VII SA/WA 2013/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-03-21
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęstwierdzenie nieważnościrażące naruszenie prawainteresy osób trzecichskarpazabezpieczenie terenusądownictwo administracyjnekontrola legalności

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję GINB, która uchyliła decyzję o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na budowę, uznając, że brak zabezpieczenia skarpy nie stanowi rażącego naruszenia prawa.

Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, zarzucając naruszenie przepisów o ochronie środowiska i interesów osób trzecich przez brak zabezpieczenia skarpy. Organ pierwszej instancji stwierdził nieważność decyzji, uznając naruszenie przepisów Prawa budowlanego. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił tę decyzję, uznając, że brak zabezpieczenia skarpy nie jest rażącym naruszeniem prawa, a nałożony obowiązek jej zabezpieczenia w przyszłości może usunąć skutki wadliwej decyzji. WSA oddalił skargę, podzielając stanowisko GINB.

Sprawa dotyczyła skargi S. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która uchyliła decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność pozwolenia na budowę wydanego przez Prezydenta Miasta K. Skarżący zarzucał naruszenie przepisów Prawa budowlanego i k.p.a., w szczególności brak zabezpieczenia skarpy, co miało naruszać jego interesy i prawo własności. Organ pierwszej instancji uznał, że projekt budowlany rażąco naruszył wymogi dotyczące ochrony interesów osób trzecich, ponieważ nie przewidywał budowy muru oporowego, co uniemożliwiało sąsiadowi realizację własnych zamierzeń inwestycyjnych. GINB uchylił tę decyzję, stwierdzając, że brak zabezpieczenia skarpy nie stanowi rażącego naruszenia prawa, a przepisy Prawa budowlanego nie nakazują wprost zmiany ukształtowania terenu. Podkreślono, że stwierdzenie nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa wymaga nie tylko oczywistego naruszenia przepisu, ale także uwzględnienia społeczno-gospodarczych skutków wadliwej decyzji. Ponadto, nałożenie na inwestora obowiązku zabezpieczenia skarpy w przyszłości przez PINB w decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, pozwoliło uznać, że wadę można usunąć. WSA oddalił skargę, uznając, że GINB prawidłowo zinterpretował pojęcie rażącego naruszenia prawa i że decyzja nie była obarczona taką wadą.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, brak zabezpieczenia skarpy nie stanowi rażącego naruszenia prawa, jeśli przepisy Prawa budowlanego nie przewidują wyraźnego nakazu lub zakazu w tym zakresie, a wadę można usunąć poprzez nałożenie obowiązku jej zabezpieczenia.

Uzasadnienie

Rażące naruszenie prawa wymaga nie tylko oczywistego naruszenia przepisu, ale także uwzględnienia społeczno-gospodarczych skutków decyzji. W przypadku braku zabezpieczenia skarpy, jeśli nałożono obowiązek jej wykonania w przyszłości, nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa, które uniemożliwiałoby pozostawienie decyzji w obrocie prawnym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (17)

Główne

PPSA art. 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

pkt 2 - rażące naruszenie prawa

PUSA art. 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Pomocnicze

Pr. bud. art. 28

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pr. bud. art. 33 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pr. bud. art. 34 § 4

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pr. bud. art. 36 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pr. bud. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Pr. bud. art. 5 § 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

pkt 6 - naruszenie uzasadnionych interesów osób trzecich

Pr. bud. art. 6

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

naruszenie uzasadnionych interesów osób trzecich

Pr. bud. art. 59 § 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 157 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 158 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 16 § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Brak rażącego naruszenia prawa przez pozwolenie na budowę, mimo braku zabezpieczenia skarpy, ponieważ wadę można usunąć poprzez nałożenie obowiązku jej zabezpieczenia. Naruszenie przepisów Prawa budowlanego nie było rażące, gdyż nie odnosiło się do konkretnego przepisu regulującego kwestię zmiany ukształtowania terenu i ochrony interesów osób trzecich w tym zakresie.

Odrzucone argumenty

Pozwolenie na budowę rażąco naruszyło wymogi wynikające z art. 5 ust. 1 pkt 6 i art. 6 Prawa budowlanego, ponieważ nie przewidywało budowy muru oporowego, co uniemożliwiło sąsiadowi realizację zamierzeń inwestycyjnych. Wykonane prace spowodowały powstanie skarpy pozbawiającej skarżącego możliwości zagospodarowania jego nieruchomości, co stanowi ograniczenie jego prawa własności.

Godne uwagi sformułowania

Kontrola sprawowana przez sądy administracyjne ma charakter legalnościowy, a nie merytoryczny. Rażące naruszenie prawa wymaga nie tylko oczywistego naruszenia przepisu, ale także uwzględnienia społeczno-gospodarczych skutków wadliwej decyzji. O rażącym naruszeniu prawa co do zasady można mówić wówczas, gdy pozostawienie w obrocie prawnym kwestionowanej decyzji nie jest do pogodzenia z porządkiem prawnym i wobec tego musi być ona wyeliminowana w takim celu, ażeby możliwe było przywrócenie porządku publicznego zakłóconego tą decyzją.

Skład orzekający

Mariola Kowalska

przewodniczący

Bożena Więch-Baranowska

sprawozdawca

Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia rażącego naruszenia prawa w kontekście Prawa budowlanego, zwłaszcza w sprawach dotyczących interesów osób trzecich i zmian w ukształtowaniu terenu."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji braku zabezpieczenia skarpy i możliwości usunięcia wady poprzez późniejsze nałożenie obowiązku. Może być mniej relewantne w przypadkach rażących naruszeń innych przepisów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje subtelności w interpretacji 'rażącego naruszenia prawa' w kontekście budowlanym, co jest istotne dla praktyków prawa budowlanego i administracyjnego.

Czy brak zabezpieczenia skarpy może zniweczyć pozwolenie na budowę? Sąd wyjaśnia granice 'rażącego naruszenia prawa'.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 2013/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wilczewska-Rzepecka
Bożena Więch-Baranowska /sprawozdawca/
Mariola Kowalska. /przewodniczący/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Bożena Więch-Baranowska (spr.), Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2007 r. sprawy ze skargi S. B. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r. znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji udzielającej pozwolenia na budowę skargę oddala.
Uzasadnienie
Prezydent Miasta w K. decyzją nr [...] wydaną dnia [...] lipca 2002 r. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4, art. 36 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia
7 lipca 1994 r. Prawo budowlane zatwierdził projekt budowlany i udzielił A.
i A. F. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wolno stojącego, odcinka wodociągu w ulicy P. od posesji nr [...] do [...], przyłączy wodno-kanalizacyjnych, elektrycznych, wewnętrznych instalacji wodno-kanalizacyjnych, c.o., elektrycznych, zjazdu na działkę na działce nr [...] przy
ul. P..
W uzasadnieniu organ podał, że inwestycja jest zgodna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, inwestorzy przedstawili dokument stwierdzający ich prawo do dysponowania nieruchomością, decyzję o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu nr [...] z dnia [...] lipca 2001 r. i nr [...] z dnia
[...] stycznia 2002 r. oraz konieczne uzgodnienia.
Inwestycja powyższa została wykonana, a decyzją znak [...] wydaną dnia [...] maja 2005 r. Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego
w K. udzielił inwestorom pozwolenia na użytkowanie wybudowanego budynku mieszkalnego w części obejmującej piwnice i parter obiektu, nakładając jednocześnie na nich na podstawie art. 59 ust. 3 prawa budowlanego obowiązek wykonania
w terminie do dnia [...] grudnia 2008 r. robót wykończeniowych w części parteru oraz poddasza użytkowego, a także uporządkowania i właściwego zagospodarowania terenu budowy, w tym również odpowiedniego zabezpieczenia skarpy w granicy między działkami nr [...] i [...].
W dniu [...] sierpnia 2005 r. S. B. złożył wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę, zarzucając organowi rażące naruszenie art. 28 kpa – poprzez nieustalenie kręgu osób, które winny brać udział w postępowaniu,
a także naruszenie przepisów o ochronie środowiska, co spowodowało zakłócenie naturalnego ukształtowania terenu i stosunków wodnych.
Jak podkreślił wnioskujący, wykonane przez inwestora prace, nieokreślone decyzją dotyczącą pozwolenia na budowę wyrządziły szkodę właścicielom nieruchomości, która utraciła oparcie.
Po rozpatrzeniu wniosku Wojewoda [...] decyzją znak [...] wydaną dnia [...] maja 2006 r. na podstawie art. 156 § 1 pkt 2, art. 157 § 1
i art. 158 § 1 kpa stwierdził nieważność decyzji Prezydenta K. z dnia [...] lipca 2002 r. udzielającej pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji.
W uzasadnieniu organ podniósł, że realizacja inwestycji wg zatwierdzonego kontrolowaną decyzją projektu budowlanego, który nie przewidywał budowy muru oporowego pomiędzy działką inwestorów a położoną wyżej działką sąsiednią, skutecznie zablokują sąsiadowi podjęcie realizacji zamierzeń inwestycyjnych na własnej posesji.
Wobec tego zdaniem organu projekt budowlany rażąco naruszył wymogi wynikające
z art. 5 ust. 1 pkt 6 i art. 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli A. i A. F..
Po rozpatrzeniu odwołania Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją znak [...] wydaną dnia [...] sierpnia 2006 r. na podstawie art. 138
§ 1 pkt 2 kpa uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta miasta K. z dnia [...] lipca 2002 r.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że uznane przez organ I instancji jako naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 6 i art. 6 Prawa budowlanego, nie wskazanie sposobu zabezpieczenia wysokiej skarpy, powstałej w związku z przewidzianą w projekcie budowlanym zmianą ukształtowania terenu, powodującą ścięcie naturalnego stoku góry i powstanie skarpy nie może stanowić rażącego naruszenia prawa, gdyż przepisy art. 5 i art. 6 Prawa budowlanego nie przewidują wyraźnego nakazu lub zakazu odnośnie zmiany ukształtowania terenu na gruncie prawa budowlanego.
Stosownie do art. 156 § 1 pkt 2 kpa, stwierdzenie nieważności decyzji z przyczyn rażącego naruszenia prawa może mieć miejsce jedynie wówczas, gdy organ ustali,
że decyzja ta została wydana z naruszeniem prawa, które miało charakter rażący. Zgodnie z utrwalonym stanowiskiem orzecznictwa chodzi więc tu z reguły o przypadki, gdy decyzja podjęta została wbrew wyraźnemu nakazowi lub zakazowi przewidzianemu w danym przepisie prawa, gdy wbrew wszelkim przesłankom przepisu prawa nadano uprawnienie lub go odmówiono. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią przepisu przez proste ich zestawienie.
Zdaniem organu odwoławczego pozwolenie na budowę powinno uwzględniać sprzeczne interesy z jednej strony inwestora, a z drugiej strony osób, których prawa lub interesy mogą być przez to pozwolenie naruszone lub zagrożone. Granice tych praw i interesów określają przepisy Prawa budowlanego, w tym przepisy techniczno-budowlane oraz inne przepisy zawarte w aktach normatywnych, w tym w wydanych
w celu ochrony sanitarnej i ochrony środowiska naturalnego, mających zastosowanie
w procesie budowlanym. A zatem, o naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich można mówić jedynie wtedy, gdy naruszone zostały konkretne przepisy obowiązujące w budownictwie.
Organ wojewódzki w zaskarżonej decyzji nie wskazał konkretnych przepisów obowiązujących w budownictwie, a zatem nie może w tym przypadku powoływać się na rażące naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 6 oraz art. 6 ustawy - Prawo budowlane, dotyczące naruszenia uzasadnionych interesów osób trzecich.
Zdaniem organu odwoławczego wskazana przez organ wojewódzki okoliczność nie może spowodować stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę przedmiotowej inwestycji w oparciu o rażące naruszenie prawa, gdyż nie odnosi się do konkretnego przepisu prawa obowiązującego w obrębie prawa budowlanego regulującego kwestię ochrony uzasadnionych interesów osób trzecich w wyniku zmiany ukształtowania terenu i projektowaniu obiektu budowlanego.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł S. B..
Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił organowi naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 6, art. 5 ust. 2 i art. 6 i art. 7 kpa.
Podniósł również, że wykonane przez inwestorów prace polegające na usunięciu mas ziem spowodowały powstanie skarpy pozbawiającej skarżącego możliwości zagospodarowania jego nieruchomości, co stanowi ograniczenie jego prawa własności.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wnosząc o jej oddalenie podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne kontrolują jedynie legalność zaskarżonej decyzji, a więc prawidłowość zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafność ich wykładni.
Uwzględnienie skargi następuje jedynie wówczas, gdy Sąd stwierdzi, że doszło do naruszenia prawa (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), przy czym ocena tego naruszenia następuje w świetle prawa obowiązującego w dacie wydania zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem oceny w rozpoznawanej sprawie jest decyzja wydana przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego dnia [...] sierpnia 2006 r., uchylająca decyzję organu I instancji stwierdzającą nieważność rozstrzygnięcia Prezydenta Miasta K. z dnia [...] lipca 2002 r. w sprawie pozwolenia na budowę i odmawiająca stwierdzenia nieważności tej decyzji.
Art. 16 § 1 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego ustanawia ogólną zasadę trwałości decyzji administracyjnych, od której ustawodawca dopuścił pewne wyjątki. Jednym z nich jest stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art.
156 § 1 kpa.
Postępowanie o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji administracyjnej jest więc postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest ocena czy decyzja kończąca postępowanie w sprawie dotknięta jest jedną z wad enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 kpa, której wystąpienie powoduje konieczność wyeliminowania takiej decyzji z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc.
Wśród przesłanek wymienionych w w/w przepisie w pkt-cie 2-gim wymienione jest rażące naruszenie prawa, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa urzeczywistniającym zasady sprawiedliwości społecznej. Z tym, że ani oczywistość naruszenia prawa, ani nawet charakter przepisów, które zostały naruszone, nie są wystarczające wyłącznie do uznania, że nastąpiło rażące naruszenie prawa.
W orzecznictwie, a także w literaturze dominuje pogląd, że obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu który został naruszony – jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny być traktowane społeczno-gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 sierpnia 1984 r. sygn. akt II SA 737/84).
Tak więc o rażącym naruszeniu prawa co do zasady można mówić wówczas,
gdy pozostawienie w obrocie prawnym kwestionowanej decyzji nie jest do pogodzenia
z porządkiem prawnym i wobec tego musi być ona wyeliminowana w takim celu, ażeby możliwe było przywrócenie porządku publicznego zakłóconego tą decyzją, a więc nie chodzi tylko o pozbawienie kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji bytu prawnego, lecz o podjęcie po jej wyeliminowaniu koniecznych czynności lub aktów prawnych naprawczych.
Kontrolując z takiego właśnie punktu widzenia decyzję Prezydenta Miasta K.
z dnia [...] lipca 2002 r. udzielającą A. i A. F. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na działce przy ul. P., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego prawidłowo uznał, że mimo, iż zatwierdzała projekt budowlany, który nie przewidywał budowę muru oporowego pomiędzy działką inwestorów i działką skarżących, nie jest obarczona wadą rażącego naruszenia prawa, bowiem realizacja inwestycji objętej decyzją nie spowodowała utratę przez działkę skarżącego charakteru działki budowlanej.
Nadto w wydanej w dniu [...] maja 2005 r. na podstawie art. 59 ust. 3 Prawa budowlanego decyzji o pozwoleniu na użytkowanie części budynku organ nadzoru budowlanego nałożył na inwestora obowiązek odpowiedniego zabezpieczenia –
w terminie do dnia [...] grudnia 2008 r. – skarpy pomiędzy działką inwestora i działką skarżącego.
Wykonanie nałożonego obowiązku spowoduje, że wadę kontrolowanej decyzji można będzie usunąć i skutki jej zniweczyć, co zdaniem składu orzekającego oznacza, że decyzję nie można uznać za dotkniętą wadą rażącego naruszenia prawa.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny
na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI