VII SA/Wa 2068/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-04-11
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na budowęprawo budowlaneobszar oddziaływania obiektuinteres prawnystrona postępowaniastwierdzenie nieważności decyzjiwspólnota mieszkaniowanieruchomość wspólnasąsiedztwokontrola sądowa

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję GINB o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, uznając skarżących za niebędących stroną postępowania.

Skarżący H.R. i T.R. domagali się stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, twierdząc, że inwestycja narusza ich interes prawny jako właścicieli lokalu mieszkalnego i garaży w sąsiedztwie. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny uznały jednak, że skarżący nie są stronami postępowania, ponieważ ich nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji zgodnie z przepisami Prawa budowlanego. W konsekwencji, postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności zostało umorzone, a skarga na tę decyzję oddalona.

Sprawa dotyczyła skargi H.R. i T.R. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty K. z 2019 r. udzielającej pozwolenia na budowę wielorodzinnego budynku mieszkalnego z garażem. Skarżący, właściciele lokalu mieszkalnego i garaży w sąsiedztwie, twierdzili, że posiadają interes prawny w postępowaniu, ponieważ inwestycja narusza ich prawa. Organy administracji oraz Sąd uznały jednak, że skarżący nie są stronami postępowania w rozumieniu art. 28 k.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Kluczowe było ustalenie, czy ich nieruchomości znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego, zgodnie z definicją z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. Analiza projektu budowlanego i przepisów techniczno-budowlanych wykazała, że projektowany budynek nie wpływa negatywnie na lokal mieszkalny skarżących ani na działki z garażami, zachowując wymagane odległości i nie powodując przesłaniania czy zacienienia. Sąd podkreślił, że w przypadku nieruchomości wspólnej (budynek wielorodzinny), stroną postępowania jest wspólnota mieszkaniowa reprezentowana przez zarząd, a nie poszczególni członkowie, chyba że wykażą oni indywidualny interes prawny wynikający z wpływu inwestycji na ich konkretny lokal. Ponieważ taki interes nie został wykazany, a organy prawidłowo ustaliły brak legitymacji procesowej skarżących, sąd oddalił skargę jako niezasadną.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli ich nieruchomości nie znajdują się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego.

Uzasadnienie

Interes prawny strony w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę ustala się na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, który odnosi się do właścicieli nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Obszar ten jest definiowany przez przepisy odrębne wprowadzające ograniczenia w zabudowie. W przypadku nieruchomości wspólnej, legitymację procesową posiada wspólnota mieszkaniowa, a nie poszczególni jej członkowie, chyba że wykażą oni indywidualny wpływ inwestycji na ich lokal.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (17)

Główne

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania, gdy stało się ono bezprzedmiotowe.

k.p.a. art. 28

Kodeks postępowania administracyjnego

Stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.

p.b. art. 3 § 20

Ustawa - Prawo budowlane

Obszar oddziaływania obiektu to teren wyznaczony w otoczeniu obiektu na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.

p.b. art. 28 § 2

Ustawa - Prawo budowlane

Stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymuje w mocy zaskarżoną decyzję lub uchyla ją w całości albo w części.

k.p.a. art. 151

Kodeks postępowania administracyjnego

Sąd oddala skargę jako nieuzasadnioną, jeśli nie stwierdzi naruszenia prawa.

u.w.l. art. 3 § 2

Ustawa o własności lokali

Nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali.

u.w.l. art. 18 § 1

Ustawa o własności lokali

Właściciele lokali mogą określić sposób zarządu nieruchomością wspólną.

u.w.l. art. 21 § 1

Ustawa o własności lokali

Zarząd wspólnoty mieszkaniowej kieruje sprawami wspólnoty i reprezentuje ją na zewnątrz.

p.b. art. 28

Ustawa - Prawo budowlane

Przepis szczególny względem art. 28 k.p.a., ograniczający krąg stron w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę.

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad postępowania.

rozp. MI ws. warunków technicznych art. 12

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dotyczy wymagań dotyczących usytuowania budynków.

rozp. MI ws. warunków technicznych art. 13

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dotyczy wymagań dotyczących przesłaniania i zacieniania.

rozp. MI ws. warunków technicznych art. 60

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dotyczy wymagań dotyczących nasłonecznienia pomieszczeń.

rozp. MI ws. warunków technicznych art. 23

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Dotyczy lokalizacji miejsca gromadzenia odpadów stałych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Skarżący nie posiadają indywidualnego interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, ponieważ ich nieruchomości (lokal mieszkalny, działki z garażami) nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji. W przypadku nieruchomości wspólnej, legitymację procesową do udziału w postępowaniu posiada wspólnota mieszkaniowa reprezentowana przez zarząd, a nie poszczególni członkowie. Organy administracji prawidłowo ustaliły brak wpływu inwestycji na możliwość zabudowy działek skarżących, które są już w całości zabudowane garażami.

Odrzucone argumenty

Skarżący posiadają interes prawny do udziału w postępowaniu, ponieważ są właścicielami lokalu mieszkalnego i działek z garażami w sąsiedztwie inwestycji. Inwestycja powoduje deficyt miejsc postojowych i utrudnia korzystanie z nieruchomości sąsiednich, co stanowi naruszenie interesu prawnego skarżących. Niewłaściwa wykładnia przepisów Prawa budowlanego (art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20) przez organy administracji.

Godne uwagi sformułowania

Obszar oddziaływania obiektu ustala się na podstawie przepisów odrębnych, które z uwagi na cechy obiektu budowlanego wprowadzają ograniczenia w zabudowie terenu. Nie jest przedmiotem postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę analiza wszelkich utrudnień, czy oddziaływań inwestycji na działki sąsiednie, a tylko takich, które z uwagi na przepis prawa ograniczają zabudowę działki sąsiedniej. Podmiotem uprawnionym do występowania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym, w sytuacji, gdy dotyczy ono części nieruchomości wspólnej, jest wspólnota mieszkaniowa, reprezentowana przez zarząd. Członek wspólnoty, nie może wywodzić prawa do samodzielnego udziału w postępowaniu administracyjnym (obok wspólnoty), tylko na podstawie bycia współwłaścicielem nieruchomości wspólnej.

Skład orzekający

Bogusław Cieśla

przewodniczący sprawozdawca

Anna Milicka-Stojek

członek

Mirosław Montowski

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie kręgu stron w postępowaniach dotyczących pozwoleń na budowę, zwłaszcza w kontekście nieruchomości wspólnych i sąsiednich działek zabudowanych garażami. Interpretacja pojęcia 'obszaru oddziaływania obiektu'."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego i interpretacji przepisów Prawa budowlanego w brzmieniu obowiązującym w czasie wydania decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ustalania stron postępowania w sprawach budowlanych, co jest kluczowe dla praktyków. Choć stan faktyczny jest złożony, rozstrzygnięcie opiera się na precyzyjnej wykładni przepisów.

Kto jest stroną w sprawie pozwolenia na budowę? Sąd wyjaśnia granice interesu prawnego sąsiadów.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2068/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-04-11
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-10-06
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Milicka-Stojek
Bogusław Cieśla /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Montowski
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 105 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2013 poz 1409
art. 28 ust. 2 art. 3 pkt 20
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), Sędziowie asesor WSA Anna Milicka-Stojek, sędzia WSA Mirosław Montowski, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 kwietnia 2023 r. sprawy ze skargi H R i T R na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 lipca 2022 r., znak: DOA.7110.102.2022.TPI w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Wojewoda Zachodniopomorski decyzją z 10 marca 2022 r., na podstawie art. 157 § 1, art. 158 § 1 w związku z art. 105 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 z późn. zm.), po wszczęciu na wniosek T. R. i H. R., postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty K. z [...] września 2019 r. nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze i garażem wielostanowiskowym w piwnicy oraz rozbiórką czterech budynków usługowych na działce nr [...], obręb [...], przy ul. [...] w K. - umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty K. z dnia [...] września 2019 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że Starosta K. decyzją z [...] września 2019 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze i garażem wielostanowiskowym w piwnicy oraz rozbiórką czterech budynków usługowych na działce nr [...], obręb [...], przy ul. [...] w K.
W dniu 10 stycznia 2022 r. do Wojewody Zachodniopomorskiego wpłynął wniosek H. i T. R. o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Starosty K. oraz decyzji zamiennej z dnia [...] marca 2020 r. nr [...], zmieniającej warunki dotyczące lokalizacji miejsc postojowych - wskazujący na rażące naruszenie prawa.
Wojewoda Zachodniopomorski, wezwał wnioskodawców do wykazania indywidualnego interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nieważności decyzji Starosty K.
H. i T. R.w odpowiedzi podnieśli, że są właścicielami dwóch budynków garażowych, posadowionych na działkach nr [...] oraz nr [...], znajdujących się w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [...], a także lokalu mieszkalnego nr 1 w budynku zlokalizowanym przy ul. [...], na działce nr [...], którego okna zwrócone są w kierunku działki inwestycyjnej.
W tym kontekście organ podał, że zgodnie z art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego stronami postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Stosownie do definicji legalnej z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, obszarem oddziaływania obiektu jest teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.
Obszar oddziaływania ustala się na podstawie przepisów odrębnych, które z uwagi na cechy obiektu budowlanego wprowadzają ograniczenia w zabudowie terenu.
Definicja obszaru oddziaływania obiektu zmieniona została przez ustawodawcę ustawą z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471). Obecnie wszelkie wynikające z przepisów odrębnych ograniczenia w zagospodarowaniu terenu nie mają znaczenia dla ustalenia obszaru oddziaływania obiektu. Istotne są ograniczenia w zabudowie odnoszące się do takiego wpływu na nieruchomość, który uniemożliwia lub ogranicza wykonywanie robót budowlanych (w tym budowę obiektów budowlanych) z uwagi na niespełnianie przepisów techniczno-budowlanych i innych przepisów szczególnych, które stawiają wymogi dotyczące zabudowy (przede wszystkim co do odległości jednych obiektów budowlanych od innych). Nie jest przedmiotem postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę analiza wszelkich utrudnień, czy oddziaływań inwestycji na działki sąsiednie, a tylko takich, które z uwagi na przepis prawa ograniczają zabudowę działki sąsiedniej.
Z części opisowej projektu budowlanego wynika, że w ramach kwestionowanej inwestycji zaprojektowano budynek mieszkalny wielorodzinny z usługami w parterze, garażami podziemnymi i zagospodarowaniem terenu w K. przy ul. [...], na działce nr [...], wraz z rozbiórką budynków istniejących. Projektowany obiekt ma wysokość 6 kondygnacji nadziemnych z najwyższym punktem na wysokości 17,98 m n.p.t. i jest w całości podpiwniczony jedną kondygnacją podziemną. W parterze budynku zlokalizowano lokale usługowe pod usługi nieuciążliwe o łącznej powierzchni użytkowej 399,90 m2. Na pozostałych kondygnacjach nadziemnych zlokalizowano mieszkania o różnym układzie funkcjonalnym i zróżnicowanej powierzchni użytkowej.
Kondygnacja piwnicy mieści 55 miejsc postojowych dostępnych od wewnątrz budynku. Na terenie objętym opracowaniem zaprojektowano ciągi pieszo-jezdne oraz tereny zielone. Wjazd z ul. [...]. Przewidziano ogrodzenie o wysokości 150 cm ze szlabanami zabezpieczającymi. Pozostałe miejsca postojowe, w ilości 151 miejsc, zapewniono poza granicami działki nr [...], obręb [...], na terenie istniejącego parkingu, na działce nr [...] i [...], obręb [...] wg stosownej umowy najmu.
Działka inwestycyjna zlokalizowana jest na terenie objętym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego - uchwała Nr [...] Rady Miasta K. z dnia [...] marca 2019 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego części obszaru miasta K. [...] (Dz. U. Woj. Zachodniopomorskiego z 2019 r., poz. 2655), na terenie elementarnym MW,U7.
T. R. i H. R. wnoszący o stwierdzenie nieważności, są właścicielami dwóch budynków garażowych, posadowionych na działkach nr [...] i nr [...], oraz lokalu mieszkalnego nr 1 w budynku przy ul. [...], na działce nr [...].
Działka inwestycyjna nr [...] sąsiaduje od strony zachodniej z działką nr [...], od strony południowej graniczy z działką nr [...], od strony wschodniej z działką nr [...], na której zlokalizowany jest budynek mieszkalny przy ul. [...], oraz działkami nr [...] i [...] natomiast od strony północnej graniczy z działką drogową nr [...], a także z działką nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz [...].
Działki nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], są w pełni zabudowane przez budynki garażowe, posadowione bezpośrednio przy granicy działki inwestycyjnej. Budynek mieszkalny przy ul. [...], w którym znajduje się lokal mieszkalny nr 1, należący do H. i T. R., zlokalizowany jest na działce nr [...], i nie graniczy bezpośrednio z działką inwestycyjną nr [...]. Budynek na działce nr [...] zaprojektowany został w odległości 4,6 m od granicy z działką wnioskodawców nr [...] i [...], oraz w odległości 25 m od budynku mieszkalnego zlokalizowanego na działce [...].
Biorąc powyższe organ stwierdził, że realizacja inwestycji w żaden sposób nie wpływa na możliwość zabudowy działek nr [...] i [...], z uwagi na fakt, że zostały one już w pełni zabudowane. Projektowany budynek usytuowany jest z zachowaniem wymagań § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., 1065). Uwzględniając położenie działek nr [...] i [...] w stosunku do terenu inwestycji oraz formę, konstrukcję projektowanego obiektu, czy sposób zagospodarowania terenu inwestycji, nie występuje zjawisko przesłaniania oraz zacieniania, zgodnie z § 13 rozporządzenia, gdyż nie ma on zastosowania, z uwagi na niemieszkalną funkcję garaży. Jednocześnie budynek mieszkalny na działce nr [...], oddalony jest od budynku projektowanego o 25 m, przy wysokości zabudowy do 17,98 m n.p.t., tym samym zjawisko przesłaniania oraz zacieniania nie występuje również w odniesieniu do lokalu nr 1 w budynku przy ul. [...], co zostało dodatkowo potwierdzone zostało, w analizie przesłaniania i zacieniania wykonanej dla przedmiotowej inwestycji.
Ponadto zgodnie z projektem zagospodarowania terenu projektowany budynek usytuowany został w stosunku do istniejącej zabudowy z zachowaniem norm bezpieczeństwa pożarowego. Odpady stałe gromadzone będą w miejscu zlokalizowanym zgodnie z zapisami § 23 rozporządzenia. Budynek nie wprowadza emisji hałasów i wibracji, na budynku nie przewiduje się instalowania urządzeń emitujących promieniowanie jonizujące. Wody opadowe z utwardzeń i dachu odprowadzane będą do istniejącej kanalizacji deszczowej. Budynek nie znajduje się na terenie objętym ochroną konserwatorską i archeologiczną.
Mając na uwadze odległość projektowanych obiektów od granicy działki i ich wysokość, oraz sposób zagospodarowania działek sąsiednich, brak jest podstaw do uznania, że budynki i obiekty zaprojektowane na działce nr [...] swoim oddziaływaniem wykraczają poza granice terenu inwestycji.
W ocenie organu, wniosek o stwierdzenie nieważności wniesiony został przez osobę nie będącą stroną postępowania, co uzasadniało umorzenie postępowania.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 29 lipca 2022r. na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego, po rozpatrzeniu odwołania H. R. i T. R., od decyzji Wojewody Zachodniopomorskiego z 10 marca 2022 r., w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że Wojewoda Zachodniopomorski umorzył wszczęte na wniosek H. R. i T. R., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty K. z [...] września 2019 r.
Stosownie do art. 28 k.p.a., stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny pojawia się wówczas, gdy istnieje związek między obowiązującą normą prawa materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegający na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację tego podmiotu w zakresie prawa materialnego.
W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, tak rozumiany interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r., poz. 2351 ze zm.), który, jako przepis szczególny względem art. 28 k.p.a., ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę.
Przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy rozumieć, stosownie do art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.
Przepis art. 3 ust 20 Prawa budowlanego w tym brzmieniu został wprowadzony na podstawie art. 1 pkt 1 ustawy z 13 lutego 2020 r., o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2020 r., poz. 471). Ustawodawca uznał wówczas, że konieczne jest doprecyzowanie definicji obszaru oddziaływania obiektu. W uzasadnieniu zmian legislacyjnych wskazano, że ograniczenia w zabudowie odnoszą się do takiego wpływu na nieruchomość, który uniemożliwia lub ogranicza wykonywanie robót budowlanych (w tym budowę obiektów budowlanych) z uwagi na niespełnianie przepisów techniczno-budowlanych i innych przepisów szczególnych, które określają wymogi dotyczące zabudowy (przede wszystkim dotyczące odległości jednych obiektów budowlanych od innych).
Już przepis art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, wprowadzony do systemu prawa ustawą z 27 marca 2003 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz o zmianie niektórych innych ustaw, miał na celu ograniczenie kręgu stron - ustalonego dotąd wyłącznie w oparciu o art. 28 k.p.a. - w postępowaniach w sprawie pozwolenia na budowę.
Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 kwietnia 2007 r., sygn. akt II OSK 598/06, wskazał, że sprawy o stwierdzenie nieważności pozwolenia na budowę są prowadzone tylko w nadzwyczajnych trybach postępowań administracyjnych, jednakże nie zmienia to ich zasadniczego przedmiotu, czyli problemu udzielenia pozwolenia na budowę. Zarówno w sprawie o takie pozwolenie prowadzone w zwykłym trybie, jak i trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznanych za stronę powinien być identycznie ustalony na podstawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, będącego normą szczególną w stosunku do art. 28 k.p.a. (wyrok NSA z 17 listopada 2008 r., sygn. akt II OSK 1387/07; wyrok NSA z 16 marca 2009 r., sygn. akt II OSK 1540/08; wyrok NSA z 25 czerwca 2019 r. sygn. akt II OSK 2112/17; wyrok WSA w Warszawie z 19 grudnia 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 1080/18; wyrok WSA w Warszawie z 16 stycznia 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 1716/19; wyrok WSA w Warszawie z 6 marca 2020 r. sygn. akt VII SA/Wa 2272/19).
H. R. i T. R. - nie brali udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Starosty K. z [...] września 2019 r. Skarżący swój interes prawny do udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty K. z [...] września 2019 r., wywodzą z tytułu przysługującego im prawa własności lokalu mieszkalnego nr 1, znajdującego się na 2 kondygnacji w budynku położonym na działce nr [...] przy ul. [...] w K. oraz związanego z tym prawem udziału w nieruchomości wspólnej, który stanowi grunt oraz części wspólne budynku i urządzenia, które nie służą do wyłącznego użytku właścicieli lokali. Powyższe wynika z treści KW nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K. V Wydział Ksiąg Wieczystych.
Z treści Księgi Wieczystej Nr [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w K. wynika, że w budynku przy ul. [...] w K. znajduje się 6 wyodrębnionych lokali. Skarżący są członkami Wspólnoty Mieszkaniowej [...].
Ponadto, swój interes prawny wywodzili z prawa własności działek nr [...] oraz [...] zabudowanych garażami. Potwierdza to treść KW nr [...] i KW nr [...] prowadzonych przez Sąd Rejonowy w K. V Wydział Ksiąg Wieczystych.
Zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy o własności lokali, nieruchomość wspólną stanowi grunt oraz części budynku i urządzenia, które nie służą wyłącznie do użytku właścicieli lokali.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 ustawy o własności lokali, właściciele lokali mogą w umowie o ustanowieniu odrębnej własności lokali albo w umowie zawartej później w formie aktu notarialnego określić sposób zarządu nieruchomością wspólną, a w szczególności powierzyć zarząd osobie fizycznej albo prawnej. Natomiast stosownie do art. 21 ust. 1 ustawy o własności lokali, zarząd kieruje sprawami wspólnoty mieszkaniowej i reprezentuje ją na zewnątrz oraz w stosunkach między wspólnotą a poszczególnymi właścicielami lokali.
Z powyższych przepisów wynika, iż podmiotem uprawnionym do występowania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym, w sytuacji, gdy dotyczy ono części nieruchomości wspólnej, jest wspólnota mieszkaniowa, reprezentowana przez zarząd. Fakt, iż decyzja o pozwoleniu na budowę dotyczy zarówno części wspólnych budynku, jak i poszczególnych lokali, nie powoduje, że interes prawny przysługuje zarówno wspólnocie, jak i jej poszczególnym członkom. Skoro ustawodawca przewidział, że w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej podmiotem uprawnionym do udziału w postępowaniu jest wspólnota reprezentowana przez zarząd, to nie można twierdzić, iż prawo to przysługuje jednocześnie wszystkim jej członkom. Prawa do samodzielnego udziału w postępowaniu administracyjnym (obok wspólnoty), członek wspólnoty nie może wywodzić jedynie z faktu bycia współwłaścicielem nieruchomości wspólnej.
Interes prawny uzasadniający udział wnioskodawców w charakterze strony w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty K. z [...] września 2019 r., nie może wynikać z faktu, iż są oni współwłaścicielami nieruchomości wspólnej - działki nr [...], jak również współwłaścicielem części wspólnych budynku usytuowanego na tej działce.
Warunkiem uznania podmiotu, uprawnionego do nieruchomości wspólnej z tytułu posiadania prawa odrębnej własności danego lokalu, za stronę postępowania jest wykazanie, że planowana inwestycja będzie wpływać na ten konkretny lokal oraz godzić w uprawnienia dotyczące korzystania z niego.
Analiza projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty K. z [...] września 2019 r., wykazała, że sporny budynek mieszkalny wielorodzinny o wysokości 18,70 m. został zaprojektowany w odległości ok. 6,0 m od granicy działki nr [...] (należącej do skarżących), w całości zabudowanej budynkiem garażowym; w odległości ok. 14 m od granicy działki nr [...] (należącej do skarżących) w całości zabudowanej budynkiem garażowym oraz w odległości ok. 26 m od budynku na działce nr [...] przy ul. [...], w którym znajduje się lokal mieszkalny należący do skarżących (projekt zagospodarowania terenu).
W projekcie budowlanym znajduje się analiza przesłaniania, która obejmuje m. in. budynek na działce nr [...] przy ul. [...], w którym znajduje się lokal mieszkalny skarżących. Analiza nie wykazała przesłaniania okien pomieszczeń mieszkalnych między obiektami (rys. nr Z2).
Mając na uwadze powyższe, a zwłaszcza odległość projektowanego budynku od istniejącego na działce nr [...] budynku, w którym znajduje się lokal mieszkalny skarżących, jak również okoliczność, że działki nr [...] i [...] są w całości zabudowane budynkami garażowymi, to obszar oddziaływania projektowanej inwestycji nie obejmuje swoim zakresem nieruchomości należących do skarżących H. R. i T. R.
Lokal mieszkalny stanowiący własność skarżących nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji wyznaczonym w oparciu o przepisy § 13 (dotyczące przesłaniania) i § 60 (dotyczący nasłonecznienia pomieszczeń) rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 z późn. zm.). Ponadto, GINB nie dopatrzył się, aby lokal skarżących znajdował się w obszarze oddziaływania wyznaczonym w oparciu o inne przepisy rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r., jak również w oparciu o przepisy innych aktów normatywnych.
Lokal mieszkalny nr 1 znajdujący się w budynku na działce [...] oraz działki nr [...] i [...] nie znajdują się w obszarze oddziaływania inwestycji i skarżący nie mają indywidualnego interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, w rozumieniu art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 oraz art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego.
Na legitymację procesową skarżących nie mają wpływu zarzuty merytoryczne dotyczące niezgodności decyzji z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie bilansowania miejsc parkingowych oraz z przepisem § 18 ww. rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, w związku z realizacją miejsc postojowych poza nieruchomością inwestycyjną. W tym postępowaniu ocenie podlegało wyłącznie to, czy skarżący posiadają interes prawny w kwestionowaniu pozwolenia na budowę.
Zgodnie z art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.
H. R. i T. R. wnieśli skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 29 lipca 2022 r.
Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie art. 28 ust. 2 w związku z art. 3 pkt 20 ustawy - Prawo budowlane poprzez błędną ich wykładni, gdy prawidłowa wykładnia wskazuje, że mają oni status strony, gdyż są właścicielami nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego.
W uzasadnieniu skargi wskazali, że przysługuje im prawo własności lokalu mieszkalnego nr 1, na II kondygnacji budynku na działce [...], przy ul. [...] w K. wraz ze związanym z tym prawem do nieruchomości wspólnej, objętą księgą wieczystą [...]. Nadto prawo własności dwóch działek zabudowanych garażami ([...] i [...]), objętych oddzielnymi księgami wieczystymi.
Kwestionowany budynek mieszkalny zaprojektowano z deficytem miejsc postojowych - na ogólną liczbę wymaganych 206 miejsc postojowych zaprojektowano tylko 55 miejsc postojowych w garażu podziemnym. W obrębie działki inwestycyjnej zlokalizowano miejsca postojowe tylko w ilości wynoszącej 26% wszystkich przewidzianych dla tej inwestycji. Ocena sfery oddziaływania nie może być ustalana w oderwaniu od tej okoliczności. Elementem decyzji było zatwierdzenie lokalizacji 151 miejsc postojowych na parkingu w znacznej odległości od inwestycji (ok. 2,5km).
Sama możliwość szkodliwego oddziaływania inwestycji na otoczenie (niedostateczna ilość miejsc parkingowych), powoduje że podmiot legitymujący się tytułem prawnym do działki położonej w tak wyznaczonym obszarze oddziaływania obiektu jest stroną w postępowaniu o pozwolenie na budowę.
Istnieje realne niebezpieczeństwo, że inwestycja "obciąży", (istotnie utrudni) korzystanie z nieruchomości sąsiednich. Skarżący, jako właściciele lokalu mieszkalnego nr 1 przy ul. [...], są użytkownikami podwórza (działka nr [...]), które bezpośrednio graniczy z działką inwestycyjną. Już w trakcie budowy pojawiły się utrudnienia w korzystaniu z nieruchomości i sytuacja nie zmieniła się po wybudowaniu nowego budynku, z uwagi na ogólnodostępność obszaru podwórza.
Planowana inwestycja będzie wpływać i już wpływa na funkcjonowanie lokalu mieszkalnego, dojazd do garaży, bo utrudnia korzystanie ze wspólnego podwórza, które do tej pory pozostawało w użytkowaniu wspólnoty liczącej 7 właścicieli lokali.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Skarga jest niezasadna. Sąd podzielił ocenę materiału dowodowego oraz argumentację prawną przedstawianą w uzasadnieniach decyzji.
Zaskarżoną decyzją z 29 lipca 2022 r., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z 10 marca 2022 r., umarzającą, wszczęte na wniosek H. R. i T. R., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Starosty K. z [...] września 2019 r., Nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej A. Sp. z o. o. z siedzibą w K., pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z usługami w parterze i garażem wielostanowiskowym w piwnicy oraz rozbiórkę czterech budynków usługowych na działce nr [...], obręb [...] przy ulicy [...] w K.
W toku postepowania prawidłowo ustalono, że będący własnością skarżących lokal mieszkalny nr 1, znajdujący się na 2 kondygnacji w budynku położonym na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w K., a także należące do skarżących działki nr [...] i [...] - zabudowane budynkami garażowymi, nie znajdują się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Tym samym H. R. i T. R. nie mają indywidualnego interesu prawnego w kwestionowaniu decyzji Starosty K. z [...] września 2019 r.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego naruszenia art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 ust. 20 ustawy Prawo budowlane, poprzez błędną ich wykładnię skutkującą odmową uznania skarżących za strony postępowania należy wskazać, że podmiotem uprawnionym do występowania w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym, w sytuacji, gdy postępowanie dotyczy części nieruchomości wspólnej, jest wspólnota mieszkaniowa, reprezentowana przez zarząd.
Członek wspólnoty, nie może wywodzić prawa do samodzielnego udziału w postępowaniu administracyjnym (obok wspólnoty), tylko na podstawie bycia współwłaścicielem nieruchomości wspólnej. Nieruchomość wspólna pozostaje w wyłącznym zarządzie wspólnoty (reprezentowanej przez zarząd), rozumianej jako ogół właścicieli lokali, występujących w zakresie czynności dotyczących ustawowej współwłasności nieruchomości wspólnej. Prawo konkretnego członka wspólnoty realizuje się poprzez jego członkostwo we wspólnocie, nie zaś poprzez czynności podejmowane samodzielnie.
Warunkiem uznania podmiotu, uprawnionego do nieruchomości wspólnej z tytułu posiadania prawa odrębnej własności danego lokalu, za stronę postępowania jest wykazanie, że planowana inwestycja będzie wpływać na ten konkretny lokal oraz godzić w uprawnienia dotyczące korzystania z niego. Należy wykazać posiadanie indywidualnego interesu prawnego, który nie wywodzi się z samego faktu bycia współwłaścicielem nieruchomości wspólnej, lecz z faktu, iż określony lokal znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego).
Organy wykazały niewątpliwie, że lokal należący do skarżących nie znajduje się w obszarze oddziaływania spornej inwestycji. Dokonały w tym zakresie prawidłowej analizy przepisów, w tym rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 r., poz. 1225 z późn. zm.).
Także w odniesieniu do usytuowania spornej inwestycji względem działek nr [...] i [...] (uwzględniając, że są w całości zabudowane budynkami garażowymi) słusznie stwierdzono, że nie znajdują się one w obszarze oddziaływania spornej inwestycji, w rozumieniu art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego. W tych okolicznościach zasadne było umorzenie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, wszczętego na wniosek podmiotu, który nie posiada statusu strony postępowania.
Wbrew twierdzeniom skargi nie doszło do naruszenia wskazanych w niej przepisów - organy prawidłowo wskazały na przesłanki podjętego rozstrzygnięcia, które znajdują potwierdzenie w przepisach prawa i materiale dowodowym.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI