VII SA/WA 2090/23

VII SA/Wa 2090/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-11-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-09-05
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Aneta Żak /sprawozdawca/
Izabela Ostrowska
Tomasz Janeczko /przewodniczący/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 1332
art. 48 ust. 1 pkt 1, ust. 2, art. 3 pkt 5
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Asesor WSA Aneta Żak (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 listopada 2023 r. sprawy ze skargi J.P. i P.P na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 22 czerwca 2023 r. nr 1031/23 w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z 22 czerwca 2023 r. nr 1031/23 Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775), dalej: k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2023 r. poz. 682), dalej: p.b., utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z [...] marca 2023 r. nr [...] wstrzymujące J. P. i P. P. prowadzenie robót budowlanych związanych z budową/ustawieniem obiektu rekreacji indywidualnej w postaci przyczepy kempingowej (pozycja nr 4 wg załącznika graficznego stanowiącego integralną część protokołu z oględzin z dnia 28.11.2022 r.) zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] w miejscowości G., gm. [...], informujące o możliwości złożenia wniosku o legalizację ww. obiektu budowlanego w terminie 30-dni od daty doręczenia postanowienia o wstrzymaniu budowy oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o jego legalizacji.
Postanowienie to zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym tej sprawy.
W dniu 28 listopada 2022 r. pracownicy PINB w G., w związku z pismem J. J. z 28 października 2022 r., przeprowadzili oględziny działki oznaczonej nr ewid. [...] położonej w miejscowości G., gm. [...], stanowiącej własność J. i P. małż. P. W trakcie oględzin stwierdzono, że na przedmiotowej nieruchomości istnieje, m.in., obiekt będący przyczepą kempingową o wymiarach ok. 6,00 m x 2,40 m x 2,50 m (dług. x szer. x wys.), ustawiony w odległości ok. 3,10 m od granicy z działką sąsiednią od strony zachodniej. Obiekt ten znajduje się w obrębie placu wydzielonego ogrodzeniem panelowym z nieruchomości gruntowej oznaczonej nr ewid. [...] i jest ustawiony na podwoziu kołowym oraz ustabilizowany za pomocą podpór stanowiących wyposażenie przyczepy, które oparte są na elementach betonowych umieszczonych na gruncie. Obiekt posiada dodatkowe "zadaszenie", do którego podłączone jest prowizoryczne odprowadzenie wody opadowej, natomiast od jego strony północnej wykonany jest podest, na którym ustawione są meble turystyczne. Obiekt w trakcie oględzin nie był użytkowany. Zgodnie z materiałem zdjęciowym dostępnym w zasobach Google Earth Pro przedmiotowy obiekt został ustawiony na nieruchomości w 2020 r. Podczas oględzin P. P. nie przedstawił przedstawicielom PINB w G. dokumentów potwierdzających legalność budowy/ustawienia tego obiektu, natomiast oświadczył, iż jest to obiekt, który jest przystosowany do poruszania się po drogach publicznych, posiadający stosowne do tego wyposażenie oraz dowód rejestracyjny.
W oparciu o powyższe ustalenia, postanowieniem z [...] marca 2023 r. nr [...], PINB w G., na podstawie art. 48 ust. 1 pkt 1, art. 83 ust. 1 p.b., wstrzymał prowadzenie robót budowlanych związanych z budową/ustawieniem obiektu rekreacji indywidualnej w postaci przyczepy kempingowej (pozycja nr 4 wg załącznika graficznego stanowiącego integralną część protokołu z oględzin z dnia 28.11.2022 r.), zlokalizowanej na dz. nr ewid. [...] w miejscowości G., gm. [...].
Jednocześnie, na podstawie art. 48 ust. 3 oraz art. 48a ust. 1 p.b. organ poinformował o możliwości złożenia wniosku o legalizację przedmiotowej budowy w terminie 30 dni od dnia doręczenia niniejszego postanowienia. Poinformował również, iż uzyskanie decyzji o legalizacji wiąże się z koniecznością wniesienia opłaty legalizacyjnej, której wysokość ustalana jest zgodnie z art. 49d p.b., którego treść organ powołał. Organ podał jednocześnie, że do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 59g oraz wskazał, że według w/w załącznika do ustawy dla innych niewielkich budynków jak domy letniskowe, budynki gospodarcze (obiekty kat. III) współczynnik kategorii obiektu budowlanego (k) wynosi 1,0 oraz współczynnik wielkości obiektu budowlanego (w) wynosi również 1,0. Tak więc opłata wynosi 500 zł *1,0 * 1,0 * 50 co daje kwotę 25 000,00 zł (słownie: dwadzieścia pięć tysięcy złotych).
PINB poinformował również, że w przypadku niezłożenia wniosku o legalizację w wymaganym terminie, zgodnie z art. 49e pkt 1 p.b. zostanie wydana decyzja nakazująca rozbiórkę przedmiotowego obiektu.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia PINB wskazał, że rozpatrywana sprawa dotyczy budowy obiektu będącego tymczasowym obiektem budowlanym (art. 3 pkt 5 p.b.), w związku z czym jego wykonanie (ustawienie) powinno zostać poprzedzone co najmniej dokonaniem zgłoszenia w organie administracji architektoniczno-budowlanej zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7 p.b., a następnie przed upływem 180 dni od zadeklarowanego w zgłoszeniu terminu rozpoczęcia budowy, inwestor powinien uzyskać pozwolenie na budowę przedmiotowego obiektu lub go rozebrać lub dokonać ponownego zgłoszenia budowy obiektu tymczasowego w innej lokalizacji. PINB stwierdził, że obiekt będący przedmiotem niniejszego postępowania, służący celom rekreacyjnym, nie może podlegać legalizacji prowadzonej w trybie art. 48 ust. 1 pkt 2 p.b., tj. jako wykonany "bez dokonania wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia", gdyż w sytuacji wybudowania obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 3 pkt 5 p.b. bez dopełnienia obowiązku dokonania zgłoszenia tej budowy, w procedurze legalizacji nie ma zastosowania art. 29 ust. 1 pkt 7 p.b. zwalniający inwestora z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (wyrok NSA z 31.08.2017 r., II OSK 3053/15). Oznacza to, iż w świetle obowiązujących obecnie przepisów p.b. legalizacja przedmiotowego obiektu musi przebiegać w trybie art. 48 ust. 1 pkt 1 tej ustawy.
PINB wskazał, że do wyliczenia opłaty legalizacyjnej przyjął, iż przedmiotowy obiekt odpowiada kategorii III obiektów budowlanych określonej jako "inne niewielkie budynki, jak: domy letniskowe, budynki gospodarcze, garaże do dwóch stanowisk włącznie" nie ze względu na cechy techniczne, które w wypadku przedmiotowego obiektu nie odpowiadają w pełni cechom budynku zdefiniowanym w art. 3 pkt 2 p.b., lecz ze względu na pełnioną przez obiekt funkcję użytkową, tj. użytkowanie obiektu w ramach rekreacji letniskowej sezonowej, odbywającej się w obrębie prowadzonego gospodarstwa agroturystycznego.
Po rozpoznaniu zażalenia P. P. i J. P., zaskarżonym postanowieniem z 22 czerwca 2023 r. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: MWINB), utrzymał ww. postanowienie PINB z [...] marca 2023 r. w mocy. MWINB stwierdził, że organ I instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie i prawidłowo zakwalifikował obiektu rekreacji indywidualnej w postaci przyczepy kempingowej jako obiekt tymczasowy w rozumieniu art. 3 pkt 5 p.b. będący obiektem budowlanym. Z protokołu sporządzonego w toku czynności kontrolnych oraz ze znajdującej się w aktach sprawy dokumentacji zdjęciowej wynika, iż obiekt jest trwale związany z gruntem w sposób zapewniający stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć lub spowodować przesunięcie czy przemieszczenie na inne miejsce. Fakt trwałego związania z gruntem wyklucza zakwalifikowanie spornej inwestycji do obiektów wymienionych w art. 29 ust. 1 pkt 7 p.b., które zwolnione zostały z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. MWINB wskazał, że podziela w związku z tym stanowisko organu I instancji zgodnie z którym przedmiotowy obiekt wymagał uzyskania pozwolenia na budowę, a w konsekwencji, że zasadne było wdrożenie trybu przewidzianego w art. 48 p.b. MWINB stwierdził ponadto, że treść postanowienia organu I instancji opowiada dyspozycji tego przepisu oraz że organ powiatowy dokonał prawidłowego wyliczenia opłaty legalizacyjnej.
Odnosząc się do zarzutów zażalenia dotyczących prawidłowości określenia adresatów postanowienia MWINB zauważył, że skarżący zarówno w toku prowadzonego postępowania, jak i w zażaleniu nie wskazali właścicieli ww. obiektu oraz wyjaśnił, że zgodnie z art. 52 ust. 1 p.b., obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w niniejszym rozdziale, nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te, nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego. Odnosząc się zaś do kwestii daty ustawienia przyczepy, MWINB wskazał, że z pozyskanych zdjęć lotniczych wynika, iż przedmiot postępowania został ustawiony w 2020 r. i od tego czasu jego lokalizacja nie uległa zmianie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie MWINB z 22 czerwca 2023 r. wnieśli J. P. i P. P., reprezentowani przez pełnomocnika – adwokata, zaskarżając je w całości i podnosząc zarzuty wydania go z naruszeniem:
1) art. 6, 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a.. poprzez błędną ocenę zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, brak rozważenia wszystkich okoliczności mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy oraz błędne uzasadnienie wydanego postanowienia ograniczające się do przytoczenia przepisów prawa i stwierdzenia, iż organ powiatowy dokonał prawidłowego ustalenia stanu faktycznego w sprawie, uznając przy tym, że "stanowisko w zakresie kwalifikacji przedmiotu postępowania zostało przedstawione wyżej w treści uzasadnienia niniejszego postępowania" - nie odnosząc się w ogóle do zarzutów skarżących zawartych w zażaleniu;
2) art. 6, 7, 8. 11 oraz 107 § 2 i 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a. i art. 124 § 1 i 2 k.p.a., polegające w szczególności na: a) niedostatecznym wyjaśnieniu podstaw i przesłanek utrzymania w mocy postanowienia wstrzymującego prowadzenia robót budowlanych związanych z budową/ustawieniem obiektu rekreacji indywidualnej w postaci przyczepy kempingowej (pozycja 4 wg załącznika graficznego stanowiącego integralną część protokołu z oględzin z dnia 28 listopada 2022 r.) zlokalizowanej na działce nr ewid. [...] w miejscowości G. gm. [...]., b) niedostatecznym wyjaśnieniu wszystkich okoliczności sprawy, w szczególności nie wzięciu pod uwagę faktu, że organ pierwszej instancji nie dokonał w protokole oględzin opisania cech szczególnych przyczepy kempingowej, nie ustalając jakie elementy i cechy świadczą o tym, że mamy do czynienia z przyczepą o określonych wymiarach, posadowioną na podłożu i jakiego rodzaju; c) naruszeniu zasady pogłębienia zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez dowolne przyjęcie, że organ I instancji wydał postanowienie bez naruszenia przepisów prawa, pomimo, że organ nie odniósł się do szeregu podniesionych w odwołaniu zarzutów d) niedostatecznym i niepełnym uzasadnieniu postanowienia, a także nieustosunkowaniu się do zarzutów związanych z podniesionymi brakami dowodowymi;
3) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie i utrzymanie zaskarżonego postanowienia w mocy i art. 138 § 2 k.p.a. przez jego niezastosowanie, pomimo istnienia przesłanek uzasadniających uchylenie zaskarżonego zażaleniem postanowienia.
Zaskarżonemu orzeczeniu skarżący zarzucili również naruszenie przepisów prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. w sytuacji, gdzie przy nieustaleniu podstaw faktycznych, w wyniku wadliwego postępowania dowodowego, organ przyjął, że zachodzą przesłanki do orzeczenia wstrzymania prowadzenia robót budowlanych związanych z budową/ustawieniem obiektu rekreacji indywidualnej, przy czym ustawa nie zna pojęcia obiektu rekreacji indywidualnej, co powoduje, że postanowienie nie może być wykonane.
Ponadto zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie przepisu art. 28 ust. 2 p.b. poprzez niezasadne przyznanie J. J. i M. J. przymiotu strony postępowania, w sytuacji, gdy zgodnie z treścią tego przepisu, stronami postępowania administracyjnego w procesie budowlanym są wyłącznie inwestor, oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, pomimo, że ich nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania tymczasowego obiektu budowlanego w postaci przyczepy kempingowej.
W odniesieniu do powyższych zarzutów skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: p.p.s.a.), uchylenie postanowienia organu I instancji na podstawie art. 135 p.p.s.a. oraz zasądzenie na ich rzecz od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący podnieśli, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia organ nie wskazał jaki "zebrany materiał dowodowy" ma na myśli. Nie sposób odnaleźć w uzasadnieniu postanowienia, w oparciu o jakie dowody organ poczynił prezentowane ustalenia czy to w zakresie wymiarów gruntowych fundamentów, sposobu trwałego związania z gruntem przyczepy kempingowej, czy też rodzaju materiału z jakiego miałoby być wykonane podłoże, na którym przyczepa została zaparkowana. Zdaniem skarżących, organ popada w sprzeczność w miejscu, w którym przyjmuje, że przedmiotowa przyczepa jest trwale z gruntem związana, a z drugiej strony podnosi, że "obiekt ustabilizowany jest za pomocą fabrycznych stopek, na betonowych elementach". Zdaniem skarżących, są to ustalenia dowolne, nie poparte żadnymi dowodami, które powinny znaleźć swoje odniesienie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia.
Skarżący podnieśli, że przeprowadzone postępowanie dowodowe zawierało szereg uchybień i cechuje się głęboką niezupełnością. Oględziny opisane w protokole oględzin z 28 listopada 2022 r. zostały przeprowadzone nierzetelnie. Z treści protokołu oględzin wynika jedynie, że obiekt nr 4 - przyczepa kempingowa o wym. ok. 6,00x2,40x2,50 m (dług. x szer. x wys.) ustawiona w odległości ok. 3,10 m od granicy sąsiedniej od strony zachodniej. Protokół oględzin nie opisuje żadnych cech indywidualnych przyczepy kempingowej będącej przedmiotem postępowania. Brak jest przede wszystkim opisania czy posiadała ona numery rejestracyjne, brak jest opisu numeru fabrycznego, jej cech opisowych tj. kolor, ilość kół, ilość osi itp.
Organ błędnie przyjął, że podstawą zaniechania w zakresie ustalenia właściciela (właścicieli) przyczepy kempingowej jest "rygor" niewskazania ich przez skarżących. Przepisy prawa nie znają takiej podstawy prawnej, która pozwalałaby organowi na zaniechanie w tej sytuacji prowadzenia ustaleń w tym zakresie z urzędu. Narusza to w sposób rażący przepis art. 6 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. Ustalenia właściciela (właścicieli) przyczepy było konieczne w okolicznościach sprawy, celem pozyskania od nich informacji dotyczących sposobu korzystania z tego pojazdu, częstotliwości zmiany jego położenia, czy jest on wykorzystywany przez właściciela (właścicieli) lub inne osoby na terenie skarżących do celów rekreacyjnych, czy też jest tylko tam przechowywany celem parkowania. Przesłuchanie tej osoby (tych osób) ma znaczenie również z tego powodu, że mogłyby one podjąć decyzję o niezwłocznym zabraniu przyczepy i trwałym usunięciu jej z nieruchomości skarżących, co mogłoby skutkować umorzeniem postępowania. Organ również zaniechał zwrócenia się do właściwego starostwa powiatowego wydziału komunikacji w celu ustalenia czy przyczepa ta jest zarejestrowana, a tym samym czy została dopuszczona do ruchu, a jeżeli tak, to od kiedy.
Jako całkowicie dowolne i sprzeczne z materiałem dowodowym jest przyjęcie przez organy, że przyczepa kempingowa będąca przedmiotem niniejszego postępowania administracyjnego jest wykorzystywana na cele mieszkalno- rekreacyjne (letniskowe). Takie przyjęcie stanu faktycznego, bez przeprowadzenia w tym kierunku postępowania dowodowego narusza przepis art. 6 k.p.a., 7 k.p.a. i 77 § 1 k.p.a. Okoliczność ta tymczasem miała znaczenie pierwszorzędne i podstawowe, gdyż tylko w takim przypadku można rozważać, czy mamy do czynienia z tymczasowym obiektem budowlanym w rozumieniu art. 3 pkt 5 p.b., który wymagałby zgłoszenia zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 7, a po upływie 180 dni - uzyskania pozwolenia na budowę (art. 28 ust. 1).
Zarzut nieprawidłowego zastosowania art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. skarżący uzasadnili brakiem stanowczych ustaleń faktycznych dla stwierdzenia, że przedmiotowa przyczepa kempingowa objęta była obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. W okolicznościach sprawy nie można wykluczyć, że zaparkowanie tej przyczepy mogło wymagać zgłoszenia w oparciu o treść przepisu art. 29 ust. 1 pkt 7 p.b., albo również i w tym zakresie nie było takiego obowiązku, gdyż nie można byłoby zasadnie twierdzić, że mamy w ogóle do czynienia z tymczasowym obiektem budowlanym, gdyż pojazd ten został jedynie w tymże miejscu na nieruchomości Skarżących czasowo zaparkowany i to krótki czas. W ocenie skarżących, samo parkowanie przyczepy kempingowej (a wiec pojazdu bez silnika, przystosowanego do łączenia go z innym pojazdem) będące postojem w rozumieniu art. 2 ust. 30 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz.U.2022.988 t.j.), nie może być traktowane jako obowiązek zgłoszenia budowy (parkowania) tymczasowego obiektu budowlanego, o ile parkowanie będzie trwało od jednego do 180 dni. Taka wykładnia tych przepisów jest interpretacją ad absurdum.
W odpowiedzi na skargę MWINB wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga podlega oddaleniu.
Zaskarżone postanowienia nie naruszają prawa, zostały wydane w odniesieniu do prawidłowo dokonanych ustaleń faktycznych i opierają się na niewadliwie zastosowanych przepisach prawa materialnego (art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b.).
Przedmiotem sporu w tej sprawie jest kwalifikacja prawna przyczepy kempingowej oznaczonej jako pozycja nr 4 wg załącznika graficznego stanowiącego integralną część protokołu z oględzin z dnia 28 listopada 2022 r., zlokalizowanej na stanowiącej przedmiot własności skarżących działce nr ewid. [...] w miejscowości G., gm. [...]. Zdaniem Sądu, organy obu instancji w odniesieniu do niewadliwie ustalonego stanu faktycznego sprawy prawidłowo stwierdziły, że w przedmiotowej sprawie miały do czynienia z wykonaniem obiektu, na którego realizację przepisy prawa wymagały pozwolenia na budowę, zgodnie z art. 28 ust. 1 p.b., a z uwagi na brak legitymowania się przez inwestorów pozwoleniem na budowę, zastosowanie w sprawie znalazł art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. Przeciwnych wniosków sformułowanych w skardze odnośnie do tych kwestii Sąd nie podziela.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonego postanowienia stanowił przepis art. 48 ust. 1 p.b., zgodnie z którym, organ nadzoru budowlanego wydaje postanowienie o wstrzymaniu budowy w przypadku obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego: bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę (pkt 1) albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia (pkt 2). Stosownie do ust. 3, w postanowieniu o wstrzymaniu budowy informuje się o możliwości złożenia wniosku o legalizację obiektu budowlanego lub jego części, oraz o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji obiektu budowlanego lub jego części, oraz o zasadach obliczania opłaty legalizacyjnej. Jednocześnie przepis art. 48 ust. 5 ww. ustawy przewiduje, że postanowienie o wstrzymaniu budowy wydaje się również w przypadku zakończenia budowy.
Przepis ten był zastosowany w odniesieniu do ustaleń faktycznych dokonanych przez organy w tej sprawie na podstawie materiału dowodowego obejmującego protokół z oględzin z 28 października 2022 r. oraz włączone do akt sprawy w postępowaniu zażaleniowym archiwalne zdjęcia lotnicze z sierpnia 2020 r. pozyskane z Systemu Informacji Przestrzennej Starostwa Powiatowego w G. Wbrew temu co podnosi pełnomocnik skarżących, materiał ten uznać należało za wystarczający i pozwalający przyjąć organom ustalenia, na których opierają się objęte skargą postanowienia. Z ww. protokołu wynika, że przedmiotem postępowania jest obiekt będący przyczepą kempingową o wymiarach ok. 6,00 m x 2,40 m x 2,50 ustawiony na podwoziu kołowym oraz ustabilizowany za pomocą podpór stanowiących wyposażenie przyczepy, które oparte są na elementach betonowych umieszczonych na gruncie, posiadający zadaszenie, o którego podłączone jest prowizoryczne odprowadzenie wody opadowej, usytuowany w odległości ok. 3,10 m od granicy z działką sąsiednią od strony zachodniej. Od strony północnej wykonany jest podest, na którym ustawione są meble turystyczne. Wbrew zapatrywaniu skarżących nie można uznać, że organy nie ustaliły wszystkich "cech indywidualnych" przedmiotowej przyczepy kempingowej. Jej kolor, którego wskazania, zdaniem strony, brakuje w protokole z oględzin, można ustalić na podstawie załączonych do akt sprawy zdjęć, podobnie ilość kół. Ustalenie dotyczące numeru rejestracyjnego jest z kolei prawnie nierelewante w tej sprawie, skoro ustalenia w niej dokonane wskazują, że przedmiotowa przyczepa nie spełnia pierwotnej funkcji transportowo- komunikacyjnej. Jej funkcję jako obiektu rekreacji organy ustaliły prawidłowo na podstawie całokształtu materiału dowodowego w sprawie, z którego wynika, że jest ona tylko jednym z wielu tego rodzaju obiektów posadowionych na będącej przedmiotem oględzin nieruchomości skarżących, na której prowadzą oni działalność gospodarczą (zaświadczenie Wójta Gminy G. z 5 grudnia 2022 r. o prowadzeniu przez skarżących gospodarstwa agroturystycznego oraz pola namiotowego w aktach sprawy). Sąd nie może też pomijać, że zawarty w złożonej skardze wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia – co oczywiste ściśle wiążący się z przedmiotem postępowania przed organami – uzasadniony został przez skarżących szkodą, jaką wykonanie zaskarżonego postanowienia im wyrządzi, poprzez pozbawienie ich źródła dochodu z uwagi na to, że, jak wskazano w tym wniosku, "działalność, którą prowadzą skarżący, nie będzie mogła być kontynuowana". Jeśli uwzględnić powyższe, to nie budzi wątpliwości, że zarzuty skargi dotyczące rażącego naruszenia wskazanych w niej przepisów postępowania, uzasadniane w skardze, m.in., brakiem ustalenia "właściciela (właścicieli) przyczepy [...] celem pozyskania od nich informacji dotyczących sposobu korzystania z tego pojazdu, częstotliwości zmiany jego położenia, czy jest on wykorzystywany przez właściciela (właścicieli) lub inne osoby na terenie skarżących do celów rekreacyjnych, czy też jest tylko tam przechowywany celem parkowania" - do uwzględnia skargi prowadzić nie mogą. W podobny sposób, z tożsamych względów, ocenić należy zarzuty skargi dotyczące braku ustalenia, czy organy w ogóle miały do czynienia z tymczasowym obiektem budowlanym, gdyż "pojazd ten został jedynie w tymże miejscu na nieruchomości skarżących czasowo zaparkowany i to na krótki czas". W realiach tej sprawy wynikających zarówno z przedstawionych sądowi akt sprawy, jak również z okoliczności wynikających z uzasadnienia wniosku o udzielenie skarżącym ochrony tymczasowej, złożonego w piśmie (skardze) z 7 sierpnia 2023 r., a więc ponad miesiąc po wydaniu zaskarżonego postanowienia, argumentację skargi wskazującą, że samo parkowanie przyczepy kempingowej (a więc pojazdu bez silnika, przystosowanego do łączenia go z innym pojazdem) jest postojem w rozumieniu art. 2 ust. 30 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym, uznać należy za nieprzekonującą. Przyjąć bowiem należy, że jeśli chodziłoby wyłącznie o krótkotrwałe "parkowanie" przyczepy należącej do innych osób, skarżący nie zabiegaliby o udzielenie im ochrony tymczasowej powołując się na swoje żywotne interesy związane z prowadzeniem zarobkowej działalności z użyciem przedmiotowej przyczepy. Z tych względów Sąd uznał, że materiał dowodowy zawarty w aktach sprawy w sposób dostatecznie precyzyjny indywidualizuje obiekt będący przedmiotem postępowania przed organami nadzoru budowlanego w tej sprawie oraz wskazuje na jego związanie z gruntem w sposób zapewniający stabilność i możliwość przeciwdziałania czynnikom zewnętrznym, mogącym go zniszczyć, co uprawniało organy do zakwalifikowania go jako obiektu budowlanego tymczasowego w rozumieniu art. 3 pkt 5 p.b. W odniesieniu do treści tego przepisu organy niewadliwie przyjęły, że do kategorii tymczasowych obiektów budowlanych zaliczyć należy obiekty przeznaczone do czasowego użytkowania w okresie krótszym od ich trwałości technicznej (które są trwale związane z gruntem, ale przewidziane do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki) oraz obiekty niepołączone trwale z gruntem. Należy w całości podzielić stanowisko MWINB, że kwestia zakwalifikowania przyczep kempingowych jako obiektów budowlanych wielokrotnie była przedmiotem orzecznictwa sądowoadministracyjnego, które jednoznacznie uznaje przyczepy kempingowe ustawione na gruncie i nie spełniające swej pierwotnej funkcji transportowo- komunikacyjnej za obiekty budowlane (zob. przykładowo powołane przez organ wyroki NSA: z 9 października 2019 r., II OSK 2779/17; z 5 kwietnia 2019 r., II OSK 1256/17; z 10 września 2019 r. II OSK 1941/17, a także z 15 grudnia 2022 r. II OSK 2127/21; z 29 maja 2012 r. II OSK 423/11; z 4 grudnia 2012 r. II OSK 1389/11; z 13 sierpnia 2013 r., II OSK 779/12). W wyroku z 10.09.2019 r. II OSK 1941/17 NSA, powołując się na wyrok tego sądu z 20 października 2015 r. II OSK 633/15, potwierdził, że przyczepa kempingowa ustawiona na gruncie stanowi przykład tymczasowego obiektu budowlanego objętego definicją zamieszczoną w art. 3 pkt 5 p.b., zaś potencjalna możliwość jej przemieszczania się nie ma znaczenia. Fakt przystosowana takiej przyczepy także do przemieszczania jej po drogach nie przesądza o tym, że nie może ona być uznana za obiekt budowlany, w szczególności tymczasowy obiekt budowlany po ustawieniu jej na gruncie, skoro podstawowym celem przyczepy posadowionej na nieruchomości nie było poruszanie się po drogach. Należy bowiem przede wszystkim dostrzegać charakterystykę całości techniczno-użytkowej obiektu (zob. wyrok NSA z 28 września 2023 r. II OSK 2749/20). W wyroku z 5 maja 2022 r. II OSK 1247/19 NSA stwierdził, że prawnej kwalifikacji przyczepy kempingowej jako "obiektu budowlanego" nie zmienia fakt, że obiekt ten posiada dyszel, czy też, że spoczywa na własnej osi. Tego rodzaju okoliczności w żaden sposób nie wyjaśniają, czy prawnie mamy do czynienia z "przyczepą kempingową/pojazdem", co wymaga przedstawienia stosownej dokumentacji potwierdzającej dopuszczenie pojazdu do ruchu drogowego oraz dokonywania okresowej kontroli technicznej pojazdu. W powołanym wyroku NSA stwierdził, że nawet gdyby uznać, że przedmiotem postępowania jest przyczepa/pojazd, jak domaga się tego strona skarżąca, to okoliczność długotrwałego posadowienia tego obiektu na gruncie i tak byłaby przesądzająca o kwalifikacji przedmiotu postępowania jako "tymczasowego obiektu budowlanego" w rozumieniu art. 3 pkt 5 p.b. Powyższe zapatrywanie tut. Sąd w całości podziela, zauważając, że na gruncie tej sprawy o prawidłowości dokonanej przez organy kwalifikacji prawnej obiektu będącego przedmiotem niniejszego postępowania świadczy jego posadowienia na gruncie w roku 2020. Sposób użytkowania przyczepy i przystosowanie jej do zamieszkiwania letniskowego oraz okres jej funkcjonowania na nieruchomości przesądzają o charakterze tego obiektu jako tymczasowego obiektu budowlanego.
Przyczepy kempingowe służące do innych celów niż to przewidują przepisy ustawy o ruchu drogowym należy zakwalifikować jako tymczasowe obiekty budowlane w rozumieniu art. 3 pkt 5 p.b. niezwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę (wyrok NSA z 8 września 2017 r. II OSK 31/16).
Stosownie do treści art. 28 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż sporny obiekt powstał w warunkach samowoli budowlanej tj. bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę. Inwestor nie dysponuje bowiem ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę. Wykonanego obiektu nie można też zakwalifikować do żadnej z budów wymienionych w art. 29 lub 30 ustawy, zwolnionych z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Z powołanych względów w odniesieniu do obiektu będącego przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, wobec ustalenia faktu zrealizowania go bez pozwolenia na budowę, należało zastosować art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b. poprzez wydanie postanowienia wstrzymującego prowadzenie robót budowlanych, umożliwiając inwestorowi złożenie stosownej dokumentacji w celu legalizacji obiektu, co w tej sprawie uczyniono.
Sąd stwierdza, że MWINB prawidłowo ocenił także, że treść postanowienia organu I instancji opowiada dyspozycji art. 48 p.b. oraz że organ powiatowy dokonał prawidłowego wyliczenia opłaty legalizacyjnej. Stanowisko organu I instancji w tym zakresie uznać należało za kompletnie oraz wyczerpująco i właściwie uzasadnione.
Okoliczność, że ustawa nie zna pojęcia obiektu rekreacji indywidualnej, wbrew zapatrywaniu skarżących, nie powoduje, że postanowienie nie może być wykonane. Nie wszystkie obiekty budowlane posiadają definicje legalne, a przedmiot postępowania w tej sprawie jest zindywidualizowany w sposób adekwatny do potrzeb tej sprawy i bez wątpienia nie uniemożliwia wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Kwestia adresatów objętych skargą rozstrzygnięć także została przez organy niewadliwie oceniona i przyjęta. Zarzucany w skardze brak ustalenia właścicieli obiektu ocenić należało jako zarzut niezasadny, w sytuacji, gdy skarżący w żaden sposób nie wykazali, że to inny podmiot dopuścił się przedmiotowej samowoli budowlanej i to bez ich wiedzy i zgody, jako właścicieli działki i podmiotów prowadzących przy użyciu przedmiotowego obiektu działalność gospodarczą. Ciężar dowodu spoczywa na tym, kto z określonego faktu wyprowadza skutki prawne, dlatego na stronie spoczywa ciężar wskazania konkretnych faktów i zdarzeń, z których wywodzi ona dla siebie określone skutki prawne (zob. wyrok NSA z 25 stycznia 2023 r. II OSK 139/20). W realiach tej sprawy, których w skardze skarżący nie zdołali podważyć, uznać należało, że skierowanie zaskarżonych postanowień do skarżących było w pełni uprawnione. Sąd wskazuje, że nie znajduje uprawnionych podstaw do uchylenia zaskarżonych rozstrzygnięć po to, by organy ustaliły kto i w jakim celu korzystał z przyczepy nr 4, czego domagają się skarżący w skardze (str. 5 in fine), skoro zarazem w tejże skardze przyznają oni, że korzystają z obiektu dla celów zarobkowych.
W ocenie Sądu, wbrew stanowisku skarżących, uznać należy, że organ II instancji w sposób właściwy wywiązał się z obowiązku odniesienia się do argumentacji zażalenia i w sposób czytelny wyłożył racje, które stały za utrzymaniem w mocy postanowienia organu I instancji, tj. wyjaśnił stronom zasadność przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego postanowienia nie tylko odwołuje się do mających zastosowanie w tej sprawie przepisów prawa materialnego, prawidłowo zinterpretowanych i zastosowanych do faktów ustalonych w sprawie, ale obejmuje odwołanie się do orzecznictwa sądów administracyjnych oraz ustosunkowanie się do argumentacji zawartej w zażaleniu w sposób adekwatny do potrzeb rozstrzygnięcia tej sprawy. Spełnia zatem funkcję przekonywania (art. 11 k.p.a.). Sąd uznaje, że nadużyciem jest stwierdzenie przez pełnomocnika skarżących, że organ II instancji "ani słowem nie odnosi się do zarzutów skarżących i argumentów zawartych w zażaleniu". Nie doszło w sprawie do jakiegokolwiek zarzucanego naruszenia przepisów postępowania, które miałoby istotny wpływ na wynik sprawy.
Odnosząc się do wydania zaskarżonych postanowień z naruszeniem art. 28 ust. 2 p.b. poprzez niezasadne przyznanie J. J. i M. J. przymiotu strony postępowania, wskazać trzeba, że skarżący nie wykazał, jaki to ma wpływ na wynik sprawy. Stwierdzić jednakże należy, że interes prawny w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 48 p.b. należy ustalać na podstawie art. 28 k.p.a. (wyrok NSA z 3 marca 2020 r. II OSK 189/19). Przepis art. 28 ust. 2 p.b. stanowi lex specialis i może mieć zastosowanie wyłącznie w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę. Nie ma on zastosowania w sprawach samowoli budowlanej, nawet jeżeli istnieją przesłanki do jej zalegalizowania (art. 48-49 p.b.) oraz w postępowaniu naprawczym (art. 50-51 p.b.) – zob. wyrok NSA z 13 grudnia 2019 r. II OSK 314/18. Z uwagi na złożenie przez ww. właścicieli nieruchomości sąsiedniej wniosku domagającego się dokonania oceny legalności obiektów budowlanych, inicjującego tryb sanowania samowoli budowlanej, w ocenie Sądu, uznanie wnioskodawców za uczestników postępowania było uprawnione.
Sąd nie stwierdził zarazem jakichkolwiek innych wad objętych skargą rozstrzygnięć organów nadzoru budowlanego, co nakazywałoby mu rozpoznawaną skargę uwzględnić na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a.
Z przedstawionych powyżej względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargę oddalił na podstawie art. 151 ww. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi