VII SA/Wa 2054/21
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania legalizacyjnego, uznając, że procedura ta nie ma zastosowania do obiektu, w którym toczy się postępowanie naprawcze.
Skarżący domagali się wszczęcia uproszczonej procedury legalizacyjnej samowoli budowlanej na podstawie art. 49f Prawa budowlanego. Organy administracji odmówiły, wskazując, że w sprawie obiektu toczy się postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 Prawa budowlanego, a sam obiekt został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Sąd administracyjny zgodził się z organami, oddalając skargę.
Sprawa dotyczyła wniosku skarżących o wszczęcie uproszczonej procedury legalizacyjnej samowoli budowlanej (art. 49f Prawa budowlanego) w odniesieniu do budynku posadowionego na działce w L. Organy nadzoru budowlanego obu instancji odmówiły wszczęcia postępowania, argumentując, że wskazany przepis ma zastosowanie jedynie do budowy bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenia, a w przedmiotowej sprawie budynek został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, a ponadto toczy się w jego sprawie postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 Prawa budowlanego. Skarżący zarzucali organom błędną wykładnię przepisów, twierdząc, że istotne odstępstwa od projektu budowlanego stanowią samowolę budowlaną i powinny podlegać uproszczonej legalizacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że art. 49f Prawa budowlanego dotyczy wyłącznie sytuacji budowy bez wymaganej decyzji lub zgłoszenia, a nie sytuacji, gdy w sprawie obiektu toczy się postępowanie naprawcze lub gdy istnieją istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu, które są przedmiotem odrębnych procedur prawnych.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, uproszczona procedura legalizacyjna nie może być zastosowana, gdy w sprawie obiektu budowlanego toczy się postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 Prawa budowlanego.
Uzasadnienie
Przepis art. 49f Prawa budowlanego dotyczy wyłącznie budowy bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę lub zgłoszenia. W przypadku, gdy obiekt został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, a następnie stwierdzono istotne odstępstwa od projektu, wszczynane jest postępowanie naprawcze na podstawie art. 50-51 Prawa budowlanego, a nie procedura z art. 49f.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (9)
Główne
p.b. art. 49 f § 1
Prawo budowlane
Przepis ma zastosowanie wyłącznie do samowoli budowlanych zrealizowanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
k.p.a. art. 61 a § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego, gdy żądanie zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte.
p.b. art. 49 f § 1
Prawo budowlane
Uproszczone postępowanie legalizacyjne.
Pomocnicze
p.b. art. 51 § 1
Prawo budowlane
Przepis dotyczący postępowania naprawczego, w tym nałożenia obowiązku sporządzenia projektu budowlanego zamiennego.
p.b. art. 50 § 1
Prawo budowlane
Przepis dotyczący robót budowlanych innych niż wymienione w art. 48 ust. 1 lub art. 49f.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.b. art. 36a § 2
Prawo budowlane
p.b. art. 36a § 3
Prawo budowlane
p.b. art. 48
Prawo budowlane
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie naprawcze na podstawie art. 51 Prawa budowlanego wyklucza możliwość wszczęcia uproszczonej procedury legalizacyjnej na podstawie art. 49f Prawa budowlanego. Budynek został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, a zatem nie stanowi samowoli budowlanej w rozumieniu art. 49f Prawa budowlanego. Istotne odstępstwa od projektu budowlanego nie są tożsame z budową bez pozwolenia na budowę i podlegają innym procedurom prawnym.
Odrzucone argumenty
Uproszczona procedura legalizacyjna (art. 49f Prawa budowlanego) może być zastosowana również w sytuacji, gdy decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana, ale doszło do istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Istotne odstępstwa od zatwierdzonego projektu budowlanego stanowią samowolę budowlaną i podlegają uproszczonej procedurze legalizacyjnej. Organy obu instancji nieprawidłowo wyłożyły przepis art. 49f ustawy Prawo budowlane.
Godne uwagi sformułowania
jakkolwiek w treści podania z 28 lutego 2021r., skarżący zwrócili się o wdrożenie uproszczonej procedury legalizacyjnej w sprawie budynku znajdującego się na działce o nr ewid. "[...]" w L., tak w jego ocenie nie budzi wątpliwości, że chodzi o budynek zlokalizowany na działce o nr ewid.[...] jak trafnie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 624/12, LEX nr 1370559, organ może wydać decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. tylko jeden raz. Przepis art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego stanowi wprawdzie, że właściwy organ uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 (wszczynającej tzw. postępowanie naprawcze), ale nie oznacza to, że wszystkie dotychczas prowadzone roboty wykonywane były w warunkach samowoli budowlanej.
Skład orzekający
Grzegorz Antas
przewodniczący
Elżbieta Granatowska
członek
Tomasz Janeczko
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących uproszczonej procedury legalizacyjnej (art. 49f Prawa budowlanego) w kontekście postępowań naprawczych (art. 50-51 Prawa budowlanego) oraz rozróżnienie między samowolą budowlaną a istotnymi odstępstwami od projektu."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej, gdzie istnieje już decyzja o pozwoleniu na budowę i toczy się postępowanie naprawcze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii praktycznej dla inwestorów budowlanych – możliwości legalizacji samowoli budowlanej. Wyjaśnia, kiedy nie można skorzystać z uproszczonej procedury.
“Kiedy nie można legalizować samowoli budowlanej? Sąd wyjaśnia.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 2054/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-02-16 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2021-10-05 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Elżbieta Granatowska Grzegorz Antas /przewodniczący/ Tomasz Janeczko /sprawozdawca/ Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane II OSK 2032/22 - Wyrok NSA z 2025-04-02 Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2013 poz 1409 ART. 49 f Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Antas, Sędziowie asesor WSA Elżbieta Granatowska, sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M M i P M na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę Uzasadnienie W dniu 4 marca 2021r. do PINB [...](dalej: "PINB", "organ powiatowy", "organ I instancji"), wpłynęło podanie P.M. i M.M.( dalej: "skarżący") reprezentowanych przez adw. M.S. z 28 lutego 2021r. w którym zwrócili się oni na podstawie art. 49 f Prawa budowlanego o wdrożenie "uproszczonej procedury legalizacyjnej samowoli budowlanej tj. budynku posadowionego na działce [....] w L., gmina L". Po zapoznaniu się z ww. pismem PINB postanowieniem z [...] kwietnia 2021r. Nr[...], działając na podstawie art. 61a § 1 w związku z art. 123 ustawy z 14 czerwca 1960r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego w ww. sprawie na wniosek skarżących. Na powyższe postanowienie, skarżący wnieśli zażalenie. Po rozpoznaniu zażalenia, [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego ( dalej: "[...]WOINB", "organ odwoławczy"), postanowieniem z [...] sierpnia 2021r. Nr[...], utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie. Uzasadniając powyższe rozstrzygnięcie, [...]WINB zauważył, że jakkolwiek w treści podania z 28 lutego 2021r., skarżący zwrócili się o wdrożenie uproszczonej procedury legalizacyjnej w sprawie budynku znajdującego się na działce o nr ewid. "[...]" w L., tak w jego ocenie nie budzi wątpliwości, że chodzi o budynek zlokalizowany na działce o nr ewid.[...], co potwierdzają załączone do ww. podania dokumenty w postaci oświadczeń o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane z 28 lutego 2021r. i z dnia 1 marca 2021r., oświadczeń z 1 marca 2021r., a także "Orzeczenie o stanie technicznym budynku" z lutego 2021 r. Organ odwoławczy zauważył również, że przy piśmie z 15 kwietnia 2021r., skarżący (nadal posługując się błędnym numerem działki) przedłożyli inwentaryzację geodezyjną z lokalizacją ww. budynku na działce o nr ewid. [...]położonej w L. Następnie organ odwoławczy wyjaśnił zastosowanie art. 61 a § 1 k.p.a., wskazując, że powyższy przepis wymienia trzy rodzaje przesłanek stanowiących podstawę do odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego. W pierwszej kolejności ustawodawca wskazał na przesłanki o charakterze podmiotowym, tj. sytuacje, gdy podanie wnosi osoba niebędącą stroną. W zakresie tej przesłanki na organie spoczywa obowiązek badania, czy wnoszący podanie jest stroną w sprawie, a zatem czy powołuje się na własny interes (obowiązek) prawny. Kolejna przesłanka o charakterze przedmiotowym, pozostaje w związku z przedmiotem postępowania administracyjnego czyli sprawą rozstrzyganą w formie decyzji administracyjnej. Wskazana podstawa do odmowy wszczęcia postępowania zaistnieje wówczas, gdy w złożonym do organu administracji publicznej podaniu zostanie zawarte takie żądanie, które w ogóle nie może zostać załatwione w formie prawno-administracyjnej. [...]WINB wyjaśnił, że trzeci rodzaj przesłanek wskazanych w art. 61a k.p.a, dających podstawę do odmowy wszczęcia postępowania, został określony przez ustawodawcę jako "inne uzasadnione przyczyny", do których komentatorzy zaliczają m. in. żądanie jednostki dotyczące sprawy rozstrzygniętej już decyzją lub żądanie jednostki dotyczące sprawy, w której prowadzone jest postępowanie. Dalej organ odwoławczy przypomniał, że z akt sprawy wynika, że w dniu [...] czerwca 2014 r. PINB z urzędu wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zabudowy działki o nr ewid. [...]położonej w L. W toku prowadzonego postępowania organ I instancji pozyskał m.in. dokumentację projektową zatwierdzoną decyzją Wójta Gminy [...]z [...] lipca 2000r. Nr [...]udzielającą pozwolenia na budowę budynku gospodarczego na działce o nr ewid. [...]zlokalizowanego w jej zachodniej części, przy granicy z działką o nr ewid.[...], co odpowiada lokalizacji obiektu przedstawionej na załączonej do pisma skarżących z 15 kwietnia 2021r. inwentaryzacji geodezyjnej). Organ odwoławczy wskazał, że ostateczną decyzją z [...] listopada 2018 r. Nr [...]organ powiatowy w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym na dzień [./..] listopada 2018 r.), nałożył na współwłaścicieli – skarżących, obowiązek sporządzenia i przedstawienia - w określonym terminie - projektu budowlanego zamiennego ww. obiektu wraz ze zmianą sposobu użytkowania istniejącego budynku na usługowy, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, wskazując, że postępowanie naprawcze jest w toku. Powyższe zdaniem organu II instancji wyklucza możliwość wdrożenia uproszczonego postępowania legalizacyjnego w oparciu o art. 49 f Prawa budowlanego. Organ odwoławczy wyjaśnił, że wskazany artykuł ma bowiem zastosowanie wyłącznie do samowoli budowlanych zrealizowanych bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia, co nie ma miejsca w rozpatrywanej sprawie. Organ odwoławczy podkreślił, że przedmiotowy budynek, zrealizowany został w oparciu o decyzję Wójta Gminy [...]Nr [...]udzielającą pozwolenia na jego budowę. Nie stanowi on zatem samowoli budowlanej. Zaznaczył również, że w stosunku do tego obiektu, prowadzone jest postępowanie naprawcze, a decyzja organu powiatowego Nr [...]ma charakter ostateczny. W obrocie prawnym istnieje zatem ostateczna decyzja mająca na celu doprowadzenie budynku do stanu zgodnego z prawem. [...]WINB stwierdził, że odmienna interpretacja przepisu art. 49 f ww. ustawy przedstawiona w zażaleniu przez skarżących nie znajduje uzasadnienia. W ocenie organu, niezrozumiałym jest posługiwanie się przez pełnomocnika skarżących pojęciem decyzji o pozwoleniu na budowę "zawierającej odstępstwa" lub "uwzględniającej odstępstwa" od projektu. Podkreślić należy, że konsekwencją wykonania obowiązku nałożonego w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego jest wydanie decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego, a więc legalizacja zaobserwowanych w toku procesu inwestycyjnego odstępstw. [...]WINB zauważył również, że w znowelizowanym art. 50 Prawa budowlanego, ustawodawca wskazał wprost, że dotyczy on innych przypadków niż te określone m.in. w art. 49 f. Z uwagi na ostateczność decyzji PINB [...]Nr [...]nie znajduje uzasadnienia zajmowanie stanowiska w sprawie oceny i kwalifikacji odstępstw zaobserwowanych w toku czynności kontrolnych przeprowadzonych na etapie postępowania pierwszo instancyjnego. W związku z powyższym, organ odwoławczy stwierdził, że PINB słusznie odmówił uwzględnienia i rozpoznania złożonego przez skarżących wniosku o przeprowadzenie postępowania w trybie art. 49 f Prawa budowlanego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisane wyżej postanowienie złożyli skarżący reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnosząc o jego uchylenie oraz o uchylenie poprzedzającego je postanowienia organu I instancji. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy zaskarżonej "decyzji", podczas gdy zasadne było jej uchylenie; 2) naruszenie przepisów postępowania, a to: art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak rozważenia i ustosunkowania się do zarzutów odwołania; 3) naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia, tj. art. 77 § 1 w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez niedostateczne wyjaśnienie sprawy i powielenie przez organ II instancji stanowiska przyjętego przez organ II instancji; 4) naruszenie prawa materialnego, tj. art. 49 f ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną wykładnię i uznanie, że uproszczona procedura legalizacyjna nie może mieć zastosowania, ponieważ budynek został wybudowany w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę, podczas gdy prawidłowa wykładnia przepisu powinna doprowadzić do przyjęcia możliwości uproszczonej procedury legalizacyjnej także w sytuacji, gdy decyzja została wydana, jednak doszło do istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, co w świetle orzecznictwa stanowi samowolę budowlaną. Powyższe zarzuty, znalazły rozwinięcie w uzasadnieniu skargi. Skarżący podnieśli, że organ II instancji w zasadzie wyłącznie powielił stanowisko organu I instancji, nie przeprowadzając własnej analizy stanu faktycznego i prawnego. Organ nie ustalił, jaka część obiektu budowlanego została wybudowana bez wymaganego pozwolenia na budowę, tj. z istotnymi odstępstwami, co z kolei implikuje przyjęcie w tym zakresie samowoli budowlanej. Zdaniem skarżących organy obu instancji nieprawidłowo wyłożyły przepis art. 49f ustawy Prawo budowlane. Skoro bowiem w przepisie tym, ustawodawca wskazał na "wymaganą," decyzję o pozwoleniu na budowę, nie zaś na "decyzję o pozwoleniu na budowę", oznacza to, że miał w tym jakiś określony cel. Skarżący argumentowali, że ustawodawca dopuszcza również procedurę uproszczoną w odniesieniu do części obiektu budowlanego, co wprost wynika z treści przepisu. Wskazali, że w niniejszej sprawie m. in. zostały wybudowane schody oraz płyta balkonowa, które nie były przewidziane w zatwierdzonym projekcie, a przecież stanowią one część budynku. Skoro ta część budynku nie była przewidziana w zatwierdzonym projekcie budowlanym to przyjmując interpretację urzędu, w ocenie skarżących należało uznać, iż nie doszło do wydania decyzji w tym zakresie, dla tej części budynku, tak więc nie decyzji do tej części i należałoby zastosować procedurę uproszczoną. Zdaniem skarżących wbrew twierdzeniom organu, wybudowanie obiektu budowlanego z istotnymi odstępstwami od projektu, jest samowolną budowlaną, a skoro tak, podlega uproszczonej procedurze legalizacyjnej, na co wskazuje powołane przez nich orzecznictwo sądowo-administracyjne. Skarżący wskazali, że w przedmiotowej sprawie doszło do zmiany zagospodarowania działki, parametrów technicznych i sposobu użytkowania, a zatem nie ma wątpliwości, że wybudowano praktycznie inny obiekt niż ten, który był wskazany w pozwoleniu na budowę. Skarżący podkreślili, że nie domagają się wydania drugiej decyzji o nałożeniu obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu zamiennego budowlanego lecz wszczęcia procedury uproszczonego postępowania legalizacyjnego. W odpowiedzi na skargę [...]Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację wyrażoną w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy, nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach, sąd stwierdza nieważność decyzji lub postanowienia (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Sądowa kontrola zaskarżonego postanowienia, przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie ponieważ nie narusza ono prawa. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie, jest postanowienie [...]WINB z dnia [...] sierpnia 2021 r. utrzymujące w mocy postanowienie PINB odmawiające wszczęcia postępowania administracyjnego na wniosek, w sprawie wdrożenia uproszczonej procedury legalizacyjnej budynku usytuowanego na działce o nr ewid. [...]w miejscowości L. W ocenie Sądu zaskarżone postanowienie, nie zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, które mogłoby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a więc i wskazanych w skardze: art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. oraz prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, w tym więc i wskazanego w skardze: art. 49f ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Podstawę wydanych przez organy w niniejszej sprawie rozstrzygnięć, stanowił art. 61a § 1 k.p.a., zgodnie z którym gdy żądanie, o którym mowa w art. 61, zostało wniesione przez osobę niebędącą stroną lub z innych uzasadnionych przyczyn postępowanie nie może być wszczęte, organ administracji publicznej wydaje postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania. Do innych uzasadnionych przyczyn, o których mowa w tym przepisie, zalicza się w doktrynie sytuacje, wniesienia żądania w sprawie rozstrzygniętej już decyzją lub w sprawie, w której toczy się postępowanie przed właściwym organem administracji (Z.R. Kmiecik, Wszczęcie ogólnego postępowania administracyjnego, Warszawa 2014, s. 211–212) i pogląd ten w niniejszej sprawie nie jest sporny. Istota sporu, sprowadza się natomiast do możliwości wszczęcia przewidzianego w art. 49f Prawa budowlanego, uproszczonego postępowania legalizacyjnego w odniesieniu do obiektu budowlanego, co do którego, prowadzone było postępowanie naprawcze. Wskazać należy, że w rozpoznawanej sprawie, w toku postępowania naprawczego, organ powiatowy wydał ostateczną decyzję z [...]listopada 2018 r. Nr [...]w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego (w brzmieniu obowiązującym na dzień [...] listopada 2018 r.), którą nałożył na skarżących, obowiązek sporządzenia i przedstawienia - w określonym terminie - projektu budowlanego zamiennego ww. obiektu wraz ze zmianą sposobu użytkowania istniejącego budynku na usługowy, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. W dacie wydania zaskarżonego postanowienia, postępowanie naprawcze nadal się toczyło. Powyższe okoliczności słusznie zdaniem Sądu stanowiły w ocenie organów inne uzasadnione przyczyny, z powodu których nie mogło być wszczęte uproszczone postępowanie legalizacyjne w odniesieniu do przedmiotowego obiektu. Zgodnie z treścią art. 49f ust. 1 Prawa budowlanego, w przypadku stwierdzenia budowy obiektu budowlanego lub jego części: 1) bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo 2) bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia - jeżeli od zakończenia budowy upłynęło co najmniej 20 lat, organ nadzoru budowlanego wszczyna uproszczone postępowanie legalizacyjne. Wprowadzone przepisami art. 49f–49i do Prawa budowlanego, uproszczone postępowanie legalizacyjne, odnosi się do starych samowoli budowlanych, których realizacja została zakończona przynajmniej 20 lat temu. Pod pojęciem samowoli należy tu jednak rozumieć zgodnie z literalnym brzmieniem tego przepisu, budowę obiektu bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Żadna z powyższych sytuacji, nie wystąpiła w rozpoznawanej sprawie. W odniesieniu do spornego budynku, prowadzone było bowiem postępowanie naprawcze w trybie uregulowanym w art. 50 – 51 Prawa budowlanego, który również przed nowelizacją Prawa budowlanego (dokonaną ustawą z 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), wprowadzającą art. 49f, który wszedł w życie 19 września 2020 r. dotyczył innych sytuacji, niż budowa obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia. Dotyczył on prowadzenia robót budowlanych: bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę albo zgłoszenia; mogących spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia lub zagrożenia środowiska; na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 29 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w decyzji o pozwoleniu na budowę, projekcie zagospodarowania działki lub terenu, projekcie architektoniczno-budowlanym lub w przepisach. Również w obecnym stanie prawnym wyraźnie wskazano, że przepis art. 50 ust. 1 ma zastosowanie do robót budowlanych innych niż wymienione w art. 48 ust. 1 lub art. 49f Prawa budowlanego, a które spełniają jedną z przesłanek wymienionych w ust. 1 pkt 1–4. (Plucińska-Filipowicz Alicja (red.), Wierzbowski Marek (red.), Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany Plucińska-Filipowicz Alicja (red.), Wierzbowski Marek (red.), Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany Opublikowano: LEX/el. 2021). Jak wynika z akt sprawy, sporny budynek, zrealizowany został w oparciu o decyzję Wójta Gminy [...]Nr [...]udzielającą pozwolenia na jego budowę, a zatem nie stanowi on samowoli budowlanej. W odniesieniu do spornego obiektu prowadzone jest postępowanie naprawcze, a decyzja organu powiatowego Nr [...]z dnia [...]listopada 2018 r., którą organ ten w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, nałożył na skarżących obowiązek sporządzenia i przedstawienia - w określonym terminie - projektu budowlanego zamiennego w/w obiektu wraz ze zmianą sposobu użytkowania istniejącego budynku na usługowy, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych, ma charakter ostateczny. Wskazać w tym miejscu należy, że jak trafnie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w wyroku z dnia 13 lutego 2013 r., sygn. akt II SA/Gd 624/12, LEX nr 1370559, organ może wydać decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 p.b. tylko jeden raz. Po jej wydaniu organ nie ma już możliwości ponowienia zobowiązania przewidzianego w tym przepisie, ani wydania jakiejkolwiek innej decyzji umożliwiającej doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z przepisami. Niezasadna jest w ocenie Sądu argumentacja skarżących, która nakazuje wykładać sformułowanie "bez wymaganej decyzji o pozwoleniu na budowę" zawarte w art. 49f ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego jako każdą sytuację kiedy zaistnieje niezgodność zrealizowanego obiektu z decyzją o pozwoleniu na budowę, w tym także istotne odstępstwo od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę. Przeczy temu zresztą przytoczone w skardze orzecznictwo. W wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt II OSK 1841/10, LEX nr 746824, NSA wskazał w uzasadnieniu, że "Przepis art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego stanowi wprawdzie, że właściwy organ uchyla decyzję o pozwoleniu na budowę, w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 (wszczynającej tzw. postępowanie naprawcze), ale nie oznacza to, że wszystkie dotychczas prowadzone roboty wykonywane były w warunkach samowoli budowlanej. Przekonuje o tym zwłaszcza redakcja przepisu ust. 3 art. 36a Prawa budowlanego, wedle którego w postępowaniu w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, przepisy art. 32 - 35 stosuje się odpowiednio do zakresu tej zmiany. Oznacza to, że budowa budynku z istotnymi odstępstwami bez uzyskania decyzji o zmianie pozwolenia na budowę jest samowolą budowlaną, ale tylko w zakresie dotyczącym tych odstępstw (tak J. Dessoulavy - Śliwiński (w:) "Prawo budowlane. Komentarz" pod. red. Z. Niewiadomskiego, wyd. C. H. Beck, Warszawa 2009, str. 451 oraz przywoływane przez tego autora orzecznictwo sądowo-administracyjne). W komentarzu tym ten sam autor podkreśla przy tym, że przez stan zgodny z prawem należy rozumieć stan zgodny z przepisami obowiązującymi na dzień orzekania, gdyż punktem odniesienia nie można uczynić uchylonej na podstawie art. 36a ust. 2 ustawy, decyzji o pozwoleniu na budowę. Dotyczy to jednak tylko i wyłącznie wprowadzonych odstępstw, a nie całego projektu, który został już zatwierdzony i obowiązywał w określonym przedziale czasowym". Również w uzasadnieniu cytowanego w skardze wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 grudnia 2017 r., sygn. akt VIII SA/Wa 463/17, wskazano, że "czym innym jest dokonanie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego, co można ocenić dopiero w toku analizy sposobu realizacji inwestycji przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie, a czym innym samowolna realizacja zatwierdzonego wprawdzie projektu budowlanego, ale innego obiektu, niż wskazany w ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. Takie działanie inwestora nie jest odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego, lecz samowolą budowlaną w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego". Powyższe wyroki, przeczą zatem argumentacji skarżących wskazując jednocześnie na istotne różnice pomiędzy postępowaniem naprawczym a postępowaniem prowadzonym w odniesieniu do samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 Prawa budowlanego, z którą nie mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił skargę.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI