VII SA/Wa 2065/19
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję GINB o umorzeniu postępowania nieważnościowego dotyczącego pozwolenia na budowę z 1974 r., uznając, że sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta przez sądy administracyjne.
Skarżąca M. P. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody z 2015 r., która utrzymała w mocy decyzję Starosty uchylającą pozwolenie na budowę z 1974 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie nieważnościowe, uznając je za bezprzedmiotowe w świetle prawomocnego oddalenia skargi na decyzję Wojewody przez NSA. WSA w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu, że prawomocne orzeczenie sądu administracyjnego zamyka drogę do ponownego badania sprawy w trybie nadzwyczajnym.
Sprawa dotyczyła skargi M. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z lipca 2019 r., którą umorzono postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z grudnia 2015 r. Decyzja Wojewody utrzymywała w mocy decyzję Starosty z listopada 2015 r., która uchyliła pozwolenie na budowę z marca 1974 r. wydane Naczelnikowi Gminy. Powodem uchylenia pozwolenia było stwierdzenie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, co skutkowało nałożeniem przez PINB obowiązku sporządzenia projektu zamiennego (art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego), a następnie uchyleniem pozwolenia przez Starostę (art. 36a ust. 2 P.b.). Skarżąca kwestionowała zasadność decyzji organów nadzoru budowlanego, podnosząc m.in. subiektywną analizę planu realizacyjnego i nieuwzględnienie postępowania rozgraniczającego. Po wyrokach WSA w Łodzi (II SA/Łd 129/16) i NSA (II OSK 1910/16) oddalających jej skargi na decyzję Wojewody, skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności tej decyzji. GINB umorzył postępowanie nieważnościowe, powołując się na art. 105 § 1 k.p.a. i uchwałę NSA z dnia 7 grudnia 2009 r. (sygn. akt I OPS 6/09), zgodnie z którą żądanie stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skarga została prawomocnie oddalona przez sąd administracyjny, powinno zostać załatwione przez odmowę wszczęcia postępowania, jeśli sąd rozpoznał sprawę co do istoty. WSA w Warszawie oddalił skargę, uznając, że GINB prawidłowo umorzył postępowanie, gdyż prawomocne orzeczenia sądów administracyjnych dotyczące decyzji Wojewody z 2015 r. zamykają możliwość ponownego badania jej wadliwości w trybie nadzwyczajnym. Sąd podkreślił, że organy architektoniczno-budowlane są związane decyzjami organów nadzoru budowlanego wydanymi na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. i nie mogą samodzielnie oceniać ich zasadności.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Tak, organ administracji publicznej powinien umorzyć postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, jeśli decyzja ta była przedmiotem prawomocnego oddalenia skargi przez sąd administracyjny, a sąd rozpoznał sprawę co do istoty.
Uzasadnienie
Prawomocny wyrok sądu administracyjnego oddalający skargę na decyzję administracyjną zamyka drogę do ponownego badania tej decyzji w trybie nadzwyczajnym (np. stwierdzenia nieważności), jeśli sąd rozpoznał sprawę co do istoty. W takiej sytuacji postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności staje się bezprzedmiotowe.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (10)
Główne
p.b. art. 36a § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
p.b. art. 51 § ust. 1 pkt 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
k.p.a. art. 105 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 97 § § 1 pkt 4
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.u.s.a. art. 1 § § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.u.s.a. art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Prawomocne oddalenie skargi przez sąd administracyjny na decyzję administracyjną zamyka drogę do ponownego badania tej decyzji w trybie nadzwyczajnym (stwierdzenie nieważności) z uwagi na bezprzedmiotowość postępowania. Organy architektoniczno-budowlane są związane decyzjami organów nadzoru budowlanego wydanymi na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. i nie mogą badać ich zasadności przy uchylaniu pozwolenia na budowę na podstawie art. 36a ust. 2 P.b.
Odrzucone argumenty
Zarzuty skarżącej dotyczące wadliwości decyzji organów nadzoru budowlanego (PINB, WINB) wydanych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. nie zostały uwzględnione, gdyż zostały już ocenione przez sądy administracyjne w poprzednich postępowaniach. Zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 78 § 1 k.p.a.) poprzez nie uwzględnienie wniosków dowodowych i nie zebranie materiału dowodowego w sposób wyczerpujący.
Godne uwagi sformułowania
Prawomocny wyrok ma powagę rzeczy osądzonej "tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia". Decyzja wydana na podstawie art. 36a ust. 2 p.b. ma charakter związany, a nie uznaniowy. Bezprzedmiotowość, o jakiej mowa w art. 105 § 1 k.p.a. wiąże się bowiem z sytuacją braku któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co skutkuje tym, że nie można załatwić sprawy przez jej rozstrzygnięcie co do istoty.
Skład orzekający
Andrzej Siwek
sprawozdawca
Tomasz Janeczko
przewodniczący
Wojciech Sawczuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Umorzenie postępowania nieważnościowego w sytuacji prawomocnego oddalenia skargi na decyzję administracyjną; związanie organów architektoniczno-budowlanych decyzjami organów nadzoru budowlanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy sąd administracyjny rozpoznał sprawę co do istoty.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak prawomocność orzeczeń sądowych zamyka drogę do ponownego kwestionowania decyzji administracyjnych, nawet w trybie nadzwyczajnym. Jest to ważna lekcja dla stron postępowań administracyjnych.
“Czy można kwestionować decyzję administracyjną po prawomocnym wyroku sądu? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 2065/19 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2020-02-12 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2019-09-11 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Andrzej Siwek /sprawozdawca/ Tomasz Janeczko /przewodniczący/ Wojciech Sawczuk Symbol z opisem 6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części, wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 2589/20 - Wyrok NSA z 2023-07-06 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2018 poz 1202 art. 36a, art. 51 ust. 1 pkt 3 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Janeczko, , Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, Sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), Protokolant specjalista Piotr Bibrowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 lutego 2020 r. sprawy ze skargi M. P. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2019 r. znak [...] w przedmiocie umorzenia postępowania nieważnościowego oddala skargę Uzasadnienie Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. znak: [...], po rozpatrzeniu wniosku M. P. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] uchylającą decyzję Naczelnika Gminy we [...] z dnia [...] marca 1974 r. znak: [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę, umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]. Jako podstawę prawną organ wskazał art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018, poz. 2906 ze zm., dalej: "k.p.a."). Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym: Decyzją z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] Starosta [...] na podstawie art. 36a ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm. – dalej jako: p.b.) oraz art. 104 k.p.a. uchylił decyzję Naczelnika Gminy we [...] z dnia [...] marca 1974 r. znak: [...] w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę budynku inwentarsko-składowego, murowanego, krytego papą, o wymiarach 25,50 m na nieruchomości o nr ewid. [...] w miejscowości [...], gm. [...]. Organ wyjaśnił, iż Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., nałożył na M. P. (dalej jako "skarżąca") obowiązek sporządzenia i przedstawienia zamiennego projektu budowlanego przedmiotowego budynku uwzgledniającego zmiany w stosunku do wydanego pozwolenia na budowę, tj. decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] marca 1974 r. W toku kontroli instancyjnej [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Z uwagi na powyższe oraz uwzględniając przepis art. 36a ust. 2 p.b. Starosta uchylił decyzję Naczelnika Gminy we [...] z dnia [...] marca 1974 r. M. P. wniosła odwołanie od powyższej decyzji, zarzucając, iż organ oparł swoją decyzję na rozstrzygnięciu organu nadzoru budowlanego, który z kolei wydał swoje orzeczenie na podstawie subiektywnej analizy planu realizacyjnego będącego załącznikiem do pozwolenia na budowę na podstawie przepisów prawa budowlanego z 1961 roku. Zdaniem skarżącej organ niezasadnie stwierdza, że budynek został zrealizowany w 1975 roku w oparciu o przepisy z 1974 roku w lokalizacji innej niż określał ten plan. Nadto organ nadzoru budowlanego nie podał w uzasadnieniu informacji o niezakończonym do dziś postępowaniu rozgraniczającym między działkami nr [...] i nr [...]. Zdaniem skarżącej jest to o tyle istotne, że na podstawie postanowienia Wójta Gminy [...] z dnia [...] marca 2015 r., przy tej granicy jest zlokalizowany przedmiotowy budynek. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zawieszenie postępowania do czasu zakończenia postępowania rozgraniczającego. Decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...]. Wojewoda przypomniał, iż organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego stwierdził, że roboty budowlane objęte decyzją o pozwoleniu na budowę z 1974 roku zostały zrealizowane z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego i nałożył na stronę obowiązek przedłożenia projektu zamiennego. Decyzja ta została utrzymana w toku kontroli instancyjnej. Zgodnie z art. 36a ust. 2 p.b., Starosta uchylił decyzję z dnia [...] marca 1974 r., gdyż organ nadzoru budowlanego opisane decyzje wydał na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy. Wojewoda wyjaśnił, iż uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę nie opiera się na wadliwości samej decyzji, lecz wynika z wadliwego postępowania inwestora, który w trakcie budowy w sposób istotny odstąpił od zatwierdzonego projektu budowlanego i innych warunków pozwolenia na budowę. Przepis art. 36a ust. 2 p.b. stanowi lex specialis w stosunku do przepisów k.p.a. Wojewoda podkreślił, iż wobec wydania decyzji organu nadzoru budowlanego w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy, organ administracji architektoniczno-budowlanej zobligowany był do uchylenia pozwolenia na budowę. Procedura taka pozwala organowi nadzoru na kontynuowanie postępowania naprawczego i wydanie decyzji o której mowa w art. 51 ust. 4 ustawy. Budowa obiektu z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu, o której mowa w art. 36a ust. 1 ustawy stanowi samowolę budowlaną w części dotyczącej tych odstępstw. W konsekwencji w celu doprowadzenia robót do stanu zgodnego z prawem zastosowanie znajduje art. 36a ust. 2 p.b., na mocy którego uchyla się pozwolenie na budowę a następnie doprowadza się wykonane roboty budowlane do stanu zgodnego z prawem, przez który należy rozumieć stan zgodny z przepisami prawa obowiązującymi na dzień orzekania organów w postępowaniu naprawczym. Organ dodał, iż w ramach swych kompetencji nie może samodzielnie rozstrzygać, czy możliwe jest zalegalizowanie dokonanej samowoli budowlanej a wyłączną kompetencję do wydania takiego orzeczenia ma organ nadzoru budowalnego. Podobnie organ administracji architektoniczno-budowlanej jest związany treścią decyzji organu nadzoru budowlanego wydanej w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy i nie może dokonać samodzielnej oceny stanu faktycznego sprawy w ramach prowadzonego postępowania naprawczego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi M. P. zarzuciła naruszenie art. 7 w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie za zasadną decyzji PINB w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r., która to wydana została na podstawie subiektywnej analizy panu realizacyjnego będącego załącznikiem do pozwolenia na budowę stwierdzając, że budynek zrealizowano w innej lokalizacji niż określał plan, a także nieuwzględnienie w uzasadnieniu decyzji istotnej informacji o trwającym postępowaniu rozgraniczeniowym pomiędzy działkami, przy których zlokalizowany jest przedmiotowy budynek inwentarsko-składowy. Skarżąca wniosła o uchylenie w całości decyzji Wojewody oraz decyzji Starosty [...] z powodu wskazanego naruszenia, które miało istotny wpływ na wynik postępowania oraz o zasądzenie na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania według norm postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 129/16 oddalił omawianą skargę. Sąd wskazał, że w okolicznościach faktycznych i prawnych niniejszej sprawy, znajdującym pełne odzwierciedlenie w materiale dowodowym, zaskarżona decyzja jest prawidłowa, zaś argumentacja organu zasługuje na podzielenie. Zdaniem sądu skoro okoliczności faktyczne niniejszej sprawy nie budzą wątpliwości a jednoznaczne brzmienie przepisu art. 36a ust. 2 p.b. wobec ustalenia, iż w obrocie prawnym pozostaje decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., obligowało Starostę [...] do uchylenia decyzji Naczelnika Gminy we [...] z dnia [...] marca 1974 r. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła M. P. zaskarżając go w całości. Pismem z dnia 2 lutego 2017 r. uzupełnionym pismem z dnia 14 marca 2017 r. M. P. wniosła o stwierdzenie nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...], wskazując, że wniosek opiera na przesłankach zawartych w art. 156 § 1 pkt 2, 3, 5 i 7 k.p.a. Ponownie wskazała na nieprawidłowości zawarte w decyzjach podejmowanych przez organy nadzoru budowlanego. W dniu 17 maja 2017 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowalnego (dalej jako "GINB", "organ") wszczął postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., natomiast postanowieniem z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] zawiesił z urzędu, na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a, przedmiotowe postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi M. P. na ww. decyzję Wojewody [...]. W związku z tym, że Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2018 r. sygn.. akt II OSK 1910/16 oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Łodzi z dnia 14 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/ Łd 129/16, GINB postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. podjął z urzędu zawieszone postępowanie. GINB decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. znak: [...], na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]. Organ podniósł, że wyrok NSA z dnia 28 czerwca 2018 r. oddalający skargę kasacyjną M. P. od ww. wyroku WSA w Łodzi z dnia 14 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/ Łd 129/16 oddalającego skargę skarżącej na ww. decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. oznacza, że kwestionowana decyzja została mocą tego orzeczenia utrzymana w mocy jako zgodna z prawem. Sąd oddala skargę, jeżeli decyzja nie narusza prawa w zakresie określonym w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Istotą treści wyroku oddalającego skargę jest ustalenie, że kontrolowany akt administracyjny – w tym przypadku decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. – nie jest prawnie wadliwy z punktu widzenia kryteriów zgodności z prawem z określonym w art.. 145 p.p.s.a. Zdaniem organu próby stwierdzenia nieważności decyzji kontrolowanej już wcześniej przez sąd niedopuszczalną ingerencją w prawomocne orzeczenie sądu. W złożonej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję z dnia [...] lipca 2019 r. skarżąca M. P. postawiła zarzut naruszenia przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. Art. 7, art. 77 § 1, art. 78 § 1 poprzez nie uwzględnienie na każdym etapie postępowania wniosków dowodowych w sposób wyczerpujący, a tym samym uchylenie prawomocnej decyzji Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] marca 1974 r.– pozwolenia na budowę budynku inwentarsko-składowego. Zdaniem skarżącej nie zebrano w sposób wyczerpujący materiału dowodowego i nie ustalono wszystkich okoliczności faktycznych, na podstawie których Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] winien rozstrzygnąć postępowanie. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. i decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...]. Skarżąca ponownie podniosła, że zmiany dokonane w czasie budowy omawianego budynku należało zakwalifikować jako nieistotne i na podstawie art. 48 pkt 2 p.b. "z uwagi na zakończenie w 1975 r. tej budowy zaadoptować dokonane zmiany". Starosta [...] uchylił pozwolenie na budowę z 1974 r. opierając się działaniu PINB w [...] (decyzja z [...] listopada 2015 r.), a nie uwzględniając art. 36a pkt 4 i 5 p.b. Podobnie stanowisko zajął Wojewoda [...] opierając swoje stanowisko nie na faktach, lecz domysłach i wyjaśnieniach złożonych przez sąsiadkę M. S. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko. Skarżąca wniosła do Sądu pismo procesowe z dnia 12 października 2018 r., powielając zarzuty zawarte w skardze. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia. Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.). Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydając zaskarżoną decyzję nie naruszył przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego. Na wstępie należy zauważyć, że podstawę prawną wydanej decyzji stanowił art. 105 § 1 k.p.a., wedle którego gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W związku z tym, w rozpoznawanej sprawie ocena Sądu ograniczona została do problematyki umorzenia postępowania i związanej z tym kwestii jego bezprzedmiotowości. Podkreślić też trzeba, że decyzja wydana na podstawie wskazanego przepisu nie rozstrzyga sprawy merytorycznie (w jej znaczeniu materialnym), bo nie kształtuje żadnego stosunku prawnego w zakresie uprawnień czy obowiązków strony, a jedynie znosi prowadzone postępowanie. Bezprzedmiotowość, o jakiej mowa w art. 105 § 1 k.p.a. wiąże się bowiem z sytuacją braku któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, co skutkuje tym, że nie można załatwić sprawy przez jej rozstrzygnięcie co do istoty. Bezprzedmiotowość może mieć charakter podmiotowy, jak i przedmiotowy. Uwzględniając przedstawione znaczenie pojęcia bezprzedmiotowości postępowania, Sąd za trafny uznał pogląd organów, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiły takie okoliczności, które wpłynęły na niemożność orzekania o istocie sprawy i które czyniły postępowanie bezprzedmiotowym. Podkreślić należy, że w przedmiotowej sprawie skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] uchylającą decyzję Naczelnika Gminy we [...] z dnia [...] marca 1974 r. znak: [...] w przedmiocie udzielenia pozwolenia na budowę. Podkreślić należy, ze skarżąca złożyła także skargę na ww. Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] wydaną w trybie "zwykłym". Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 129/16 oddalił omawianą skargę. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2018 r. oddalił skargę kasacyjną od ww. wyroku WSA w Łodzi z dnia 14 kwietnia 2016 r. W tym miejscu wskazać należy na mającą zastosowanie w niniejszej sprawie per analogiam treść uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 grudnia 2009 r. sygn. akt I OPS 6/09, która co prawda dotyczyła nieobowiązującego już art. 157 § 3 k.p.a. umożliwiającego odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wywołującego analogiczne skutki jak obowiązujący obecnie, art. 61a k.p.a. Otóż NSA Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich o podstawie art. 15 § 1 pkt 2 w związku z art. 264 § 2 uchwały wyjaśniającej: "Czy żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skarga została prawomocnie oddalona przez sąd administracyjny, może zostać załatwione przez organ administracji publicznej przez wydanie decyzji na podstawie art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), czy też organ powinien wydać decyzję o odmowie wszczęcia postępowania na podstawie art. 157 § 3 tej ustawy?" podjął następującą uchwałę: Żądanie strony stwierdzenia nieważności decyzji, na którą skargę oddalono prawomocnym wyrokiem sądu administracyjnego, powinno zostać załatwione przez wydanie decyzji o odmowie wszczęcia postępowania (art. 157 § 3 K.p.a.) wówczas, gdy w rezultacie wstępnego badania zawartości żądania organ administracji publicznej ustali wystąpienie - ze względu na wydany uprzednio wyrok sądu - przeszkody przedmiotowej czyniącej jego rozpoznanie niedopuszczalnym. W pozostałych wypadkach organ administracji publicznej obowiązany jest rozpoznać żądanie co do istoty, stosując art. 158 § 1 w związku z art. 156 § 1 K.p.a. W uzasadnieniu uchwały NSA wskazało, że cyt.: "Podejmując próbę odpowiedzi na pytanie postawione we wniosku Rzecznika Praw Obywatelskich, uregulowania te trzeba rozpatrywać wraz z art. 171 P.p.s.a., w myśl którego prawomocny wyrok ma powagę rzeczy osądzonej "tylko co do tego, co w związku ze skargą stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia". Z kolei art. 170 P.p.s.a. stanowi, że orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Naczelny Sąd Administracyjny podziela pogląd, że fakt utrzymania w mocy decyzji na skutek oddalenia skargi na nią przez sąd administracyjny zamyka organom administracji legitymowanym do uruchomienia nadzwyczajnego trybu postępowania administracyjnego możliwość pozbawienia jej mocy wiążącej, jednakże tylko "w takim zakresie, w jakim przyczyny tej wadliwości objęte są zakresem rozpoznania i orzekania sądu administracyjnego" (T. Woś /w:/ T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2009, s. 515). W niniejszej sprawie podkreślić należy, że materialnoprawną podstawą wydania decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] oraz utrzymanej nią w mocy decyzja Starosty [...] z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] decyzji jest art. 36a ust. 2 p.b., zgodnie z którym, organ administracji architektoniczno-budowlanej uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3. Stosownie do treści art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego (...) oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem (...). Sąd w pełni podziela wyrażony w orzecznictwie pogląd, że organy architektoniczno-budowlane, tj. Starosta i Wojewoda, wydając rozstrzygnięcie na podstawie art. 36a ust. 2 p.b., nie są uprawnione do badania zasadności rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., a więc czy taka decyzja jest zgodna z prawem, jak również nie mogą dokonywać samodzielnej oceny stanu faktycznego sprawy w ramach prowadzonego postępowania w trybie art. 36a ust. 2 tej ustawy (zob. np. wyrok NSA z dnia 7 września 2017 r., sygn. II OSK 2161/16, dostępny w CBOSA). Przyjmuje się jednoznacznie, że decyzja wydawana na podstawie art. 36a ust. 2 p.b. ma charakter związany, a nie uznaniowy, co oznacza, że organy są zobowiązane wszcząć i przeprowadzić postępowanie w omawianym trybie, a jedyną przesłanką orzekania w tego rodzaju sprawach o uchyleniu ostatecznej decyzji jest uprzednie wydanie przez organ nadzoru budowlanego decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego. Wskazać należy, że w niniejszej sprawie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...], na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., nałożył na skarżącą obowiązek sporządzenia i przedstawienia zamiennego projektu budowlanego przedmiotowego budynku uwzgledniającego zmiany w stosunku do wydanego pozwolenia na budowę, tj. decyzji Naczelnika Gminy z dnia [...] marca 1974 r. W toku kontroli instancyjnej [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Skarżąca nie złożyła skargi na powyższą decyzję, tym samym w obrocie w obrocie prawnym pozostaje decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b., co stanowiło przesłankę do wydania rozstrzygnięcia w trybie art. 36a ust. 2 p.b. Nie uszło uwadze Sądu, iż skarżąca złożyła także wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję PINB w [...] z dnia [...] kwietnia 2015 r. GINB decyzją z dnia [...] września 2017 r. znak: [...] utrzymał w mocy swoją decyzję z dnia [...] lipca 2017 r. znak: [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...] czerwca 2015 r. WSA w Warszawie prawomocnym wyrokiem z dnia 11 lipca 2018 r. sygn. akt VII SA/Wa 2543/17 oddalił skargę na ww. decyzję GINB z dnia [...] września 2017 r. W tym miejscu podnieść należy, że zarówno w postępowaniu "zwykłym" jak i we wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] oraz w omawianej skardze na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2019 r. skarżąca stawia powtarzające się zarzuty de facto wskazujące na wadliwość rozstrzygnięć Powiatowego Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (decyzją z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...]) i [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...]), wydanych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. Zdaniem Sądu Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 14 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Łd 129/16, zaaprobowanym przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 28 czerwca 2018 r. sygn.. akt II OSK 1910/16, ustosunkował się w sposób obszerny do zarzutów skarżącej, powtórzonych przez skarżącą w niniejszym postępowaniu nieważnościowym, tym samym, mając na uwadze treść ww. uchwały NSA sygn. akt I OPS 6/09 uznać należy, że wskazane przez skarżącą przyczyny wadliwości decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...] objęte zostały zakresem rozpoznania i orzekania Wojewódzkiego Sąd Administracyjny w Łodzi, który oddalając skargę ustalił, że kontrolowana decyzja Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nie jest prawnie wadliwa z punktu widzenia kryteriów zgodności z prawem z określonym w art.. 145 p.p.s.a. Tym samym Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. prawidłowo zastosował art. 105 § 1 k.p.a. i umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. nr [...]. Dokonując analizy zaskarżonej decyzji Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że organ wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą, zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 k.p.a.). Ponadto, zdaniem Sądu, organ, wydając sporną decyzję oparł się na materiale zgromadzonym w sprawie. Organ dokonał również wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego zgromadzonego w niniejszym postępowaniu, oceniając przy tym w sposób pełny znaczenie i wartość poszczególnych dowodów i argumentów strony dla toczącej się sprawy. Biorąc powyższe pod uwagę, należy - zdaniem Sądu - uznać, iż w zaskarżonej decyzji brak jest jakichkolwiek istotnych uchybień formalnych, które organ poczyniłby w toku postępowania administracyjnego, a które uniemożliwiłyby Sądowi przeprowadzenie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym. Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi ustawowe określone w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem organ wyraźnie wskazał wszelkie istotne przesłanki zarówno faktyczne, jak i prawne, wyjaśniając przy tym dokładnie ich znaczenie dla strony skarżącej. Mając na uwadze powyższe skargę należało oddalić na podstawie art. 151 p.p.s.a jako, że nie miała usprawiedliwionych podstaw.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI