VII SA/Wa 2041/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2015-07-07
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowępozwolenie na użytkowaniestacja bazowatelefonii komórkowejnieważność decyzjirażące naruszenie prawapostępowanie administracyjnekontrola budowy

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję stwierdzającą nieważność pozwolenia na użytkowanie stacji bazowej telefonii komórkowej, uznając, że wadliwa decyzja o pozwoleniu na budowę skutkuje nieważnością decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję stwierdzającą nieważność pozwolenia na użytkowanie stacji bazowej telefonii komórkowej. Sąd administracyjny oddalił skargę, potwierdzając stanowisko organów administracji. Kluczowe było stwierdzenie nieważności wcześniejszej decyzji o pozwoleniu na budowę, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Sąd uznał, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, będąca zależna od decyzji o pozwoleniu na budowę, również jest dotknięta wadą nieważności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki [...] S.A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2010-07-20, udzielającej pozwolenia na użytkowanie stacji bazowej telefonii komórkowej. Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie była dotknięta wadą z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa), ponieważ została wydana w oparciu o decyzję o pozwoleniu na budowę, która wcześniej została stwierdzona nieważna z powodu rażącego naruszenia przepisów Prawa budowlanego i ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, podkreślając, że stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę ma skutek wsteczny i powoduje, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, jako zależna, również jest nieważna. Sąd odniósł się również do zarzutów skarżącej dotyczących błędnej wykładni art. 31 k.p.a. w kontekście udziału organizacji społecznej w postępowaniu, uznając, że ewentualne uchybienia w tym zakresie nie miały wpływu na rozstrzygnięcie.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, która została wydana z rażącym naruszeniem prawa, powoduje, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, jako decyzja zależna, również jest dotknięta wadą nieważności.

Uzasadnienie

Decyzja o pozwoleniu na użytkowanie jest przedmiotowo zależna od decyzji o pozwoleniu na budowę. Jeśli decyzja o pozwoleniu na budowę jest nieważna z powodu rażącego naruszenia prawa, to decyzja o pozwoleniu na użytkowanie również jest wydana z rażącym naruszeniem prawa.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Rażące naruszenie prawa jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji.

Pb art. 59 § 1

Prawo budowlane

Pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 31 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Udział organizacji społecznej w postępowaniu.

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa.

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

Zasada przekonywania.

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.

Pb art. 59a

Prawo budowlane

Obowiązkowa kontrola przed wydaniem pozwolenia na użytkowanie.

Pb art. 35 § 1 pkt 1

Prawo budowlane

Pb art. 36a § 1

Prawo budowlane

u.u.ś.o. art. 88 § 1 pkt 2

Ustawa o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko

Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko art. 3 § 2 pkt 1 lit. a

p.p.s.a. art. 145 § 1 lit. a i c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uwzględnienia skargi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Nieważność decyzji o pozwoleniu na budowę z powodu rażącego naruszenia prawa skutkuje nieważnością zależnej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Organ administracji ma obowiązek ocenić istnienie interesu społecznego przy rozpatrywaniu żądania organizacji społecznej o wszczęcie postępowania z urzędu.

Odrzucone argumenty

Skarżąca argumentowała, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie nie jest zależna od decyzji o pozwoleniu na budowę i nie jest obarczona wadą kwalifikowaną. Skarżąca podnosiła, że organ nie ustosunkował się do jej argumentów dotyczących braku podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Skarżąca kwestionowała zasadność wszczęcia postępowania z urzędu przez organ wojewódzki. Skarżąca zarzucała błędną wykładnię art. 31 k.p.a. i brak wykazania interesu społecznego przez organizację społeczną.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji jest aktem o charakterze deklaratoryjnym, działającym wstecz. O uznaniu naruszenia prawa za rażące decydują łącznie: oczywistość naruszenia prawa, charakter naruszonego przepisu oraz skutki gospodarcze i społeczne. Stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.

Skład orzekający

Elżbieta Zielińska-Śpiewak

przewodniczący

Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

sprawozdawca

Maria Tarnowska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja związku między nieważnością pozwolenia na budowę a nieważnością pozwolenia na użytkowanie; zasady stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych; ocena interesu społecznego w postępowaniu administracyjnym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z budową stacji bazowej telefonii komórkowej i kolejnymi decyzjami administracyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak błędy na etapie pozwolenia na budowę mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności pozwolenia na użytkowanie, co ma istotne konsekwencje dla inwestycji. Pokazuje też złożoność postępowań administracyjnych.

Błąd w pozwoleniu na budowę pogrążył pozwolenie na użytkowanie stacji telekomunikacyjnej.

Sektor

telekomunikacja

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2041/14 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2015-07-07
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2014-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Zielińska-Śpiewak /przewodniczący/
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska /sprawozdawca/
Maria Tarnowska
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2993/15 - Wyrok NSA z 2017-08-30
II OZ 286/15 - Postanowienie NSA z 2015-04-17
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2013 poz 267
art. 156 par. 1 pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2013 poz 1409
art. 59 ust. 1 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Zielińska – Śpiewak, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant st. ref. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2015 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2014 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2015 r., ([...]), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2013, poz. 267, ze zm.), dalej k.p.a., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. ([...]), stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta K. z dnia [...] lipca 2010 r., ([...]) pozwalającej na użytkowanie stacji bazowej telefonii komórkowej ERA nr [...] w części obejmującej wieżę telekomunikacyjną o wysokości 67m, kontener rezerwa i przyłącze energetyczne na nieruchomości nr [...] w S. (obręb S.).
Organ wskazał, że Starosta K. decyzją z dnia [...] maja 2007r. ([...]) udzielił [...] Spółka z o.o. w W. pozwolenia na budowę stacji telefonii komórkowej ERA nr [...]. obejmującej wieżę telekomunikacyjną (67m), anteny systemowe i radioliniowe, kontener techniczny z urządzeniami zasilająco-sterującymi i przyłącze energetyczne na ww. nieruchomości.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r. Starosta zmienił ww. decyzję z dnia [...] maja 2007 r. w zakresie lokalizacji stacji i części elektrycznej wg projektu zagospodarowania działki z naniesionymi zmianami.
W dniu [...] lipca 2010 r. organ powiatowy przeprowadzili na podstawie art. 59a Prawo budowlane obowiązkową kontrolę, podczas której nie stwierdzono odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego a do wykonania pozostał kontener techniczny.
Organ powiatowy wymienioną decyzją z dnia [...] lipca 2010 r. udzielił pozwolenia na użytkowanie obiektu w części obejmującej wieżę telekomunikacyjną, kontener rezerwa i przyłącze energetyczne.
Następnie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. ([...]), stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. o zmianie pozwolenia na budowę, którą Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2011 r. utrzymał w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 12 października 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 1379/11, oddalił skargę inwestora na powyższą decyzję.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] maja 2014 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] lipca 2010 r. i dopuścił O. do udziału w postępowaniu w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji organu powiatowego. Następnie organ wojewódzki decyzją z dnia [...] czerwca 2014 r. stwierdził nieważność decyzji organu powiatowego.
Organ odwoławczy stwierdził, że kontrolowana decyzja dotknięta jest wadą wymienioną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., bowiem rażąco narusza art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego. Podał, iż została stwierdzona nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. w oparciu o art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wobec rażącego naruszenia art. 35 ust. 1 pkt 1, art. 36 a ust. 1 Prawa budowlanego, art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227, ze zm.) oraz § 3 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257. poz. 2573, ze zm.). Jak uzasadnił organ, zastosowanie art. 36a ust. 1 Prawa budowlanego jest możliwe wyłącznie w przypadku tożsamości obiektu oznaczonego w pozwoleniu na budowę i obiektu, którego zamierzone zmiany dotyczą. Stosowanie ww. regulacji nie może bowiem doprowadzić do wybudowania innego obiektu, o podobnym czy nawet identycznym przeznaczeniu. Zmiana pozwolenia możliwa była tylko wówczas, gdy zachodziłaby tożsamość, np. co do kubatury czy usytuowania na działce. Natomiast z zamiennej dokumentacji projektowej zatwierdzonej decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. wynikało, iż poza zmianami wskazanymi we wniosku wzrosła moc anten oraz azymuty części anten, co potwierdza analiza środowiskowa z listopada 2008r. oraz zestawienie rysunków (nr 2 - projekt pierwotny i nr 5-6 - projekt zamienny). Decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r. zatwierdzono zatem projekt budowlany odmienny od pierwotnego choć o identycznym przeznaczeniu, usytuowanym w innym miejscu na działce inwestycyjnej.
Organ podkreślił, że stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] kwietnia 2009 r. zmieniającej decyzję z dnia [...] maja 2007 r. o pozwoleniu na budowę niweczyło skutki jakie wywołała ona od momentu jej wydania. Pomiędzy decyzją z dnia [...] kwietnia 2009 r., a decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta K. z dnia [...] lipca 2010r. - udzielającą pozwolenie na użytkowanie stacji bazowej telefonii komórkowej ERA, istnieje bezpośredni związek. Stwierdzenie nieważności ww. decyzji Starosty K. ma ten skutek, jakby decyzja o zmianie pozwolenia na budowę nigdy nie została wydana. Nie można zatem uznać, że inwestycja jest zgodna z pozwoleniem na budowę.
W związku z powyższym, w opinii organu, decyzja z dnia [...] lipca 2010 r. udzielająca pozwolenia na użytkowanie ww. stacji bazowej narusza rażąco art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego, co stanowi przesłankę do stwierdzenia jej nieważności.
Skargę na decyzję złożyła [...] S.A. z siedzibą w W. zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na utrzymaniu w mocy decyzji stwierdzającej nieważność pozwolenia na użytkowanie w sytuacji, gdy między pozwoleniem na użytkowanie a decyzją z [...] kwietnia 2009 r. (pozwoleniem na budowę zamiennym) nie zachodzi relacja opisana w ww. normie, nie są to decyzje zależne,
2. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., polegające na utrzymaniu w mocy decyzji stwierdzającej nieważność pozwolenia na użytkowanie w sytuacji, gdy decyzja z [...] lipca 2010 roku nie jest obarczona kwalifikowaną wadą prawną,
3. art. 8 i 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., polegające na wydaniu decyzji, której uzasadnienie sprowadza się do przytoczenia stanu faktycznego sprawy bez odniesienia się do argumentów podnoszonych przez skarżącą w odwołaniu od decyzji organu wojewódzkiego z [...] czerwca 2014 roku.
W ocenie skarżącej materiał dowodowy prowadzi do wniosku, iż stację zrealizowano na podstawie decyzji z [...] maja 2007 r. o pozwoleniu na budowę, a nie decyzji z [...] kwietnia 2009 r., zaś w decyzji z [...] lipca 2010 r. wprost wskazano, że "w dniu [...] lipca 2010 r. dokonano kontroli budowy stwierdzając, że: obiekt w ww. części został zrealizowany na podstawie prawomocnej decyzji pozwolenia na budowę (...) i zgodnie z zatwierdzoną dokumentacją techniczną."
Zdaniem skarżącej nie było zatem podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji z [...] lipca 2010 r. skoro została ona wydana na podstawie ostatecznej - pozostającej w obrocie prawnym - decyzji z dnia [...] maja 2007 r., a nie decyzji z [...] kwietnia 2009 r. Skarżąca zaznaczyła, że zarzut ten był podniesiony w odwołaniu, ale organ nie ustosunkował się do niego.
W ocenie Spółki, nawet gdyby przyjąć, że inwestycję zrealizowano na podstawie decyzji zmieniającej, to należy wziąć pod uwagę, że ww. decyzja została wydana na podstawie art. 36 a ust. 1 cyt. ustawy, a wydanie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę spowodowało, że w obrocie prawnym pozostawały dwie decyzje: pierwotna i zmieniająca, dopiero obie one tworzą ostatecznie pozwolenie na budowę. Skarżąca wskazała, że stwierdzono nieważność tylko jednej decyzji - zmieniającej pozwolenie na budowę a decyzja z dnia [...] maja 2007 r. pozostaje w obrocie prawnym, nie toczy się w stosunku do niej żadne postępowanie. Nie wystąpiła zatem sytuacja, w której dla stacji nie ma pozwolenia na budowę.
Zdaniem skarżącej decyzje, które zostały oparte na właściwie zastosowanym prawie materialnym oraz uwzględniały stan prawny wynikający z innej ostatecznej decyzji nie mogą być kwalifikowane jako decyzje wydane bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Skoro pozwolenie na użytkowanie w chwili jego wydawania było oparte o właściwie zastosowane przesłanki prawne uwzględniające stan prawny ustalony w decyzji, trudno było uznać, że zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, tym bardziej, iż dla oceny legalności decyzji w trybie art. 156 k.p.a. uwzględniany jest stan rzeczy z chwili wydania decyzji.
W konsekwencji nie sposób uznać, że pozwolenie na użytkowanie wydano z rażącym naruszeniem art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego.
Spółka podniosła ponadto, iż wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, możliwe jest po wyeliminowaniu z obrotu prawnego pozwolenia na budowę, przeprowadzenie kontroli w trybie art. 59a Prawa budowlanego. Stwierdzenie zgodności wykonania obiektu z warunkami pozwolenia na budowę, powinno się odbywać w oparciu o projekt budowlany, który jako akt techniczny, a nie akt administracyjny (akt prawny) zachowuje swoją wartość jako dokument, w oparciu o który była wykonana budowa. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji o pozwoleniu na budowę nie wpływa na ważność projektu budowlanego, ten bowiem jest aktem technicznym, nie zaś aktem administracyjnym (prawnym).
Według skarżącej niezasadne było wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji organu powiatowego z [...] lipca 2010 r. i z tej racji postanowienie organu wojewódzkiego z [...] maja 2014 r. powinno zostać uchylone.
Strona podniosła, iż nie jest dopuszczalna taka wykładnia art. 31 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organ byłby zobligowany do uwzględnienia żądania organizacji społecznej o wszczęcie w urzędu postępowania z tych tylko powodów, że jest ona formalnie organizacją społeczną, której żądanie jest uzasadnione celami statutowymi, bez badania czy przemawia za tym interes społeczny. Konsekwencją powyższego jest okoliczność, że to organizacja społeczna powinna wykazać zasadność udziału w postępowaniu. Powołanie się na tak ogólne wartości jak rodzaj inwestycji objętej wnioskiem nie dają podstaw do wyprowadzenia interesu społecznego.
Stwierdziła dalej, iż organizacja społeczna żądając dopuszczenia do udziału w postępowaniu winna dołożyć wszelkich starań, aby jej wniosek był merytorycznie określony z punktu widzenia nie tylko kryteriów art. 31 § 1 k.p.a., ale także z punktu widzenia przedmiotu żądania tak, aby organ mógł oprzeć się na jednoznacznie wyrażonym zamiarze. Tymczasem O., we wniosku o wszczęcie z urzędu postępowania ograniczyło się do przytoczenia stanu faktycznego sprawy, tj. okoliczności stwierdzenia nieważności decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę, nie przekładając go w żadnej mierze na interes społeczny. W świetle powyższych argumentów nie można zdaniem skarżącej wymagać od organu, aby sam decydował, czy z opisu sprawy wynika naruszenie interesu społecznego, a jeżeli tak to jakiego. Wymóg taki niewątpliwie obciąża organizację społeczną.
Skarżąca stwierdziła, iż Stowarzyszenie nie wykazało interesu społecznego, uzasadniającego wszczęcie z urzędu postępowania w sprawie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowej stacji.
Ponadto wskazała, że decyzja została wydana z naruszeniem wymogów co do jej formy i treści (art. 107 k.p.a.), a także z uchybieniem zasadzie przekonywania, wyrażonej w art. 11 k.p.a., a w konsekwencji w sposób podważający zaufanie strony do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.).
Organ wojewódzki w decyzji z [...] czerwca 2014 r. również w żaden sposób nie uzasadnił swojego stanowiska co do prawidłowości stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie stacji. Ograniczył się jedynie do przytoczenia uchwały NSA z 13 listopada 2012 r. (I OPS 2/12), czym naruszył art. 107 k.p.a. oraz art. 11 k.p.a.
Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej i poprzedzającej ją decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał przedstawione stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uwzględnienie skargi następuje w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu stosownie do art. 145 § 1 pkt lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej ppsa.
W rozpatrywanej sprawie tego rodzaju wady nie wystąpiły.
Sąd kontrolował decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2015 r. utrzymującą w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2014 r. stwierdzającą nieważność decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta K. z dnia [...] lipca 2010 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie opisanej stacji bazowej telefonii komórkowej ERA.
Na wstępie zaznaczyć należy, że zaskarżona decyzja została wydana w postępowaniu nieważnościowym, które stanowi nadzwyczajny tryb postępowania administracyjnego i polega wyłącznie na skontrolowaniu, czy rozstrzygnięcie wydane w postępowaniu zwyczajnym jest dotknięte jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 kpa.
Jedną z przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa jest rażące naruszenie prawa. Zgodnie z ugruntowanym w orzecznictwie i doktrynie stanowiskiem, o uznaniu naruszenia prawa za rażące decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter naruszonego przepisu oraz skutki gospodarcze i społeczne, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia, a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Oznacza to, że w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to jest taki, który nie wymaga wykładni prawa. Natomiast skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - skutki gospodarcze lub społeczne naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie takiej decyzji jako aktu organu praworządnego państwa (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 lutego 2005 r., OSK 1134/04; z dnia 8 lipca 2010 r. sygn. akt I OSK 170/10 - LEX nr 672887; z dnia 20 października 2010 r. sygn. akt II OSK 1614/09 - LEX nr 746680, z dnia 2 marca 2011 r. sygn. akt II OSK 2226/10 - LEX nr 824448).
Wskazać przy tym trzeba, że decyzja stwierdzająca nieważność innej decyzji jest aktem o charakterze deklaratoryjnym, działającym wstecz, tzn. od dnia wejścia do obrotu prawnego decyzji dotkniętej wadą nieważności. To jednak, że decyzja działa ex tunc nie przesądza jeszcze o tym, że jest ona pod każdym względem, zarówno w sferze materialnoprawnej, jak i formalnoprawnej, wyłącznie aktem o charakterze deklaratoryjnym. Moc obowiązująca w czasie decyzji, stwierdzającej nieważność innej decyzji, nie zamyka się bowiem tylko w jej skutku wstecznym, lecz działa także na przyszłość. Usunięcie z obrotu prawnego nieważnej decyzji nie powoduje absolutnego przywrócenia stanu pierwotnego, lecz ma służyć dopiero usunięciu szeregu następstw jej obowiązywania.
Kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy ma stanowisko wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 13 listopada 2012 r. sygn. akt I OPS 2/12, zgodnie z którym stwierdzenie nieważności decyzji, w oparciu o którą wydano inną przedmiotowo zależną decyzję może stanowić podstawę do stwierdzenia nieważności decyzji zależnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa.
W przypadku stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę wadą kwalifikowaną obarczona będzie również decyzja o pozwoleniu na użytkowanie, jako decyzja zawsze przedmiotowo zależna od decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ wydaje bowiem decyzję pozwalającą na użytkowanie, po przeprowadzeniu, stosownie do art. 59 Prawa budowlanego, obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59 a, a więc kontroli przeprowadzanej w celu stwierdzenia prowadzenia budowy zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę, w tym co do zgodności obiektu z projektem zagospodarowania działki lub terenu oraz projektem architektoniczno – budowlanym, w tym m.in. w zakresie charakterystycznych parametrów technicznych: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji oraz wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego.
Przypomnieć w tym miejscu należy, jak wynika z decyzji Głównego inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2011r., że podstawą stwierdzenia nieważności decyzji Starosty K. z dnia [...] kwietnia 2009r. zmieniającej – m.in. w zakresie lokalizacji stacji i wysokości usytuowania anten - decyzję z dnia [...] maja 2007 r. pozwalającą na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej ERA nr [...] składającej się z wieży telekomunikacyjnej (wys. 67 m), anten systemowych i radioliniowych, kontenera i in. urządzeń było rażące naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1, art. 36 a ust. 1 prawa budowlanego, art. 88 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko oraz § 3 ust. 2 pkt 1 lit. a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257. poz. 2573 ze zm.).
W konsekwencji, w świetle przedstawionej wyżej argumentacji, nieważna jest również decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta K. z dnia [...] lipca 2010r. - udzielająca pozwolenia na użytkowanie ww. stacji bazowej telefonii komórkowej, jako wydana z rażącym naruszeniem art. 59 ust. 1 Prawa budowlanego. Nie można bowiem uznać, że inwestycja jest zgodna z pozwoleniem na budowę.
Zaznaczyć przy tym trzeba, że - wbrew zarzutom skargi - przeprowadzając obowiązkową kontrolę w dniu [...] lipca 2010r. powiatowy organ nadzoru budowlanego miał obowiązek zbadać zgodność inwestycji, w zakresie wskazanym w art. 59 a Prawa budowlanego, przede wszystkim z decyzją z dnia [...] kwietnia 2009r., która w sposób zasadniczy zmieniła decyzję z dnia [...] maja 2007 r. pozwalającą na budowę ww. stacji bazowej telefonii komórkowej, skoro zmianie uległa lokalizacja stacji w terenie.
Skarżąca zarzuciła ponadto, że dokonano błędnej wykładni art. 31 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organ byłby zobligowany do uwzględnienia żądania organizacji społecznej o wszczęcie w urzędu postępowania tylko z tego powodu, że jest ona formalnie organizacją społeczną, której żądanie jest uzasadnione celami statutowymi, bez badania czy przemawia za tym interes społeczny.
Odnosząc się do powyższego zarzutu wskazania wymaga, iż w przypadku zastosowania art. 31 § 1 i § 2 k.p.a. wobec braku definicji "interesu społecznego" przytoczonego jako istotny element rozstrzygnięcia, organ winien w okolicznościach danej sprawy określić na czym ten interes społeczny polega i wykazać, że wnioskujący taki interes społeczny posiada. W świetle treści ww. regulacji oraz orzecznictwa sądów administracyjnych nawet wówczas, gdy udział organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym jest uzasadniony jej celami statutowymi, to i tak organ administracji publicznej może uznać to żądanie za niezasadne z uwagi na brak interesu społecznego. Pojęcie "interesu społecznego" jest bowiem pojęciem niedookreślonym i jako takie wymaga każdorazowego ustalenia na gruncie konkretnej sprawy. W piśmiennictwie podnosi się, że nie ma trwałej, stałej definicji interesu społecznego. Jego treść jest ciągle zmieniającą się kompozycją i balansem różnorodnych wartości określonego społeczeństwa w określonym czasie. Przy stałych celach statutowych organizacji społecznej zmianie mogą ulegać wymagania interesu społecznego, które przemawiają albo za uwzględnieniem żądań danej organizacji, albo za ich oddaleniem.
W rezultacie ocena wystąpienia tej przesłanki (uznanie określonego interesu za społeczny) należy do organu administracyjnego, a obowiązek jej wskazania w pierwszej kolejności spoczywa na wnioskodawcy. Interes organizacji społecznej w cudzej sprawie musi mieć niższą rangę niż interes strony, dlatego udzielenie ochrony prawnej interesowi organizacji społecznej pozostawione jest rozstrzygnięciu organu prowadzącego postępowanie. Udział organizacji społecznej w postępowaniu na podstawie ww. przepisu nie może służyć partykularnym interesom samej organizacji społecznej lub jej członków, lecz odpowiadać wymaganiom racjonalnie pojmowanej kontroli społecznej nad postępowaniem administracyjnym w sprawach indywidualnych i działaniem w nim organów administracyjnych.
O. które pismem z dnia 25 lipca 2013r. domagało się wszczęcia postępowania z urzędu i dopuszczenia do udziału w postepowaniu wprawdzie nie odniosło się do istnienia interesu społecznego w kwestionowaniu ww. decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, niemniej - skoro w okolicznościach niniejszej sprawy - i tak obowiązkiem organu było wszczęcie postepowania z urzędu, to uchybienie to pozostawało bez wpływu na rozstrzygnięcie.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ppsa, oddalił skargę.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI