VII SA/WA 2096/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody o pozwoleniu na budowę ze względu na istotne wady proceduralne dotyczące zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych i analizy zacieniania.
Skarżący zakwestionowali decyzję Wojewody o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego w ostrej granicy działki, zarzucając naruszenie przepisów techniczno-budowlanych i interesów prawnych. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję, wskazując na istotne wady w procedurze wydania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych oraz wątpliwości co do prawidłowości analizy zacieniania sąsiedniej nieruchomości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję Wojewody utrzymującą w mocy pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego, wydane przez Starostę. Skarga skarżących dotyczyła przede wszystkim naruszenia przepisów techniczno-budowlanych, w tym art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, poprzez zatwierdzenie projektu budynku w ostrej granicy działki, co miało powodować zacienienie i obniżenie wartości nieruchomości skarżących. Sąd uznał, że kluczowe wady postępowania dotyczyły procedury uzyskania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych. Postanowienie Starosty udzielające zgody na odstępstwo od § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury zostało uznane za niezgodne z upoważnieniem Ministra Inwestycji i Rozwoju, ponieważ nie precyzowało dopuszczalnej długości ściany w granicy działki, co doprowadziło do zatwierdzenia projektu z 27,76 m ścianą w granicy, podczas gdy wniosek mówił o ok. 20 m. Dodatkowo, Sąd zakwestionował analizę nasłoneczniania i zacieniania przedstawioną w projekcie budowlanym, wskazując na wątpliwości co do spełnienia wymogów 3-godzinnego nasłonecznienia dla pomieszczeń skarżących oraz niejasności w metodologii analizy zacieniania. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy nie odniósł się wyczerpująco do zarzutów skarżących, co stanowi naruszenie art. 15 k.p.a. w zw. z art. 136 § 1 k.p.a. i art. 35 ust. 1 pkt 2 pr.bud. W związku z tym, sprawa została przekazana do ponownego rozpatrzenia przez organ odwoławczy, który ma obowiązek zebrać pełny materiał dowodowy i szczegółowo uzasadnić swoje rozstrzygnięcie.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, zgoda na odstępstwo była wadliwa, ponieważ nie precyzowała dopuszczalnej długości ściany w granicy działki, co doprowadziło do zatwierdzenia projektu niezgodnego z wnioskiem inwestorów i upoważnieniem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że postanowienie Starosty udzielające zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych było nieprecyzyjne i niezgodne z upoważnieniem Ministra, co stanowi naruszenie art. 107 § 2 w zw. z art. 126 k.p.a. Brak precyzji w określeniu długości ściany w granicy działki uniemożliwił prawidłową ocenę zgodności projektu budowlanego z przepisami.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (10)
Główne
pr.bud. art. 35 § ust. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ pierwszej instancji nie zbadał prawidłowości projektu budowlanego w kontekście zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych.
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 107 § par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zgoda na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych powinna być sformułowana w sposób precyzyjny i niepozwalający na dowolną interpretację.
k.p.a. art. 15
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie poprzez brak wyczerpującego odniesienia się organu odwoławczego do zarzutów skarżących.
k.p.a. art. 136 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Naruszenie poprzez brak wyczerpującego odniesienia się organu odwoławczego do zarzutów skarżących.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 12 § ust. 1 pkt 2
Przepis, od którego udzielono odstępstwa, dotyczące usytuowania budynku w granicy działki.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 13 § ust. 1
Przepis dotyczący dopływu światła naturalnego do pomieszczeń.
Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie art. 60 § ust. 1
Przepis dotyczący obowiązku zapewnienia nasłonecznienia pomieszczeń.
pr.bud. art. 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Zezwolenie na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych.
pr.bud. art. 5 § ust. 1 pkt 9
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Naruszenie uzasadnionych interesów osób trzecich.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wada procedury udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych. Wątpliwości co do prawidłowości analizy nasłoneczniania i zacieniania sąsiedniego budynku. Naruszenie przepisów postępowania przez organ odwoławczy poprzez brak wyczerpującego odniesienia się do zarzutów skarżących.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące obniżenia wartości wizualnej i rynkowej nieruchomości skarżących (nie mogły stanowić podstawy rozstrzygnięcia sądu).
Godne uwagi sformułowania
Zgoda na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych uregulowana w art. 9 pr.bud. stanowi wykonanie normy prawnej przewidującej wyjątek od zasady ścisłego przestrzegania przepisów prawa. Treść rozstrzygnięcia w przedmiocie zgody na odstępstwo powinna być sformułowana w sposób szczególnie precyzyjny i nie pozwalający na dowolną interpretację. Sąd wyjaśnia w związku z tym, że rozpatrując skargę bada zgodność zaskarżonego aktu z prawem powszechnie obowiązującym w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP.
Skład orzekający
Tomasz Stawecki
przewodniczący sprawozdawca
Marta Kołtun-Kulik
sędzia
Monika Kramek
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zgody na odstępstwo od warunków technicznych, wymogów analizy nasłoneczniania i zacieniania oraz obowiązków organów odwoławczych w zakresie badania zarzutów strony."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy w ostrej granicy działki i związanych z tym odstępstw od przepisów technicznych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu konfliktów sąsiedzkich związanych z budową w granicy działki, a sąd wskazuje na istotne błędy proceduralne organów administracji, które mogą mieć wpływ na wiele podobnych spraw.
“Sąd uchyla pozwolenie na budowę: Błędy urzędników w sprawie budowy w granicy działki.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 2096/19 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2020-02-28 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-09-13 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Marta Kołtun-Kulik Monika Kramek Tomasz Stawecki /przewodniczący sprawozdawca/ Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 2723/20 - Wyrok NSA z 2023-08-24 Skarżony organ Wojewoda Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1302 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i lit. c Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz.U. 2018 poz 2096 art. 107 par. 2 w zw. z art. 126 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn. Dz.U. 2018 poz 1202 art. 35 ust. 1 pkt 2 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), , Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, Sędzia WSA Monika Kramek, , Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 lutego 2020 r. sprawy ze skargi K. L. i M. L. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję, II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących K. L. i M. L. kwotę 980 zł (dziewięćset osiemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie 1. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania K. L. i M. L. (dalej: "skarżący") utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...] w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia A. S. i P. S. (dalej: "inwestorzy") pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] w obrębie [...], w gminie [...]. Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. 2. W dniu 27 grudnia 2018 r. inwestorzy wystąpili do Starosty [...] z wnioskiem o wydanie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] w obrębie [...], w gminie [...]. Z projektu budowlanego wynika, że działka inwestycyjna o powierzchni całkowitej 1.010 m2 ma kształt trapezu, w którym krótsze boki są równoległe. Nieruchomość przylega do dwóch dróg tworzących skrzyżowanie typu T. Z tego względu inwestorzy mieli obowiązek respektować nieprzekraczalne linie zabudowy wyznaczone ze względu granice działek drogowych. Dlatego też na działce nr ewid. [...] zabudowana mogła być tylko północno-zachodnia część nieruchomości, również o kształcie trapezu, o powierzchni 220,72 m2. W związku z położeniem działki wniosek o pozwolenie na budowę został poprzedzony wnioskiem inwestorów z [...] lutego 2018 r. o udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych polegające na możliwości wybudowania budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] w ostrej granicy z działką nr ewid. [...] (od strony zachodniej) na odcinku ok. 8 m oraz z działką nr [...] (od północy) na odcinku ok 29 m. w obu przypadkach przewidziane byłyby ściany bez drzwi i okien, spełniające jednocześnie warunki bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Po rozpatrzeniu wniosku z [...] lutego 2018 r. Minister Inwestycji i Rozwoju pismem z dnia [...] czerwca 2016 r. upoważnił Starostę [...] do wyrażenia zgody na odstępstwo od przepisów budowlanych pod warunkiem wykonania w projektowanym budynku ścian oddzielenia przeciwpożarowego. Na podstawie ww. upoważnienia Starosta postanowieniem z [...] lipca 2018 r. postanowił udzielić zgody na odstępstwo od § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Odstępstwo miało mieścić się w granicach wniosku z dodatkowym warunkiem odpowiedniego wykonania ścian oddzielenia przeciwpożarowego. 3. Starosta [...] (dalej: "organ powiatowy" lub "organ pierwszej instancji") wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2019 r. nr [...], którą zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorom pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] w obrębie [...], w gminie [...]. Decyzja organu powiatowego została wydana na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm., dalej "pr.bud." oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm., dalej "k.p.a."). W uzasadnieniu decyzji organ powiatowy wskazał, że ze względu na kształt działki nr ewid. [...] oraz ograniczenia wynikające z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, planowany budynek mieszkalny zaprojektowano bezpośrednio w granicy z sąsiednimi działkami nr ewid. [...] (od północy) i nr ewid. [...] (od zachodu). Kierując się ustaleniami przedłożonego projektu budowlanego organ wyznaczył obszar oddziaływania zamierzenia inwestycyjnego oraz ustalił krąg stron postępowania. W związku z tym w ww. obszarze oddziaływania znalazły się działki nr ewid. [...] oraz [...] (należąca do skarżących). W dniu 4 lutego 2019 r. zostały wysłane do stron zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie pozwolenia na budowę wraz z informacją o zapoznaniu się ze złożoną dokumentacją. Organ podkreślił, że w tym zakresie nie zostały złożone żadne uwagi ani zastrzeżenia. Uzasadniając podjętą decyzję organ powiatowy stwierdził, że projekt budowlany dołączony do wniosku o pozwolenie na budowę był niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Niezbędne było więc złożenie skorygowanej dokumentacji projektowej, co zostało dokonane. Organ powiatowy stwierdził też, że projekt budowlany został wykonany przez osobę uprawnioną, która złożyła wymagane prawem oświadczenie o sporządzaniu projektu zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej, oraz przedłożyła aktualne na czas sporządzania dokumentacji zaświadczenie o wpisie do izby branżowej. W opinii organu powiatowego skorygowany projekt jest zgodny z obowiązującymi przepisami, w tym techniczno- budowlanymi. Budynek został przeprojektowany oraz przesunięty w kierunku wschodnim, aby zapewnić jego usytuowanie zgodnie z obowiązującymi liniami zabudowy oraz odpowiednią odległość od granicy z działką nr ewid. [...]. Ponadto, zdaniem organu powiatowego poprawiony projekt budowlany jest zgodny jest z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego gminy [...] dla obszaru [...], ustalonym uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej [...] z dnia [...] marca 2006 r. 4. Skarżący złożyli odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Według odwołujących się przy wydaniu zaskarżonej decyzji naruszono art. 5 ust. 1 pkt 9 pr.bud. poprzez nieuwzględnienie interesu skarżących polegającego na tym, że są właścicielami zabudowanej budynkiem mieszkalnym nieruchomości bezpośrednio sąsiadującej z działką inwestycyjną. Tymczasem organ powiatowy zezwolił na budowę budynku dwukondygnacyjnego o wysokości 7 m w ostrej granicy z działką skarżących na prawie całej długości granicy. Zdaniem skarżących powoduje to zupełne zacienienie większości ich nieruchomości, w tym w szczególności pomieszczeń mieszkalnych, jak również powoduje radykalne osłabienie atrakcyjności wizualnej ich nieruchomości i znaczne obniżenie jej wartości. Nieruchomość skarżących jest działką bardzo wąską – 11,5 m szerokości, co obejmuje pas 4 m konieczny dla odsunięcia budynku mieszkalnego z oknami od granicy z działką inwestycyjną. Odwołujący wskazali też, że Starosta [...] naruszył art. 8 § 1 k.p.a. poprzez kierowanie się w sprawie wyłącznie interesem inwestorów, zamiast zasadą proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania. 5. Po rozpatrzeniu odwołania skarżących od decyzji organu powiatowego Wojewoda [...] decyzją z [...] lipca 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazano art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 pr.bud. Organ drugiej instancji uznał, że inwestorzy wypełnili wszystkie obowiązki nałożone przepisem art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 35 ust. 1 pr.bud. Wojewoda [...] podkreślił też, że teren działki inwestycyjnej znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 4MN/U, dla którego miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego ustala zabudowę mieszkaniową jednorodzinną i usługową jako podstawowe przeznaczenie terenu. Z akt sprawy wynika, że projekt budowlany jest zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Z dokumentacji nie wynika natomiast, aby projektowany budynek mieszkalny jednorodzinny naruszał ustalenia planu w zakresie nieprzekraczalnych linii zabudowy, wysokości zabudowy (maksymalna 11 m), powierzchni biologicznie czynnej oraz geometrii dachu. Zdaniem organu odwoławczego projekt budowlany jest kompletny i został sporządzony przez odpowiednie podmioty zgodnie z wymogami art. 34 pr.bud. Projekt jest także zgodny z przepisami rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1065), po uwzględnieniu postanowienia Starosty [...] z dnia [...] lipca 2018 r. udzielającego zgody na odstępstwo od przepisów § 12 ust. 1 pkt 2 ww. rozporządzenia. Odnosząc się do kwestii zaciemnienia organ wskazał, że w projekcie budowlanym została zawarta analiza zacieniania i nasłonecznienia obejmująca projekt graficzny oraz opis. Wynika z niej, że w ramionach kąta 60° wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej, z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, nie znajduje się przesłaniająca część tego samego budynku lub inny obiekt przesłaniający w odległości mniejszej niż 7,11 m – określonej jako wysokość przesłaniania dla projektowanego budynku. Jest to zgodne z § 13 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Przepis § 60 ust. 1 rozporządzenia nakłada przy tym obowiązek zapewnienia nasłonecznienia co najmniej do jednego pomieszczenie przeznaczone na pobyt ludzi przez 3 godziny, w godzinach 7:00-17:00. Z przeprowadzonej analizy nasłonecznienia i zacieniania budynku sąsiedniego dla dni 21 marca i 21 września wynika, że projektowany budynek spełnia warunki przewidziane przez prawo. 6. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem organu drugiej instancji skarżący złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody [...] i poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2019 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego. Skarżący zarzucili decyzji organu drugiej instancji naruszenie: 1) art. 61 § 4 k.p.a. poprzez zawiadomienie skarżących o wszczęciu postępowania w innej sprawie niż postępowanie, które było prowadzone, 2) przepisów art. 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez niezbadanie zgodności udzielonego przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju upoważnienia do wydania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych z postanowieniem Starosty wyrażającym zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych. Nie zbadano też prawidłowości projektu budowlanego pod tym względem, 3) art. 9 pr.bud. poprzez wydanie przez organ powiatowy odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych niezgodnie z udzielonym upoważnieniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju oraz poprzez wydanie odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych powodującego pogorszenie warunków użytkowych działki skarżących, 4) § 13 ust. 1 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie poprzez zatwierdzenie projektu i wydanie pozwolenia na budowę budynku, który ogranicza dopływ światła naturalnego do istniejącego już budynku skarżących; 5) przepisu art. 5 ust. 1 pkt 9 pr.bud. poprzez naruszenie uzasadnionych interesów skarżących poprzez zatwierdzenie projektu i wydanie pozwolenia na budowę budynku, który ogranicza dopływ światła naturalnego do budynku skarżących i zacienia prawie całą nieruchomość skarżących. Skarżący podkreślili, że wydanie pozwolenia na budowę poprzedziła procedura uzyskania zgody organu architektoniczno-budowlanego na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych. Wnioskiem z [...] lutego 2018 r. inwestorzy wystąpili bowiem o udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, czyli o zgodę na budowę budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] w ostrej granicy z działką nr ewid. [...] na odcinku ok. 8 m oraz z działką skarżących nr ewid. [...] na odcinku ok. 20 m. Ściany budynku w ostrej granicy działek nie mogą mieć otworów okiennych i drzwiowych. W dniu 21 czerwca 2018 r. Minister Infrastruktury i Rozwoju upoważnił Starostę [...] do wydanie zgody na odstępstwa określone we wniosku inwestorów. Starosta postanowieniem z dnia [...] lipca 2019 r. wyraził zgodę na odstępstwo od § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych, zezwalając na budowę budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] w ostrej granicy z działkami nr ewid. [...] i [...]. Postanowienie Starosty [...] zostało jednak wydane niezgodnie z upoważnieniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju. Upoważnienie to wyraźnie odnosi się do odstępstwa zgodnego z wnioskiem inwestorów, a wniosek przewidywał budowę w ostrej granicy z działką nr ewid. [...] na odcinku 8 m i z działką ewid. nr [...] na odcinku 20 m. Ponadto początek ściany projektowanego budynku w ostrej granicy z działką nr ewid. [...] miał się zaczynać w granicy z działką nr ew. [...], z którą to działką projektowany budynek miał również graniczyć. Oznaczałoby to, że granica pomiędzy działkami o nr ewid. [...] i [...] na odcinku 24 m licząc od frontu obu działek miała pozostać niezabudowana. Ten warunek nie został jednak dotrzymany w wyniku przesunięcia budynku oraz zaprojektowania większej szerokości. Dodatkowo udzielenie odstępstwa na budowę w ostrej granicy z działką sąsiednią bez ograniczenia długości przez organ powiatowy jest niezgodne z upoważnieniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju, co oznacza, że zgoda na odstępstwo została wydana z naruszeniem art. 9 pr.bud. 7. Odpowiadając w dniu [...] września 2019 r. na ww. skargę organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Organ stwierdził, że przesłanki, którymi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji zostały wskazane w jej uzasadnieniu, a zarzuty podniesione przez skarżących pozostają bez wpływu na treść wydanej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga w istotnym zakresie zasługiwała na uwzględnienie. 8. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma dokonać kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny jeśli stwierdzi, że w danej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a. Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu. Inaczej mówiąc, jeśli zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, uchylenie jej przez sąd jest niedopuszczalne. 9. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...], gdyż uznał rozstrzygnięcie organu drugiej instancji za obarczone istotnymi wadami. Sąd stwierdza, że również decyzja Starosty [...] może budzić pewne wątpliwości, ale nie jest oczywiste, czy mamy do czynienia z naruszeniem prawa materialnego w takim stopniu, który uzasadnia uchylenie decyzji organu pierwszej instancji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. Sprawdzenie wątpliwości rodzących się w związku z decyzją organu pierwszej instancji było przede wszystkim obowiązkiem organu odwoławczego, zwłaszcza że kluczowe zastrzeżenia skarżących zostały wskazane już w odwołaniu, a organ odwoławczy nie odniósł się do nich wyczerpująco. O treści orzeczenia Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę przesądziły w głównej mierze dwa powody. 10. Po pierwsze, Sąd uznał zasadność zarzutów skarżących odnoszących się do wydania postanowienia Starosty [...] z dnia [...] lipca 2018 r. udzielającego zgodę na odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych. We wniosku inwestorów z dnia [...] lutego 2018 r. wyraźnie wskazano, że w przypadku działki skarżących odstępstwo ma polegać na realizacji budynku mieszkalnego w ostrej granicy między działką inwestycyjną i działką skarżących "na odcinku ok. 20 m". W upoważnieniu Ministra Inwestycji i Rozwoju przytoczona fraza nie została powtórzona, ale nie pozostawiono wątpliwości, że naczelny organ administracji zaaprobował "odstępstwo określone przedmiotowym wnioskiem". Natomiast w postanowieniu Starosty [...] w sentencji aktu nie określa się ani szczegółowej szerokości budynku, który może zostać zrealizowany z odstępstwem od § 12 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, ani wprost nie odsyła się do treści wniosku inwestorów. Wniosek jest przywołany jedynie w uzasadnieniu ww. postanowienia w kontekście postępowania prowadzonego przez organ powiatowy. Przedstawione rozwiązanie przyjęte w postanowieniu organu powiatowego należy uznać za niezgodne z art. 107 § 2 w związku z art. 126 k.p.a. Należy mieć bowiem na uwadze fakt, że zgoda na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych uregulowana w art. 9 pr.bud. stanowi wykonanie normy prawnej przewidującej wyjątek od zasady ścisłego przestrzegania przepisów prawa. Z drugiej zaś strony, odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych może, choć nie musi automatycznie prowadzić do kolizji z nakazem poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich, których nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania projektowanego obiektu budowlanego (art. 9 ust. 1 pkt 9 pr.bud.). Treść rozstrzygnięcia w przedmiocie zgody na odstępstwo powinna więc być sformułowana w sposób szczególnie precyzyjny i nie pozwalający na dowolną interpretację. Kwestia nieprawidłowego uregulowania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych ma w rozpatrywanej sprawie szczególnie istotne znaczenie, gdyż uwzględniając przedmiotowe postanowienie Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany przewidujący długość ściany zlokalizowanej w ostrej granicy z działką skarżących i wynoszącej 27,76 m (k. 19 projektu budowlanego). Organ pierwszej instancji w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę nie skomentował kwestii, czy taki odcinek można uznać za odpowiadający wnioskowanej szerokości "ok. 20 m". Wydaje się to co najmniej wątpliwe. Okoliczności tej nie zbadał ani nie wyjaśnił w uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy, który rozpatrywał odwołanie skarżących. Tym samym należało uznać, że przy wydaniu zaskarżonej decyzji organu drugiej instancji doszło do naruszania art. 15 k.p.a. w związku z art. 136 § 1 k.p.a. i w związku z art. 35 ust. 1 pkt 2 pr.bud. W świetle powyższego, okoliczności wydania postanowienia Starosty [...] w przedmiocie udzielenia zgody ma odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, a także zatwierdzenia projektu budowlanego niezgodnego z upoważnieniem Ministra Inwestycji i Rozwoju do wyrażenia zgody na odstępstwo, będą musiały być ponownie zbadane przez organ odwoławczy. 11. Po drugie, uzasadnione wątpliwości budzi w rozpatrywanej sprawie analiza nasłoneczniania i zacieniania budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr ewid. [...] należącej do skarżących. Organy architektoniczno-budowlane właściwe w sprawie zgodnie przyjęły, że warunki naturalnego oświetlenia pomieszczeń budynku skarżących przewidziane w §§ 13, 57 i 60 powoływanego już rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., zostały prawidłowo spełnione w zatwierdzonym projekcie budowlanym. Organy obu instancji podkreślają też, że stosowna analiza nasłoneczniania i zacieniania została wykonana przez autora projektu budowlanego i zawarta w projekcie. Jednak w odwołaniu skarżących od decyzji organu pierwszej instancji prawidłowość wykonania tej analizy została zakwestionowana. W związku z tym przeprowadzenie szczególnie wnikliwego sprawdzenia ww. analizy było obowiązkiem organu odwoławczego. W opinii Sądu rozpatrującego niniejszą sprawę przedłożona analiza nasłoneczniania i zacieniania może budzić wątpliwości. Z rysunków przedstawionych w analizie (k. 28 projektu budowlanego) odnoszących się do zacieniania budynku sąsiedniego zarówno dla dnia 21 marca (równonoc wiosenna), jak i dnia 21 września (równonoc jesienna) nie wynika jednoznacznie, że w przypadku pomieszczenia na pierwszym piętrze budynku sąsiedniego (należącego skarżących) oświetlanego przez prawe okno balkonowe i okno dachowe zapewniony jest czas naświetlenia wynoszący co najmniej 3 godziny. W przedziale czasowym godz. 14:00 – 17:00 wymóg nasłonecznienia nie wydaje się spełniony w dniu 21 marca w godz. 14:00 – 16:00 oraz w dniu 21 września godz. 14:00 – 15:00. Dodatkowo wątpliwość może budzić analiza przesłaniania, która według opisu polega na ustalenia kąta 60° wyznaczonego w płaszczyźnie poziomej z wierzchołkiem usytuowanym w wewnętrznym licu ściany na osi okna pomieszczenia przesłanianego, podczas gdy rysunek zamieszczony na k. 28 projektu budowlanego umiejscawia ów kąt na krawędzi prawego okna. Sąd nie przesądza, jaki wpływ niedokładności analizy nasłoneczniania i zacieniania mogą mieć dla spełnienia warunków technicznych ustalonych w przepisach rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r., ale jest przekonany o potrzebie wnikliwego sprawdzenia projektu budowlanego w omawianym zakresie. W opinii Sądu, w obecnym stanie rzeczy zaskarżona decyzja organu odwoławczego nie spełnia co najmniej wymogów przyjętych w art. 107 § 3 k.p.a. Sąd zwraca przy tym uwagę, że w ponownym postępowaniu podmiotem zobowiązanym do przygotowania analizy nasłoneczniania i zacieniania kwestionującej ustalenia zawarte w projekcie będą odwołujący się (skarżący), a nie organ odwoławczy. Do tego ostatniego należeć będzie zbadanie obu analiz, jeśli wykazane w nich będą różnice spełnienia warunków powołanych przepisów technicznych. Sąd zwraca przy tym uwagę, że wraz z wnioskiem skarżących z [...] lipca 2019 r. o wstrzymanie wykonalności decyzji Wojewody [...], a także wraz ze skargą złożono dokument pt. "Analiza przesłaniania", opracowany przez inż. arch. M. M. (bez daty, stron 1/1) i dotyczący naturalnego naświetlenia pokoju dziennego na parterze. We wskazanym dokumencie sformułowana jest teza, że projekt planowanego budynku mieszkalnego na działce nr ewid. [...] nie spełnia warunku wyrażonego w § 13 ust. 1 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Dokument ten lub podobny powinien być udostępniony organowi odwoławczemu w celu umożliwienia mu przeprowadzenia w ponownym postępowaniu wnikliwej analizy naświetlania i zacieniania. 12. W związku z zarzutami podniesionymi w skardze Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę uznaje za stosowne odnieść się do kwestii kosztów, jakie skarżący poniosą lub ponieśliby w następstwie realizacji na działce nr ewid. [...] projektowanego budynku. Jeszcze w odwołaniu skarżący podkreślili, że zatwierdzenie projektu budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce inwestycyjnej "powoduje radykalne osłabienie atrakcyjności wizualnej ich nieruchomości i znaczne obniżenie jej wartości". Sąd wyjaśnia w związku z tym, że rozpatrując skargę bada zgodność zaskarżonego aktu z prawem powszechnie obowiązującym w rozumieniu art. 87 Konstytucji RP. W tym kontekście argument zmniejszenia się wartości rynkowej własnej nieruchomości skarżących oraz okoliczności istotne dla realizacji standardu "jakości życia" w prowadzonym postępowaniu nie mogą być podstawą rozstrzygnięcia Sądu, ani determinować treść tego rozstrzygnięcia (dla porównania patrz np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 stycznia 2020 r. sygn. akt II OSK 111/20, w: Centralna Baza Orzecznictwa Sądów Administracyjnych, dostępna w Internecie). 13. Rozpoznając ponownie sprawę organ odwoławczy zbierze pełen materiał dowodowy dotyczący zgody na odstępstwa od przepisów techniczno-budowlanych oraz analizy naświetlania i zacieniania budynku sąsiedniego, a następnie podda go wnikliwej analizie zgodnie z zasadami postępowania administracyjnego. Analiza ta powinna znaleźć odzwierciedlenie w szczegółowym i rzetelnym uzasadnieniu sporządzonym zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. 14. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a. i lit. c. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w punkcie I sentencji. O kosztach, na które składa się zwrot uiszczonego wpisu sądowego od skargi w kwocie 500 zł oraz kwota 480 zł tytułem kosztów zastępstwa prawnego, orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804).
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI