VII SA/Wa 2096/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2025-07-02
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepostępowanie administracyjnekara grzywnyoględzinynieposłuszeństwoobowiązek okazaniaogrodzenieWSAkontrola

WSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie o nałożeniu kary pieniężnej za nieokazanie przedmiotu oględzin ogrodzenia, uznając zasadność zastosowania art. 88 § 1 k.p.a.

Skarżący P. W. zaskarżył postanowienie MWINB utrzymujące w mocy karę 50 zł nałożoną przez PINB za nieokazanie ogrodzenia do oględzin. Skarżący argumentował, że ogrodzenie było widoczne z ulicy, wykonane dawno temu i nie stanowi obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego. Sąd uznał jednak, że odmowa umożliwienia wejścia na teren posesji w celu przeprowadzenia oględzin, mimo prawidłowego wezwania, uzasadniała nałożenie grzywny na podstawie art. 88 § 1 k.p.a., a ogrodzenie mieści się w definicji obiektu budowlanego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę P. W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, które utrzymało w mocy karę pieniężną w wysokości 50 zł nałożoną przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Kara została nałożona za nieokazanie ogrodzenia do oględzin w dniach 19 lutego i 21 marca 2024 r. Skarżący podnosił, że ogrodzenie było widoczne z ulicy, wykonane ponad 30 lat temu i nie stanowi obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego, a jego pełnomocnik usprawiedliwił nieobecność. Sąd, powołując się na orzecznictwo NSA i doktrynę, uznał, że art. 88 § 1 k.p.a. pozwala na ukaranie strony za nieuzasadnioną odmowę okazania przedmiotu oględzin, nawet jeśli nie złożono formalnego oświadczenia o odmowie. Sąd stwierdził, że zawiadomienia o oględzinach zostały prawidłowo doręczone, a odmowa wpuszczenia organu na teren posesji w dniu 19 lutego 2024 r. oraz niestawiennictwo skarżącego i jego pełnomocnika w dniu 21 marca 2024 r. uniemożliwiły przeprowadzenie oględzin. Sąd podkreślił, że ogrodzenie, zgodnie z definicją Prawa budowlanego, może być uznane za obiekt budowlany lub urządzenie techniczne, a zatem organ miał prawo żądać jego okazania na terenie posesji. W związku z tym, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, odmowa okazania przedmiotu oględzin, która uniemożliwia przeprowadzenie dowodu, uzasadnia nałożenie kary grzywny na podstawie art. 88 § 1 k.p.a., nawet jeśli nie złożono formalnego oświadczenia o odmowie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 88 § 1 k.p.a. pozwala na ukaranie strony za nieuzasadnioną odmowę okazania przedmiotu oględzin, co uniemożliwiło przeprowadzenie dowodu. Niestawiennictwo strony mimo prawidłowego wezwania i brak usprawiedliwienia stanowi uchylenie się od okazania przedmiotu oględzin.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (15)

Główne

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.b. art. 83 § ust. 2

Ustawa - Prawo budowlane

k.p.a. art. 88 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten stanowi podstawę do ukarania strony grzywną za nieuzasadnioną odmowę okazania przedmiotu oględzin lub udziału w innej czynności urzędowej, co uniemożliwiło przeprowadzenie dowodu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 85 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny, a strony mają obowiązek okazania przedmiotu oględzin.

k.p.a. art. 79 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem.

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a), b), c)

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 119 § pkt 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.b. art. 81 § ust. 4

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 81a § ust. 1 i 3

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 3 § pkt 31

Ustawa - Prawo budowlane

Definicja obiektu budowlanego.

u.p.b. art. 3 § pkt 9

Ustawa - Prawo budowlane

Definicja urządzenia technicznego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odmowa okazania przedmiotu oględzin (ogrodzenia) uzasadnia nałożenie kary grzywny na podstawie art. 88 § 1 k.p.a. Ogrodzenie może być uznane za obiekt budowlany, którego okazania można żądać na terenie posesji. Niestawiennictwo strony mimo prawidłowego wezwania i brak usprawiedliwienia stanowi uchylenie się od okazania przedmiotu oględzin.

Odrzucone argumenty

Ogrodzenie było widoczne z ulicy i nie wymagało wejścia na teren posesji. Ogrodzenie wykonane ponad 30 lat temu nie stanowi obiektu budowlanego w rozumieniu Prawa budowlanego. Pełnomocnik usprawiedliwił nieobecność na oględzinach. Nie złożono formalnego oświadczenia o odmowie okazania przedmiotu oględzin.

Godne uwagi sformułowania

kto, będąc obowiązany do osobistego stawienia się (art. 51), mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny [...] albo bezzasadnie odmówił [...] okazania przedmiotu oględzin [...] może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 50 zł nie ulega jednak wątpliwości, że w przypadku dopuszczenia przez organ tego dowodu, na stronach i na innych osobach posiadających przedmiot oględzin spoczywa obowiązek okazania tej rzeczy organowi przeprowadzającemu dowód. Przedmiotowe ogrodzenie [...] mieści się zawsze w definicji obiektu budowlanego lub jego części. Ogrodzenie działki już zabudowanej niewątpliwie jest urządzeniem technicznym, [...] ale jest też budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b., wchodzącą w zakres szerokiego pojęcia obiektu budowlanego.

Skład orzekający

Izabela Ostrowska

przewodniczący

Szczepan Borowski

członek

Tomasz Janeczko

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 88 § 1 k.p.a. w kontekście obowiązku okazania przedmiotu oględzin oraz definicji obiektu budowlanego w Prawie budowlanym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego z odmową okazania ogrodzenia do oględzin.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego zastosowania przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego w kontekście kontroli i nakładania kar, co jest istotne dla prawników procesowych i specjalistów z branży budowlanej.

Kara za nieokazanie ogrodzenia do oględzin – kiedy sąd uzna odmowę za uzasadnioną?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2096/24 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2025-07-02
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2024-08-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabela Ostrowska /przewodniczący/
Szczepan Borowski
Tomasz Janeczko /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6019 Inne, o symbolu podstawowym 601
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Izabela Ostrowska Sędziowie: sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.) asesor WSA Szczepan Borowski po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi P. W. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 maja 2024 r. nr 873/24 w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej oddala skargę
Uzasadnienie
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "organ odwoławczy", "MWINB"), postanowieniem z 29 maja 2024 r. Nr 873/24 znak: WOP.7722.183.2024.AO, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2024 r. poz. 572, dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U z 2024 r. poz. 725), po rozpatrzeniu zażalenia P. W. ( dalej: "Skarżący") na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. ( dalej: "PINB", "organ I instancji") Nr [...] z [...] marca 2024 r., znak: [...], nakładające na P. W. karę grzywny w wysokości 50 zł za nieokazanie w dniach 19 lutego 2024 r. oraz 21 marca 2024 r. przedmiotu oględzin tj. ogrodzenia usytuowanego na działkach nr ew. [...] i [...] położonych w miejscowości Ł., gm. W. - utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w L. postanowieniem Nr [...] z [...] marca 2024 r., nałożył na P. W. karę grzywny w Wysokości 50 zł za nieokazanie przedmiotu oględzin tj. ogrodzenia usytuowanego na działkach nr ew. [...] i [...] położonych w miejscowości Ł., gm. W.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł P. W.
Organ zaznaczył, że w toku postępowania zażaleniowego MWINB ocenia wyłącznie prawidłowość zastosowania przez organ powiatowy art. 88 § 1 k.p.a. W myśl tego przepisu, kto, będąc obowiązany do osobistego stawienia się (art. 51), mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówił złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 50 zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania - grzywną do 200 zł.
Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, że PINB w L. nałożył na skarżącego karę grzywny za niezastosowanie się do zawiadomień informujących o terminie przeprowadzenia kontroli w sprawie ogrodzenia. Jak wynika ze zwrotnego potwierdzenia odbioru zawiadomienie z 16 stycznia 2024 r., zostało doręczone B. W - pełnomocnikowi skarżącego, w dniu 30 stycznia 2024 r. Z kolei zawiadomienie z 23 lutego 2024 r. adresowane do B. W., pełnomocnikowi P. W., zostało skutecznie doręczone w dniu 12 marca 2024 r. w ramach tzw. fikcji doręczenia.
W ocenie MWINB nałożenie na skarżącego kary grzywny było zasadne. Organ podniósł, że z zapisów protokołu Nr 31/02/2024 z 19 lutego 2024 r. wynika, że w wyznaczonym dniu (tj. 19 lutego 2024 r.) B. W., pełnomocnik skarżącego, nie wpuściła pracowników organu powiatowego na teren ww. nieruchomości. Z kolei w protokole Nr 20/03/2024 z 21 marca 2024 r. wskazano, że w wyznaczonym zawiadomieniem dniu (tj. 21 marca 2024 r.) P. W. nie stawił się, w związku z czym niemożliwe było przeprowadzenie oględzin.
O planowanych oględzinach organ powiatowy powiadomił strony zawiadomieniami z 16 stycznia 2024 r. oraz z 23 lutego 2024 r.
Organ odwoławczy zauważył, że poinformowanie stron o planowanych oględzinach czyni zadość 79 § 1 k.p.a. w myśl którego strona powinna być zawiadomiona o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodu ze świadków, biegłych lub oględzin przynajmniej na siedem dni przed terminem, było prawidłowe. W tej sytuacji istniał więc obowiązek okazania przedmiotu oględzin, tym bardziej, że jak wynika z protokołu z 19 lutego 2024 r. na terenie ww. nieruchomości przebywała B. W. Organ zaznaczył, że podstawą do wydania postanowienia nakładającego na stronę postępowania grzywny jest stwierdzenie przez organ administracji, że podmiot występujący w charakterze strony w sposób nieuzasadniony uchylił się od okazania przedmiotu oględzin, co uniemożliwiło organowi przeprowadzenie dowodu z oględzin, o którym mowa w art. 85 § 1 k.p.a.
MWINB wskazał, że strona może być ukarana na podstawie art. 88 § 1 k.p.a. za odmowę okazania przedmiotu oględzin oraz za odmowę udziału w innej czynności urzędowej. Podstawą do wydania postanowienia nakładającego na stronę postępowania omawianego środka przymusu jest stwierdzenie przez organ administracji, że podmiot występujący w charakterze strony w sposób nieuzasadniony uchylił się od okazania przedmiotu oględzin, co uniemożliwiło organowi przeprowadzenie dowodu z oględzin, o którym mowa w art. 85 § 1 k.p.a. Przepis ten pozostawia natomiast uznaniu organu administracji dopuszczenie w postępowaniu administracyjnym dowodu z oględzin, gdyż stanowi, że organ ten "może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny". Nie ulega jednak wątpliwości, że w przypadku dopuszczenia przez organ tego dowodu, na stronach i na innych osobach posiadających przedmiot oględzin spoczywa obowiązek okazania tej rzeczy organowi przeprowadzającemu dowód.
W tym stanie rzeczy organ stwierdził, że należało utrzymać w mocy postanowienie organu I instancji z [...] marca 2024 r.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia, MWINB wskazał, że w ramach prowadzonego postępowania zażaleniowego ocenia wyłącznie prawidłowość zastosowania przez PINB art. 88 § 1 k.p.a. i zasadność wydania postanowienia Nr 52/24 z 26 marca 2024 r. Argumenty dotyczące merytorycznych aspektów prowadzonego przez organ powiatowy postępowania w sprawie spornego ogrodzenia podlegały już ocenie.
Skargę na ww. postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli J. G. i P. W.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału VII WSA w Warszawie z dnia 26 sierpnia 2024 r. na podstawie art. 57 § 3 p.p.s.a., rozdzielono skargę wniesioną przez J. G. i P. W. na:
a) skargę na postanowienie MWINB z 29 maja 2024 r. nr 873/24 i zarejestrowano pod sygn. akt 2096/24 ( skarga P. W.)
b) B) skargę na postanowienie MWINB z 29 maja 2024 r. nr 874/24 i zarejestrowano pod sygn. akt 2097/24 ( skarga J. G.)
Skarga J. G. została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 13 grudnia 2024 r. wydanym w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2096/24.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono w skardze rażące naruszenie postępowania tj.:
- art. 85 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwą jego interpretację i zastosowanie;
- art. 88 § 2 k.p.a. w związku z art. 88 § 1 k.p.a. poprzez niewłaściwą jego interpretację i zastosowanie;
- art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. art. 144 k.p.a. polegające na utrzymaniu wadliwego postanowienia organu I instancji pomimo przesłanek do jego uchylenia.
Rażące naruszenie przepisów tj.:
- art. 81 ust. 4 i art. 81a Prawa budowlanego poprzez jego niewłaściwą interpretację i zastosowanie.
W związku z powyższym wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz uchylenie w postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. Nr [...] z [...] marca 2024 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że wydanie zaskarżonego postanowienia rażąco narusza prawo.
Zaznaczono, że r.pr. B. W. usprawiedliwiła telefonicznie dzwoniąc do organu nieobecność P. W. i J. G. Nie miała więc miejsca bezpodstawna odmowa okazania przedmiotu oględzin ponieważ oględziny dotyczyły ogrodzenia usytuowanego przy ul. [...], które nie jest ukryte i zostało przez pracowników organu zmierzone, zbadane co najmniej kilka razy, jak również dokonano oględzin kilka razy.
Podniesiono, że ogrodzenie zostało wykonane ponad 30 lat temu więc organ miał przynajmniej 20 lat na oględziny ogrodzenia w każdym dniu i godzinie. Ogrodzenie po poprawkach zostało prawomocnie zgłoszone ponad 20 lat temu, co potwierdza prawomocna od ponad 20 lat decyzja Wojewody Mazowieckiego.
Wskazano, że uznanie administracyjne nie może być dowolne, lecz oparte o treść przepisu prawa z uwzględnieniem przesłanek z niego wynikających na tle konkretnego stanu faktycznego.
Zaznaczono, że środki przymusu mogą być stosowane wobec strony postępowania tylko w sytuacji bezzasadnej odmowy okazania przedmiotu oględzin lub bezzasadnej odmowy udziału w innej czynności urzędowej.
Zobowiązanie do osobistego stawiennictwa, a w konsekwencji nałożenie grzywny za brak stawienia się przy czynnościach organu prowadzonych w kontekście przepisu art. 88 § 1 k.p.a. nie dotyczy strony postępowania. Niedopuszczalne jest wymierzenie kary grzywny stronie postępowania za nieusprawiedliwione niestawiennictwo w dacie i miejscu oględzin. Skarżący nie składał żadnego oświadczenia o odmowie okazania przedmiotu oględzin.
Natomiast zdaniem skarżącego, zupełnie niezrozumiałe jest żądanie organu do wejścia na teren posesji, ponadto organ nie uzasadnił tego żądania.
Podniesiono, że organ nagminnie narusza przepisy prawa postępowania jak i Prawa budowlanego. Ww. kontrolę jak i przedmiot i zasady kontroli naruszają art. 81 ust. 4, art. 81a ust. 1 i 3 Prawo budowlanego.
Z ww. przepisów wynika, że bezzasadne jest żądanie organu nadzoru budowlanego do zapewnienia wejścia na ww. działki ponieważ ogrodzenie nie jest obiektem budowlanym o jakim mowa w art. 81a ust. 1 Prawo budowlane, ani nie jest na ww. działkach prowadzona jakakolwiek budowa, ani nie ma tam zakładu pracy.
Tylko w przypadku określonym w art. 81a ust. 1 Prawa budowlanego organ nadzoru budowlanego ma prawo wejść do obiektu budowlanego lub na teren budowy, wszelkie inne żądania są niezgodne z prawem.
W ww. sprawie MWINB podtrzymując postanowienia PINB również rażąco naruszył przepisy postępowania tj. art. 138 § 1 pkt. 1 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. wiedząc, że wydane postanowienia I instancji rażąco naruszają prawo ponieważ nie ma przedmiotu oględzin o jakim mowa w Prawie budowlanym.
Reasumując: nieobecność skarżącego była usprawiedliwiona i nie było odmowy okazania ogrodzenia wykonanego ponad 30 lat temu, ponieważ ogrodzenie jest przy ulicy [...] i zostało przez organ wielokrotnie obejrzane i zmierzone; ww. ogrodzenie nie jest obiektem budowlanym zgodnie z Prawem budowlanym, a zatem co miało zostać okazane organowi, tego organ nie wyjaśnia, ww. ogrodzenie jest też na Google Street View od ponad 14 lat bez zmian więc organ może we własnej siedzibie oglądać ogrodzenie.
Przepis art. 88 § 1 k.p.a. nie ma zastosowania do niniejszej sprawy. Ponadto w ww. sprawie nie ma zastosowania art. 85 § 1 k.p.a. ponieważ nie ma podstaw do żądania przedstawienia przedmiotu oględzin, gdyż ww. ogrodzenie jest usytuowane przy samej ulicy [...], nie jest przykryte i jest ogólnodostępne, dlatego też nie może żądać okazania tego ogrodzenia. Organ nie określił w jaki sposób skarżący mieli okazać ogrodzenie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a."), sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Sąd uwzględnia skargę w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Mając na uwadze powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie nie narusza prawa.
Przedmiotem kontroli Sądu było postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 29 maja 2024 r. Nr 873/24 znak: WOP.7722.183.2024.AO, utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. Nr [...] z [...] marca 2024 r., znak: [...], nakładające na P. W. karę grzywny w wysokości 50 zł za nieokazanie w dniach 19 lutego 2024 r. oraz 21 marca 2024 r. przedmiotu oględzin tj. ogrodzenia usytuowanego na działkach nr ew. [...] i [...] położonych w miejscowości Ł., gm. W.
Zaskarżone postanowienie nie zostało w ocenie Sądu wydane z naruszeniem wskazanych w skardze przepisów postępowania, jak również przepisów Prawa budowlanego.
Podstawę prawną rozstrzygnięcia organu powiatowego, utrzymanego następnie w mocy kontrolowanym postanowieniem MWINB, stanowił art. 88 § 1 k.p.a., zgodnie z którym, kto, będąc obowiązany do osobistego stawienia się (art. 51), mimo prawidłowego wezwania nie stawił się bez uzasadnionej przyczyny jako świadek lub biegły albo bezzasadnie odmówił złożenia zeznania, wydania opinii, okazania przedmiotu oględzin albo udziału w innej czynności urzędowej, może być ukarany przez organ przeprowadzający dowód grzywną do 50 zł, a w razie ponownego niezastosowania się do wezwania - grzywną do 200 zł. Na postanowienie o ukaraniu grzywną służy zażalenie.
Grzywna przewidziana w art. 88 § 1 k.p.a. stanowi środek przymusu mający na celu zapewnienie prawidłowego przebiegu postępowania dowodowego, zaś podstawą do wydania postanowienia nakładającego na stronę postępowania omawiany środek jest stwierdzenie przez organ administracji, że określony podmiot w sposób nieuzasadniony uchylił się od okazania przedmiotu oględzin, co uniemożliwiło organowi ponowne przeprowadzenie dowodu z oględzin, o którym mowa w art. 85 § 1 k.p.a.
W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 kwietnia 2020 r., II OSK 1359/19 ( wszystkie powołane orzeczenia publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, https://orzeczenia.nsa.gov.pl), Sąd ten wskazał, że art. 85 § 1 k.p.a. pozostawia uznaniu organu administracji dopuszczenie w postępowaniu administracyjnym dowodu z oględzin, gdyż stanowi, że organ ten "może w razie potrzeby przeprowadzić oględziny". NSA stwierdził zarazem, że nie ulega jednak wątpliwości, że w przypadku dopuszczenia przez organ tego dowodu, na stronach i na innych osobach posiadających przedmiot oględzin spoczywa obowiązek okazania tej rzeczy organowi przeprowadzającemu dowód.
Pogląd, zgodnie z którym obowiązek okazania przedmiotu oględzin spoczywa również na stronie postępowania, wyrażony został także w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2024 r., sygn. akt II OSK 1606/23 oraz wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 marca 2024 r., sygn. akt II OSK 2742/22.
Doktryna stoi na stanowisku, że przepis art. 88 § 1 k.p.a. nie stanowi podstawy do ukarania strony za niestawienie się na wezwanie organu, nawet jeżeli stawiennictwo strony zostało uznane za obowiązkowe. Strona może natomiast być ukarana na podstawie tego przepisu za odmowę okazania przedmiotu oględzin oraz za odmowę udziału w innej czynności urzędowej (G. Łaszczyca [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, t. 1, Komentarz do art. 1–103, LEX 2010, art. 88, pkt 4) ( Przybysz Piotr Marek, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, Opublikowano: LEX/el. 2025).
Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 23 lipca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2547/18, "Podstawą do wydania postanowienia nakładającego na stronę postępowania grzywny jest stwierdzenie przez organ administracji, że podmiot występujący w charakterze strony w sposób nieuzasadniony uchylił się od okazania przedmiotu oględzin, co uniemożliwiło organowi przeprowadzenie dowodu z oględzin, o którym mowa w art. 85 § 1 k.p.a ". Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z dnia 7 maja 2020 r , sygn. akt II SA/Wr 549/18, wyjaśnił, że "Grzywna przewidziana w art. 88 § 1 k.p.a. stanowi środek przymusu, mający na celu zapewnienie prawidłowego przebiegu postępowania dowodowego. Organem właściwym do orzekania o jej zastosowaniu jest organ przeprowadzający dany dowód. Do podmiotów, które mogą w tym trybie zostać ukarane karą grzywny, należą natomiast świadkowie, biegli, osoby trzecie, a także strony postępowania".
Taka właśnie sytuacja odmowy okazania przedmiotu oględzin miała miejsce w rozpoznawanej sprawie w odniesieniu do oględzin przeprowadzanych w dniach 19 lutego i 21 marca 2024 r. Nie zasługuje zatem na uwzględnienie podniesiona w skardze argumentacja, że wymierzenie stronie grzywny było w niniejszej sprawie niedopuszczalne. Zaznaczyć przy tym należy, że w niniejszej sprawie grzywna nie dotyczyła nieusprawiedliwionego niestawiennictwa, o czym wspomniano w skardze, lecz uchylenia się od okazania przedmiotu oględzin. W przypadku oględzin, których próbę przeprowadzenia organ powiatowy podjął w dniu 21 marca 2024 r., uchylenie się od okazania przedmiotu oględzin, wynikało z niestawienia się stron mimo prawidłowego zawiadomienia i bez usprawiedliwienia w miejscu i w wyznaczonej dacie oględzin, co uniemożliwiło organowi dokonanie oględzin przedmiotowego ogrodzenia z terenu działki skarżącego.
Nie jest także konieczne dla ukarania grzywną na podstawie tego przepisu oświadczenie strony o odmowie okazania przedmiotu oględzin, na co również wskazano w skardze.
W ocenie Sądu, wymierzenie grzywny było zasadne i zgodne z przepisami.
Jak wynika z akt sprawy, zawiadomienie z dnia 16 stycznia 2024 r. o oględzinach w dniu 19 lutego 2024 r. zostało doręczone B. W. - pełnomocnikowi skarżącego, w dniu 30 stycznia 2024 r. ( k. 36 akt).
Z kolei zawiadomienie z dnia 23 lutego 2024 r. o oględzinach w dniu 21 marca 2024 r. adresowane do B. W.- pełnomocnika skarżącego, zostało jej skutecznie doręczone w dniu 12 marca 2024 r. w ramach tzw. fikcji doręczenia ( k. 40 akt).
Jak wynika z treści protokołu Nr 31/02/2024 z dnia 19 lutego 2024 r.( k. 37 akt), w wyznaczonym w zawiadomieniu terminie oględzin, B. W., pełnomocnik skarżącego, nie wpuściła pracowników organu powiatowego na teren w/w nieruchomości.
Z kolei w protokole Nr 20/03/2024 z dnia 21 marca 2024 r. (k. 44) wskazano, że w terminie wyznaczonym zawiadomieniem z 23 lutego 2024 r. nie stawił się skarżący, jak również jego pełnomocnik, a zatem niemożliwe było przeprowadzenie oględzin.
Niezasadne jest stwierdzenie zawarte w skardze, że pełnomocnik skarżącego usprawiedliwiła swoje niestawiennictwo na oględzinach w dniu 21 marca 2024 r. Jak wynika bowiem z treści notatki służbowej z tej daty 9k. 41) pełnomocnik w rozmowie telefonicznej z pracownikiem PINB nie usprawiedliwiła swojego niestawiennictwa, lecz ograniczyła się do złożenia oświadczenia, że w oględzinach nie będzie uczestniczyć.
Jak już wspomniano o planowanych oględzinach w obu przypadkach strony zostały prawidłowo powiadomione i nastąpiło to z zachowaniem 7 dniowego terminu wskazanego w art. 79 § 1 k.p.a.
Podkreślić należy, że przedmiotem kontroli zarówno organu odwoławczego, jak też Sądu w niniejszym postępowaniu, jest wyłącznie prawidłowość zastosowania przez organ powiatowy art. 88 § 1 k.p.a.
Zatem podniesione w skardze argumenty dotyczące legalności przedmiotowego ogrodzenia nie mają znaczenia w sprawie. Pracownicy organu powiatowego planowali całościowe oględziny przedmiotowego ogrodzenia, także na terenie posesji skarżącego, a zatem podniesiony w skardze argument, że przedmiot oględzin był dostępny dla pracowników organu od strony ulicy, jest w ocenie Sądu bezzasadny.
W skardze nie wyjaśniona, na czym miałoby polegać naruszenie przez organ art. 81 ust. 4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego mogą dokonywać czynności kontrolnych. Protokolarne ustalenia dokonane w toku tych czynności stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych w przepisach prawa budowlanego. Zarzut ten uznać zatem należy za niezasadny.
Nie doszło także w ocenie Sądu do naruszenia art. 81a ust. 1 i 3 Prawa budowlanego. Nie można podzielić argumentacji skarżącego, że żądanie przez organ umożliwienia wejścia na teren działki inwestora celem dokonania oględzin było niedopuszczalne, ponieważ ogrodzenie nie jest obiektem budowlanym, o którym mowa w art. 81 a ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego ani terenem budowy w rozumieniu art. 81a ust. 1 pkt 2a Prawa budowlanego. W myśl art. 3 pkt 31 Prawa budowlanego, obiektem budowlanym jest budynek, budowla bądź obiekt małej architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych. Przedmiotowe ogrodzenie
Jak trafnie wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w wyroku z dnia 29 października 2024 r., sygn. akt II SA/Bd 643/24, "Niezależnie od tego, czy ogrodzenie jest budowane jako część obiektu budowlanego, czy też jako odrębny obiekt budowlany, mieści się zawsze w definicji obiektu budowlanego lub jego części. Ogrodzenie działki już zabudowanej niewątpliwie jest urządzeniem technicznym, związanym z istniejącymi na działce zabudowaniami zgodnie z definicją urządzenia zawartą w art. 3 pkt 9 p.b., ale jest też budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 p.b., wchodzącą w zakres szerokiego pojęcia obiektu budowlanego. Przy czym, aby urządzenie budowlane, o jakim mowa w art. 3 pkt 9 p.b. podlegało regulacjom tego prawa, musi ono stanowić bądź to część obiektu budowlanego, z którym jest związane, bądź stanowić samodzielny obiekt budowlany w rozumieniu art. 3 pkt 1 p.b."
Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.
Sprawa rozpoznana została w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI