VII SA/Wa 2022/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-12-10
NSAAdministracyjneŚredniawsa
niepełnosprawnośćorzeczeniestwierdzenie nieważnościkodeks postępowania administracyjnegoustawa o rehabilitacjipostępowanie nadzwyczajnekontrola sądowaWSA Warszawa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. K.-B. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej, utrzymującą w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia o niepełnosprawności z 2012 roku.

Skarżący K. K.-B. domagał się stwierdzenia nieważności orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności z 2012 roku, które nie zaliczyło go do stopnia niepełnosprawności. Po odmowie stwierdzenia nieważności przez organy administracji, sprawa trafiła do WSA. Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Ministra nie narusza prawa, a postępowanie w sprawie orzeczenia o niepełnosprawności było prawidłowe, nie stwierdzając rażącego naruszenia prawa, które uzasadniałoby stwierdzenie nieważności.

Sprawa dotyczyła skargi K. K.-B. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej (MRiPS), która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (WZON) odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności (PZON) z 2012 roku. PZON orzekł wówczas o niezaliczeniu skarżącego do stopnia niepełnosprawności. Skarżący twierdził, że orzeczenie PZON zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa materialnego i procesowego. MRiPS, po analizie dokumentacji, uznał, że WZON prawidłowo odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując, że orzeczenie PZON nie było dotknięte wadami kwalifikowanymi. WSA w Warszawie, rozpoznając skargę, również oddalił ją, stwierdzając, że zaskarżona decyzja Ministra nie narusza prawa. Sąd podkreślił, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest nadzwyczajne i służy eliminacji jedynie najcięższych wad prawnych, a w tym przypadku takich wad nie stwierdzono. Sąd analizował zarzuty dotyczące m.in. niewłaściwego składu orzekającego, niekompletności dokumentacji medycznej oraz błędów formalnych orzeczenia PZON, uznając je za niezasadne w kontekście postępowania o stwierdzenie nieważności.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, orzeczenie PZON z 2012 roku nie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa, a postępowanie w sprawie stwierdzenia jego nieważności przez organy administracji oraz kontrola sądowa nie wykazały wad kwalifikowanych.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postępowanie w sprawie orzeczenia o niepełnosprawności było prawidłowe, a zarzuty dotyczące składu orzekającego, dokumentacji medycznej i formalnej strony orzeczenia nie spełniają kryteriów rażącego naruszenia prawa wymaganego do stwierdzenia nieważności decyzji. Postępowanie weryfikacyjne nie jest kolejną instancją merytoryczną.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (47)

Główne

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 127 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 157 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 158 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.r.z.s. art. 3 § 1

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

u.r.z.s. art. 4 § 1-3

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

u.r.z.s. art. 6b § 1

Ustawa o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych

r.s.o.n. § 13

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności

r.s.o.n. § 19

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności

r.s.o.n. § 33

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności

r.s.o.n. § 11 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności

k.p.a. art. 67 § 2 pkt 5

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 153

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 12

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 19

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 73

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81a

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107

Kodeks postępowania administracyjnego

Konstytucja RP art. 7

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 158 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 158 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 10 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 1 pkt 6

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 81a § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

r.s.o.n. § 19 ust. 3 pkt 4

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności

r.s.o.n. § 2

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności

r.s.o.n. § 6 ust. 2

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności

r.s.o.n. § 7 ust. 1

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności

r.s.o.n. § 13 ust. 5

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności

r.s.o.n. § 13 ust. 4

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności

r.s.o.n. § 13 ust. 2

Rozporządzenie Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest nadzwyczajne i służy eliminacji jedynie najcięższych wad prawnych. Zarzuty skarżącego dotyczące składu orzekającego, dokumentacji medycznej i formalnej strony orzeczenia nie spełniają kryteriów rażącego naruszenia prawa. Orzeczenie PZON z 2012 roku nie było dotknięte wadami kwalifikowanymi uzasadniającymi stwierdzenie jego nieważności. Postępowanie w sprawie orzeczenia o niepełnosprawności było prawidłowe.

Odrzucone argumenty

Orzeczenie PZON z 2012 roku zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa materialnego i procesowego. Niewłaściwy skład orzekający. Niekompletność dokumentacji medycznej. Błędy formalne orzeczenia PZON. Brak stwierdzenia nieważności orzeczenia PZON przez organy administracji.

Godne uwagi sformułowania

Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej i ze względu na jego przedmiot organ nadzoru ocenia wyłącznie, czy w świetle zgromadzonego w postępowaniu zwykłym materiału dowodowego i obowiązujących w dacie podjęcia decyzji przepisów prawa jest ona dotknięta wadami skutkującymi jej nieważnością. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu powołanego przepisu, powinny decydować łącznie rozważone trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz skutki, które wywołuje decyzja. Nie jest tym samym dopuszczalne, by organ nadzoru, wydając swoje rozstrzygnięcie, dokonywał nowych, bądź dodatkowych ustaleń faktycznych zorientowanych na rozpatrzenie sprawy zakończonej sporną decyzją, jak również nie jest uprawniony do kwestionowania stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną poddaną weryfikacji organu nadzoru ze względu wyłącznie na inną ocenę, jaką należałoby przypisać zebranemu materiałowi dowodowemu.

Skład orzekający

Grzegorz Antas

przewodniczący sprawozdawca

Joanna Gierak-Podsiadły

sędzia

Elżbieta Granatowska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych, zwłaszcza w sprawach dotyczących orzekania o niepełnosprawności. Podkreślenie charakteru postępowania o stwierdzenie nieważności jako nadzwyczajnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyfiki postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, a nie merytorycznego rozstrzygania o stopniu niepełnosprawności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego – możliwości stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Choć nie zawiera nietypowych faktów, pokazuje, jak sądy interpretują przesłanki nadzwyczajnych środków prawnych.

Kiedy można unieważnić decyzję administracyjną? Sąd wyjaśnia granice rażącego naruszenia prawa.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2022/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-12-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Elżbieta Granatowska
Grzegorz Antas /przewodniczący sprawozdawca/
Joanna Gierak-Podsiadły
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Sygn. powiązane
III OSK 2818/23 - Wyrok NSA z 2024-02-20
Skarżony organ
Minister Pracy i Polityki Społecznej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), , Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Asesor WSA Elżbieta Granatowska, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi K. K.-B. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia [...] lipca 2021 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2021 r. znak [...] Minister Rodziny i Polityki Społecznej (dalej: MRiPS), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowaniu administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735), dalej: k.p.a., w wyniku rozpatrzenia odwołania K. K.utrzymał w mocy decyzję Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w Województwie [...] (dalej: WZON) z [...] kwietnia 2021 r. znak [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] (dalej: PZON) z [...] maja 2012 r. znak [...].
W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym rozstrzygnięciem, MRiPS stwierdził, że PZON orzeczeniem z [...] maja 2012 r. na podstawie art. 6b ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 i art. 4 ust. 1-3 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2011 r. Nr 127, poz. 721 ze zm.), dalej: u.r.z.s. po rozpatrzeniu na posiedzeniu [...] maja 2012 r. wniosku z 18 kwietnia 2012 r. nie zaliczył K. K. do stopnia niepełnosprawności.
Wnioskiem z 6 kwietnia 2017 r., uzupełnionym pismem z 14 kwietnia 2020 r. K. K. wystąpił o stwierdzenie nieważności orzeczenia PZON z [...] maja 2012 r., wskazując, że orzeczenie w przedmiocie stopnia niepełnosprawności zostało wydane z naruszeniem przepisów rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2018 r. poz. 2027 ze zm.), dalej: r.s.o.n.
Decyzją z [...] kwietnia 2021 r. WZON na podstawie art. 157 § 1 i art. 158 § 1 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., rozpoznając powyższy wniosek, odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia PZON z [...] maja 2012 r., wyjaśniając, że kontrolowanemu orzeczeniu nie można przypisać żadnych wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Powyższa decyzja została poprzedzona decyzją Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (dalej: MRPiPS) z [...]października 2017 r. utrzymującą w mocy decyzję WZON z [...] maja 2017 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] maja 2012 r., które to akty zostały uchylone przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 7 marca 2018 r. sygn. IV SA/Wa 3306/17, decyzją MRPiPS z [...] marca 2019 r. utrzymującą w mocy decyzję WZON z [...] grudnia 2019 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] maja 2012 r., uchylonymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 13 czerwca 2019 r. sygn. IV SA/Wa 985/19 oraz decyzją MRPiPS z [...] maja 2020 r. utrzymującą w mocy decyzję WZON z [...] grudnia 2019 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] maja 2012 r., uchylonymi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 2 listopada 2020 r. sygn. VII SA/Wa 1306/20, wobec stwierdzenia w powołanych orzeczeniach, że ww. decyzje zostały wydane przez niewłaściwy skład orzekający WZON.
Pismem z 11 maja 2021 r. K.K. złożył odwołanie od decyzji WZON z [...] kwietnia 2021 r., wskazując, że się z nią nie zgadza, albowiem rozstrzygnięcie to zostało wydane z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, w szczególności art. 6, art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12, art. 19, art. 73, art. 75, art. 77, art. 80, art. 107 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji RP, a także § 13 (§ 13 ust. 2 pkt 8), § 19 i § 33 r.s.o.n., jak również § 11 ust. 1 r.s.o.n. w zw. z art. 67 ust. 2 pkt 5 k.p.a. w zw. z art. 66 u.r.z.s. i art. 153 p.p.s.a., ponieważ w sprawie występują przesłanki do stwierdzenia nieważności orzeczenia PZON.
We wskazanej wyżej decyzji z [...] lipca 2021 r. MRiPS wyjaśnił, że w ocenie organu odwoławczego WZON słusznie odmówił stwierdzenia na wniosek odwołującego nieważności orzeczenia PZON z [...] maja 2012 r. w sprawie stopnia niepełnosprawności. WZON w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, w ocenie organu odwoławczego, szczegółowo odniósł się do zarzutów podniesionych we wniosku o stwierdzenie nieważności, wykazując w sposób wyczerpujący, że po analizie dokumentacji zgromadzonej w sprawie nie można stwierdzić, iż wydanie orzeczenia o niezaliczeniu wnioskodawcy do stopnia niepełnosprawności nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa. MRiPS wskazał, że dokonując oceny przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji wziął pod uwagę obowiązujące w dacie wydania kwestionowanego orzeczenia przepisy procesowe i materialne, w szczególności przepisy u.r.z.s. i r.s.o.n., a także dokonał analizy zgromadzonych w sprawie dokumentów, w tym dokumentacji medycznej, w szczególności: wniosku w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności lub ponowne ustalenie stopnia niepełnosprawności złożonego przez wnioskodawcę (data wpływu do PZON - 18 kwietnia 2012 r.), oceny stanu zdrowia osoby zainteresowanej wystawionej przez lekarza przewodniczącego składu orzekającego [...] maja 2012 r., oceny zawodowej dla potrzeb postępowania o ustalenie stopnia niepełnosprawności oraz rehabilitacji zawodowej z [...] maja 2012 r., protokołu z posiedzenia składu orzekającego PZON z [...] maja 2012 r. i akt postępowania orzeczniczego prowadzonego przed tym organem. Na podstawie całości zgromadzonej dokumentacji ustalone zostało, że wnioskodawca cierpi na następujące schorzenia: choroba zwyrodnieniowa kręgosłupa, blok kostny na poziomie kręgosłupa szyjnego C3-C4, zespół szyjny dający bóle głowy, guzki Schmorla w odcinku C7-Th4, choroba Scheuermanna, bóle grzbietu, dyskopatia L4-S1 i zespół bólowy lędźwiowy objawowy. Według zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia wydanego dla potrzeb PZON z 4 kwietnia 2012 r., chory wymaga okresowej rehabilitacji i podawania leków, a rokowanie co do wyleczenia lekarz lecząca określiła jako ostrożne. Wpisy w dokumentacji z lat 2003 - 2012 wskazują na występowanie nawracających dolegliwości bólowych kręgosłupa, leczonych farmakologicznie niesteroidowymi lekami przeciwzapalnymi i rozluźniającymi mięśnie oraz występowanie czasowej niezdolności do pracy. W załączonej dokumentacji, jak zauważył organ, nie odnaleziono informacji o leczeniu szpitalnym, ani dokumentacji z prowadzonej rehabilitacji, o której mowa w zaświadczeniu z 4 kwietnia 2012 r. Wstępnej weryfikacji dokumentacji medycznej dołączonej do wniosku z 18 kwietnia 2012 r. w zakresie jej kompletności oraz konieczności jej uzupełnienia o badania potwierdzające rozpoznaną chorobę zasadniczą, jak również określenia specjalności lekarza przewodniczącego składu orzekającego dokonał lekarz specjalista w zakresie neurologii – A. S.. Lekarz ten ustalił, że załączona do wniosku dokumentacja jest kompletna i wskazał, że lekarzami o specjalności odpowiedniej do rozpoznanych schorzeń osoby zainteresowanej są lekarze o następujących specjalnościach: ortopeda oraz neurolog. W wypełnionej odręcznie "Ocenie stanu zdrowia osoby zainteresowanej wystawionej przez lekarza przewodniczącego składu orzekającego" przewodniczący składu orzekającego w PZON, lekarz specjalista w zakresie ortopedii i traumatologii, J. D., jako rozpoznanie choroby zasadniczej ustalił chorobę Scheuermanna, zaś jako choroby współistniejące wskazał alergię i zespół bólowy. W opisie badania podmiotowego lekarz odnotował, że orzekany podaje ból kręgosłupa lędźwiowego i alergię, a w punkcie oceny stanu zdrowia dotyczącym badania przedmiotowego przewodniczący składu wpisał wartości odnoszące się do parametrów wzrostu i wagi wnioskodawcy oraz odnotował dodatni objaw Lasequa po stronie lewej przy 40 stopniach. W punkcie 6 oceny stanu zdrowia lekarz wskazał na brak konieczności wykonania badań dodatkowych, hospitalizacji, konsultacji specjalistycznych w celu wydania orzeczenia, natomiast w punkcie 7 przedmiotowej oceny, dotyczącym określenia rodzaju i zakresu ograniczeń spowodowanych naruszoną sprawnością organizmu, wynikających z rozpoznania choroby zasadniczej i chorób współistniejących, lekarz ustalił brak ograniczeń. Następnie lekarz przewodniczący składu wpisał dokonane w sprawie rozstrzygnięcie, tj. ustalenie braku niepełnosprawności, a w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia wpisał, iż nie stwierdził stopnia niepełnosprawności zgodnie z jego definicją. Z treści oceny zawodowej dla potrzeb postępowania o ustalenie stopnia niepełnosprawności oraz rehabilitacji zawodowej sporządzonej [...] maja 2012 r. przez doradcę zawodowego - członka składu orzekającego, A.C. wynikała z kolei w zakresie ogólnej oceny perspektyw zawodowych pod kątem zatrudnienia zdolność do zatrudnienia, brak ograniczeń w zatrudnieniu, brak wymogu szkolenia zawodowego lub przekwalifikowania oraz brak wskazań do uczestnictwa w warsztatach terapii zajęciowej. W punkcie oceny dotyczącym występowania trudności w pełnieniu ról społecznych w zakresie samoobsługi i samodzielnego zaspokajania potrzeb życiowych doradca odnotował zaś, że wnioskodawca jest osobą samodzielną. Zalecanym rodzajem miejsca pracy jest otwarty rynek pracy. Proponowanym przez doradcę zawodowego rozstrzygnięciem był brak stopnia niepełnosprawności. MRiPS podniósł, że po analizie całości dokumentacji sprawy należy stwierdzić, że zarówno dokumentacja medyczna załączona do wniosku z 18 kwietnia 2012 r., jak i dokumentacja powstała na posiedzeniu składu orzekającego, tj. ocena stanu zdrowia osoby zainteresowanej wystawiona przez lekarza przewodniczącego składu orzekającego i ocena zawodowa dla potrzeb postępowania o ustalenie stopnia niepełnosprawności oraz rehabilitacji zawodowej wskazywały jednoznacznie, iż schorzenia na jakie cierpi wnioskodawca skutkują u niego dolegliwościami bólowymi, koniecznością okresowego stosowania farmakoterapii oraz były podstawą ustalenia czasowej niezdolności do pracy, dokumentacja ta nie wskazywała jednakże na istnienie naruszenia sprawność organizmu i ograniczeń w funkcjonowaniu w takim stopniu, który skutkowałby u wnioskodawcy w sposób istotny obniżeniem zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną, czy też skutkowałby ograniczeniami w pełnieniu ról społecznych, dającymi się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne. Wnioskodawca jest osobą samodzielną i nie wymaga opieki ani pomocy innych osób w pełnieniu ról społecznych w rozumieniu przepisów r.s.o.n. Powyższe ustalenia, zdaniem organu odwoławczego, pozostają w zgodzie z treścią wniosku w sprawie wydania orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z [...] kwietnia 2012 r., w którym wnioskodawca wskazał, że w zakresie wykonywania czynności samoobsługowych, poruszania się w środowisku oraz prowadzenia gospodarstwa domowego jest samodzielny oraz zbędne jest w jego przypadku korzystanie ze sprzętu rehabilitacyjnego. Do analogicznych wniosków doprowadziła lekarza przewodniczącego składu orzekającego analiza dokumentacji medycznej i badanie bezpośrednie wnioskodawcy. Skład orzekający rozpatrujący wniosek o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności nie stwierdził w tych warunkach występowania u orzekanego przesłanek kwalifikacji do osób niepełnosprawnych i wydał rozstrzygnięcie o niezaliczeniu orzekanego do stopnia niepełnosprawności. Od wydanego orzeczenia wnioskodawca nie odwołał się, wobec czego podważane orzeczenie z [...] maja 2012 r. stało się ostateczne. Odnosząc się do zarzutu dotyczącego niewłaściwego wyznaczenia na lekarza przewodniczącego składu orzekającego lekarza nie posiadającego łącznie dwóch specjalizacji, tj. jednocześnie specjalizacji z zakresu ortopedii i neurologii, MRiPS wyjaśnił, że zwrócić uwagę należy na fakt, iż lekarz dokonująca wstępnej weryfikacji dokumentacji medycznej miała pełny wgląd do całości złożonej dokumentacji medycznej, w tym do historii choroby leczenia ambulatoryjnego. Schorzeniem rozpoznanym i stanowiącym jednocześnie podstawę do wydania orzeczeń o czasowej niezdolności do pracy była we wskazanych przy udzielanych wnioskodawcy świadczeniach jednostka chorobowa o symbolu: M51 - Inne choroby krążka międzykręgowego, a więc schorzenie zaklasyfikowane według Międzynarodowej Statystycznej Klasyfikacji Chorób i Problemów Zdrowotnych (ICD-10) do grupy Choroby układu mięśniowo-szkieletowego i tkanki łącznej (M00-M99). W związku z powyższym lekarz dokonująca wstępnej analizy prawidłowo wskazała wśród wymienionych na formularzu wstępnej oceny wniosku specjalności lekarskich zarówno lekarza ortopedę, jak i neurologa, jako specjalizacje lekarskie właściwe do orzekania w schorzeniach wnioskodawcy. Nietrafnym, zdaniem organu, pozostaje zarzut, że w sprawie przewodniczącym składu orzekającego ustanowiony powinien był być lekarz specjalista również z zakresu neurologii. Podobnie MRiPS ocenił zarzut, że dołączona do akt sprawy dokumentacja medyczna, ze szczególnym uwzględnieniem zaświadczenia lekarskiego, nie jest tożsama z pkt. 4 formularza oceny stanu zdrowia (rozpoznaniem zasadniczym) dokonanym przez lekarza na posiedzeniu składu orzekającego PZON oraz treścią protokołu, w którym pominięto inne rozpoznane przez lekarza przewodniczącego składu orzekającego choroby współistniejące (alergię i zespół bólowy), co może wskazywać zdaniem odwołującego podejrzenie możliwości dokonania przez lekarza lub innego członka składu orzekającego PZON poświadczenia nieprawdy w dokumentach urzędowych. W odniesieniu do protokołu z posiedzenia składu orzekającego organ odwoławczy wyjaśnił, że obowiązujące przepisy nie nakładają na skład orzekający obowiązku umieszczania w treści protokołu wszystkich rozpoznań chorób. W kontekście różnic pomiędzy dokumentacją medyczną a treścią dokumentów wytworzonych na posiedzeniu składu nie można mówić o poświadczeniu nieprawdy, albowiem nie wszystkie informacje o schorzeniach, na które cierpi osoba orzekana, mają tożsame znaczenie orzecznicze. W procesie orzekania, jak podkreślił organ odwoławczy, rola lekarza członka zespołu do spraw orzekania o niepełnosprawności jest inna niż rola lekarza leczącego pacjenta i ta różnica w sposobie działania klinicysty oraz lekarza członka zespołu orzekającego może być niedostrzegana przez osoby wnioskujące o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Odnosząc się natomiast do podniesionej przez stronę kwestii wyniku badania TK kręgosłupa lędźwiowo-krzyżowego z 5 marca 2012 r., MRiPS wyjaśnił, że z akt sprawy wynika, iż badanie to nie zostało przez stronę załączone do wniosku złożonego do PZON z 18 kwietnia 2012 r., stąd zarzuty wiążące się z możliwością poświadczania nieprawdy przez członków składu orzekającego w dokumentach urzędowych nie wydaje się trafne, a przy tym MRiPS nie jest organem właściwym do dokonania tego rodzaju oceny. Organ odwoławczy wyjaśnił jednocześnie, że czynności ogłoszenia treści orzeczenia na posiedzeniu składu orzekającego, o której mowa w § 11 ust. 1 r.s.o.n., nie należy utożsamiać z czynnością ustnego ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 67 ust. 2 pkt 5 k.p.a. Mając na uwadze zarzut odwołującego w przedmiocie niewystarczającego i nieprawidłowego uzasadnienia orzeczenia z [...] maja 2012 r., organ odwoławczy stwierdził, że uzasadnienie orzeczenia nie jest wyczerpujące merytorycznie, jednak nie można uznać, iż nie odpowiada dyspozycji § 13 ust. 4 r.s.o.n., zgodnie z brzmieniem którego uzasadnienie orzeczenia o ustaleniu lub odmowie ustalenia niepełnosprawności, stopnia niepełnosprawności lub o wskazaniach do ulg i uprawnień powinno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które uznano za istotne w sprawie i udowodnione, dokumentów potwierdzających ustalenie lub odmowę ustalenia niepełnosprawności, stopnia niepełnosprawności lub wskazań do ulg i uprawnień. Odnosząc się natomiast do zarzutu odwołującego, że orzeczenie PZON nie zawiera odmowy ustalenia stopnia niepełnosprawności lecz zawiera postanowienie (zamiast orzeczenia) o niezaliczeniu (bez podania kogo) do stopnia niepełnosprawności organ wyjaśnił, że przedmiotowe orzeczenie wydane zostało według wzoru jaki stosowany jest w zespołach do spraw orzekania o niepełnosprawności i zawiera wszystkie elementy, o których mowa w § 13 ust. 2 r.s.o.n. Organ wyjaśnił również, że orzeczenie PZON nie zawiera odmowy ustalenia stopnia niepełnosprawności, ponieważ określenie "odmowa ustalenia stopnia niepełnosprawności" jest zamieszczana tylko i wyłączenie w orzeczeniach wydawanych w trybie określonym w § 15 ust. 2 r.s.o.n. Orzeczenie wydane wobec wnioskodawcy nie stanowiło orzeczenia wydawanego w trybie dotyczącym zmiany stanu zdrowia, a więc nie mogło zawierać wskazanego sformułowania. MRiPS wyjaśnił też, że orzeczenie z [...] maja 2012 r. nie zawiera przypisanych do wnioskodawcy elementów w pkt. II-V oraz wskazań, gdyż ich ustalenia dokonuje się jedynie w odniesieniu do osób niepełnosprawnych zaliczonych do niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności, co w rozpatrywanej sprawie nie miało miejsca. Ponadto, z rozstrzygnięcia z [...] maja 2012 r. w sposób oczywisty wynika, jak przyjął organ, że orzeczenie dotyczy wnioskodawcy jako strony postępowania, nie budzi również zastrzeżeń podstawa prawna orzeczenia z [...] maja 2012 r., która odnosi się do postępowania w przedmiocie zaliczenia do osób niepełnosprawności i kwalifikacji do poszczególnych stopni niepełnosprawności. Organ odwoławczy podniósł również, że w postępowaniu toczącym się w trybie nieważnościowym organ nie rozstrzyga o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym, lecz jego działanie ukierunkowane jest wyłącznie na kontrolę aktu administracyjnego w aspekcie wystąpienia przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Organ rozpatrując sprawę w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji opiera się na materiale dowodowym, który posłużył do wydania badanego aktu. Charakter postępowania co do zasady uniemożliwia zatem gromadzenie nowych dowodów i czynienie nowych ustaleń faktycznych w sprawie. Organ podkreślił, że jak wynika z akt sprawy, pismem z 13 kwietnia 2021 r. WZON na podstawie art. 10 k.p.a. poinformował wnioskodawcę o wyznaczeniu terminu na wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań do 28 kwietnia 2021 r. Zwrotne potwierdzenie odbioru ww. pisma potwierdza, że wnioskodawca odebrał je 20 kwietnia 2021 r., jednak nie skorzystał z przysługującego mu prawa.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję MRiPS z [...] lipca 2021 r. złożył K. K., zaskarżając ją w całości i wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, jak i stwierdzenie nieważności poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, stosownie do art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., gdyż zachodzą przyczyny określone w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ewentualnie ich uchylenie jako wydanych z naruszeniem prawa materialnego i procesowego, w szczególności - art. 6, art. 7, art. 7a, art. 7b, art. 8, art. 9, art. 10, art. 11, art. 12, art. 19, art. 73, art. 75, art. 77, art. 80, art. 81a, art. 107 k.p.a. oraz aet. 7 Konstytucji, a także § 13 (szczególnie - § 13 ust. 2 pkt 8), § 19, § 33 r.s.o.n. i § 11 ust. 1 r.s.o.n. w zw. z art. 67 ust. 2 pkt 5 w zw. z art. 68 k.p.a. i art. 66 u.r.z.s. oraz art. 153 p.p.s.a., albowiem w sprawie nie występują przesłanki do odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia PZON. Skarżący wniósł o zobowiązanie przez Sąd organu do wydania w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się wyroku decyzji stwierdzającej nieważność orzeczenia PZON z [...] maja 2012 r. lub dokonanie przez Sąd takiego rozstrzygnięcia, wraz ze stwierdzeniem, że wydanie obu zaskarżonych aktów administracyjnych nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa.
Powyższe zrzuty skarżący rozwinął w obszernym uzasadnieniu skargi.
W odpowiedzi na skargę MRiPS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu podjętej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji z [...] lipca 2021 r. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja MRiPS odmawiająca stwierdzenia nieważności orzeczenia PZON z [...] maja 2012 r. nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie lub też stwierdzenie jej nieważności.
Zainicjowane wnioskiem skarżącego postępowanie, w ramach którego została dokonana kontrola orzeczenia prowadzącego do niezaliczenia skarżącego do stopnia niepełnosprawności, jest postępowaniem nadzwyczajnym ukierunkowanym na zbadanie, czy oceniana decyzja jest obarczona wadliwością kwalifikowaną w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a. Dopuszczalność stwierdzenia nieważności decyzji jest warunkowana wyłącznie faktem wystąpienia jednej z wad enumeratywnie określonych w ww. przepisie. Powyższe powoduje, że we wskazanym trybie nie prowadzi się postępowania mającego zastąpić i naprawić pierwotne działanie organu, którego decyzja jest badana, bądź też poddać weryfikacji wszelkie błędy tak postępowania zwykłego, jak i wydanej w nim decyzji. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 § 1 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej i ze względu na jego przedmiot organ nadzoru ocenia wyłącznie, czy w świetle zgromadzonego w postępowaniu zwykłym materiału dowodowego i obowiązujących w dacie podjęcia decyzji przepisów prawa jest ona dotknięta wadami skutkującymi jej nieważnością (por. wyrok NSA z 27 kwietnia 2020 r. sygn. II OSK 2129/19). Nie jest tym samym dopuszczalne, by organ nadzoru, wydając swoje rozstrzygnięcie, dokonywał nowych, bądź dodatkowych ustaleń faktycznych zorientowanych na rozpatrzenie sprawy zakończonej sporną decyzją, jak również nie jest uprawniony do kwestionowania stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją ostateczną poddaną weryfikacji organu nadzoru ze względu wyłącznie na inną ocenę, jaką należałoby przypisać zebranemu materiałowi dowodowemu.
Tego rodzaju wniosek, jak uznaje Sąd, wypływa z samych reguł oceny naruszenia przepisu prawa materialnego lub procesowego, do jakiego może dojść w postępowaniu zwykłym przy załatwianiu sprawy administracyjnej. Rozumienie na gruncie art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. wady rażącego naruszenia prawa musi zostać wyznaczone w sposób odpowiadający funkcji instytucji procesowej, w ramach której dokonywana jest weryfikacja decyzji ostatecznej. Jak się przyjmuje w dotychczasowym ugruntowanym orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z 16 grudnia 2020 r. sygn. II OSK 1368/18; wyrok NSA z 22 września 2020 r. sygn. II OSK 2068/18; wyrok NSA z 17 grudnia 2019 r. sygn. II OSK 3270/18; wyrok NSA z 25 października 2019 r. sygn. II OSK 3061/17; wyrok NSA z 5 lutego 2019 r. sygn. II OSK 598/17; wyrok NSA z 18 września 2018 r. sygn. II OSK 2392/16), o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu powołanego przepisu, powinny decydować łącznie rozważone trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony, oraz skutki, które wywołuje decyzja. Oczywistość naruszenia prawa polega na rzucającej się w oczy sprzeczności pomiędzy treścią rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną, a więc chodzi o sytuację, gdy istnienie tej sprzeczności da się ustalić poprzez proste ich zestawienie. W sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który nie wymaga dla ustalenia jego znaczenia stosowania złożonych dyrektyw interpretacyjnych. Natomiast skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że nie budzi jego wątpliwości prawidłowość zaskarżonej decyzji z [...] lipca 2021 r., powyższe jest bowiem wynikiem poprawności ustaleń faktycznych i prawnych przyjętych w kontrolowanej sprawie przez MRiPS. Pozostają one zgodne z art. 156-158 k.p.a., którym to przepisom organ odwoławczy nadał w sprawie prawidłowe znaczenie. Nie może budzić wątpliwości również zgodność kontrolowanego aktu i aktu go poprzedzającego z dyspozycją art. 153 p.p.s.a., uwzględniając, że w dacie ponownego rozpatrywania sprawy po uchyleniu decyzji MRPiPS z [...] maja 2020 r. i poprzedzającej ją decyzji WZON z [...] grudnia 2019 r. w świetle zmienionej treści § 19 ust. 3 pkt 4 r.s.o.n. do wydania decyzji w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczeń, o których mowa w § 2 r.s.o.n., upoważniony został przewodniczący wojewódzkiego zespołu oraz sekretarz. Organy zobowiązane zostały również we wskazaniach co do dalszego postępowania zapewnić skarżącemu czynny udział w każdym stadium postępowania nadzorczego, a przed wydaniem decyzji umożliwić mu wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań, stosownie do treści art. 10 § 1 k.p.a. Zostało to w wymagany sposób zrealizowane zarówno przez WZON przed wydaniem decyzji z [...] kwietnia 2021 r. (zawiadomienie o prawie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań z 13 kwietnia 2021 r. doręczone wnioskodawcy 20 kwietnia 2021 r., k. 43), jak i w toku postępowania odwoławczego (powiadomienie z 16 czerwca 2021 r. doręczone wnioskodawcy 29 czerwca 2021 r., k. 72). Pismo skarżącego z 7 lipca 2021 r. stanowiące wyjaśnienie, w jakim zakresie zebranie materiału dowodowego przez odwołującego jest w jego ocenie efektem jego własnego działania oraz pismo z tego samego dnia wzywające MRiPS do usunięcia naruszenia prawa, z którym łączyło się żądanie bezzwłocznego załatwienia sprawy (k. 74-75), zdaniem Sądu, nie mogą być odczytywane inaczej, niż jak potwierdzenie, że w ocenie skarżącego zgromadzony materiał dowodowy jest kompletny, a organ orzekający zapoznany z treścią żądania wnioskodawcy i wszystkimi podnoszonymi przez niego argumentami powinien rozstrzygnąć o zasadności tego żądania w formie procesowej poprzez wydanie w toku instancji decyzji załatwiającej sprawę co do istoty (art. 104 § 1 w zw. z art. 138 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a.). Przed wydaniem decyzji organ nie nadesłał skarżącemu metryki sprawy w trybie art. 73 k.p.a., ponieważ tego rodzaju żądanie nie zostało złożone w toku postępowania następującego po wydaniu wyroku z 2 listopada 2020 r. sygn. VII SA/Wa 1306/20. Zamieszczony w skardze wniosek o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji WZON Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązany był potraktować jako w całości nieuprawniony, jeżeli jego podstawą było twierdzenie, że wskazane decyzje zostały wydane z wadą kwalifikowaną (art. 156 § 1 pkt 4 w zw. z art. 28 i art. 29 k.p.a.), a tę ocenę miałoby potwierdzać to, że akty te zostały skierowane do podmiotów niebędących stroną w sprawie – odpowiednio WZON i PZON. Znaczenie przypisywane przez skarżącego wymienieniu WZON w rozdzielniku decyzji MRiPS, natomiast w decyzji wydanej przez WZON – PZON pozostaje oczywiście błędne, albowiem tego działania w żaden sposób nie można łączyć z wystąpieniem przypadku opisanego w art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a. zorientowanego na ukształtowanie decyzją sytuacji prawnej podmiotu niepozostającego stroną w sprawie.
Nie można zarzucić MRiPS błędu w ocenie okoliczności faktycznych i prawnych uzasadniających podjęte rozstrzygnięcie, ponieważ poddając kontroli decyzję WZON odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia z [...] maja 2012 r., organ właściwie rozważył wszystkie kwestie wpływające na wynik kontroli legalności aktu, którym rozpoznana została sprawa uznania skarżącego za niepełnosprawnego i wyznaczenia stopnia tejże niepełnosprawności. Zdaniem Sądu, w pełni zasadne jest stanowisko MRiPS, że decyzja PZON miała swoje wystarczające oparcie w przepisach prawa, w szczególności nie można jej zarzucić, odmiennie niż przyjmuje to stanowisko wyrażone we wniosku o stwierdzenie nieważności, a następnie w odwołaniu od decyzji WZON, uchybienia zasadom kształtującym proces orzekania o niepełnosprawności.
O zaliczeniu osoby do danego stopnia niepełnosprawności decydujące znaczenie mają kryteria medyczne i przesłanką umożliwiającą zakwalifikowanie danej osoby - z uwagi na jej stan zdrowia i ograniczenie sprawności organizmu - do znacznego, umiarkowanego lub lekkiego stopnia niepełnosprawności (art. 3 ust. 1 pkt 1-3 u.r.z.s.), jest naruszenie sprawności organizmu, które co najmniej powoduje w sposób istotny obniżenie zdolności do wykonywania pracy, w porównaniu do zdolności, jaką wykazuje osoba o podobnych kwalifikacjach zawodowych z pełną sprawnością psychiczną i fizyczną, lub mająca ograniczenia w pełnieniu ról społecznych dające się kompensować przy pomocy wyposażenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze lub środki techniczne niezdolność tej osoby do samodzielnej egzystencji (art. 4 ust. 3 u.r.z.s.). Standardy w zakresie kwalifikowania oraz postępowania dotyczącego orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności określone zostały w r.s.o.n. Konieczne elementy tego postępowania zostały wskazane w § 33 tego aktu i nie budzi wątpliwości przyjęta przez organ nadzoru ocena, że czynności przeprowadzone wobec złożenia przez skarżącego wniosku z 18 kwietnia 2012 r., mając związek z zebraniem materiału dowodowego dotyczącego naruszenia sprawności organizmu wnioskodawcy, możliwości jego funkcjonowania w życiu codziennym i pełnienia ról społecznych, spełniały prawne wymagania, albowiem obejmowały dokonanie przez lekarza wyznaczonego przez przewodniczącego zespołu wstępnej weryfikacji złożonej dokumentacji, o której mowa w § 6 ust. 2 r.s.o.n, w zakresie kompletności oraz konieczności jej uzupełnienia o badania potwierdzające rozpoznaną chorobę zasadniczą, a także określenie specjalności przewodniczącego składu orzekającego odpowiedniej do rozpoznanych schorzeń wnioskodawcy, powołanie składu orzekającego do rozpoznania wniosku i wydania orzeczenia, określonego w § 7 ust. 1 r.s.o.n., jak też kompleksowe udokumentowanie stanu zdrowia i sytuacji społecznej wnioskodawcy jako zainteresowanego.
Wbrew odmiennej ocenie skarżącego, określenie specjalności przewodniczącego składu orzekającego przez lekarza specjalistę w zakresie neurologii – A.S. nie może być traktowane jako wada mogąca skutkować stwierdzeniem nieważności orzeczenia, albowiem w decyzji wskazującej lekarza o specjalności w zakresie ortopedii lub neurologii trudno dostrzec rażące naruszenie § 19 ust. 2 r.s.o.n., uwzględniając trafną argumentację organu określającą związek pomiędzy rodzajem specjalizacji lekarskiej a chorobą zasadniczą odwołującego. Z wstępnej analizy wniosku, zdaniem Sądu, nie wynika, by przewodniczący składu orzekającego zobowiązany był legitymować się łącznie wskazanymi wyżej specjalnościami, jak błędnie odczytuje jej treść skarżący. Jakkolwiek przyjmuje on, że głównym jego schorzeniem były "sprawy neurologiczne", to nie znalazło to potwierdzenia w ocenie rozpoznanych schorzeń, której to oceny w świetle zgromadzonej dokumentacji nie można traktować jako równoważnej jednoznacznemu zanegowaniu wniosków wypływających z tejże dokumentacji. Konsekwencją powyższego jest ocena potwierdzająca prawidłowość procedowania w kontrolowanym postępowaniu przez zespół, w składzie którego zasiadał lekarz specjalista w zakresie ortopedii i traumatologii J.D.
Sąd w całości podziela wnioski zamieszczone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, które nie dają podstaw, by sporządzoną przez PZON dokumentację, mającą na celu udokumentowanie w sposób określony w r.s.o.n. stanu zdrowia i sytuacji społecznej wnioskodawcy, traktować jako posiadającą braki w stopniu nakazującym podstawę faktyczną orzeczenia uznać za rażąco sprzeczną z wymaganiami ciążącymi na PZON. Akcentowana przez skarżącego niekompletność akt postępowania orzeczniczego i zastrzeżenia do treści protokołu sporządzonego z posiedzenia PZON, w tym do oceny stanu zdrowia pod kątem jej szczegółowości i trafności zamieszczonych w niej twierdzeń jako nie w pełni adekwatnych do zebranego materiału dowodowego dotyczącego naruszenia sprawności organizmu wnioskodawcy nie mają związku, zdaniem Sądu, z kwestiami, które mogą rzutować na legalność orzeczenia badaną w trybie zainicjowanym wnioskiem skarżącego z 6 kwietnia 2017 r. Rażące naruszenie przepisów normujących postępowanie wyjaśniające przybiera taką kwalifikację wyłącznie w razie podjęcia aktu z pominięciem czynności dowodowych wymaganych do dokonania subsumpcji przepisów stanowiących podstawę prawną jego wydania albo dopuszczenia się oczywistych uchybień procesowych, które są szczególnie poważne, dotyczą obligatoryjnych elementów postępowania dowodowego i których znaczenie dla sposobu rozstrzygnięcia oddziałuje w sposób bezpośredni na jego treść. Biorąc pod uwagę nadzwyczajny tryb postępowania, w którym orzekał MRiPS, słuszne jest stanowisko organu, że nie można orzeczeniu PZON zarzucić rażącego naruszenia przepisów normujących jego wydanie. W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że budzi jego zdumienie brak reakcji organu nadzoru na fakty wynikające z dowodów w postaci dokumentów świadczących na jego korzyść, nie da się jednakże nie dostrzec, że skarżący nie skorzystał z ustawowo mu przysługującego odwołania od orzeczenia PZON do WZON, jak też poddania orzeczenia nieuwzględniającego jego zastrzeżeń do przeprowadzonej procedury ustalenia stopnia niepełnosprawności ewentualnej kontroli sądowej sprawowanej przez sąd ubezpieczeń społecznych, który mógłby dokonać pogłębionego ustalenia sprawności organizmu skarżącego z udziałem biegłych i w następstwie tego korekty merytorycznej zaskarżonego orzeczenia. Uruchomiony przez skarżącego wnioskiem z 6 kwietnia 2017 r. tryb nadzwyczajny, co zostało już wcześniej zauważone, nie stanowi kolejnej instancji orzeczniczej, służąc eliminacji z obiegu prawnego rozstrzygnięć administracyjnych dotkniętych jedynie najcięższymi wadami prawnymi, których – jak uznaje Sąd – zaskarżone orzeczenie z [...] maja 2012 r. na płaszczyźnie merytorycznej jest pozbawione.
Zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, również prawidłowość formalna ww. orzeczenia z punktu widzenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. nie została skutecznie w sprawie zakwestionowana. W całości niezasadna jest próba wykazania, że do ogłoszenia orzeczenia PZON w ogóle nie doszło, a przez to zaskarżone orzeczenie nie weszło do obrotu prawnego, albowiem czynność taka nie została potwierdzona w protokole posiedzenia przeprowadzonego [...] maja 2012 r. W świetle § 11 ust. 1 r.s.o.n., przewodniczący składu orzekającego ogłasza na posiedzeniu treść orzeczenia o niepełnosprawności lub stopniu niepełnosprawności, która to czynność, zdaniem Sądu, sprowadza się do ujawnienia, co w oparciu o dostępną dokumentację i badania osoby zainteresowanej skład orzekający będący organem kolegialnym postanowił. Z treści włączonego do akt protokołu (k. 57-59) wynika, że taka decyzja została przez skład orzekający w kontrolowanym postępowaniu względem skarżącego jako zainteresowanego przyjęta, formalnie przez przewodniczącego ujawniona, a w następstwie tego zaprotokołowana, co potwierdza podpisany przez lekarza specjalistę w zakresie ortopedii i traumatologii J. D. i doradcę zawodowego A. C. protokół z posiedzenia. Powołanie art. 67 § 2 pkt 5 k.p.a. powyższej oceny w żaden sposób nie może zmienić. Przepis ten nie znajdował bowiem zastosowania w niniejszej sprawie, uwzględniając, że konieczne jest rozróżnienie czynności zaprotokołowania przebiegu posiedzenia, na którym dochodzi do rozpoznania sprawy zaliczenia zainteresowanego do osób niepełnosprawnych materializującego się w wydawanym orzeczeniu doręczanym zainteresowanemu nie później niż w terminie 14 dni od dnia posiedzenia (§ 13 ust. 5 r.s.o.n.) od załatwienia sprawy administracyjnej ustnie lub podjęcia w ten sam sposób przez organ administracji innych czynności prawnie doniosłych, które musząc pozostawić po sobie jakikolwiek ślad, podlegają utrwaleniu na piśmie w formie zaprotokołowania faktu ich wystąpienia. Jakkolwiek skarżący uznaje, że poczynione przez niego szczegółowe rozważania odnośnie do kodeksowej zasady pisemności i jej wpływu na przebieg postępowania w sprawie stopnia niepełnosprawności mają znaczenie fundamentalne dla oceny legalności orzeczenia PZON, to Sąd tego wniosku nie podziela, przyjmując, że objęte wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenie podjęte na posiedzeniu z [...] maja 2012 r., na którym skarżący był obecny, weszło do obrotu prawnego i jako akt istniejący mogło stanowić przedmiot wypowiedzi organu nadzoru w zaskarżonej decyzji.
Wbrew odmiennej ocenie skarżącego, ww. orzeczenie posiada uzasadnienie, o którym mowa w § 13 ust. 4 r.s.o.n., brak jest równocześnie powodów, by zgodzić się ze skarżącym, że forma zamieszczonego w nim rozstrzygnięcia jako nieodpowiadająca w sposób rażący prawu powinna skutkować wyeliminowaniem orzeczenia z obrotu prawnego. Strona uznaje, że kwestionowane orzeczenie nie zawiera odmowy ustalenia stopnia niepełnosprawności, lecz "zawiera postanowienie (zamiast orzeczenia) o niezaliczeniu (bez podania kogo) do stopnia niepełnosprawności, co z pewnością nie jest ze sobą tożsame i bez wątpienia stanowi rażące naruszenie prawa" (skarga, s. 13). Ponadto kwestionowane orzeczenie ma nie zawierać symbolu przyczyny niepełnosprawności, okresu, na jaki orzeczono stopień niepełnosprawności, daty lub okresu powstania niepełnosprawności, daty lub okresu powstania ustalonego stopnia niepełnosprawności. Do tych kwestii poprawnie odniósł się w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji MRiPS, co w przypadku akceptacji stanowiska organu sprawia, że nie zachodzi potrzeba powtórzenia przez Sąd tejże argumentacji.
W związku z wolą wyeliminowania z obrotu prawnego orzeczenia PZON można zrozumieć intencje skarżącego podejmującego próbę łączenia wadliwości orzeczenia z jakiegokolwiek rodzaju uchybieniami, w tym drobiazgowego analizowania przeróżnych kwestii o charakterze faktycznym lub prawnym, prowadzącego również do doszukiwania się błędu w okolicznościach, które za błąd nie sposób uznać lub budzić to może określony poziom wątpliwości. Sąd odnośnie do tego działania musiał mieć jednakże na uwadze, że przywołane wcześniej rozumienie rażącego naruszenia prawa pozwala na eliminację ze skutkiem ex tunc tylko takich aktów administracyjnych, których treść stanowi jednoznaczne zaprzeczenie stanu prawnego sprawy, o oczywistym charakterze. Nie chodzi tu zatem o uchybienia i mankamenty dotyczące procesu podejmowania aktu administracyjnego i wadliwości odnoszące się do jego treści oparte na wyprowadzaniu własnych wniosków na bazie przyjmowanego samodzielnie przez skarżącego znaczenia normatywnego stosowanych przepisów, dostrzegania w analizowanych regulacjach prawnych błędów legislacyjnych, czy też na operowaniu oceną zupełności lub logiczności konkretnych zapisów stosowaną bez koniecznej powściągliwości. Jednym z przykładów tego ostatniego działania jest m.in. twierdzenie skargi, że jakkolwiek w orzeczeniu PZON znajduje się w części wstępnej wskazanie, że organ dokonał rozpatrzenia wniosku skarżącego z 18 kwietnia 2012 r. wraz z wyraźnym określeniem jego imienia i nazwiska, miejsca i daty jego urodzenia i innych danych go należycie identyfikujących (PESEL, rodzaj i numer dokumenty tożsamości oraz adres zamieszkania), to użycie w sentencji sformułowania "postanawia nie zaliczyć do stopnia niepełnosprawności" bez wskazania kogo to dotyczy, chociażby przez użycie zaimka "jego", nakazuje przyjąć, że nie wiadomo jakiej osoby zainteresowanej orzeczenie PZON z [...] maja 2012 r. dotyczy. Podobnie rzecz się ma z pogłębionym argumentowaniem, że dokument, w którym organ "postanowił" nie zaliczyć wnioskodawcy do stopnia niepełnosprawności nie powinien nosić tytułu "orzeczenie o niepełnosprawności".
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżona decyzja z [...] lipca 2021 r. nie uchybia powołanym w skardze przepisom. MRiPS w kontrolowanej sprawie dokonał wystarczających dla rozstrzygnięcia ustaleń stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy, kierując się wymaganiami art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 156 § 1 i art. 158 § 1 k.p.a. Sąd nie uznaje, by w sprawie można było mówić o naruszeniu przez organ reguł procesowych oraz kodeksowych zasad ogólnych w stopniu wpływającym na wynik sprawy. Nie zachodziły w sprawie wątpliwości w rozumieniu art. 7a § 1 i art. 81a § 1 k.p.a., albowiem sprawa rozpatrywana nie należy do kategorii spraw, w których miałoby dojść do nałożenia na stronę obowiązku bądź ograniczenia lub odebrania stronie uprawnienia. Powody rozpatrzenia wniosku skarżącego w sposób prowadzący do odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia PZON zostały, zdaniem Sądu, w wystarczający sposób ujawnione przez MRiPS w treści uzasadnienia, które spełnia wymagania art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. Treść zamieszczonej argumentacji pozwala uznać, że organ odwoławczy w toku instancji ponownie rozpatrzył sprawę w jej całokształcie, poddał również weryfikacji w wymaganym zakresie zarzuty postawione przez skarżącego decyzji WZON z [...] kwietnia 2021 r. Jakkolwiek nie wszystkie kwestie traktowane przez stronę jako sporne stały się przedmiotem zindywidualizowanej wypowiedzi organu odwoławczego z racji wielości poruszonych zagadnień i ich niepełnego powiązania z przedmiotem postępowania wyznaczonym trybem weryfikacji orzeczenia PZON, to sytuacja ta nie ma wpływu na wynik sprawy, jako że nie prowadzi do stanu, w którym kwestie oddziałujące na kierunek rozstrzygnięcia pozostałyby poza uwagą MRiPS.
Kierując się powyższym, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI