VII SA/Wa 1907/21
Podsumowanie
WSA w Warszawie oddalił skargę A. K. na decyzję Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej, utrzymującą w mocy decyzję o częściowym umorzeniu opłaty legalizacyjnej za samowolną budowę tablicy reklamowej.
Skarżąca A. K. wniosła o umorzenie w całości opłaty legalizacyjnej za samowolnie postawioną tablicę reklamową, powołując się na trudną sytuację zdrowotną i finansową. Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej utrzymał w mocy decyzję Wojewody o częściowym umorzeniu opłaty (55 000 zł z 125 000 zł), uznając, że sytuacja materialna skarżącej nie uzasadnia całkowitego zwolnienia z obowiązku. WSA w Warszawie oddalił skargę, stwierdzając, że organy prawidłowo oceniły stan faktyczny i prawny, a sytuacja finansowa skarżącej pozwala na zapłatę pozostałej części opłaty, nawet w ratach.
Sprawa dotyczyła skargi A. K. na decyzję Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o częściowym umorzeniu opłaty legalizacyjnej za samowolną budowę tablicy reklamowej. Opłata pierwotnie wynosiła 125 000 zł, a Wojewoda umorzył 55 000 zł, pozostawiając do zapłaty 70 000 zł. Skarżąca domagała się całkowitego umorzenia, argumentując swoją trudną sytuacją zdrowotną (nadciśnienie, zmiany nowotworowe, problemy z kręgosłupem córki) oraz niskimi dochodami (emerytura 1204,48 zł netto). Minister uznał, że choć sytuacja skarżącej wymaga uwzględnienia, to jej dochody, oszczędności oraz posiadany majątek (nieruchomości) pozwalają na zapłatę pozostałej kwoty, ewentualnie w ratach. Sąd administracyjny oddalił skargę, podkreślając, że postępowanie w sprawie umorzenia opłaty ma charakter uznaniowy, a organy prawidłowo oceniły, że nie zaszły przesłanki do całkowitego umorzenia. Sąd zaznaczył, że sytuacja finansowa skarżącej jest stabilna i pozwala na zapłatę pozostałej części opłaty, a całkowite umorzenie byłoby nadmiernym uprzywilejowaniem i mogłoby stworzyć przekonanie o bezkarności naruszeń prawa budowlanego.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, sytuacja skarżącej nie uzasadnia całkowitego umorzenia opłaty legalizacyjnej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy prawidłowo oceniły stan faktyczny i prawny. Dochody skarżącej i jej córki, oszczędności oraz posiadany majątek pozwalają na zapłatę pozostałej części opłaty, nawet w ratach. Całkowite umorzenie byłoby nadmiernym uprzywilejowaniem i naruszałoby interes publiczny.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (3)
Główne
O.p. art. 67a § § 1 pkt 3
Ordynacja podatkowa
Przepis ten stanowi podstawę do umorzenia w całości lub w części zaległości podatkowych, odsetek za zwłokę lub opłaty prolongacyjnej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, na wniosek podatnika.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzekania przez WSA o oddaleniu skargi.
Pomocnicze
P.b. art. 49c § ust. 1
Prawo budowlane
Do opłat legalizacyjnych stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy prawidłowo oceniły stan faktyczny i prawny. Sytuacja finansowa skarżącej pozwala na zapłatę pozostałej części opłaty legalizacyjnej. Całkowite umorzenie opłaty naruszałoby interes publiczny i zasadę równości. Sąd nie jest właściwy do badania prawidłowości ustalenia wysokości opłaty w postępowaniu o jej umorzenie.
Odrzucone argumenty
Całkowite umorzenie opłaty legalizacyjnej z uwagi na trudną sytuację zdrowotną i materialną skarżącej. Opłata legalizacyjna jest krzywdząca i kłóci się z zasadami słuszności i sprawiedliwości społecznej. Tablica reklamowa jest bezpieczna i nie stanowi zagrożenia. Błędna interpretacja dokumentów przez Ministra dotycząca majątku skarżącej.
Godne uwagi sformułowania
Decyzja w przedmiocie umorzenia opłaty legalizacyjnej jest wydawana w ramach uznania administracyjnego. Decyzja uznaniowa nie może być dowolna, ponieważ winna ją poprzedzać dokładna analiza stanu faktycznego. Za 'ważny interes podatnika' należy uznać sytuację, w której z powodu nadzwyczajnych zdarzeń losowych nie jest on w stanie spłacić należności podatkowych, jak i normalną sytuację ekonomiczną podatnika. Ważnego interesu podatnika nie można utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie całkowitego umorzenia zaległości podatkowej. Sytuacja finansowa skarżącej jest na tyle stabilna, że nie pozwala przerzucać w całości kosztów samowoli budowlanej na budżet państwa.
Skład orzekający
Izabela Ostrowska
przewodniczący
Mirosław Montowski
członek
Anna Milicka-Stojek
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'ważnego interesu podatnika' w kontekście umorzenia opłat administracyjnych, granice uznania administracyjnego w sprawach o ulgi, kontrola sądowa decyzji uznaniowych."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej opłaty legalizacyjnej i indywidualnej sytuacji strony. Uznaniowy charakter decyzji ogranicza jej uniwersalność.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konflikt między indywidualną sytuacją obywatela a interesem publicznym w egzekwowaniu należności. Pokazuje, jak sądy oceniają wnioski o ulgi i jakie kryteria stosują organy administracji.
“Czy trudna sytuacja zdrowotna i niska emerytura zwalniają z zapłaty za samowolę budowlaną? Sąd wyjaśnia.”
Dane finansowe
WPS: 125 000 PLN
Sektor
budownictwo
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
VII SA/Wa 1907/21 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2022-06-09 orzeczenie nieprawomocne Data wpływu 2021-09-07 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Anna Milicka-Stojek /sprawozdawca/ Izabela Ostrowska /przewodniczący/ Mirosław Montowski Symbol z opisem 6019 Inne, o symbolu podstawowym 601 Hasła tematyczne Budowlane prawo Sygn. powiązane III FSK 1345/22 - Wyrok NSA z 2024-06-04 II FSK 1345/22 - Wyrok NSA z 2025-07-23 I SA/Gd 1564/21 - Wyrok WSA w Gdańsku z 2022-08-23 Skarżony organ Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej Treść wyniku Oddalono skargę Powołane przepisy Dz.U. 2020 poz 1325 art. 67 a par. 1 pkt 3 Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa - t.j. Dz.U. 2019 poz 2325 art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędziowie sędzia WSA Mirosław Montowski, asesor WSA Anna Milicka-Stojek (spr.), , Protokolant spec. Agnieszka Wrzodak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję Ministra Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej z dnia (...) czerwca 2021 r. znak: (...) w przedmiocie umorzenia w części opłaty legalizacyjnej oddala skargę Uzasadnienie Minister Finansów, Funduszy i Polityki Regionalnej (dalej jako "organ" lub "Minister") decyzją z [...] czerwca 2021 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] (dalej jako "Wojewoda") z [...] grudnia 2020 r. nr [...] umarzającą w części, tj. w zakresie kwoty 55 000,00 zł, opłatę legalizacyjną nałożoną na A K (dalej jako "skarżąca") postanowieniem [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2020 r. nr [...] w wysokości 125 000,00 zł za samowolną budowę tablicy reklamowej na dz. nr [...] przy [...] w [...], gm. [...]. Decyzja wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym: Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego w sprawie samowolnej budowy tablicy reklamowej, postanowieniem z [...] maja 2020 r. nr [...], ustalił wobec skarżącej opłatę legalizacyjną w wysokości 125 000,00 zł. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, na skutek zażalenia skarżącej, postanowieniem z [...] lipca 2020 r. nr [...], uchylił ww. zaskarżone postanowienie (z powodu nieprawidłowego oznaczenia numeru działki i ulicy) i orzekł o ustaleniu wobec skarżącej opłaty legalizacyjnej w wysokości 125 000,00 zł. Skarżąca pismem z 20 lipca 2020 r. wystąpiła do Wojewody o umorzenie ww. opłaty legalizacyjnej. W uzasadnieniu wniosku opisała okoliczności nałożenia opłaty legalizacyjnej oraz poinformowała, że opłata ta jest dla niej ogromnie krzywdząca i "kłóci się z zasadami słuszności i sprawiedliwości społecznej". Tablica reklamowa posadowiona na jej posesji jest bezpieczna i nikomu nie zagraża. Wojewoda po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego, decyzją z [...] grudnia 2020 r., działając na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (wówczas Dz.U. z 2020 r. poz. 1325 ze zm.), powoływanej dalej jako "O.p.", w zw. z art. 49c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (wówczas Dz.U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.b.", umorzył w części, tj. w zakresie kwoty 55 000,00 zł, nałożoną na skarżącą opłatę legalizacyjną. Uznał bowiem, że w sprawie zachodzi zarówno ważny interes podatnika, jak też interes publiczny, i na tej podstawie możliwe jest pozytywne rozstrzygnięcie o uldze w postaci częściowego umorzenia przedmiotowej opłaty. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżąca wniosła o umorzenie w całości ustalonej opłaty legalizacyjnej i wskazała, że od 16 lat jest pod stałą opieką lekarską (lekarza kardiologa - nadciśnienie i lekarza gastrologa - zmiany nowotworowe jelita grubego) i dodała, że córka pozostająca z nią we wspólnym gospodarstwie domowym jest po operacji kręgosłupa i wymaga stałej rehabilitacji. Ponadto poniosła koszty uzupełnienia dokumentów dotyczących pozwolenia na posadowienie tablicy reklamowej w wysokości 4 200 zł, aby spełnić wszystkie wymogi formalne i móc dalej wynajmować tę tablicę. Dochód z wynajmu jest niewielkim dodatkiem do niskiej emerytury skarżącej, która wynosi 1 204,48 zł netto. Minister decyzją z [...] czerwca 2021 r. utrzymał w mocy decyzję z [...] grudnia 2020 r. W uzasadnieniu wskazał, że udzielanie wszelkich ulg, o których mowa w art. 67a § 1 O.p. stanowi wyjątek od zasady ponoszenia opłat w pierwotnie ustalonej kwocie i terminie. Ta forma wsparcia inwestora jest incydentalnym wyrazem pomocy państwa w ponoszeniu ciężarów i świadczeń publicznych. W związku z tym wydanie decyzji w przedmiocie ulgi w spłacie opłaty legalizacyjnej poprzedzone musi być w każdym przypadku obowiązkiem ustalenia istnienia ustawowych przesłanek ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Ocena, czy zachodzą takie przesłanki jest dokonywana po zbadaniu sytuacji życiowej, majątkowej, finansowej i zdrowotnej podmiotu, który występuje o zastosowanie wobec niego ulgi. Ponadto, decyzja indywidualna ma charakter uznaniowy, a więc pozostaje w zakresie dyskrecjonalnej władzy organu administracji publicznej (organ może udzielić ulgi, ale nie ma obowiązku jej udzielenia). Jak wynika z oświadczenia skarżącej z 5 sierpnia 2020 r. prowadzi ona wspólne gospodarstwo domowe z córką K K. Skarżąca, zgodnie z decyzją Zakładu Ubezpieczeń Społecznych [...] Oddział w [...] z [...] marca 2020 r. znak: [...], pobiera emeryturę w wysokości 1 420,31 zł brutto (1 204,48 zł netto). Ponadto, zgodnie z umową najmu, otrzymuje czynsz w wysokości 330,00 zł miesięcznie z tytułu najmu terenu na tablicę reklamową. Z kolei córka skarżącej zatrudniona jest w Izbie Administracji Skarbowej w [...] w pełnym wymiarze czasu pracy od 1 kwietnia 2015 r., obecnie na stanowisku specjalista, w komórce organizacyjnej [...] (umowa na czas nieokreślony). Wynagrodzenie podstawowe netto z tytułu umowy o pracę wynosiło: w kwietniu 2020 r. – 3 955,33 zł, maju – 3 956,49 zł, czerwcu – 4 237,57 zł (w tym dodatek zadaniowy w wysokości 282,10 zł). Do akt sprawy skarżąca dołączyła robocze zeznania podatkowe złożone do urzędu skarbowego za lata 2018 i 2019, z których wynika, że w 2018 r. z tytułu umowy najmu uzyskała przychód w wysokości 3 375,00 zł, natomiast w 2019 r. kwotę 2 900,00 zł. Według zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) córka skarżącej w 2018 r. uzyskała przychód w wysokości 78 040,93 zł, z czego dochód wyniósł 76 372,21 zł, natomiast w 2019 r. uzyskała przychód w wysokości 78 352,16 zł, z czego dochód wyniósł 76 200,62 zł. Jak wynika ponadto z decyzji Wójta Gminy [...] skarżąca posiada grunty rolne o pow. 0,2400 ha (0,1150 ha przeliczeniowych), a także nieruchomość o pow. 1 600,00 m2, na której znajdują się budynki mieszkalne o pow. 180,00 m2 oraz 96,00 m2. Z kolei ze złożonych oświadczeń majątkowych wynika, że skarżąca jest właścicielką działki o pow. 4000 m2 wraz z położonym na niej domem jednorodzinnym z 1970 r. o powierzchni 120,00 m2, którą to nieruchomość otrzymała od rodziców. Skarżąca posiada również oszczędności w banku w kwocie 8 001,01 zł, zaś jej córka jest właścicielką samochodu marki [...] z 2017 r. o wartości 20 000,00 zł i posiada oszczędności w banku w kwocie 4 200,00 zł. Organ zauważył dalej, że zgodnie z przedstawionym zestawieniem skarżąca wraz z córką ponoszą miesięczne wydatki w łącznej wysokości 5 123,00 zł, w tym: gaz - 340,00 zł, energia elektryczna - 85,00 zł, telefon, TV, Internet - 285,00 zł, podatek od nieruchomości - 43,00 zł, woda - 50,00 zł, ścieki - 240,00 zł, odpady komunalne - 55,00 zł, ubezpieczenie domu - 25,00 zł, drobne naprawy (dom z 1970 r.) - 100,00 zł, żywność - 2 000,00 zł, transport - 500,00 zł, zdrowie, leki - 1 300,00 zł, odzież, obuwie - 100,00 zł. Dodatkowo, jak wynika z pisma z 5 sierpnia 2020 r., skarżąca poniosła jednorazowy wydatek z tytułu uzupełnienia dokumentów dotyczących pozwolenia na posadowienie tablicy reklamowej w wysokości 4 200,00 zł (cztery egzemplarze projektów budowlanych – 3 500,00 zł, projekt geodezyjny zagospodarowania działki - 700,00 zł). Skarżąca jest osobą przewlekle chorą, regularnie korzysta z opieki lekarza rodzinnego, jak również specjalistów kardiologa, gastrologa i ortopedy. Przedstawiła rachunki za wrzesień 2020 r. w wysokości 1 688,12 zł na zakup leków, wykonanie badań oraz wizyty lekarskie. Z kolei córka skarżącej w 2006 r. przebyła operację kręgosłupa lędźwiowego i nadal znajduje się pod opieką ortopedy oraz rehabilitanta, przyjmuje leki przeciwbólowe. W związku z postępującymi zmianami w kręgosłupie ma planowaną operację kręgosłupa w odcinku szyjnym. Obie panie nie mają orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. Na podstawie tak zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, Minister uznał, że sytuacja materialna i finansowa skarżącej jest – w kontekście poziomu życia przeciętnej polskiej rodziny - dobra, pozwalająca jej, wspólnie z córką, na utrzymanie domu i rodziny, a uzyskiwane dochody ze świadczenia emerytalnego i z pracy, uzupełnione dochodem z najmu, zapewniają członkom gospodarstwa domowego stabilną egzystencję. Dochody skarżącej i jej córki nie są wprawdzie wysokie, ale kształtują się na stabilnym poziomie. Z akt sprawy wynika, że nie występuje zagrożenie dla zaspokajania potrzeb życiowych strony, zaś uzyskiwane dochody są wystarczające dla zabezpieczenia najważniejszych wydatków rodziny oraz umożliwiają dodatkową rehabilitację i leczenie. Ponadto, skarżąca jest właścicielką nieruchomości, stanowiących zabezpieczenie nieprzewidzianych wydatków. Niemniej jednak Minister zauważył, że opłata legalizacyjna ustalona wobec skarżącej jest bardzo wysoka i jej uregulowanie w pełnej wysokości, tj. w kwocie 125 000,00 zł, może być nierealne, a z pewnością przyczyniłoby się do znacznego obniżenia poziomu życia skarżącej i jej córki. Mając zatem na względzie sytuację materialną, finansową, zdrowotną oraz wiek skarżącej w zestawieniu z kwotą opłaty legalizacyjnej, organ uznał, analogicznie jak Wojewoda, że zarówno ważny interes podatnika, jak też interes publiczny przemawia za umorzeniem ustalonej opłaty legalizacyjnej w części, tj. w kwocie 55 000,00 zł. Analiza zgromadzonego materiału dowodowego daje natomiast podstawę do uznania, że uregulowanie opłaty w wysokości 70 000,00 zł, tj. kwocie pozostałej po jej częściowym umorzeniu, leży w granicach możliwości skarżącej, jeśli nie jednorazowo, to jest to możliwe w ratach miesięcznych, dostosowanych do jej sytuacji finansowej. Ratalna spłata opłata legalizacyjnej nie doprowadziłaby do sytuacji, że rodzina pozostanie bez środków do życia i będzie musiała korzystać z pomocy państwa, np. z zasiłków czy pomocy o charakterze socjalnym. Z odrębnym wnioskiem o rozłożenie na raty skarżąca może zwrócić się do Wojewody. W ocenie Ministra, ważnego interesu podatnika, jako przestanki umorzenia należności, nie można natomiast utożsamiać z jego subiektywnym przekonaniem o potrzebie całkowitego umorzenia zaległości podatkowej. W tym kontekście, przyznanie ulgi w postaci umorzenia opłaty legalizacyjnej w całości byłoby nadmiernym uprzywilejowaniem strony w stosunku do rodzin znajdujących się w skrajnie trudnym położeniu. Skarżąca dysponuje natomiast majątkiem w postaci nieruchomości, ma stałe dochody i nie znalazła się nagle w sytuacji zagrożenia funkcjonowania rodziny. Skarżąca i jej córka pozostają pod stałą opieką lekarską, a sytuacja finansowa pozwala im na zakup leków i ponoszenie kosztów rehabilitacji. W świetle powyższego, zdaniem organu, uprawniony jest wniosek, że w sprawie nie występują okoliczności uniemożliwiające wywiązanie się z zapłaty pozostałej po umorzeniu części opłaty legalizacyjnej bez pomocy ze strony organów państwa. Strona jest w stanie zapłacić ustaloną opłatę legalizacyjną, jeśli nawet nie jednorazowo, to w ratach i zakończyć proces legalizacji nośnika reklamowego. Rezygnacja z należnego zgodnie z prawem świadczenia byłaby zbytnim uprzywilejowaniem strony w stosunku do innych podmiotów, które bez uszczerbku dla swojej sytuacji materialnej nie byłyby w stanie zapłacić opłaty legalizacyjnej. Z instytucji umarzania zaległości podatkowych nie można czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia z zapłaty. W analizowanej sprawie również interes publiczny nie przemawia za objęciem strony przywilejem umorzenia w całości opłaty legalizacyjnej. W skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skardze na powyższą decyzję, skarżąca wniosła o umorzenie w całości ustalonej opłaty legalizacyjnej i wskazała, że w składanych w toku postępowania pismach podała swoją sytuację finansową, rodzinną i zdrowotną. Z kolei w analizie przeprowadzonej przez Ministra zaistniała pomyłka i błędna interpretacja dokumentów, bowiem skarżąca nie posiada wymienionych w zaskarżonej decyzji gruntów ani trzech domów. Jest właścicielką nieruchomości otrzymanej od rodziców i domu z 1970 r. wraz z budynkiem gospodarczym niespełniającym wymogów mieszkalnych (przeznaczenie: przechowywanie m.in. narzędzi ogrodowych). Skarżąca zauważyła ponadto, że dookoła jest nieruchomości jest wiele reklam osadzonych bez pozwolenia, często w pasie drogowym i nikomu to nie przeszkadza. Dlatego też nałożona na nią opłata legalizacyjna jest ogromnie krzywdząca, kłóci się z zasadami słuszności i sprawiedliwości społecznej; nie licuje się z niedopełnieniem przez nią obowiązków. Tablica reklamowa posadowiona na posesji skarżącej jest bezpieczna, nikomu nie zagraża. Z kolei Minister skupił się wyłącznie na oszacowaniu jej majątku, ignorując pozostałe okoliczności, które uzasadniają przyznanie ulgi (tj. wiek skarżącej - 74 lata, wysokość emerytury – 1 204,48 zł netto, stan zdrowia - nadciśnienie, kłopoty z sercem, zmiany nowotworowe jelita grubego). W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumentację wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest niezasadna. Na wstępie, odnosząc się do zawartych w skardze zarzutów dotyczących wysokości opłaty legalizacyjnej, która zdaniem skarżącej "jest ogromnie krzywdząca, kłóci się z zasadami słuszności i sprawiedliwości społecznej", jak też kwestii bezpiecznego posadowienia tablicy reklamowej na jej działce, która nie stanowi zagrożenia dla osób trzecich, zauważyć należy, że podane okoliczności nie dotyczą niniejszej sprawy, bowiem odnoszą się bezpośrednio do postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] lipca 2020 r. ustalającego wobec skarżącej opłatę legalizacyjną w wysokości 125 000,00 zł. W postanowieniu tym prawidłowo pouczono przy tym skarżącą o możliwości, terminie i trybie wniesienia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, z której to możliwości skarżąca nie skorzystała. Powyższe skutkowało uzyskaniem przez to postanowienie waloru ostateczności. Sprawa rozpoznawana obecnie przez Sąd dotyczy natomiast odrębnego postępowania, prowadzonego przez inne organy administracji publicznej i została zainicjowana skierowanym do Wojewody wnioskiem skarżącej z 20 lipca 2020 r. o umorzenie opłaty legalizacyjnej ustalonej ww. postanowieniem z 7 lipca 2020 r. W konsekwencji Sąd, na tym etapie postępowania, nie jest właściwy do badania i oceny prawidłowości oraz trybu działania organów administracji budowlanej i zasadności podjętych przez te organy rozstrzygnięć, w tym wysokości ustalonej opłaty. Przechodząc do rozpoznania niniejszej sprawy zauważyć należy, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowił art. 67a § 1 pkt 3 O.p., zgodnie z którym organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Stosownie do art. 49c ust. 1 ustawy - Prawo budowlane do opłat legalizacyjnych, o których mowa w art. 49 ust. 1 i art. 49b ust. 4, w zakresie nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III Ordynacji podatkowej, z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie. Treść powołanego przepisu wskazuje, że decyzja w przedmiocie umorzenia opłaty legalizacyjnej lub rozłożenia jej na raty jest wydawana w ramach uznania administracyjnego, co oznacza, że przepis prawa umożliwia organowi administracyjnemu dokonanie wyboru treści rozstrzygnięcia, w zależności od ustalonych okoliczności sprawy. Decyzja w tym zakresie nie może być jednakże dowolna, ponieważ winna ją poprzedzać dokładna analiza stanu faktycznego, w tym sytuacji majątkowej czy osobistej wnioskodawcy. W ramach tak poczynionych ustaleń organ może przystąpić do zbadania, czy w sprawie występuje ważny interes strony lub interes publiczny uzasadniający przychylenie się do wniosku. Decyzje podejmowane w ramach uznania administracyjnego pozostają pod kontrolą sądu administracyjnego, jak każde inne akty administracji publicznej, jednakże zakres sprawowanej kontroli jest nieco inaczej ukształtowany. Kontrola sądowa takich decyzji zmierza bowiem do ustalenia, czy na podstawie przepisów prawa dopuszczalne było wydanie decyzji oraz czy organ nie przekroczył granic uznania i czy odpowiednio uzasadnił swoje stanowisko. Kontrola decyzji uznaniowej wymaga więc sprawdzenia, czy jej wydanie poprzedzone zostało prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem dowodowym oraz dostatecznym wyjaśnieniem stanu faktycznego pod kątem przesłanek do umorzenia bądź rozłożenia na raty należności. Sąd kontroluje, czy w toku postępowania administracyjnego podjęto wszelkie niezbędne kroki do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, czy zebrano wszystkie dowody w celu ustalenia istnienia bądź nieistnienia ustawowych przesłanek decyzji uznaniowej oraz czy podjęta na ich podstawie decyzja nie wykracza poza granice uznania administracyjnego - nie jest dowolna. Istotą uznania administracyjnego jest to, że ustawodawca wprowadzając pojęcie nieostre, niedookreślone, przerzuca na organ administracji publicznej konieczność wypełnienia hipotezy normy prawnej konkretną treścią, zależną od poczynionych ustaleń. W konsekwencji organ jest zobligowany do wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, a co za tym idzie - w tym konkretnym przypadku - do rozważenia istnienia "ważnego interesu podatnika" lub "interesu publicznego" w kontekście wniosku stron. W orzecznictwie wskazuje się, że za "ważny interes podatnika" należy uznać zarówno taką sytuację, w której z powodu nadzwyczajnych zdarzeń losowych nie jest on w stanie spłacić należności podatkowych, jak i normalną sytuację ekonomiczną podatnika, z uwzględnieniem wysokości osiąganych dochodów, wydatków, możliwości spłaty innych zobowiązań finansowych, czy też globalnego dochodu, którym dysponuje, co jest szczególnie istotne w sytuacji spraw dotyczących podatników (zobowiązanych) prowadzących wspólne gospodarstwo domowe z innymi osobami. Właściwy organ, prowadząc postępowanie administracyjne na podstawie art. 67a § 1 O.p., ustala czy z przedstawionych przez wnioskodawcę dokumentów wynika jego ważny interes, tj. czy zaszły nadzwyczajne zdarzenia losowe lub wnioskodawca znajduje się w trudnej sytuacji ekonomicznej. Ponadto przyjmuje się, że aby można było mówić o "ważnym interesie podatnika" na gruncie konkretnego stanu faktycznego, wnioskodawca musiałby wykazać przed organem, że z uwagi na ww. okoliczności, które zachwiały podstawami jego egzystencji, nie jest w stanie w ogóle i nigdy uiścić ustalonej opłaty legalizacyjnej. Z kolei za "interes publiczny" należy uznać respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa, takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, adekwatność reakcji, czy nieuchronność sankcji w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa przez obywatela. W tak pojmowanym interesie mieści się dążenie do sytuacji, w której podatnicy regulują swoje zobowiązania podatkowe w całości i terminowo, dbałość o interes Skarbu Państwa, rozumiany jako konieczność ochrony dochodów państwa oraz możliwości realizacji zadań ogólnospołecznych. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy Sąd stwierdza, że w kontrolowanym postępowaniu organy nie naruszyły art. 7, art. 8, ani art. 77 § 1 lub art. 80 K.p.a. Zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i zasadą praworządności przeprowadziły postępowanie wyjaśniające i na tej podstawie prawidłowo oceniły, że w rozpoznawanym przypadku nie zachodzą okoliczności wypełniające przesłankę ważnego interesu podatnika lub interesu społecznego, pozwalające na umorzenie opłaty legalizacyjnej w całości na podstawie art. 67a § 1 pkt 3 O.p. Organy rzetelnie ustaliły sytuację majątkową skarżącej, słusznie przyjmując do wyliczenia globalnej kwoty jaką dysponuje gospodarstwo domowe skarżącej, dochód jaki uzyskuje również jej córka. Uwzględniły także sytuację zdrowotną skarżącej i jej córki. W konsekwencji uznały, że sytuacja majątkowa skarżącej jest, w kontekście poziomu życia przeciętnej polskiej rodziny, dobra, pozwalająca jej, wspólnie z córką, na utrzymanie domu i rodziny, a uzyskiwane dochody ze świadczenia emerytalnego i pracy, uzupełnione dochodem z najmu tablicy reklamowej, zapewniają członkom gospodarstwa domowego stabilną egzystencję. Z dochodów tych rodzina ponosi bowiem koszty utrzymania i reguluje bez opóźnień bieżące wydatki, również związane z leczeniem. Nie jest też obciążona zobowiązaniami kredytowymi ani pożyczkami. Zarówno skarżąca, jak i jej córka posiadają oszczędności. Dodatkowo skarżąca, jak wynika z załączonej do akt sprawy decyzji Wójta Gminy [...] z [...] stycznia 2020 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2020 r., posiada grunty rolne o pow. 0,2400 ha (0,1150 ha przeliczeniowych), a także nieruchomość o pow. 1 600,00 m2, na której znajdują się budynki mieszkalne o pow. 180,00 m2 oraz 96,00 m2. Wprawdzie skarżąca w toku postępowania administracyjnego oraz w skardze potwierdziła, że posiada działkę o łącznej pow. 4000 m2 (tak jak wynika to z ww. decyzji), to jednak na nieruchomości tej znajduje się jedynie dom mieszkalny o pow. 120 m2. Powyższe różnice nie zmieniają jednak faktu, że materiał dowodowy nie wskazuje na wystąpienie nadzwyczajnych zdarzeń losowych dotykających skarżącą, a które miałyby skutkować uzyskaniem ulgi w całości. Zdaniem Sądu, konieczność zapłaty opłaty legalizacyjnej w części pozostałej po częściowym umorzeniu (tj. w wysokości 70 000 zł), nie spowoduje zagrożenia dla egzystencji skarżącej i jej rodziny. Ponadto sytuacja, w której skarżąca podejmuje decyzję o legalizacji samowoli budowlanej, która wiąże się z zapłaceniem opłaty legalizacyjnej, będącej niezbędnym elementem procesu legalizacji, wymusza w pewnym sensie zmianę w strukturze wydatków przeznaczonych na utrzymanie gospodarstwa domowego jednak jest możliwa, tym bardziej jeśli skarżąca wystąpiłaby z wnioskiem o jej rozłożenie na raty. Zauważyć należy, że uzyskanie postulowanej ulgi jest odstępstwem od zasady równości, gdyż na mocy decyzji indywidualnej zobowiązany zostaje zwolniony z obowiązku świadczenia wynikającego z ustawy. Sytuacja finansowa skarżącej jest natomiast na tyle stabilna, że nie pozwala przerzucać w całości kosztów samowoli budowlanej na budżet państwa, czyli wszystkich obywateli. W interesie publicznym leży realizowanie należności publicznoprawnych. Poza naprawdę wyjątkowymi i szczególnymi wypadkami, do których ten się nie kwalifikuje, nie można zdaniem Sądu dopuścić do powstania społecznego przekonania, że naruszenie przepisów ustawy - Prawo budowlane nie pociąga za sobą żadnych negatywnych skutków finansowych, bowiem wszelkie należności z tego tytułu powstałe można będzie później w łatwy sposób umorzyć. Reasumując stwierdzić należy, że organy administracji dokonały prawidłowej analizy stanu prawnego i faktycznego sprawy oraz wydając swoje rozstrzygnięcia nie przekroczyły granicy uznania administracyjnego. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r. poz. 329 ze zm.), orzekł jak w sentencji.
Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę