VII SA/Wa 2051/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję nakazującą zabezpieczenie ściany budynku gospodarczego od strony sąsiedniej nieruchomości, uznając, że organy nieprawidłowo oceniły materiał dowodowy i zastosowały niewłaściwe środki.
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję nakazującą zabezpieczenie ściany budynku gospodarczego grożącej zawaleniem, znajdującej się w granicy z nieruchomością sąsiednią. Skarżący zarzucali organom błędy proceduralne i materialne, w tym niewłaściwe ustalenie stanu faktycznego oraz nałożenie obowiązku zabezpieczenia od strony ich nieruchomości. Sąd uznał skargę za zasadną, uchylając zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji z powodu błędnej oceny materiału dowodowego i nieprawidłowego zastosowania przepisów Prawa budowlanego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę I. F. i R. F. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą usunięcie nieprawidłowości dotyczących złego stanu technicznego obiektów budowlanych na nieruchomości przy ul. [...]. Organy nadzoru budowlanego stwierdziły, że ściana budynku gospodarczo-garażowego, usytuowanego w granicy z nieruchomością skarżących, grozi zawaleniem w wyniku pożaru i wieloletnich zaniedbań, nakazując jej zabezpieczenie od strony nieruchomości skarżących. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, w tym dowolną ocenę materiału dowodowego, brak wyjaśnienia stanu faktycznego oraz nałożenie obowiązku zabezpieczenia od strony ich nieruchomości, podczas gdy obowiązek ten powinien spoczywać na właścicielu obiektu. Sąd uwzględnił skargę, stwierdzając, że organy błędnie i pochopnie oceniły materiał dowodowy, nie wykazując w sposób wystarczający, że nakazane zabezpieczenie jest adekwatne do zagrożenia i że jego wykonanie od strony nieruchomości skarżących jest uzasadnione. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i decyzję organu I instancji, wskazując na konieczność ponownego rozpoznania sprawy z uwzględnieniem sporządzenia dokumentacji technicznej i ekspertyz, a także rozważenia innych środków służących wyeliminowaniu zagrożeń.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, organ nadzoru budowlanego nieprawidłowo zastosował art. 66 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, ponieważ ocena materiału dowodowego była pochopna i pobieżna, a zastosowane środki zabezpieczenia nie zostały wystarczająco uzasadnione technicznie i prawne.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób wystarczający, jakie konkretne nieprawidłowości występują, którym dobrom zagrażają i dlaczego, a także czy nakazane zabezpieczenie jest adekwatne do zagrożenia i możliwe do wykonania od strony nieruchomości sąsiedniej. Brakowało odpowiedniej dokumentacji technicznej i analizy proporcjonalności.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (11)
Główne
u.p.b. art. 66 § ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organ nadzoru budowlanego jest obowiązany nakazać usunięcie nieprawidłowości, jeśli obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska. Decyzja musi precyzyjnie określać nieprawidłowości, zagrożone dobra i sposób ich usunięcia.
p.p.s.a. art. 145 § par. 1 pkt 1 lit. a i c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego mające wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd, uwzględniając skargę, uchyla zaskarżoną decyzję lub postanowienie.
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 7
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany do podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany do oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy zostały udowodnione okoliczności uzasadniające wydanie decyzji.
k.p.a. art. 107 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Uzasadnienie decyzji powinno zawierać wskazanie podstawy prawnej decyzji, rozstrzygnięcie o zasadności poszczególnych zarzutów strony oraz dowodów na których oparto rozstrzygnięcie.
u.p.b. art. 47 § ust. 1, 2 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Umożliwia inwestorowi wejście i przebywanie na cudzej nieruchomości w czasie wykonywania robót, ale nie daje prawa do instalowania tam elementów budowlanych na stałe.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania sądowego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz strony wygrywającej.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nadzoru budowlanego nie wykazały w sposób wystarczający, jakie konkretne nieprawidłowości występują i którym dobrom zagrażają. Nakazane zabezpieczenie ściany od strony nieruchomości skarżących było nieuzasadnione i naruszało prawo własności. Zastosowane środki zabezpieczenia nie były adekwatne do zagrożenia i nie zostały wystarczająco uzasadnione technicznie. Organy błędnie oceniły materiał dowodowy i nie podjęły wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego.
Godne uwagi sformułowania
organ jest obowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości Decyzje podejmowane na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane mają charakter związany. organ nadzoru budowlanego, opierając decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1, musi jednoznacznie sprecyzować, jakie nieprawidłowości występują oraz któremu z dóbr wymienionych w ust. 1 pkt 1 zagrażają i dlaczego. Nieuzasadnionym jest również, w ocenie Sądu, posiłkowanie się w warunkach rozpoznawanej sprawy przepisem art. 47 ustawy Prawo budowlane, który umożliwia inwestorowi wejście i przebywanie na cudzej nieruchomości w czasie wykonywania robót. Przepis ten nie stanowi o możliwości zainstalowania na tej nieruchomości jakichkolwiek elementów budowlanych, które mogłyby tam pozostać. organy błędnie, a na pewno zbyt pochopnie i pobieżnie, oceniły dostępny w aktach materiał dowodowy, czym w sposób oczywisty naruszyły art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a w konsekwencji art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane.
Skład orzekający
Bogusław Cieśla
przewodniczący
Iwona Ścieszka
sprawozdawca
Tomasz Janeczko
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących nakazu usunięcia nieprawidłowości (art. 66) oraz zakresu ingerencji w nieruchomości sąsiednie (art. 47). Podkreślenie obowiązku organów administracji do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawidłowej oceny materiału dowodowego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji zagrożenia technicznego budynku w granicy nieruchomości i sposobu jego zabezpieczenia. Wymaga analizy konkretnych ustaleń faktycznych i dowodowych w każdej podobnej sprawie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje konflikt sąsiedzki wynikający z zaniedbań technicznych i pokazuje, jak ważne jest prawidłowe prowadzenie postępowań administracyjnych przez organy. Pokazuje też, że nawet w sytuacjach zagrożenia, organy muszą działać zgodnie z prawem i zasadami postępowania.
“Sąsiad nie musi tolerować "podpór" na swojej działce. Sąd administracyjny wyjaśnia granice ingerencji w prawo własności.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 2051/22 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-02-10 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2022-10-04 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Bogusław Cieśla /przewodniczący/ Iwona Ścieszka /sprawozdawca/ Tomasz Janeczko Symbol z opisem 6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s Hasła tematyczne Budowlane prawo Skarżony organ Inspektor Nadzoru Budowlanego Treść wyniku Uchylono decyzję I i II instancji Powołane przepisy Dz.U. 2021 poz 2351 art. 66 ust. 1 Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j. Dz.U. 2022 poz 2000 art. 7 art. 77 art. 80 art. 107 par. 3 Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j. Dz.U. 2023 poz 259 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a i c art. 135 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędziowie: Sędzia WSA Tomasz Janeczko, Asesor WSA Iwona Ścieszka (spr.), Protokolant: specjalista Monika Gąsińska - Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lutego 2023 r. sprawy ze skargi I. F. i R. F. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 3 sierpnia 2022 r. nr 858/22 w przedmiocie nakazu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących złego stanu technicznego obiektów budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. st. Warszawy z dnia 8 czerwca 2022r. nr IIOT/153/2022; II. zasądza od Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz I. F. i R. F. solidarnie kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Uzasadnienie Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: MWINB) decyzją z 3 sierpnia 2022 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2021 r. poz. 735, ze zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351, ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z 8 czerwca 2022 r. nakazującą E. S., B. L. i G. S. usunięcie - w terminie 21 dni od dnia doręczenia decyzji - stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących złego stanu technicznego obiektów budowlanych na nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. W uzasadnieniu decyzji MWINB wskazał, że w związku z telefoniczną interwencją dyżurnego m.st. Warszawy, przedstawiciel organu powiatowego przeprowadził w dniu 6 czerwca 2022 r. oględziny, w trakcie których ustalono, że na terenie nieruchomości przy ul. [...] w W. znajdują się budynki stanowiące zabudowę mieszkalno-gospodarczą. Budynek mieszkalny jednorodzinny jednopiętrowy o konstrukcji tradycyjnej murowanej. Parterowe budynki gospodarczo-garażowe usytuowane są wzdłuż granicy z nieruchomościami sąsiednimi przy ul. [...] i [...]. Budynek gospodarczo-garażowy, znajduje się w południowo - wschodniej części nieruchomości, wzdłuż granicy z posesją [...]. W budynku tym wybuchł pożar, w wyniku którego załamaniu i częściowemu zawaleniu uległa więźba dachowa (widoczne osłabione elementy uszkodzone działaniem ognia). Ściana tego budynku, usytuowana w granicy z nieruchomością sąsiednią [...] jest konstrukcji murowanej (cegła pełna), z widocznymi pionowymi pęknięciami obejmującymi całą wysokość budynku. W obszarze uszkodzeń widoczne są wyraźne wybrzuszenia ceglanego materiału, odspojenia w górnych partiach ściany, luźne fragmenty cegieł, bez zabezpieczenia. Przedmiotowa ściana jest osłabiona i odchylona od pionu (górny obszar). Teren nieruchomości [...] usytuowany w sąsiedztwie budynku gospodarczego został tymczasowo wygrodzony taśmą ostrzegawczą. Budynek gospodarczy znajdujący się w południowej części nieruchomości [...], usytuowany w granicy z posesją [...], sąsiaduje z w/w budynkiem gospodarczo - garażowym. Budynek ten również został uszkodzony działaniem ognia - widoczna częściowo załamana więźba dachowa, uszkodzone drewniane elementy konstrukcyjne. Teren nieruchomości [...] jest ogrodzony, z widocznymi otwartymi miejscami (furtka), zabezpieczony taśmami ostrzegawczymi. W trakcie oględzin stwierdzono występowanie zagrożenia dla bezpieczeństwa ludzi i mienia (ściana budynku gospodarczo - garażowego przy ul. [...] usytuowana w granicy z nieruchomością sąsiednią [...] - mocno osłabiona, odchylona od pionu, widoczne dwa wyraźne pęknięcia obejmujące wysokość budynku, rozwarstwienia). Decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z 8 czerwca 2022 r. nakazano współwłaścicielkom tej nieruchomości – E. S., B. L. i G. S. usunięcie - w terminie 21 dni od dnia doręczenia decyzji - stwierdzonych nieprawidłowości dotyczących złego stanu technicznego obiektów budowlanych na nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. poprzez wykonanie robót polegających na: wykonaniu zabezpieczenia ściany budynku gospodarczo - murowanego grożącej zawaleniem, znajdującej się w ostrej granicy z nieruchomością przy ul. [...] w W., od strony tej nieruchomości poprzez obłożenie ściany płytami OSB i podparcie skośnymi podporami; wykonaniu zabezpieczeń uniemożliwiających dostęp osób trzecich do budynków i terenu jako strefy zagrożonej; umieszczenie na ścianach budynków zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Od powyższego rozstrzygnięcia odwołanie złożyli: I. F. i R. F., właściciele nieruchomości przy ul. [...]. Utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję MWINB podkreślił, że z dokumentacji zgromadzonej w niniejszej sprawie, tj. w szczególności protokołu oględzin z 6 czerwca 2022 r. wynika, iż stan budynku gospodarczo-garażowego, usytuowanego na nieruchomości położonej przy ul. [...], wzdłuż granicy z nieruchomością przy ul. [...] zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia. W budynku tym wybuchł pożar, w wyniku którego załamaniu i częściowemu zawaleniu uległa więźba dachowa (widoczne osłabione elementy uszkodzone działaniem ognia). Ściana omawianego budynku, usytuowana w granicy z nieruchomością sąsiednią [...] jest konstrukcji murowanej (cegła pełna), z widocznymi pionowymi pęknięciami obejmującymi całą wysokość budynku. W obszarze uszkodzeń widoczne wyraźne wybrzuszenia ceglanego materiału, odspojenia w górnych partiach ściany, luźne fragmenty cegieł, bez zabezpieczenia. Przedmiotowa ściana jest osłabiona i odchylona od pionu (górny obszar). Opisywany stan stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa mienia i ludzi przebywających na nieruchomości przy ul. [...], z uwagi na osłabienie (pęknięcia i rozwarstwienia) w/w ściany oraz jej odchylenie od pionu. Mając na uwadze powyższe – w ocenie organu wojewódzkiego – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy zasadnie wdrożył tryb postępowania przewidziany art. 66 Prawa budowlanego. Stan tego budynku zagraża bowiem bezpieczeństwu ludzi i mienia. Powyższe ustalenia uprawniają, a nawet obligują organ nadzoru budowlanego do podjęcia stosownych działań mających na celu usunięcie przedmiotowego zagrożenia. Odnosząc się do argumentacji odwołania MWINB wskazał, że zabezpieczenie ściany w/w budynku gospodarczo - garażowego w inny sposób niż opisany w skarżonej decyzji np. poprzez podjęcie działań zabezpieczających tę ścianę prowadzonych w jego wnętrzu jest techniczne bardziej skomplikowanym rozwiązaniem, a co istotne, z uwagi na ograniczoną stateczność ściany mogłoby prowadzić do naruszenia jej konstrukcji (obłożenie płytami OSB od wewnątrz nie przyniosłoby żadnego skutku, zaś zamontowanie ewentualnych kotew utrzymujących ścianę wiązałoby się z koniecznością wiercenia w jej osłabionej już i tak strukturze). Niezależnie od tego MWINB zwrócił uwagę, że wydana decyzja nie kończy postępowania w niniejszej sprawie. W postępowaniu tym organ powiatowy wydał bowiem postanowienie z 8 czerwca 2022 r., którym zobowiązał do E. S., B. L. i G. S. do przedłożenia ekspertyzy technicznej określającej stan techniczny zabudowań przy ul. [...] w W. Rozstrzygnięcie to ma więc charakter czasowy i na dzień orzekania stanowi najbardziej optymalne rozwiązanie prowadzące do zabezpieczenia w/w obiektu. Dlatego też, w ocenie organu wojewódzkiego, słusznie wskazano na konieczność wykonania prac zabezpieczających z poziomu nieruchomości przy ul. [...]. W tym zakresie MWINB zwraca uwagę, iż wejście inwestora na grunt sąsiedni znajduje podstawy w art. 47 ust. 1, 2 i 3 Prawa budowlanego. Zdaniem MWINB konieczność wykonania prac z terenu nieruchomości przy ul. [...] jest na gruncie badanej sprawy niezbędna, z uwagi na znajdowanie się spornego budynku wzdłuż granicy z nieruchomością przy ul. [...], a także konieczność niezwłocznego usunięcia stanu zagrażającego ludziom i mieniu (ściana szczytowa odchylona od pionu). W ocenie MWINB, organowi I instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. W ramach prowadzonego postępowania w niniejszej sprawie powiatowy organ nadzoru budowlanego wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy jak również dokonał oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z obecnie obowiązującymi przepisami zawartymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. Decyzja Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z 3 sierpnia 2022 r. stała się przedmiotem skargi wywiedzionej przez I. F. i R. F., którzy będąc reprezentowani przez radcę prawnego podnieśli następujące zarzuty: I. Naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 oraz art. 107 § 3 k.p.a. polegające na: niewyczerpującym zebraniu i rozpatrzeniu całego materiału dowodowego oraz na jego dowolnej ocenie, niepodjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym w szczególności braku ustalenia obowiązku wykonania zabezpieczeń od strony Inwestora, wydaniu rozstrzygnięcia na podstawie stanu faktycznego nieprzedstawiającego stanu rzeczywistego, co doprowadziło do braku poszanowania słusznego interesu skarżących i ma istotny wpływ na wynik sprawy. 2) naruszenie art. 8 § 1 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób naruszający zaufanie do władzy publicznej, naruszenie zasady proporcjonalności oraz zasady równego traktowania, odmowie wyjaśnienia decyzji oraz braku wyjaśnienia przesłanek takiego rozstrzygnięcia w związku z: całkowitym pominięciem stanowiska skarżących, odmową wyjaśnienia decyzji przez organ I instancji mimo wniosku skarżących; nałożenia na skarżących obowiązku tolerowania na ich nieruchomości zabezpieczeń muru o niedookreślonej formie, wielkości i czasie; pominięciu możliwości zabezpieczenia ściany budynku od strony inwestora, mimo wieloletnich zaniedbań i wydawania w tym zakresie uprzednich decyzji, nakazujących zabezpieczenie nieruchomości przez Inwestora. 3) naruszenie art. 10 § 11 § 2 k.p.a. poprzez pominięcie udziału skarżących w postępowaniu, uniemożliwienie im wypowiadania się, czy składania wniosków z jednoczesnym błędnym przyjęciem, iż w sprawie zachodzą okoliczności zagrażające życiu lub zdrowiu lub niepowetowana szkoda majątkowa. 4) naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji, w sytuacji, w której organ II Instancji powinien był zmienić decyzję organu pierwszej instancji lub uchylić ją. II. Naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 61 pkt 2) w zw. z art. 66 ust 1 i art. 47 ust. 1 ustawy Prawo budowlane poprzez: a) uznanie, że ściana budynku przy ul. [...] wymaga zabezpieczenia od strony nieruchomości skarżących, tj. ul. [...], w sytuacji gdy to właściciel jest zobligowany do zapewnienia bezpiecznego użytkowania obiektu i może to zrobić ze swojej strony, b) zaniechanie zobowiązania inwestora do zabezpieczenia ściany budynku od strony jego nieruchomości (ul. [...]), c) przekroczenie zakresu kompetencji przewidzianych w przepisach w związku z zobowiązaniem inwestora do wejścia na teren skarżących i ingerowania w ich nieruchomość, d) brak wykazania w zaskarżonej decyzji jakie nieprawidłowości występują oraz któremu z dóbr wymienionych w art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane zagrażają i dlaczego. W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Warszawie z 8 czerwca 2022 r. oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących kosztów postępowania, obejmujących koszty zastępstwa procesowego. W odpowiedzi na skargę Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, ze zm.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Podstawę materialnoprawną wydanych w sprawie decyzji stanowił art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. W myśl tego przepisu, w przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska, organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości, określając termin wykonania tego obowiązku. Powyższe rozwiązanie ustawowe służy usunięciu nieprawidłowości powstałych w trakcie użytkowania budynku, na skutek upływu czasu, czy innego czynnika. Zgodnie z art. 5 ust. 2 ustawy Prawo budowlane obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej, w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7. Przepis art. 61 ww. ustawy, nakłada na właściciela lub jego zarządcę obowiązek użytkowania obiektu zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 tej ustawy, przy czym dopiero konstrukcja art. 66 ustawy Prawo budowlane daje organowi nadzoru budowlanego możliwość ingerencji w istniejący stan rzeczy, zmierzającej do zapewnienia użytkowania obiektu budowlanego zgodnie z wymogami określonymi w art. 61 tej ustawy. Decyzje podejmowane na podstawie art. 66 ustawy Prawo budowlane mają charakter związany. Oznacza to, że jeżeli wystąpi choćby jedna z przesłanek określonych w art. 66 ust. 1 pkt 1–4, to organ nadzoru budowlanego jest nie tylko uprawniony, lecz jest obowiązany do wydania decyzji nakazującej usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 14 lipca 1998 r., IV SA 1420/96, LEX nr 43224). Adresatami decyzji wydanej w trybie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane mogą być właściciel lub zarządca nieruchomości. W doktrynie zauważa się, że przesłanka z art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane dotyczy sytuacji, w których obiekt budowlany jest użytkowany w sposób zgodny z jego przeznaczeniem, znajduje się w odpowiednim stanie technicznym, ale w konkretnym stanie faktycznym zachodzą takie okoliczności związane z danym obiektem budowlanym, które wskazują, że może on zagrozić dobrom chronionym. Mogą to być sytuacje, w wyniku których może dojść do pogorszenia stanu technicznego obiektu, a nawet do katastrofy budowlanej. W ramach omawianej przesłanki mogą mieścić się sytuacje związane z oddziaływaniem sił przyrody, warunkami atmosferycznymi. (Gliniecki Andrzej (red.), Prawo budowlane. Komentarz, wyd. III, WK 2016) Fakt zaistnienia przesłanek obligujących organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji na podstawie art. 66 ust. 1 ustawy Prawo budowlane musi wynikać z ustaleń poczynionych przez ten organ w przeprowadzonym postępowaniu i następnie znaleźć odpowiednie odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji. Do wydania decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu budowlanego do odpowiedniego stanu nie wystarczy bowiem ogólne stwierdzenie przez organ, że zachodzą przesłanki określone w art. 66 ust. 1. Dlatego też organ nadzoru budowlanego, opierając decyzję na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 1, musi jednoznacznie sprecyzować, jakie nieprawidłowości występują oraz któremu z dóbr wymienionych w ust. 1 pkt 1 zagrażają i dlaczego. Ze względu zaś na realną możliwość wykonania obowiązków nałożonych na właścicieli budynku, będącego w nieodpowiednim stanie technicznym, wydana na podstawie art. 66 ust. 1 decyzja powinna "uwzględniać zarówno wyniki przeprowadzonej kontroli stanu obiektu, jak i możliwość jego doprowadzenia do właściwego stanu technicznego poprzez usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości w sposób i w zakresie określonym w stosownej ekspertyzie technicznej oraz na podstawie przepisów techniczno-budowlanych dotyczących warunków użytkowania obiektów" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 czerwca 2012 r., sygn. akt II OSK 530/11, CBOSA). Istotą nakazu wydanego na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane nie jest przywrócenie stanu sprzed wystąpienia stwierdzonych okoliczności powodujących zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, lecz doprowadzenie do stanu, w którym zagrożenia te zostaną wyeliminowane. Rodzaj nałożonych obowiązków będzie każdorazowo zależał od skali i formy stwierdzonych nieprawidłowości. W niniejszej sprawie Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego analizując zebrany w sprawie materiał dowodowy ustalił, że ściana budynku gospodarczego murowanego znajdującego się na nieruchomości przy ul. [...] w ostrej granicy z działką sąsiednią – ul. [...], grozi zawaleniem. Zagrożenie, jakie za sobą niesie stan tego obiektu wykracza poza granice działki. Niedostateczny stan budynku, nadwyrężony ostatnim pożarem, jaki miał miejsce w dniu 6 czerwca 2022 r., w ocenie organu, uzasadniał podjęcie działań w trybie art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Zdaniem Sądu, uwzględniając okoliczności sprawy, wątpliwości budzi ocena organu w kontekście zasadności zastosowania omawianego środka. Brak w uzasadnieniu odpowiednich rozważań w tym zakresie opartych o stosowną dokumentację techniczną, czy poszerzoną opinię ekspercką, uniemożliwia przyjęcie, że zastosowanie nakazanego w decyzji rozwiązania zapewni możliwość bezpiecznego użytkowania tego obiektu. Powyższe jest istotne celem doboru właściwego środka oddziaływania, tu: nakazu, adekwatnego do sytuacji zaistniałej w tej konkretnej sytuacji. Jak wynika z akt sprawy, w odrębnej decyzji z 13 listopada 2020 r., wydanej na podstawie art. 68 ustawy Prawo budowlane, PINB dla m.st. Warszawy stwierdził m.in., że budynek gospodarczy – murowany na działce zlokalizowany na działce [...] w granicy z działką przy ul. [...], z uwagi na zły stan techniczny spowodowany pożarem oraz wieloletnimi zaniedbaniami i brakiem bieżącej konserwacji, zostaje wyłączony z użytkowania. W toku zaś postępowań w odniesieniu do zabudowań na działce przy ul. [...] organy nadzoru budowlanego wskazywały już wcześniej – przed pożarem w roku 2022 - że stan techniczny tego budynku jest zły z uwagi na odspojoną ścianę (oględziny dokonane w dniu 15 listopada 2019 r.). W toku oględzin w dniu 5 września 2022 r. stwierdzono, że ściana budynku na długości ok. 6 metrów jest w stanie awaryjnym. Skala i forma tych nieprawidłowości w zakresie utrzymania obiektu we właściwym stanie wymagała – w ocenie Sądu - rozważenia zastosowania innych środków. Decyzja zaś co do zastosowania art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane – wymagała uprzedniego ustalenia, że nakazane działania (tu: wykonanie zabezpieczenia ściany budynku gospodarczego-murowanego poprzez obłożenie ściany płytami OSB i podparcie skośnymi podporami) są wystarczające dla zniwelowania występującego aktualnie zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia. Nieuzasadnionym jest również, w ocenie Sądu, posiłkowanie się w warunkach rozpoznawanej sprawy przepisem art. 47 ustawy Prawo budowlane, który umożliwia inwestorowi wejście i przebywanie na cudzej nieruchomości w czasie wykonywania robót. Przepis ten nie stanowi o możliwości zainstalowania na tej nieruchomości jakichkolwiek elementów budowlanych, które mogłyby tam pozostać. Inwestor, po wykorzystaniu w określony sposób cudzej nieruchomości jest obowiązany do przywrócenia tej nieruchomości do stanu poprzedniego i zabrać z niej wszystkie swoje urządzenia i przedmioty. Nakaz umieszczenia podpór na nieruchomości skarżących celem zabezpieczenia ściany budynku gospodarczego-murowanego grożącej zawaleniem znajdującej się w ostrej granicy z tą nieruchomością, pozostawał poza zakresem realizacji obowiązków nałożonych na właścicieli nieruchomości przy ul. [...] w trybie art. 66 ustawy Prawo budowlane. Należy również zaznaczyć, że nakaz ten został nałożony bez rozważenia proporcjonalności zastosowanego zabezpieczenia względem uciążliwości, z jakimi wiąże się jego wykonanie w kontekście ograniczeń w wykonywaniu przez skarżących prawa własności. Celowym w tej sytuacji wydaje się rozważenie innych środków służących wyeliminowaniu zagrożeń, jakie może wywołać obiekt usytuowany w ostrej granicy z działką skarżących. Powyższa konstatacja pozwalała Sądowi przyjąć, że organy błędnie, a na pewno zbyt pochopnie i pobieżnie, oceniły dostępny w aktach materiał dowodowy, czym w sposób oczywisty naruszyły art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., a w konsekwencji art. 66 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. Skutkowało to uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W przedmiocie kosztów postępowania sądowego (pkt 2 wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265). Na powyższe koszty składają się wynagrodzenie pełnomocnika skarżących w kwocie 480 zł, wpis sądowy od wniesionej skargi w wysokości 500 złotych oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17 złotych. Przy ponownym rozpoznawaniu sprawy organy zobowiązane będą poczynić stosowne ustalenia, sporządzić dokumentację techniczną oraz ekspertyzy związane z warunkami technicznymi obiektu przy ul. [...], który usytuowany jest w ostrej granicy w działką skarżących. W oparciu o powyższe ustalenia będą władne zastosować odpowiedni środek służący wyeliminowaniu zagrożenia, jakie niesie pozostawienie tego budynku w dotychczasowym stanie.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI