VII SA/Wa 202/23

VII SA/Wa 202/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-05-10
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-01-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Pośpiech-Kłak
Artur Kuś /przewodniczący sprawozdawca/
Mirosław Montowski
Symbol z opisem
6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne
Zabytki
Skarżony organ
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 710
art. 36,  art. 89,  art. 93
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 735
art. 7,  art. 8, art. 77,  art. 107
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Artur Kuś (spr.), Sędziowie sędzia WSA Mirosław Montowski, asesor WSA Anna Pośpiech - Kłak, Protokolant st. spec. Eliza Jędrasik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2023 r. sprawy ze skargi P. sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 23 listopada 2022 r. znak: DOZ-OAiK.650.118.2022.BKW w przedmiocie pozwolenia na umieszczenie stacji bazowej na budynku oddala skargę
Uzasadnienie
1. Zaskarżoną decyzją z 23 listopada 2022 r. znak DOZ-OAiK.650.118.2022.BKW, Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "Minister", "MKiDN), działając na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 10, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tj. Dz. U. z 2022, poz. 840, dalej: "u.o.z.") oraz art. 17 pkt 2 i art. 138 § 1 pkt 1 (tj. Dz. U. z 2021, poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca", "Spółka") z 21 stycznia 2022 r. od decyzji Prezydenta Miasta [...] (dalej: "organ I instancji", "Prezydent") z [...] stycznia 2022 r., nr [...], niepozwalającej na umieszczenie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] na budynku kościoła pw. św. [...] przy ul. [...]- utrzymał w mocy ww. decyzję organu I instancji.
Minister wskazał, że Prezydent decyzją z [...] stycznia 2022 r., nr [...] nie pozwolił [...]sp. z o.o. z siedzibą w [...]na umieszczenie stacji wyżej wskazanej bazowej telefonii komórkowej, zgodnie z "Projektem budowlanym stacji bazowej" autorstwa J L T M, W J i D K, z czerwca 2021 r. Budowa stacji zakłada wprowadzenie do wnętrza wieży (posiadającego w pełni zachowane historyczne elementy) współczesnych urządzeń technicznych oraz wymianę drewnianych żaluzji okien wieży na elementy z tworzywa, ponieważ spowoduje obniżenie wartości historycznej i architektonicznej części kościoła. Ponadto, stacja ta nie jest w żaden sposób związana z funkcją obiektu, w związku z tym jej realizacja "jest zbędna".
Od powyższej decyzji skarżąca Spółka wniosła odwołanie.
Minister zaskarżoną decyzją z 23 listopada 2022 r. utrzymał w mocy decyzję Prezydenta z [...] stycznia 2022 r., nr [...] i wskazał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 36 ust. 1 pkt 10 "u.o.z.", zgodnie z którym pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga umieszczanie na zabytku wpisanym do rejestru: urządzeń technicznych, tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 2 pkt 16b i 16c ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz napisów, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1 u.o.z.
Zaznaczył, że kościół p.w. św. [...]przy ul. [...] został wpisany do rejestru zabytków decyzją Pomorskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z 22 stycznia 2009 r. pod numerem [...]. Planowane zamierzenie obejmuje montaż 6 szt. anten sektorowych, 2 szt. anten radioliniowych, montaż urządzeń sterujących oraz RRU wchodzących w skład projektowanej Stacji Bazowej Telefonii Komórkowej [...] o numerze [...], wewnątrz wieży ww. kościoła. Anteny mają zostać zamontowane we wnękach okiennych wieży, za istniejącymi żaluzjami okiennymi, na projektowanych konstrukcjach wsporczych (z elementów stalowych i aluminiowych) mocowanych bezpośrednio do murowanych ścian za pomocą prętów gwintowanych wklejanych na żywicy. Urządzenia sterujące RRU natomiast bezpośrednio do muru w pobliżu anten, a urządzenia sterujące bezpośrednio ustawione we wnękach na poziomie mechanizmu zegara. Drogi kablowe łączące anteny i urządzenia zostaną poprowadzone po projektowanych drabinach kablowych również we wnętrzu wieży. Dodatkowo, jak wynika z treści protokołu z przeprowadzonych oględzin (według złożonego oświadczenia pełnomocnika inwestora), konieczna będzie wymiana istniejących drewnianych żaluzji okien wieży na elementy z poliwęglanu.
Organ odwoławczy podkreślił, że decyzje, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 10 u.o.z. są wydawane przez organ ochrony zabytków w ramach uznania administracyjnego. Przepisy prawa nie precyzują, kiedy pozwolenie powinno być wydane, a kiedy należy odmówić jego udzielenia, pozostawiając tę kwestię ocenie organu prowadzącego postępowanie. Ocena ta musi się opierać na dokładnej analizie istotnych dla sprawy materiałów i ustaleniu, jaki wpływ działania zamierzone przez wnioskodawcę będą wywierać na chronione wartości danego obiektu lub obszaru. Orzekanie w ramach luzu administracyjnego nie oznacza dowolności orzekania - swoje stanowisko organ powinien w sposób wyczerpujący uzasadnić. W niniejszej sprawie ten warunek został spełniony.
Minister zauważył, że Prezydent w uzasadnieniu decyzji wykazał istotny powód wydania decyzji odmownej. Wnioskowany montaż instalacji oznaczałby wprowadzenie do zabytkowego wnętrza wieży, posiadającego w pełni zachowane historyczne elementy, współczesnych urządzeń technicznych oraz wymianę drewnianych żaluzji okien wieży na elementy z tworzywa. Poprawność oceny organu I instancji w tym zakresie potwierdzają dodatkowo zdjęcia zamieszczone w dokumentacji projektowej oraz znajdujące się w aktach rysunki projektowe inwestycji. Jednocześnie planowana stacja telefonii nie jest związana w żaden sposób z funkcją chronionego obiektu, co mogłoby wpłynąć na ocenę dopuszczalności projektowanego zamierzenia.
Ponadto zauważył, że montaż elementów współczesnych, ma zasadniczo negatywny wpływ na wygląd obiektów zabytkowych. Ich negatywny wpływ pogłębia się proporcjonalnie do ich ilości i gabarytów. Zarówno pozbawianie zabytkowych obiektów charakterystycznych elementów jak i zmiana ich wyglądu prowadzi do degradacji ich walorów, których są nośnikami. Do wartości chronionych zabytku należy bowiem jego wygląd nie tylko zewnętrzny, ale również wnętrz, gdy posiadają wartość zabytkową.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji i podkreślił, że realizacja wnioskowanego zamierzenia stanowiłaby naruszenie wartości zabytku podlegającego prawnej ochronie. Zgodnie z art. 4 u.o.z., ochrona zabytków polega, m.in., na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie, zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków, udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków. Z przepisu tego wynika, że organy ochrony zabytków mają obowiązek zapobiegania działaniom niekorzystnym dla zabytku. Nie ulega wątpliwości, że odmowa wydania pozwolenia na montaż przedmiotowej stacji, zgodnie z przedłożoną dokumentacją projektową, mającej negatywny wpływ na wygląd chronionego zabytku, stanowi jeden z instrumentów mających na celu zapewnienie warunków ochrony obiektu o wartościach zabytkowych. Zadaniem organu konserwatorskiego jest powstrzymanie działań, które prowadziłyby do obniżenia wartości zabytku, w tym jego wyglądu.
Mając na uwadze podniesione w odwołaniu wątpliwości dotyczące arbitralności przyjętego rozstrzygnięcia, które mogą wynikać z niedostatecznego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, Minister wyjaśnił, że zgromadzony materiał dowodowy i specjalistyczna wiedza, którą dysponują organy ochrony zabytków, stanowił wystarczającą podstawę do oceny wpływu zamierzenia na chronione wartości zabytkowe. Organ I instancji w niniejszej sprawie udowodnił wystarczająco kolizję zamierzonej inwestycji z chronionym przez organ konserwatorski interesem społecznym, którym jest ochrona zabytku. Brak natomiast w zaskarżonej decyzji przytoczenia przepisów nie przeszkodził odwołującemu się w sformułowaniu zarzutów z ich prawnym uzasadnieniem.
W ocenie MKiDN, zaskarżona decyzja Prezydenta jest zasadna merytorycznie, a stwierdzone naruszenie przepisów postępowania przy jej wydawaniu nie powoduje konieczności jej uchylenia i skierowania sprawy do ponownego rozstrzygnięcia. W świetle powyższego należy uznać, że organ pierwszej instancji miał podstawy do odmowy wydania pozwolenia na montaż urządzeń technicznych, zgodnie z przedłożoną dokumentacją projektową, zgodnie z art. 36 ust. 1 pkt 10 u.o.z.
2. [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] pismem z 30 grudnia 2022 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Ministra z 23 listopada 2022 r. Zaskarżonej decyzji zarzucili naruszenie:
a) przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
- art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. z uwagi na zastosowanie go w niniejszej sprawie i utrzymanie decyzji Prezydenta przez organ II instancji, podczas gdy należało ją co najmniej uchylić;
- art. 7 k.p.a., 8 § 1 k.p.a.,77 § 1 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z 11 k.p.a. z uwagi na: brak odniesienia się przez organ odwoławczy do większości zarzutów Spółki powołanych w odwołaniu od decyzji organu I instancji; niewłaściwe rozstrzygnięcie decyzji, nieprzytoczenie treści podstawy prawnej stanowiącej podstawę decyzji; brak właściwego i wyczerpującego uzasadnienia faktycznego decyzji, w szczególności niewyjaśnienie, co organy I I II instancji rozumie pod zwrotami, iż inwestycja skarżącej: "negatywny upływ na wygląd chronionego zabytku", "stan zabytkowego obiektu" i "jego wartości historycznej i architektonicznej"; brak wskazania w jaki sposób zainstalowanie urządzeń skarżącej niekorzystnie wpłynie na wizerunek, stan zabytkowy obiektu i jego wartość historyczną i architektoniczną; niezastosowanie i niewyjaśnienie zasadności przesłanki wydanej decyzji, dlaczego i w jaki sposób zainstalowanie przez [...] urządzeń wpłynie negatywnie na wizerunek kościoła, skoro urządzenia będą umieszczone wewnątrz wieży kościoła, a elementy anteny wraz wspornikami będą znajdować się za istniejącymi żaluzjami okiennymi, dzięki czemu z poziomu przechodnia anteny te będą niezauważalne, a także pominięcie w uzasadnieniu decyzji faktu przedłożenia wizualizacji i twierdzeń zawartych w ww. opracowaniu;
- art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a., zgodnie z którymi organy administracji publicznej zobowiązane są w sposób rzetelny ustalić stan faktyczny, wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy i na podstawie całokształtu materiału dowodowego dokonać subsumcji stanu faktycznego do odpowiednich przepisów prawa, podczas gry organy obu instancji zaniechały dokładnego rozważenia całego materiału sprawy dokonały własnej swobodnej oceny dowodów, co skutkowało błędnym uznaniem, że realizacja planowanej inwestycji skarżącej jest niedopuszczalna;
- art. 6 k.p.a. i 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji poprzez wydanie decyzji utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji w oparciu o subiektywną i dowolną ocenę organu, a nie w oparciu o obowiązujące przepisy prawa co stanowi naruszenie zasady praworządności działania organów administracji publicznej, jak również w sposób niebudzący zaufania uczestników postępowania do władzy publicznej;
- art. 7 k.p.a., 77 k.p.a., 80 k.p.a. w zw. z 107 § 3 k.p.a. poprzez brak oceny wartości dowodowej wizualizacji, co w konsekwencji spowodowało nieuwzględnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy;
- art. 7 k.p.a. poprzez brak uwzględnienia interesu społecznego polegającego na zapewnieniu właściwego zasięgu sieci telekomunikacyjnego na obszarze, w którym zasięg zapewnia rzeczona instalacja radiokomunikacyjna i błędnej ocenie (naruszenie art. 80 k.p.a.), że stoi on w opozycji do interesu społecznego w postaci ochrony zabytku, kiedy obie wartości zostaną zachowane przy realizacji ww. inwestycji;
- art. 15 k.p.a. poprzez brak dwukrotnego rozpatrzenia sprawy wyrażające się w braku odniesienia przez organ odwoławczy do zarzutów w odwołaniu Spółki, w tym do przedstawionego przez nią dokumentu prywatnego w postaci wizualizacji mających być wykonanych robót budowlanych;
b) przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 36 ust. 1 pkt 10 u.o.z. poprzez niewłaściwe zastosowanie i odmowę udzielenia pozwolenia na umieszczanie na zabytku wpisanym do rejestru urządzeń technicznych, w sytuacji gdy urządzenia [...] zostałyby umieszczone wewnątrz wieży kościoła, a anteny i ich wsporniki mocowane będą za istniejącymi żaluzjami okiennymi w związku z czym nie będą widoczne z zewnątrz budynku, tym samym nie byłyby one nadmiernie widoczne na tle otoczenia, a ich widoczność z poziomu przechodnia jest znikoma.
Skarżąca Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi przywołano argumentację na poparcie powyższych zarzutów oraz wskazano m.in., że organ nie dokonał rzetelnej oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego i poczynił ustalenia niewynikające z jego treści, czym naruszył zasady ogólne postępowania administracyjnego. Konsekwencją powyższego było dokonanie błędnych ustaleń faktycznych i oceny, iż instalacja niekorzystnie wpłynie na wizerunek zabytkowego obiektu kościoła. Wykonana wizualizacja, jednoznacznie wskazuje, iż projektowana stacja bazowa nie będzie widoczna z poziomu przechodnia. Zatem montaż wskazanych anten sektorowych i innych elementów stacji bazowej przez [...] nie spowoduje niekorzystnego wizualnego wpływu na zabytkowy budynek kościoła, i nie pogorszy aktualnego wyglądu wieży kościoła, wbrew temu co twierdzą organy obu instancji. Co więcej, anteny sektorowe i ich wsporniki mocowane będą za istniejącymi żaluzjami okiennymi w związku z czym nie będą widoczne z zewnątrz budynku, aby zmaksymalizować efekt maskowania. Spowoduje to optyczne wtopienie się anten w - konstrukcję wieży. Wskazane anteny będą trudno dostrzegalne z poziomu przechodnia.
Tymczasem ani Prezydent Miasta [...] ani też Minister w ogóle nie wykazał, że zaplanowana instalacja [...] będzie niekorzystnie wpływać na wizerunek zabytkowego obiektu, ani nie wyjaśnił dlaczego. Teza ta nie jest poparta żadnym konkretnym wyjaśnieniem, ani nie znajduje umocowania w materiale dowodowym sprawy. Podobnie organ ten nie wyjaśnił w jaki sposób elementy stacji bazowej mają naruszać historyczne elementy kościoła - organ ten nie uzasadnił swojego twierdzenia. Skarżąca podniosła, że, w jej ocenie, jak i projektanta stacji bazowej takiej niekorzystnej ingerencji nie będzie. Samo twierdzenie organu, iż realizacja wnioskowanego zamierzenia stanowiłaby naruszenie wartości zabytku, podlegającego prawnej ochronie, z uwagi na wprowadzenie do zabytkowego wnętrza wieży, posiadającego w pełni zachowane historyczne elementy, współczesnych urządzeń technicznych oraz wymianę drewnianych żaluzji okien wieży na elementy z tworzywa nie spowoduje uszczerbku dla wartości zabytku ani do jego zniszczenia, tym bardziej, iż zmiany te w żaden sposób nie będą dostrzegalne dla zwykłego przechodnia.
Ponadto Spółka zaznaczyła, że organ nie uwzględnił okoliczności, iż lokalizacja stacji bazowej została dobrana optymalnie pod względem pozostałych pracujących w okolicy nadajników, które tworzą sieć telekomunikacyjną, aby sprawnie nadawać sygnał. Zatem zaplanowanie urządzeń technicznych w tym miejscu (na wieży kościoła), nie jest przypadkowe, a niezbędne, aby stacja bazowa mogła spełniać swoją funkcję. Wieża kościelna stanowi najwyższy punkt widokowy w okolicy, co przemawia również za tym, iż lokalizacja stacji nie jest dowolna, biorąc pod uwagę wymogi wysokościowe, techniczne, pianistyczne a także społeczne. Wokół kościoła parafialnego p.w. św. [...]w [...]dominuje niska zabudowa mieszkaniowa, drugiej tak atrakcyjnej lokalizacji po prostu na danym terenie nie ma. Planowana inwestycja ma bowiem charakter celu publicznego, czego zarówno Prezydent oraz MKiDN nie wziął pod uwagę. Skoro jest to zamierzenie inwestycyjne wykorzystywane do świadczenia usług telekomunikacyjnych dostępnych dla ogółu użytkowników, to posiada ono status urządzenia łączności publicznej i tym samym stanowi inwestycję celu publicznego. Ponadto skarżąca znaczyła, że organy administracyjne mają obowiązek działać racjonalnie, a nie arbitralnie. Organy w niniejszej sprawie działają w ramach uznania administracyjnego w świetle czego ich obowiązkiem jest wyjaśnienie rzetelnie stanu sprawy. Organy mogą nie uzgodnić lokalizacji inwestycji, ale pod warunkiem wyjaśnienia wszystkich istotnych dla rozstrzygnięcia okoliczności, rozważenia wszechstronnie materiału dowodowego i uzasadnieniu orzeczenia spełniającego wymogi z art. 107 § 3 k.p.a. Granice uznania administracyjnego wyznaczają w myśl art. 7 k.p.a. interes społeczny i słuszny interes obywatela, a ponadto przepisy szczególne. Organ nie mógł zatem poprzestać na powołaniu na własne doświadczenie i uznać, iż zmiana liczby anten spowoduje zmianę obrysu wieży i w tym przypadku spowoduje znaczący uszczerbek dla wartości zabytku, bez przedstawienia przekonującej argumentacji w tym zakresie, a więc z powołaniem się w szczególności na konkretne przypadki świadczące o słuszności zajętego stanowiska. W konsekwencji organ nie mógł ograniczyć się do rozważań - nawet logicznych - bez podania konkretów. Organ winien odnieść się do konkretnych uwarunkowań. Niewystarczające jest samo stwierdzenie, iż montaż bliźniaczych anten względem anten już istniejących na wysokości 21 m.n.p.t. spowoduje uszczerbek dla wartości architektonicznej wieży kościelnej.
Spółka podniosła ponadto, że w decyzji i jej uzasadnieniu brak wskazania podstawy prawnej odmowy wydania pozwolenia zgodnie z wnioskiem [...] i jej wyjaśnienia. Organ nie odniósł wskazanych przepisów ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami do stanu faktycznego sprawy, nie wyjaśnił, w jaki sposób miałyby je naruszać planowana inwestycja Spółki. Zatem, jeśli organ ochrony zabytków orzekający w I instancji uważał, że nie byłoby korzystne dla obiektu wykonanie montażu urządzeń, opisanych we wniosku [...], winien był dokładnie wskazać, na czym opiera swój pogląd, tak aby wydana decyzja nie sprawiała wrażenia dowolności czy braku dobrej woli. Tymczasem takiego uzasadnienia decyzji brak.
Przechodząc do uzasadnienia zarzutu naruszenia prawa materialnego, skarżąca wskazała, że organy obu instancji niewłaściwie zastosowały przepis, w konsekwencji czego nie otrzymała pozwolenia na umieszczanie na budynku kościoła wpisanym do rejestru zabytków urządzeń technicznych z uwagi na fakt, iż Prezydent, a następnie Minister nie uwzględnił okoliczności, że urządzenia [...] zostałyby umieszczone wewnątrz wieży kościoła, a anteny sektorowe i ich wsporniki byłyby umieszczone za istniejącymi żaluzjami okiennymi, a zatem planowana inwestycja nie wpływałaby negatywnie na wizerunek zabytkowego obiektu, którego walory nadal pozostałyby nieuszczuplone. Inwestycja w całości byłaby umieszczona wewnątrz wieży kościoła, a anteny oraz projektowane antenowe konstrukcje wsporcze będą znajdować się za żaluzjami okiennymi, dlatego elementy stacji bazowej nie byłyby eksponowane z poziomu - przechodnia. Stacja bazowa zostałaby zrealizowana wewnątrz wieży kościoła, bez ingerencji w gabaryty i wysokość budynku kościoła. Wysokość całkowita przedmiotowego budynku kościoła pozostałaby zgodna ze stanem istniejącym, a inwestycja [...] nie wprowadza się żadnych zmian w elewacji, formie i kolorystyce budynku.
3. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie jest zasadna.
1. Istota sprawy sprowadza się do oceny decyzji organów, w których nie wyrażono zgody na umieszczenie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] na budynku kościoła pw. św. [...]przy ul. [...].
2. Z okoliczności sprawy wynikają następujące kwestie mające zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia:
- kościół p.w. św. [...]przy ul. [...] został wpisany do rejestru zabytków decyzją Pomorskiego WKZ z 22 stycznia 2009 r. pod numerem [...];
- planowane zamierzenie obejmuje montaż 6 sztuk anten sektorowych, 2 sztuk anten radioliniowych, montaż urządzeń sterujących oraz RRU wchodzących w skład projektowanej Stacji Bazowej Telefonii Komórkowej [...] wewnątrz wieży kościoła;
- anteny mają zostać zamontowane we wnękach okiennych wieży, za istniejącymi żaluzjami okiennymi, na projektowanych konstrukcjach wsporczych (z elementów stalowych i aluminiowych) mocowanych bezpośrednio do murowanych ścian za pomocą prętów gwintowanych wklejanych na żywicy;
- urządzenia sterujące RRU maja być zamontowane bezpośrednio do muru w pobliżu anten, a urządzenia sterujące bezpośrednio ustawione we wnękach na poziomie mechanizmu zegara; drogi kablowe łączące anteny i urządzenia zostaną poprowadzone po projektowanych drabinach kablowych również we wnętrzu wieży;
- konieczna będzie wymiana istniejących drewnianych żaluzji okien wieży na elementy z poliwęglanu.
W ocenie organów, zgromadzony materiał dowodowy wskazuje, że budowa stacji zakłada wprowadzenie do wnętrza wieży (posiadającego w pełni zachowane historyczne elementy) współczesnych urządzeń technicznych oraz wymianę drewnianych żaluzji okien wieży na elementy z tworzywa. Zdaniem organów, spowoduje to obniżenie wartości historycznej i architektonicznej części kościoła. Stacja ta nie jest w żaden sposób związana z funkcją obiektu, w związku z tym jej realizacja jest zbędna.
Zdaniem skarżącej, organy bezpodstawne uznały, że planowana inwestycja spowoduje obniżenie wartości historycznej i architektonicznej obiektu, gdyż instalacja antenowa ma być posadowiona we wnętrzu kościoła. Zatem nie będzie widoczna z zewnątrz. Organy nie oceniły również wartości dowodowej wizualizacji, co w konsekwencji spowodowało nieuwzględnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy.
Zdaniem Sądu, rację w tym sporze należało przyznać organom a nie stronie skarżącej. Zatem wszelkie zarzuty związane z naruszeniem prawa procesowego i materialnego należało uznać za bezzasadne. Nie można zgodzić się ze skarżącą, że organy w niniejszej spawie w sposób nierzetelny i w oparciu o subiektywną oraz dowolną ocenę (a nie w oparciu o obowiązujące przepisy prawa) rozstrzygnęły sprawę, co stanowiło naruszenie zasady praworządności działania organów administracji publicznej.
3. Zgodnie z art. 4 u.o.z. ochrona zabytków polega, m.in., na podejmowaniu przez organy administracji publicznej działań mających na celu zapewnienie warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających trwałe zachowanie zabytków oraz ich zagospodarowanie i utrzymanie, zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków, udaremnianie niszczenia i niewłaściwego korzystania z zabytków. Z przepisu tego wynika, że organy ochrony zabytków mają obowiązek zapobiegania działaniom niekorzystnym dla zabytku. Nie ulega wątpliwości, że odmowa wydania pozwolenia na montaż przedmiotowej stacji, zgodnie z przedłożoną dokumentacją projektową, mającej negatywny wpływ na wygląd chronionego zabytku, stanowi jeden z instrumentów mających na celu zapewnienie warunków ochrony obiektu o wartościach zabytkowych. Zadaniem organu konserwatorskiego jest powstrzymanie działań, które prowadziłyby do obniżenia wartości zabytku, w tym jego wyglądu. Nie może być wątpliwości, że jeśli jakiś obiekt ma charakter zabytkowy, to celem organów konserwatorskich jest zachowanie go w możliwie najlepszym, ale jednocześnie autentycznym stanie. Z tego punktu widzenia wszelkie prace, jakie mogłyby skutkować zastąpieniem substancji zabytkowej nowymi obiektami lub nowymi materiałami, są dopuszczalne tylko jako absolutne wyjątki (por. wyrok WSA w Olsztynie z 31 sierpnia 2021 r., sygn. akt II SA/Ol 402/21).
Materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 36 ust. 1 pkt 10 u.o.z., zgodnie z którym pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga umieszczanie na zabytku wpisanym do rejestru: urządzeń technicznych, tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 2 pkt 16b i 16c u.p.z.p. z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1 u.o.z. Decyzje, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 10 u.o.z. są wydawane przez organ ochrony zabytków w ramach uznania administracyjnego. Przepisy prawa nie precyzują, kiedy pozwolenie powinno być wydane, a kiedy należy odmówić jego udzielenia, pozostawiając tę kwestię ocenie organu prowadzącego postępowanie. Ocena ta musi się opierać na dokładnej analizie istotnych dla sprawy materiałów i ustaleniu, jaki wpływ działania zamierzone przez wnioskodawcę będą wywierać na chronione wartości danego obiektu lub obszaru. Orzekanie w ramach luzu administracyjnego nie oznacza dowolności orzekania. Swoje stanowisko organ powinien w sposób wyczerpujący uzasadnić.
W orzecznictwie wskazuje się, że biorąc pod uwagę stanowisko konserwatorskie, montaż elementów współczesnych (wież strunobetonowych, anten, i innych urządzeń telefonii komórkowej), jeśli są widoczne, ma negatywny wpływ na wygląd obiektów zabytkowych, zaś wygląd zabytku należy do wartości chronionych. Ponadto ich negatywny wpływ pogłębia się wraz z powiększaniem gabarytów i ilości urządzeń technicznych (por. wyrok WSA w Warszawie z 14 lipca 2020 r., sygn. akt VII SA/Wa 2610/19).
W ocenie Sądu, organy w niniejszej sprawie w uzasadnieniu decyzji wykazał istotne powody wydania decyzji odmownej, zgodnie z art. 107 § 3 k.p.a. Wskazały zasadnie, że montaż instalacji oznaczałby wprowadzenie do zabytkowego wnętrza wieży, posiadającego w pełni zachowane historyczne elementy, współczesnych urządzeń technicznych oraz wymianę drewnianych żaluzji okien wieży na elementy z tworzywa. Poprawność oceny organów w tym zakresie potwierdzają dodatkowo zdjęcia zamieszczone w dokumentacji projektowej (s. 71) oraz znajdujące się w aktach rysunki projektowe inwestycji. Generalnie rzecz ujmując, montaż elementów współczesnych, ma zasadniczo negatywny wpływ na wygląd obiektów zabytkowych. Zatem realizacja wnioskowanego zamierzenia stanowiłaby naruszenie wartości zabytku podlegającego prawnej ochronie. Twierdzenia tego nie niweczy brak bezpośredniego odniesienia się przez organy w obu decyzjach do "wizualizacji" przedstawianej przez stronę. Wskazane uchybienie w zaskarżonych decyzjach nie powoduje jednak konieczności ich uchylenia, gdyż organy w sposób szeroki odniosły się do projektowanej inwestycji wykazując jej negatywny wpływ na wygląd zabytkowego kościoła.
Zgromadzony w niniejszej sprawie materiał stanowił wystarczającą podstawę do oceny wpływu zamierzenia na chronione wartości zabytkowe. Organy obu instancji w sposób właściwy wykazały kolizję zamierzonej inwestycji z chronionym przez organ konserwatorski interesem społecznym, którym jest ochrona zabytku. Argumenty skarżącej wskazujące na to, że: "(...) wieża kościelna stanowi najwyższy punkt widokowy w okolicy, co przemawia również za tym, iż lokalizacja stacji Skarżącej nie jest dowolna" czy też wskazujące na to, że: "(...) drugiej tak atrakcyjnej dla Skarżącej lokalizacji po prostu na danym terenie nie ma", czy też: "(...) zasięg telefonów nie bierze się z znikąd" – stanowią subiektywne wskazania okoliczności faktycznych i nie wpływają w żaden sposób na prawidłowo przyjętą przez organy wykładnię przepisów prawa. Zadaniem organów ochrony konserwatorskiej jest zapobieganie takim działaniom, które mogłyby prowadzić zarówno do naruszenia lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru, jak i utrudnić utrzymanie zabytkowego terenu w jego pierwotnym układzie przestrzenno-architektonicznym, uniemożliwić jego zachowanie, czy też spowodować obniżenie lub utratę jego zabytkowych wartości (por. wyrok WSA w Warszawie z 18 kwietnia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 2413/18). W ocenie Sądu, organy w niniejszej sprawie w sposób prawidłowy oceniły stan faktyczny sprawy i odpowiednio zastosowały przepisy prawa, w konsekwencji nie wyrażając zgody na umieszczenie stacji bazowej telefonii komórkowej sieci [...] na budynku kościoła pw. św. [...]przy ul. [...] w [...].
4. Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd oddalił skargę jako bezzasadną, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a.