VII SA/Wa 2143/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2013-11-29
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanerozbiórkasamowola budowlanalegalizacjawarunki technicznekpastwierdzenie nieważnościrażące naruszenie prawaNSAWSA

WSA w Warszawie uchylił decyzję GINB o stwierdzeniu nieważności decyzji WINB, uznając, że GINB błędnie stwierdził rażące naruszenie prawa, nie uwzględniając zmiany stanu prawnego i związania wykładnią NSA.

Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) stwierdzającej nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB). GINB uznał, że decyzja WINB była obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, ponieważ nie uwzględniła zmiany stanu prawnego w zakresie przepisów dotyczących warunków technicznych budynków. WSA w Warszawie uchylił decyzję GINB, stwierdzając, że GINB błędnie zinterpretował przepisy i nie był związany wykładnią Naczelnego Sądu Administracyjnego (NSA).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) oraz poprzedzającą ją decyzję, stwierdzając nieważność decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB). Sprawa dotyczyła rozbiórki budynku gospodarczego, która pierwotnie została nakazana decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) z 2005 r. WINB utrzymał tę decyzję w mocy w 2010 r. GINB następnie stwierdził nieważność decyzji WINB, uznając, że została ona wydana z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.). GINB argumentował, że WINB nie uwzględnił zmiany stanu prawnego w zakresie § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, która nastąpiła po wydaniu decyzji PINB, a która mogła pozwolić na legalizację budynku. WSA w Warszawie, rozpoznając sprawę ponownie po uchyleniu przez NSA wcześniejszego wyroku, uznał, że GINB błędnie zinterpretował przepisy, w szczególności § 2 rozporządzenia zmieniającego warunki techniczne, oraz że nie był związany oceną prawną dokonaną przez sądy w tej sprawie. Sąd podkreślił, że wykładnia przepisów przez NSA jest wiążąca, a w tym przypadku GINB nie wykazał rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, zmiana stanu prawnego nie zawsze stanowi podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji, zwłaszcza jeśli przepis wprowadzający zmianę ma zastosowanie przejściowe i nie obejmuje sytuacji, w której doszło do samowoli budowlanej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie zinterpretował § 2 rozporządzenia zmieniającego warunki techniczne, które miało zastosowanie przejściowe. W ocenie sądu, przepis ten nie miał zastosowania do sytuacji, w której inwestor wykroczył poza zakres zgłoszenia budowlanego, co stanowiło samowolę budowlaną. W związku z tym, utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji, mimo zmiany stanu prawnego, nie było rażącym naruszeniem prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (10)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Rażące naruszenie prawa jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji.

u.p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 1

Ustawa - Prawo budowlane

Nakaz rozbiórki obiektu budowlanego w przypadku braku możliwości jego legalizacji.

p.p.s.a. art. 190

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu, któremu sprawa została przekazana, wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu niższej instancji.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada praworządności i działania organów.

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.

u.p.b. art. 51 § ust. 7

Ustawa - Prawo budowlane

Postępowanie naprawcze w przypadku samowoli budowlanej.

p.p.s.a. art. 153

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie sądu wykładnią prawa dokonaną przez NSA.

rozp. war. techn. art. 12 § ust. 3 pkt 4

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dopuszcza sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o określonych wymiarach bezpośrednio przy granicy działki lub w odległości 1,5 m ścianą bez otworów.

rozp. zmieniające art. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Przepis przejściowy określający zasady stosowania nowego brzmienia rozporządzenia.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego błędnie zinterpretował przepisy dotyczące zmiany stanu prawnego i zastosowania przepisów przejściowych. Organ nie był związany oceną prawną dokonaną przez sądy w tej sprawie, mimo że nie zaszły przesłanki do odstąpienia od wykładni NSA. Naruszenie prawa przez GINB nie było rażące, co wyklucza stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego była obarczona wadą rażącego naruszenia prawa z powodu nieuwzględnienia zmiany stanu prawnego. Zmiana brzmienia § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych uzasadniała stwierdzenie nieważności decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Rażące naruszenie prawa to oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym. Treść normatywna wskazywanego wyżej § 2 rozporządzenia zmieniającego nie jest w sposób oczywisty jednoznaczna i wymagała interpretacji.

Skład orzekający

Paweł Groński

przewodniczący

Włodzimierz Kowalczyk

sprawozdawca

Krystyna Tomaszewska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Wiążąca wykładnia NSA dla sądów niższej instancji, zasady stosowania przepisów przejściowych w prawie budowlanym, kryteria rażącego naruszenia prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zmiany stanu prawnego w kontekście samowoli budowlanej i postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa pokazuje złożoność interpretacji przepisów prawa budowlanego i k.p.a., a także znaczenie związania wykładnią sądów wyższej instancji. Jest to przykład, jak organy mogą błędnie interpretować prawo, co prowadzi do uchylenia ich decyzji.

Sąd administracyjny przypomina: wykładnia NSA jest wiążąca, a zmiana prawa nie zawsze oznacza rażące naruszenie.

Dane finansowe

WPS: 457 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2143/13 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2013-11-29
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2013-10-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Krystyna Tomaszewska
Paweł Groński /przewodniczący/
Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 2626/14 - Wyrok NSA z 2016-07-20
II OZ 411/14 - Postanowienie NSA z 2014-05-07
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071
art. 156  par. 1  pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Paweł Groński, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 listopada 2013 r. sprawy ze skargi A. W., W. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2011 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2010r., znak [...], II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz A. W., W. W. kwotę 457 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2010r. na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 z późn. zm.) po przeprowadzeniu na wniosek W. i Z. S. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności
- stwierdził nieważność decyzji [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]czerwca 2010 r., Nr [...].
Organ wyjaśnił w uzasadnieniu, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...]decyzją z dnia [...]lipca 2005 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane nakazał Z. i W. S. rozbiórkę budynku gospodarczego o wymiarach 4,0 m x 5,15 m i wysokości 2,0-2,60 m posadowionego na stopach fundamentowych 30x30 cm zagłębionych na ok. 1,0 m poniżej poziomu terenu, zadaszonego konstrukcją na belkach drewnianych opartych na słupach stalowych, zlokalizowanego na działce nr [...]w obrębie [...]przy ul. [...] w [...].[...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]czerwca 2010r., Nr [...]utrzymał w mocy ww. decyzję organu stopnia powiatowego z dnia [...]lipca 2005 r. Nr [...].
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]czerwca 2010 r. jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa, tj. została wydana z rażącym naruszeniem prawa.
Z akt administracyjnych sprawy wynika, że W. i Z. S. dokonali pismem z dnia [...]kwietnia 2003 r., zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych. Zgodnie ze zgłoszeniem planowane roboty budowlane miały polegać na remoncie istniejącego budynku gospodarczego poprzez wymianę pokrycia dachowego z eternitu na pokrycie z blachy trapezowej oraz wymianie wrót wejściowych. Jednakże inwestorzy wykroczyli poza zakres objęty zgłoszeniem i dokonali rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego, a następnie pobudowali nowy obiekt budowlany. Z istniejącego dotychczas budynku gospodarczego pozostały ściany osłonowe drewniane od strony wschodniej i południowej, zaś inwestor wykonał 6 stóp betonowych, w których zakotwił 6 słupów stalowych, na których zamocowano belki drewniane, do których przykręcono blachę trapezową. Ponadto wykonano wrota wejściowe ze sklejki wodoodpornej na konstrukcji stalowej.
Organ wyjaśnił, iż w licznych wyrokach sądów administracyjnych zapadłych w niniejszej sprawie (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 maja 2005 r., VII SA/Wa 867/04 oraz wyrok z dnia 1 lutego 2008 r. VII SA/Wa 1507/07; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2006 r., II OSK 1040/05 oraz wyrok z dnia 1 października 2009 r., II OSK 1466/08) w sposób jednoznaczny przesądzono, że wykonane roboty, w szczególności zabetonowanie słupów stalowych zamiast drewnianych, jest czynnością zmieniającą konstrukcję przedmiotowego obiektu budowlanego, a zatem nie stanowiły one remontu. Tym samym na ww. roboty budowlane inwestor winien był uzyskać decyzję o pozwoleniu na budowę. Sądy administracyjne przesądziły, że w niniejszej sprawie mamy do czynienia z obiektem budowlanym w postaci budynku gospodarczego, nie zaś z wiatą oraz, że tryb postępowania zastosowany przez organy nadzoru budowlanego (art. 51 ustawy Prawo budowlane) jest właściwy. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w decyzji z [...]lipca 2005r. jako podstawę nakazu rozbiórki budynku gospodarczego wskazał brak możliwości legalizacji ze względu na ustalenia planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego Miasta i Stołecznego [...] (zatwierdzonego uchwałą nr [...]Rady [...]Miasta i Gminy w [...]z dnia [...]stycznia 1987 r.) oraz ze względu na niezgodność przedmiotowego budynku gospodarczego z przepisami § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r. Nr 75, poz. 690). Stanowisko to podtrzymał organ stopnia wojewódzkiego w decyzji z dnia [...]czerwca 2010 r., Nr [...].
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wyjaśnił w uzasadnieniu, iż § 12 ww. rozporządzenia w dacie orzekania przez organ stopnia powiatowego, istotnie uniemożliwiał legalizację przedmiotowego budynku gospodarczego. W dacie wydania przez [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzji tj. w dniu [...]czerwca 2010 r. § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych miał inną treść niż w dacie orzekania przez organ stopnia powiatowego. Zgodnie z § 12 ust. 3 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w brzmieniu obowiązującym w dacie orzekania przez organ stopnia wojewódzkiego w zabudowie jednorodzinnej, uwzględniając przepisy odrębne oraz zawarte w § 13, 60 i 271- 273, dopuszcza się sytuowanie budynku gospodarczego i garażu o długości mniejszej niż 5.5 m i o wysokości mniejszej niż 3 m bezpośrednio przy granicy z sąsiednią działką budowlaną lub w odległości nie mniejszej niż 1,5 m ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych. Z akt administracyjnych wynika, że przedmiotowy budynek gospodarczy ma wymiary 4,0 m x 5,15 m i wysokość 2,0-2,60 m. Tym samym przepis § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, w dacie orzekania przez organ stopnia wojewódzkiego, nie stał na przeszkodzie w legalizacji przedmiotowego budynku gospodarczego.
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzja [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]czerwca 2010 r. jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z rażącym naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa. Utrzymanie bowiem w mocy decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]z dnia [...]lipca 2005 r. poprzez powołanie się na te same okoliczności prawne, co organ stopnia powiatowego, w sytuacji zmiany stanu prawnego (zmiana brzmienia § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, brak aktualnie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego) stanowi rażące naruszenie art. 7 i 77 § kpa, co w konsekwencji doprowadziło do rażącego naruszenia 138 § 1 pkt 1 kpa. Ponadto z ustaleń Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wynika, że w dacie orzekania przez organ stopnia wojewódzkiego działka nr [...]w obrębie [...] przy ulicy [...] w [...]nie była objęta ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, decyzja [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]czerwca 2010 r. w stopniu rażącym narusza także regulację art. 107 § 3 Kpa. Organ bowiem sporządził uzasadnienie bez przywołania stosownych przepisów rozporządzenia w sprawie warunków technicznych oraz odpowiednich fragmentów treści planu zagospodarowania przestrzennego.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]stycznia 2011r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 kpa po rozpatrzeniu wniosku A. i W. W. oraz E. P. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...]listopada 2010r., znak: [...].
W uzasadnieniu organ podtrzymał dotychczasowe stanowisko, iż decyzja [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]czerwca 2010 r. jest obarczona wadą, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez rażące naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 kpa w związku z rażącym naruszeniem art. 7 i 77 § 1 kpa.
Odnosząc się do zarzutów skarżących podniesionych we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy organ stwierdził, że zmiana przepisu § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jest zmianą istotną dla rozstrzygnięcia sprawy przedmiotowej inwestycji. Podstawą do wydania nakazu rozbiórki budynku była jego niezgodność z § 12 ww. rozporządzenia. Niemniej w dacie orzekania przez organ stopnia wojewódzkiego brzmienie ww. przepisu nie stało na przeszkodzie w zalegalizowaniu przedmiotowego budynku, a zatem jest to kwestia prawna istotna dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy. Odnosząc się do zarzutu, że w sprawie winny mieć zastosowanie przepisy rozporządzenia w sprawie warunków technicznych w brzmieniu przed zmianą wprowadzoną rozporządzeniem z dnia 12 marca 2009 r. organ stwierdził, że zgodnie z § 2 rozporządzenia z dnia 12 marca 2009 r. przepisów rozporządzenia nie stosuje się, jeżeli przed dniem jego wejścia w życie:
1) został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów;
2) zostało dokonane zgłoszenie budowy lub wykonania robót budowlanych w przypadku, gdy nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budową. Wprawdzie inwestorzy pismem z dnia [...]kwietnia 2003 r. dokonali zgłoszenia zamiaru wykonania robót budowlanych, to jednakże, mając na uwadze zakres wykonanych robót oraz zapadłe w sprawie wyroki sądów administracyjnych, organ stwierdził, że wykonane roboty budowlane były samowolą budowlaną nieobjętą ww. zgłoszeniem. Tym samym przepis § 2 rozporządzenia z dnia 12 marca 2009 r., nie będzie miał w niniejszej sprawie zastosowania, a zatem [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego winien był uwzględnić brzmienie § 12 pkt 4 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych obowiązujące w dacie wydawania decyzji z dnia [...]czerwca 2010 r. Nr [...].
Organ odwoławczy podniósł ponadto, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia października 2009 r., II OSK 1466/08 stwierdził wprawdzie, że w sprawie nie zaszły żadne zmiany w przepisach prawa i faktach istotnych dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, które by powodowały, że ocena stanu prawnego i faktycznego wyrażona w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2006 r. (sygn. akt II OSK 1040/05) stałaby się nieaktualna, jednakże powyższe stwierdzenie odnosi się do podniesionego w skardze kasacyjnej zarzutu dotyczącego zmiany brzmienia art. 29 ustawy Prawo budowlane, nie zaś zmiany § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Ponadto powyższe twierdzenie Sądu odnosiło się do zarzutu skargi kasacyjnej, że zmiana brzmienia art. 29 Prawa budowlanego uzasadniała odstąpienie od definicji wykonanych w niniejszej sprawie prac budowlanych przyjętej w ww. wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2006 r. W ocenie organu odwoławczego, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 1 października 2009 r. podtrzymał jedynie stanowisko wyrażone we wcześniejszych wyrokach zapadłych w sprawie, że na roboty budowlane wykonane przez W. i Z. S. było wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę, nie przesądzając przy tym, czy możliwa jest legalizacja przedmiotowego budynku gospodarczego.
Skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]stycznia 2011r. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. W. i W. W., wnosząc o jej uchylenie.
Przedmiotowej decyzji zarzucili naruszenie:
- art. 138 kpa w związku z naruszeniem art. 6, 7, 8, 16 i 77 kpa, polegającym na błędnym uznaniu, iż nastąpiła zmiana stanu prawnego która miałaby skutkować wadliwością decyzji organu stopnia powiatowego nakazującego rozbiórkę obiektu budowlanego wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej,
- art. 153 p.p.s.a, polegającym na błędnym uznaniu, iż nastąpiła zmiana stanu prawnego skutkująca brakiem związania organów administracji publicznej oceną dokonaną przez sądy w tej samej sprawie,
- art. 107 § 3 kpa poprzez przyjęcie, iż organ nadzoru budowlanego stopnia wojewódzkiego nie przytoczył w sposób niebudzący wątpliwości podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
Naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności:
- art. 51 Prawa budowlanego poprzez błędne uznanie, iż podstawą do orzeczenia rozbiórki był brak możliwości legalizacji z uwagi na niezgodność inwestycji z przepisami,
- § 2 rozporządzenia zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 marca 2009r. (DZ.U. Nr 56, poz.461) poprzez uznanie, iż w przedmiotowej sprawie powinien mieć zastosowanie § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie w brzmieniu obowiązującym po 12 marca 2009r.
Strona skarżąca w skardze w obszerny sposób przedstawiła zapadłe w sprawie orzeczenia organów nadzoru budowlanego i wyroki sądu administracyjnego.
Skarżący podnieśli, iż decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego narusza prawo, bowiem nie wystąpiły przesłanki określone w art. 156 §1 kpa umożliwiające stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego potwierdził, iż w licznych wyrokach sądów administracyjnych, zapadłych w niniejszej sprawie (wyrok WSA w Warszawie z dnia 23 maja 2005r., wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 lutego 2008r., wyrok NSA z dnia 7 września 2006r. oraz wyrok NSA z dnia 1 października 2009r.) przesądzono w sposób jednoznaczny, że roboty wykonane przez inwestorów były czynnością wymagającą pozwolenia na budowę, że w sprawie mamy do czynienia z obiektem budowlanym w postaci budynku gospodarczego a nie wiatą oraz że tryb postępowania zastosowany przez organy nadzoru (art. 51 ustawy Prawo budowlane) jest właściwy. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził jednakże, iż [...]Inspektor Nadzoru Budowlanego nie był związany oceną dokonaną przez sądy administracyjne ze względu na zmianę przepisów prawa, a konkretnie ze względu na zmianę § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (DZU z 2002r. Nr 75, poz.690).
Zdaniem skarżących stanowisko takie jest nieprawidłowe i nie zasługuje na uwzględnienie. Artykuł 153 p.p.s.a. nie stanowi, że dokonana przez sąd administracyjny ocena prawna nie ma mocy wiążącej w przypadku zmiany przepisów prawa po jej wyrażeniu. Użyty w tym przepisie zwrot normatywny "w sprawie" wskazuje na tożsamość przedmiotu oceny prawnej określonego orzeczenia sądowego oraz przedmiotu skargi sądowej, która dotyczy szeroko rozumianej sprawy administracyjnej pozostającej w zakresie właściwości organów administracji publicznej.
Zdaniem skarżących podstawą nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku gospodarczego nie był brak możliwości legalizacji, ale fakt wykonania przez inwestora robót budowlanych bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Decyzja [...]Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]czerwca 2010r. jest decyzją kontrolną w stosunku do decyzji [...]Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...]lipca 2005r. Organ stopnia wojewódzkiego sprawdził, czy prawidłowo został ustalony stan faktyczny oraz czy właściwie ustalono i zastosowano podstawę prawną rozstrzygnięcia. Przepisy stanowiące podstawę prawną rozstrzygnięcia (art. 51 ust.1 pkt 1 w związku z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane) nie uległy zmianie. Stan faktyczny w sprawie również nie uległ zmianie.
Zdaniem strony skarżącej późniejsza zmiana przepisu § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie ma znaczenia w przedmiotowej sprawie. Orzeczenia sądów wydawane były bowiem przy uwzględnieniu stanu prawnego obowiązującego w sprawie. Przepisy prawa mające zastosowanie do rozstrzygnięcia sprawy nie uległy zmianie, zatem ocena prawna wyrażona przez sądy w tejże sprawie jest w pełni aktualna, a sądy i organy orzekające w tej sprawie są nią związane. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokując w sprawie już po zmianie § 12 ww. rozporządzenia, w wyroku z dnia 1 października 2009r. przesądził, iż nie zaszły takie zmiany w przepisach prawa i faktach istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, które by powodowały, że oceny stanu prawnego i faktycznego wyrażone w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 września 2006r. stałyby się nieaktualne.
Skarżący podnieśli, iż zmiana przepisów prawa polegająca na zmianie § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie nie miała znaczenia w niniejszym postępowaniu również z innego powodu. Zmiana brzmienia tego przepisu wprowadzona bowiem została Rozporządzeniem Ministra Infrastruktury zmieniającym rozporządzenie w
sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie z dnia 12 marca 2009r. (Dz.U. Nr 56, poz.461), które to rozporządzenie w swoim § 2 stanowi, iż:
1) przepisów rozporządzenia nie stosuje się, jeżeli przed dniem jego wejścia w życie: został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów;
2) zostało dokonane zgłoszenie budowy lub wykonania robót budowlanych w przypadku, gdy nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę.
Przesądzona jest zatem kwestia, iż do spraw rozpoczętych w którykolwiek z powyższych sposobów przepisów rozporządzenia nie stosuje się. W sprawie niniejszej dokonano zgłoszenia robót budowlanych, które okazało się być niewystarczającym. Jednak pozostało w obrocie prawnym skutkując między innymi zastosowaniem art. 51 Prawa budowlanego (a nie art. 48 Prawa budowlanego). Całkowicie błędne jest zatem stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, iż § 2 rozporządzenia zmieniającego nie ma zastosowania.
W ocenie skarżących chybiony jest również zarzut naruszenia przez organ odwoławczy art. 107 § 3 kpa, polegającego na niewystarczającym przytoczeniu treści planu zagospodarowania przestrzennego oraz przepisów technicznych dotyczących usytuowania budynków.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zwartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 9 sierpnia 2011 r. oddalił skargę.
Po rozpoznaniu skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24 kwietnia 2013 r. uchylił zaskarżony wyrok i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając ponownie sprawę zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 190 p.p.s.a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy, na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Przewidziane w tym przepisie związanie wykładnią prawa dotyczy zarówno oceny w zakresie przepisów materialnoprawnych, jak i norm postępowania. Możliwość odstąpienia od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa istnieje tylko wówczas, gdy stan faktyczny ustalony w wyniku ponownego rozpoznania sprawy zmienił się tak istotnie, że nie mają do niego zastosowania przepisy interpretowane przez Naczelny Sąd Administracyjny, a ponadto w przypadku zmiany stanu prawnego po wydaniu orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. J. P. Tarno: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2006, s. 191). Stanowisko takie jest również prezentowane w orzecznictwie sądowoadministarcyjnym. I tak w wyroku z dnia 14 maja 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku stwierdził, że ,,Wojewódzki Sąd Administracyjny może odstąpić od zawartej w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego wykładni prawa jedynie w wyjątkowych sytuacjach, w szczególności, jeżeli stan faktyczny sprawy ustalony w wyniku ponownego jej rozpoznania uległ tak zasadniczej zmianie, że do nowo ustalonego stanu faktycznego należy stosować przepisy prawa odmienne od wyjaśnionych przez Naczelny Sąd Administracyjny, jak również w przypadku, gdy przy niezmienionym stanie faktycznym sprawy, po wydaniu orzeczenia przez Naczelny Sąd Administracyjny, zmienił się stan prawny." (LEX nr 503177).
Odnosząc przywołane wyżej unormowania do realiów rozpatrywanej sprawy, orzekający ponownie w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie został związany wykładnią wyrażoną w motywach wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24.04.2013 r. (II OSK 2592/11), albowiem w okolicznościach tej sprawy nie zaistniały wymienione wcześniej przesłanki umożliwiające odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z tego powodu wszystkie rozważania na temat legalności zaskarżonej decyzji muszą być rozpatrywane w oparciu o stanowisko wyrażone przez Sąd wyższej instancji.
W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że o tym, czy miało miejsce rażące naruszenie prawa, decyduje przede wszystkim oczywistość tego naruszenia i jego wpływ na sposób załatwienia sprawy. Rażące naruszenie prawa to oczywiste naruszenie jednoznacznego przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym. W kontekście tych przesłanek nie sposób uznać za sformułowaną w sposób jednoznaczny normę przepisu § 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 marca 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 56, poz. 461), skoro dla jej zastosowania Sąd pierwszej instancji zmuszony był dokonać wykładni tego przepisu, w szczególności poprzez ocenę, czy przed dniem wejście w życie nowej regulacji w sprawie niniejszej został złożony wniosek o pozwolenie na budowę lub odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego w rozumieniu tego rozporządzenia oraz to czy wnioski te zostały opracowane na podstawie dotychczasowych przepisów, a także jeżeli zostało dokonane zgłoszenie budowy lub wykonania robót budowlanych w przypadku, gdy nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę.
W okolicznościach przedmiotowej sprawy treść normatywna wskazywanego wyżej § 2 rozporządzenia zmieniającego nie jest w sposób oczywisty jednoznaczna i wymagała interpretacji nie tylko co do tego, czy przepis ten odnosi się również do zgłoszeń budowlanych, ale przede wszystkim tego czy mimo wykroczenia poza granice zgłoszenia winno ono wywoływać skutki prawne, o których w tym przepisie mowa. Zatem argumentowanie wojewódzkiego organu budowlanego w oparciu o treść § 12 rozporządzenia w brzmieniu, który obowiązywał przy podjęciu rozstrzygnięcia przez organ powiatowy nie może zostać uznane za rażąco naruszające prawo, a w konsekwencji samo przez się nie może być wyłączną podstawą do stwierdzenia nieważności z powodów przyjętych przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
Nadto NSA stwierdził również, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zarzucając naruszenie prawa formalnego łączy nieważność postępowania, wyłącznie ze źle przeprowadzonym postępowaniem administracyjnym. Rażące naruszenie przepisów prawa procesowego co do zasady może polegać również na nieprawidłowym stosowaniu przepisów proceduralnych, jednakże naruszenie takie musiałoby być na tyle istotne, że kłóciłoby się z przywołaną wyżej zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym.
W rezultacie Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że podniesione przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zarzuty o charakterze procesowym z całą pewnością nie naruszały prawa w stopniu rażącym, o którym mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Mając na uwadze wytyczne zawarte w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego należy stwierdzić, że rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego narusza prawo w szczególności art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W tym stanie rzeczy Sąd rozpoznający sprawę zobowiązany był do stwierdzenia, że wskazane wyżej przez NSA uchybienia stanowią podstawę do uchylenia zaskarżonej decyzji.
W toku dalszego postępowania organ powinien uwzględnić stanowisko i wytyczne zawarte w wyroku NSA z dnia 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt: II OSK 2592/11 a przede wszystkim Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego winien ocenić ,z uwzględnieniem przytoczonych wcześniej wskazówek, czy wymienione przez organ okoliczności uzasadniają zastosowanie trybu z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., a w szczególności, czy wskazywane uchybienia prowadzą do rażącego naruszenia prawa.
Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania nastąpiło na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270).
.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI