VII SA/WA 2148/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-02-14
NSAAdministracyjneŚredniawsa
egzekucja administracyjnagrzywnaszczepienia ochronneprzywrócenie terminuzażaleniepostępowanie administracyjnebrak winykondycja psychicznazdrowie dziecka

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie Ministra Zdrowia odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia na grzywnę, uznając brak podstaw do przywrócenia terminu z powodu niewystarczającego uprawdopodobnienia braku winy w uchybieniu.

Skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny, powołując się na złą kondycję psychiczną spowodowaną rozwodem. Minister Zdrowia odmówił przywrócenia terminu, uznając, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu, a przedstawione zaświadczenie psychologiczne nie dowodziło nadzwyczajnej sytuacji uniemożliwiającej dokonanie czynności procesowej. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko Ministra.

Sprawa dotyczyła skargi M. J. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2019 r., które odmówiło przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewody z dnia [...] sierpnia 2017 r. w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia. Wojewoda nałożył grzywnę na skarżącą za uchylanie się od poddania małoletniej córki obowiązkowym szczepieniom ochronnym. Postanowienie Wojewody doręczono skarżącej [...] sierpnia 2017 r. Skarżąca wniosła zażalenie [...] grudnia 2017 r., jednocześnie składając wniosek o przywrócenie terminu do jego wniesienia, uzasadniając przekroczenie terminu skomplikowaną sytuacją życiową, w tym rozwodem, który wpłynął negatywnie na jej kondycję psychiczną. Do wniosku załączyła zaświadczenie psychologiczne wskazujące na obniżenie nastroju wynikające z przewlekłej sytuacji stresowej. Minister Zdrowia odmówił przywrócenia terminu, stwierdzając, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, a zaświadczenie psychologiczne nie stanowiło podstawy do przywrócenia terminu, zwłaszcza że nie było to zwolnienie lekarskie i dotyczyło okresu, który nie był objęty domniemaniem czasowej niezdolności do pracy. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że przedstawione okoliczności nie uprawdopodabniają sytuacji nadzwyczajnej uniemożliwiającej dokonanie czynności procesowej w terminie. Sąd podkreślił, że ciężar uprawdopodobnienia braku winy spoczywa na stronie, a skarżąca nie przedstawiła wystarczających dowodów.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, stan psychiczny wynikający z przewlekłej sytuacji stresowej, niebędący nagłym zdarzeniem i niebędący równoznaczny z niemożnością dokonania czynności procesowej, nie stanowi wystarczającej podstawy do przywrócenia terminu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że przedstawione okoliczności (rozwód, zła kondycja psychiczna) nie uprawdopodabniają sytuacji nadzwyczajnej, o której mowa w art. 58 § 1 k.p.a. Zaświadczenie psychologiczne wskazywało na obniżenie nastroju wynikające z przewlekłej, a nie nagłej sytuacji stresowej, i nie było równoznaczne z niemożnością dokonania czynności procesowej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

k.p.a. art. 58 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłankami przywrócenia uchybionego terminu są: złożenie wniosku o przywrócenie terminu (w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia temu terminowi); uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez winy wnioskującego; dopełnienie czynności, dla której określony był termin. Brak winy pojmowany jest jako uprawdopodobnienie, że czynności dokonano z uchybieniem terminu z uwagi na zajście sytuacji nadzwyczajnej, nie dającej się w żaden sposób uniknąć.

k.p.a. art. 58 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przesłankami przywrócenia uchybionego terminu są: złożenie wniosku o przywrócenie terminu (w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia temu terminowi); uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez winy wnioskującego; dopełnienie czynności, dla której określony był termin. Brak winy pojmowany jest jako uprawdopodobnienie, że czynności dokonano z uchybieniem terminu z uwagi na zajście sytuacji nadzwyczajnej, nie dającej się w żaden sposób uniknąć.

Pomocnicze

k.p.a. art. 134

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 120

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.e.a. art. 18

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 122 § 3

Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Argumenty

Skuteczne argumenty

Minister prawidłowo ocenił, że skarżąca nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia zażalenia. Przedstawione przez skarżącą okoliczności (rozwód, zła kondycja psychiczna) nie stanowiły sytuacji nadzwyczajnej uniemożliwiającej dokonanie czynności procesowej. Zaświadczenie psychologiczne nie było wystarczającym dowodem na niemożność dokonania czynności procesowej w terminie.

Odrzucone argumenty

Zażalenie zostało wniesione z uchybieniem terminu. Skarżąca nie wykazała, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.

Godne uwagi sformułowania

przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe w przypadku, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeciwności, której strona nie mogła usunąć, nawet przy zastosowaniu największego w danych okolicznościach wysiłku. ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne z własnych twierdzeń.

Skład orzekający

Krystyna Tomaszewska

przewodniczący

Marta Kołtun-Kulik

sprawozdawca

Tomasz Stawecki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanek przywrócenia terminu w postępowaniu administracyjnym, zwłaszcza w kontekście wpływu stanu psychicznego strony na możliwość dokonania czynności procesowej."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego kontekstu nałożenia grzywny w celu przymuszenia i odmowy przywrócenia terminu do zażalenia. Ocena stanu psychicznego jako podstawy do przywrócenia terminu jest zawsze indywidualna.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje, jak sądy oceniają argumenty dotyczące stanu psychicznego strony jako podstawy do przywrócenia terminu procesowego, co jest częstym problemem w praktyce prawniczej.

Czy problemy psychiczne po rozwodzie usprawiedliwiają spóźnienie w sądzie? Sąd administracyjny wyjaśnia.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2148/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-02-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Krystyna Tomaszewska /przewodniczący/
Marta Kołtun-Kulik /sprawozdawca/
Tomasz Stawecki
Symbol z opisem
6209 Inne o symbolu podstawowym 620
638  Sprawy egzekucji administracyjnej;  egzekucja obowiązków o charakterze niepieniężnym
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 2321/20 - Wyrok NSA z 2023-03-02
Skarżony organ
Minister Zdrowia
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 23
art. 134 i  art. 58  par. 1 i 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Sędzia WSA Marta Koltun-Kulik (spr.), Sędzia WSA Tomasz Stawecki, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 lutego 2020 r. sprawy ze skargi M. J. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2019 r. znak [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia zażalenia oddala skargę
Uzasadnienie
[... (dalej: "[..]") ]postanowieniem z [..] sierpnia 2019 r. [...] - po rozpatrzeniu wniosku M. J.-K. (dalej: "skarżąca") - odmówił przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewody [..] z [..] sierpnia 2017 r., znak: [..-..], w przedmiocie nałożenia grzywny w celu przymuszenia jednocześnie stwierdzając w uzasadnieniu, że zażalenie na postanowienie Wojewody zostało wniesione z uchybieniem siedmiodniowego terminu.
Postanowienie Ministra zostało wydane w oparciu o następujący stan faktyczny i prawny sprawy.
Ww. postanowieniem z [..] sierpnia 2017 r. Wojewoda nałożył na skarżącą grzywnę w celu przymuszenia z powodu uchylania się od poddania małoletniej córki B. K. obowiązkowym szczepieniom ochronnym, zgodnie z załączonym tytułem wykonawczym z [..] listopada 2014 r. wystawionym przez Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]. Jednocześnie Minister wezwał skarżącą do wykonania obowiązku poddania małoletniego dziecka szczepieniom ochronnym w terminie do dnia [..] grudnia 2017 r.
Postanowienie Ministra doręczono skarżącej [..] sierpnia 2017 r.
Pismem z [..] grudnia 2017 r. skarżąca wniosła zażalenie na postanowienie Wojewody z [..] sierpnia 2017 r. Jednocześnie, odrębnym pismem z tej samej daty, skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia uzasadniając przekroczenie terminu skomplikowaną sytuacją życiową. Wskazała na rozwód, który (jak stwierdziła) doprowadził ją do złej kondycji psychicznej uniemożliwiającej złożenie zażalenia w ustawowym terminie. Jednocześnie do powyższego wniosku skarżąca załączyła zaświadczenie psychologiczne, wystawione w dniu [..] grudnia 2017 r. Z zaświadczenia wynika, że skarżąca - w okresie od [..] sierpnia 2017 r. Do[..] grudnia 2017 r. - z powodu obniżenia nastroju wynikającego z przewlekłej sytuacji stresowej nie była zdolna sporządzić i wysłać zażalenia.
W uzasadnieniu postanowienia z [..] sierpnia 2019 r. Minister uznał, że skarżąca nie uprawdopodobniła winy w uchybieniu terminu, w tym i tego, że nie mogła dokonać powyższej czynności w okresie do którego zaświadczenie nie odnosi się, tj. Od [..] sierpnia 2017 r. Do [..] sierpnia 2017 r.
Minister wskazał, że biorąc pod uwagę stan faktyczny sprawy, uchybienie terminu do wniesienia zażalenia wystąpiło, zaś przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe w przypadku, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeciwności, której strona nie mogła usunąć, nawet przy zastosowaniu największego w danych okolicznościach wysiłku. Ta sytuacja, zdaniem organu, nie ma miejsca w przedmiotowej sprawie.
Minister podkreślił, że zgodnie z informacją zawartą w zaświadczeniu psychologicznym u skarżącej stwierdzono obniżenie nastroju wynikające z przewlekłej, nie zaś nagłej sytuacji stresowej. W ocenie Ministra, nie jest ono tożsame z niemożnością dokonania czynności procesowej i nadania pisma. Dodatkowo organ stwierdził, że zaświadczenie przedstawione przez skarżącą nie jest zwolnieniem lekarskim, lecz zaświadczeniem psychologicznym. Na podstawie stosowanego per analogia rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 10 listopada 2015 r. (Dz.U. 2015 poz. 2013) okres orzeczonej czasowej niezdolności do pracy może obejmować czas nie dłuższy niż 3 dni poprzedzające dzień, w którym przeprowadzono badanie. Zaświadczenie psychologiczne przedłożone przez skarżącą zostało wystawione w dniu [..] grudnia 2017 r. i obejmuje okres od [..] sierpnia 2017 r. Do [..] grudnia 2017 r. Jedynie okres czasowej niezdolności orzeczony przez lekarza psychiatrę może obejmować okres wcześniejszy niż 3 dni poprzedzające dzień, w którym przeprowadzono badanie w przypadku stwierdzenia lub podejrzenia zaburzeń psychicznych ograniczających zdolność podmiotu do oceny własnego postępowania. W konsekwencji, Minister stwierdził przekroczenie terminu do wniesienia zażalenia oraz w rozstrzygnięciu nie znalazł podstaw do jego przywrócenia.
Skargę na postanowienie z [..] sierpnia 2019 r. złożyła skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie oraz o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów mających istotny wpływ na wynik postępowania: tj. art. 58 w zw. z art. 6, 7, 8, 9 i 77 § 1 k.p.a. w zw. art. 18 u.p.e.a. poprzez wadliwe przyjęcie, że strona nie uprawdopodobniła braku winy w uchybieniu terminu, mimo że z dołączonego zaświadczenia lekarza psychologa wynika, iż ze względu na stan zdrowotny skarżącej nie mogła ona sporządzić oraz wysłać zarzutów i zażaleń w okresie od [..] sierpnia do[..] grudnia 2017 r.
Skarżąca podniosła, że art. 122 § 3 u.p.e.a. przewiduje siedmiodniowy termin do wniesienia zażalenia na postanowienie o nałożeniu grzywny. Co oznacza, iż mogła ona wnieść zażalenie w każdym z siedmiu dni od dnia odbioru pisma. Jednocześnie podniosła, że ustawodawca nie przesądza, iż czynność dokonana w pierwszym dniu terminu jest bardziej skuteczna od czynności dokonanej od ostatnim dniu terminu.
W odpowiedzi na skargę [..] wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a.
Biorąc pod uwagę powyższe kryteria kontroli, w ocenie Sądu, skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie [....] z [..] sierpnia 2019 r. odmawiające przywrócenia terminu do złożenia zażalenia na postanowienie Wojewody z 8 sierpnia 2017 r. w przedmiocie nałożenia grzywny. Jednocześnie w uzasadnieniu Minister stwierdził, że zażalenie na postanowienie Wojewody zostało wniesione z uchybieniem siedmiodniowego terminu.
Stosownie do art. 134 k.p.a. organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania oraz uchybienie terminu do wniesienia odwołania. Postanowienie w tej sprawie jest ostateczne.
Zgodnie natomiast z art. 58 § 1 i § 2 k.p.a. przesłankami przywrócenia uchybionego terminu w postępowaniu administracyjnym są: złożenie wniosku o przywrócenie terminu (w terminie 7 dni od ustania przyczyny uchybienia temu terminowi); uprawdopodobnienie, że uchybienie nastąpiło bez winy wnioskującego; dopełnienie czynności, dla której określony był termin.
Minister podkreślił, że przesłanka braku winy, szeroko komentowana w orzecznictwie i doktrynie, pojmowana jest jako uprawdopodobnienie, że czynności dokonano z uchybieniem terminu z uwagi na zajście sytuacji nadzwyczajnej, nie dającej się w żaden sposób uniknąć. Dalej organ podniósł, że to na osobie wnoszącej o przywrócenie terminu ciąży obowiązek uprawdopodobnienia, że uchybienie nastąpiło bez jej winy poprzez złożenie stosownych argumentów lub dowodów. Organ nie prowadzi z urzędu postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia przyczyn uchybienia terminu, a jedynie poddaje ocenie argumenty i dowody przedstawione przez stronę.
W przedmiotowej sprawie nie jest kwestionowane, że postanowienie o nałożeniu grzywny zostało doręczone skarżącej [..] sierpnia 2017 r. Z akt sprawy bezspornie także wynika, że zażalenie skarżąca nadała w dniu [..] grudnia 2017 r., a więc po upływie ustawowego terminu.
Zdaniem Sądu, przedstawione okoliczności (rozwód, który w konsekwencji doprowadził skarżącą do złej kondycji psychicznej) nie uprawdopodabniają, że miała miejsce sytuacja nadzwyczajna, o której mowa w art. 58 § 1 k.p.a. Z akt sprawy wynika, że zgodnie z informacją zawartą w zaświadczeniu psychologicznym u skarżącej stwierdzono obniżenie nastroju wynikające z przewlekłej, nie zaś nagłej sytuacji stresowej. Ponadto, zaświadczenie przedstawione przez skarżącą nie jest zwolnieniem lekarskim, lecz zaświadczeniem psychologicznym.
Prawidłowo Minister stwierdził, że przywrócenie terminu ma charakter wyjątkowy i nie jest możliwe w przypadku, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. W związku z powyższym przywrócenie terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeciwności, której strona nie mogła usunąć, nawet przy zastosowaniu największego w danych okolicznościach wysiłku.
Mając na uwadze, że ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne z własnych twierdzeń, a te (w ocenie Sądu) nie zostały w tej sprawie przedstawione, słusznie przyjął Minister, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia zażalenia nie zasługiwał na uwzględnienie.
W konsekwencji, zestawienie przywołanych przez Ministra podstaw prawnych zawartych w osnowie zaskarżonego postanowienia i w uzasadnieniu (art. 134 i 58 § 1 i § 2 k.p.a.) oraz zestawienie sentencji postanowienia wraz z uzasadnieniem, pozwala przyjąć, że Minister obie kwestie (tj. odmowy przywrócenia terminu i stwierdzenia jego uchybienia) rozstrzygnął w jednym postanowieniu.
W ocenie Sądu, nie jest to naruszenie przepisów prawa procesowego, które ma wpływ na wynik sprawy.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie - na podstawie art. 151 p.p.s.a. - skargę oddalił.
Przedmiotowa sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 i art. 120 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI