek do przywrócenia terminu. Sąd podkreślił, że brak winy wymaga szczególnej staranności, a stan psychiczny skarżącej nie stanowił przeszkody nie do przezwyciężenia, która uniemożliwiłaby jej złożenie zarzutów w terminie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, stan obniżenia nastroju skarżącej nie jest tożsamy z niemożnością dokonania ważnej czynności procesowej, a skarżąca nie wykazała, że nie mogła skorzystać z pomocy innych osób lub złożyć pisma w terminie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że brak winy w uchybieniu terminu wymaga szczególnej staranności, a załączone zaświadczenie psychologiczne nie dowodziło niemożności dokonania czynności procesowej ani nie spełniało wymogów dotyczących okresu czasowej niezdolności do pracy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 58

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 27 § § 1 pkt 9

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.e.a. art. 18

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej

Stosowane per analogia do oceny okresu czasowej niezdolności do pracy.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Stan zdrowia psychicznego skarżącej uniemożliwił terminowe złożenie zarzutów. Zaświadczenie psychologiczne potwierdza niemożność dokonania czynności procesowej w okresie od sierpnia do grudnia 2017 r.

Godne uwagi sformułowania

brak winy w uchybieniu terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko wtedy, gdy stało się ono niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia Stan obniżenia nastroju, który występował u skarżącej nie jest tożsamy z niemożnością dokonania ważnej dla niej czynności procesowej poprzez nadanie pisma na poczcie.

Skład orzekający

Krystyna Tomaszewska

przewodniczący

Marta Kołtun-Kulik

sprawozdawca

Tomasz Stawecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przywrócenia terminu w postępowaniu egzekucyjnym administracyjnym, zwłaszcza w kontekście stanu zdrowia psychicznego strony."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchybienia terminu do wniesienia zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym i oceny braku winy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje trudności w stosowaniu instytucji przywrócenia terminu, gdy strona powołuje się na problemy zdrowotne, co jest częstym zagadnieniem w praktyce administracyjnej i sądowej.

Czy problemy psychiczne usprawiedliwiają spóźnienie w sądzie? Sąd wyjaśnia, kiedy można liczyć na przywrócenie terminu.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2149/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-02-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Krystyna Tomaszewska /przewodniczący/
Marta Kołtun-Kulik /sprawozdawca/
Tomasz Stawecki
Symbol z opisem
6209 Inne o symbolu podstawowym 620
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Sygn. powiązane
II OSK 2322/20 - Wyrok NSA z 2023-03-02
Skarżony organ
Minister Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Marta Koltun-Kulik (spr.), Sędzia WSA Tomasz Stawecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 lutego 2020 r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z [..] sierpnia 2019 r., [..] (2), Minister Zdrowia (dalej: "Minister") m.in. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia [..] czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.; dalej: "k.p.a.") i art. 18 ustawy z dnia [..] czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 1314 ze zm.: dalej: "u.p.e.a."), po rozpatrzeniu zażalenia M. J.-K. (dalej: "skarżąca") - utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z [..] stycznia 2018 r., znak: [...] odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego.
Postanowienie Ministra zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Postanowieniem z [..] sierpnia 2017 r., znak: [...], Wojewoda [...] nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia z powodu uchylania się od poddania małoletniej córki B. K. obowiązkowym szczepieniom ochronnym, zgodnie z załączonym tytułem wykonawczym z [..] listopada 2014 r. wystawionym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [..]. Minister wskazał, że wierzyciel skutecznie doręczył zobowiązanej wezwanie do wykonania ww. obowiązku w dniu [..] stycznia 2014 r. Jednocześnie Minister wezwał skarżącą do wykonania obowiązku poddania małoletniego dziecka szczepieniom ochronnym w terminie do dnia [..] grudnia 2017 r.
Pismem z [..] grudnia 2017 r. skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz odrębnym pismem (z tej samej daty) wniosła zarzuty.
Ww. postanowieniem z [..] stycznia 2018 r. Wojewoda [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia.
W zaskarżonym postanowieniu z [..] sierpnia 2019 r., znak: [...] (2), Minister wskazał, że Wojewoda prawidłowo ustalił, iż nie zachodzą przesłanki do przywrócenia terminu, w szczególności słusznie uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, a nadto nie wykazała, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia.
Wyjaśnił ponadto, że kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Jak wynika z akt sprawy, postanowienie o nałożeniu grzywny z [..] sierpnia 2017 r. wraz z tytułem wykonawczym doręczono skarżącej [..] sierpnia 2017 r. Termin na wniesienie zarzutów i złożenie zażalenia upłynął [..] sierpnia 2017 r. Minister nie uwzględnił twierdzeń skarżącej jakoby stan zdrowia uniemożliwiał jej złożenie zarzutów w terminie. Wyjaśnił, że z załączonego przez skarżącą zaświadczenia psychologicznego wynika, że nie była ona w stanie sporządzić i wysłać zarzutów oraz zażalenia w okresie od [..] sierpnia 2017 r. Do [..] grudnia 2017 r. Jednocześnie wskazał, że powyższych czynności mogła natomiast dokonać w terminie od [..] sierpnia 2017 r. Do [..] sierpnia 2017 r. włącznie, co skutkowałoby zachowaniem terminu. Mając na uwadze powyższe Minister wskazał, że skarżąca w żaden sposób nie udowodniła, że nie mogła złożyć zarzutów w okresie [..] sierpnia 2017 r. Do [..] sierpnia 2017 r.
Ponadto, odnosząc się do zaświadczenia dołączonego przez skarżącą Minister podkreślił, że zaświadczenie nie jest zwolnieniem lekarskim, lecz zaświadczeniem psychologicznym. Nadto na podstawie stosowanego per analogia rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia [..] listopada 2015 r. (Dz.U. 2015 poz. 2013) okres orzeczonej czasowej niezdolności do pracy może obejmować czas nie dłuższy niż 3 dni poprzedzające dzień, w którym przeprowadzono badanie. Zaświadczenie psychologiczne przedłożone przez skarżącą zostało wystawione w dniu [..] grudnia 2017 r. natomiast obejmuje okres od [..] sierpnia 2017 r. Do [..] grudnia 2017 r. Jedynie okres czasowej niezdolności orzeczony przez lekarza psychiatrę może obejmować okres wcześniejszy niż 3 dni poprzedzające dzień, w którym przeprowadzono badanie w przypadku stwierdzenia lub podejrzenia zaburzeń psychicznych ograniczających zdolność podmiotu do oceny własnego postępowania.
W ocenie Ministra, w przedmiotowej sprawie nie zaistniały przesłanki do przywrócenia ww. terminu w szczególności, że uchybienie terminowi wynikało wyłącznie z winy skarżącej.
W ocenie Ministra z przedłożonego przez skarżącą zaświadczenia nie wynika, że znalazła się ona w sytuacji nagłej i nie mogła posłużyć się pomocą innych osób. Stan obniżenia nastroju, który występował u skarżącej nie jest tożsamy z niemożnością dokonania ważnej dla niej czynności procesowej poprzez nadanie pisma na poczcie.
Skargę na to postanowienie złożyła skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu postanowieniu skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów mających istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 58 w zw. z art. 6 k.p.a., art. 7, 8, 9, 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, mimo że z dołączonego zaświadczenia lekarza psychologa wynika, że ze względu na stan zdrowotny skarżącej nie mogła ona sporządzić oraz wysłać zarzutów i zażaleń w okresie od [..] sierpnia - [..] grudnia 2017 r.
Zdaniem skarżącej nie można zgodzić się z twierdzeniem Ministra, że skarżąca mogła wnieść zażalenie w okresie od [..] do [..] sierpnia 2017 r. Podniosła, że art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. przewiduje siedmiodniowy termin do złożenia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Co oznacza, iż mogła ona złożyć zarzuty w każdym z siedmiu dni od dnia odbioru pisma. Jednocześnie ustawodawca nie przesądza, że czynność dokonana w pierwszym dniu terminu jest bardziej skuteczna od czynności dokonanej w ostatnim dniu terminu.
W odpowiedzi na skargę Minister Zdrowia wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Ministra Zdrowia z [..] sierpnia 2019 r. utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody [...] z [..] stycznia 2018 r. o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego.
Termin do wniesienia zarzutów w sprawie postępowania egzekucyjnego - zgodnie z art. 27 § 1 pkt 9 u.p.e.a. - wynosi 7 dni od dnia doręczenia zobowiązanemu tytułu wykonawczego. Jest to termin o charakterze procesowym. Jego uchybienie powoduje bezskuteczność czynności procesowej.
Nie było kwestionowane w niniejszej sprawie i znajduje potwierdzenie w aktach, że postanowienie o nałożeniu grzywny z [..] sierpnia 2017 r. wraz tytułem wykonawczym z [..] listopada 2014 r. doręczono skarżącej [..] sierpnia 2017 r. Tytuł wykonawczy zawierał pouczenie o możliwości wniesienia zarzutów w terminie 7 dni od dnia doręczenia jego odpisu. Termin do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego upływał zatem [..] sierpnia 2017 r.
Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia zarzutów wraz z zarzutami – w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego skarżąca wniosła dopiero pismem z [..] grudnia 2017 r - a zatem z uchybieniem ww. terminu.
Instytucję przywrócenia terminu reguluje art. 58 k.p.a., stwarzający możliwość skutecznego dokonania czynności procesowej w sytuacji, gdy upłynął termin do jej podjęcia. Jego zastosowanie jest możliwe w przypadku łącznego spełnienia następujących przesłanek: wniesienia pisma z wnioskiem o przywrócenie terminu w ciągu 7 dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobnienie braku winy w uchybieniu terminu, dokonanie - równocześnie z wnioskiem – czynności do dokonania której terminowi uchybiono.
W orzecznictwie i doktrynie jednolicie przyjmuje się, że brak winy, jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Przywrócenie terminu nie jest więc dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (zob. wyrok WSA w Warszawie z 29 marca 2006r., sygn. akt IV SA/Wa 1559/05, LEX nr 227785). Tym samym o braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko wtedy, gdy stało się ono niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, a więc takiej, której strona nie mogła usunąć nawet przy użyciu największego w danych okolicznościach wysiłku. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, np. problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe np. powódź, pożar, czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z 10 września 2010r., sygn. akt II OZ 849/10, wyrok NSA z 6 lutego 2014r., sygn. akt I OZ 64/14). Ponadto, przy ocenie winy lub jej braku należy uwzględnić nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły dokonanie czynności w terminie, ale i okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań w celu zabezpieczenia dotrzymania terminu.
W świetle przedstawionej argumentacji, prawidłowo zatem organy uznały, że podniesione we wniosku okoliczności nie uprawdopodabniają braku winy strony w uchybieniu terminu. Nie zasługiwało bowiem na uwzględnienie twierdzenia skarżącej jakoby stan zdrowia uniemożliwiał jej złożenie zarzutów w terminie. Ponadto na uwzględnienie nie zasługiwało również przedłożone przez skarżącą zaświadczenie. Stan obniżenia nastroju, który występował u skarżącej nie jest tożsamy z niemożnością dokonania ważnej dla niej czynności procesowej poprzez nadanie pisma na poczcie. Ponadto skarżąca nie wykazała, że wniosek o przywrócenie terminu został złożony w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia.
Z podanych wyżej przyczyn Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zarzutów jest zgodne z prawem. W konsekwencji nie zasługiwały na uwzględnienie pozostałe zarzuty skargi dotyczące naruszenia przepisów postepowania, tj.: art. 6 do art. 9 k.p.a.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a, skargę oddalił.
Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI