II SA/Kr 576/25

II SA/Kr 576/25 - Wyrok WSA w Krakowie
Data orzeczenia
2025-07-16
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-05-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie
Sędziowie
Joanna Człowiekowska /przewodniczący sprawozdawca/
Magda Froncisz
Małgorzata Łoboz
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 1994 nr 89 poz 414
art 28 ust 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Joanna Człowiekowska (spr.) Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Małgorzata Łoboz Protokolant: Specjalista Małgorzata Piwowar po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2025 r. sprawy ze skargi T. S. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia 3 marca 2025 r. znak: WI-I.7840.5.9.2025.DA w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie zatwierdzenia projektu zagospodarowania terenu i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z dnia 27 grudnia 2024 r. nr 1179/6740.1/2024 Prezydent Miasta Krakowa zatwierdził projekt zagospodarowania terenu i projekt architektoniczno-budowlany i udzielił Inwestorowi M. K. pozwolenia na budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego wolnostojącego z garażem czterostanowiskowym, na nieruchomości gruntowej obejmującej działki nr [...] jednostki ewidencyjnej: [...], obręb [...] (p-6) K.-P., przy ul. R.
Od ww. decyzji odwołanie wniósł T. S. – właściciel działek nr [...]
i [...] obręb [...] w K., który nie brał udziału w postępowaniu przed organem pierwszej instancji w charakterze strony postępowania.
Decyzją z dnia 3 marca 2025 r. znak: WI-I.7840.5.9.2025.DA, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. oraz art. 81 ust.1 pkt 2 i art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane Wojewoda Małopolski umorzył postępowanie odwoławcze.
Organ ustalił, że ww. odwołanie wniesiono z zachowaniem ustawowego terminu, o którym mowa w art. 129 § 2 k.p.a. Ww. decyzja została odebrana 29 grudnia
2024 r. przez pełnomocnika Inwestora, a ostatniej ze stron postępowania została skutecznie doręczona 31 stycznia 2025 r. - zgodnie z art. 44 k.p.a. Z kolei odwołanie zostało złożone 17 stycznia 2025 r. Odwołujący się jest właścicielem działki nr [...] (KW nr [...]) oraz działki nr [...] (KW nr [...]), graniczącej bezpośrednio (od strony wschodniej) z końcem działek odpowiednio nr [...] i nr [...], objętych terenem przedmiotowej inwestycji.
Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 3 pkt 20 Pr. bud. przez obszar oddziaływania obiektu - należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Z kolei w myśl art. 28 ust. 2 Pr. bud. stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Określenie obszaru oddziaływania obiektu należy do podstawowych obowiązków projektanta i winno znaleźć się w projekcie budowlanym (art. 20 ust. 1 pkt 1c i art. 34 ust. 3 pkt 1 ppkt e Pr. bud). Stosownie zaś przepisu art. 28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Pojęcie interesu prawnego, na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym należy ustalać według norm prawa materialnego, natomiast mieć interes prawny oznacza tyle, co wskazać powszechnie obowiązujący przepis prawa, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 lipca 2007 r., sygn. akt I OSK 1559/06). W postępowaniu w sprawie dotyczącej decyzji o pozwoleniu na budowę, interes prawny ustala się w oparciu o ww. przepis art. 28 ust. 2 Pr. bud., który jako przepis szczególny względem art. 28 k.p.a. ogranicza pojęcie strony w sprawach dotyczących pozwolenia na budowę do następujących osób: Inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Ograniczenie w zabudowie nieruchomości wynikające tylko z konkretnego przepisu prawa daje podstawę do uczestnictwa w charakterze strony w postępowaniu administracyjnym. W każdym przypadku obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa.
Organ zauważył, że głównym argumentem odwołania jest toczące się postępowanie przed Sądem Rejonowym dla K. - P. w K.
o ustanowienie na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr [...] oraz [...] (działki odwołującego się) służebności drogi koniecznej polegających na prawie przechodu i przejazdu przez niezabudowaną działkę nr [...] lub działkę nr [...] (działki Inwestora). Zatem argumenty odwołania nie dotyczą projektowanej inwestycji i jej ewentualnego wpływu na zabudowę nieruchomości odwołującego się (działki nr [...]), tylko kwestii prawa do korzystania z wydzielonego pasu (5 m) przechodu i przejazdu przez działki inwestycyjne do działek odwołującego się, a co za tym idzie aby działki te posiadały dostęp do drogi publicznej.
Organ wskazał, że z treści analizy obszaru oddziaływania wynika, że planowana inwestycja nie wprowadzi żadnych ograniczeń w zabudowie działek nr [...] Przedmiotowa inwestycja znajduje się w odległości około 40 m i 42 m od niezabudowanych działek nr [...] Nadto działki te znajdują się zgodnie z uchwałą Nr XIV/109/99 Rady Miasta Krakowa z dnia 31 marca 1999 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla P. w K. (Dz.Urz.Woj.Małop.199.16.184) w terenach RP – tereny upraw rolnych, gdzie zgodnie z § 20:
1. Wyznacza się Tereny Upraw Polowych (RP) z podstawowym przeznaczeniem terenów pod sady, ogrody, pola prawne oraz łąki i pastwiska z całkowitym zakazem wszelkiej zabudowy. (podkreślenie własne tutejszego organu odwoławczego).
2. W terenie upraw polowych (RP) dopuszcza się lokalizację placów gier i zabaw
o nawierzchni trawiastej lub żwirowej, ścieżek rowerowych, urządzonych ciągów spacerowych oraz innych terenowych urządzeń rekreacyjnych.
3. Obowiązuje zakaz likwidacji istniejących zadrzewień.
Brak jest zatem możliwości jakiejkolwiek zabudowy na działkach [...]
Zdaniem organu odwoławczego, ze względu na usytuowania projektowanego budynku w tak znacznej odległości od niezabudowanych działek odwołującego, nie może być mowy o naruszeniu przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury
z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2022 r. poz. 1225, ze zm.). Oznacza to, że planowana inwestycja nie tylko nie oddziałuje w sposób negatywny na działki nr [...] i nr [...], ale również nie ogranicza w żaden sposób przyszłej, potencjalnej zabudowy tych działek w przypadku zmiany mpzp dla działek odwołującego. Jednocześnie Wojewoda wskazał, że zgodnie z wpisami w księgach wieczystych dla działek inwestycyjnych nr [...] (DZIAŁ III – prawa, roszczenia i ograniczenia) ww. działki są obciążone służebnością przesyłu.
Organ wskazał, że od strony północnej terenu inwestycji (granica z działką nr [...]) projektowany budynek znajduje się w odległościach 3,12 m – 3,14 m, a z kolei od strony południowej (granica z działką nr [...]) 4,07 m – ok. 4,00 m (gdzie 2,00 m – 2,03 m od granicy z działka nr [...] zostały usytuowane podziemne bezodpływowe zbiorniki retencyjne na wody opadowe). Rysunek pzt został sporządzony na kopii aktualnej mapy operat techniczny [...] (data sporządzenia pozytywnego protokołu weryfikacji nr GD-13.6640.7121.2023_p1 - 25 września 2023 r.) przez uprawnionego geodetę inż. M. Ś. (nr uprawnień [...]). W kwestii ustanowienia drogi koniecznej (służebności) po działkach inwestycyjnych - toczące się w tym zakresie postępowania administracyjne lub sądowe, nie są przeszkodą do wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, nie są również powodem do zawieszenia toczącego się już postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Sama kwestia prowadzenia postępowania o ustanowienie służebności drogi koniecznej nie jest zagadnieniem wstępnym w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. dla postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę. Jeśli chodzi o postanowienie z dnia 27 grudnia 2024 r. o odmowie zawieszenia postępowania o udzieleniu pozwolenia na budowę, to k.p.a. nie przewiduje możliwości wniesienia środka zaskarżenia od postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania. Ocena jego zasadności jest natomiast możliwa na skutek wniesienia odwołania od decyzji.
Wojewoda wyjaśnił nadto, że na dzień wydawania niniejszego rozstrzygnięcia odwołujący legitymuje się postanowieniem Sądu Okręgowego w K. II Wydział Cywilny Odwoławczy z 30 sierpnia 2023 r., sygn. akt II Cz 709/23, gdzie odwołującemu zostało udzielone zabezpieczenie na czas trwania postępowania (o ustanowenie służebności drogi koniecznej) w sposób, że zezwala się T. S. na dojazd i dojście do swojej nieruchomości oznaczonej nr [...] (...) od drogi oznaczonej [...] poprzez działkę uczestnika o nr [...] (...) pasem szerokości 2 m od granicy działek [...], dwa razy w miesiącu – w okresie pomiędzy 1 marca i 30 października każdego roku. Zgodnie z powyższym, na dzień wydawania niniejszego rozstrzygnięcia odwołujący posiada jedynie czasowe ograniczone prawo rzeczowe do działki nr ewid.[...] (działka inwestycyjna), tj. służebność gruntową przejazdu i przechodu pasem 2 m. Skoro odwołujący posiada wyłącznie ograniczone prawo rzeczowe – służebność gruntową przejazdu i przechodu przez działkę nr ewid.[...], to przysługują mu jedynie uprawnienia wynikające z tego ograniczonego prawa rzeczowego a nie z prawa własności, użytkowania wieczystego, czy też zarządu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 Pr. bud. W ocenie organu odwołujący posiada jedynie czasowy interes faktyczny w sprawie, natomiast nie posiada interesu prawnego, gdyż nie należy do podmiotów wymienionych w art. 28 ust. 2 Pr. bud. Takie ograniczone prawo rzeczowe nie daje uprawnień do realizacji robót budowlanych, tj. do zabudowy działki nr ewid.[...] Odwołujący posiada jedynie prawo przejazdu i przechodu, które jeśli doznaje ograniczeń w związku z realizacją inwestycji to posiada uprawnie wystąpienia do organu nadzoru budowlanego o sprawdzenie wykonywania robót zgodnie z zatwierdzonym projektem zagospodarowania, który nie przewidywała żadnej ingerencji w ww. 2 metrowy pas na działce nr [...] przy granicy z działką nr [...]. Wtedy jest to realizacja robót niezgodnie z udzielonym pozwoleniem na budowę. Robót budowlanych nie zaprojektowano na wskazanym pasie 2 m. Zatem brak jest podstaw do uznania odwołującego się za stronę postępowania zakończonego w. decyzja z dnia 27 grudnia 2024 r. Powyższe zaś obliguje organ do umorzenia postępowania odwoławczego. Jena bowiem z przesłanek do stwierdzenia bezprzedmiotowości postępowania jest ustalenie w toku postępowania odwoławczego, że wnoszący odwołanie nie jest stroną postępowania.
Na powyższą decyzje T. S. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, zarzucając rozstrzygnięciu naruszenie przepisów:
- art. 28 w zw. z art. 10 ust. 1 k.p.a. oraz art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Pr. bud. poprzez braku uznania T. S. za stronę postępowania znak: AU-OI5.6740.1.247.2024.DPA, a co za tym idzie - pozbawienie go możliwości czynnego udziału tym postępowaniu;
- art. 138 §1 pkt 3 k.p.a. poprzez umorzenie postępowania odwoławczego w związku z bezpodstawnym uznaniem, że skarżący nie był stroną postępowania oraz bezpodstawne umorzenie postępowania odwoławczego i uchylenie się przez organ odwoławczy od merytorycznego rozpatrzenia sprawy.
Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji.
Skarżący podniósł, że stanowisko organu odwoławczego co do kręgu stron postępowania o pozwolenie na budowę jest chybione. Przepisy art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Pr. bud. dotyczą oceny interesu prawnego jedynie podmiotów posiadających uprawnienia do nieruchomości znajdujących się poza obszarem planowanej inwestycji i w tym zakresie rzeczywiście, zgodnie z utrwaloną wykładnią sądów administracyjnych, jako norma szczególna ograniczają legitymację stron
w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę, ocenianą zgodnie z art. 28 k.p.a. Skarżący nie wywodzi swojego interesu prawnego z faktu znajdowania się nieruchomości o obszarze odziaływania inwestycji, lecz z faktu posiadania uprawnień do terenu inwestycji, tj. z faktu obciążenia tej nieruchomości roszczeniem skarżącego o ustanowienie przez ten teren służebności drogi koniecznej do nieruchomości skarżącego.
Zdaniem skarżącego dla prawidłowego przeprowadzenia postępowania w sprawie wniosku o wydanie pozwolenia na budowę dla działek nr [...] oraz [...] koniecznym było umożliwienie, już w loku tego postępowania, ochrony interesu prawnego skarżącego z uwagi na dochodzone na drodze sądowej roszczenie o ustanowienie drogi koniecznej. To bowiem od tego, w jakim zakresie uwzględnione zostanie ww. roszczenie i jak ostatecznie wyznaczony zostanie orzeczeniem sądowym przebieg żądanego szlaku drogi koniecznej po terenie dziatek nr [...] i nr [...] zależeć będzie możliwość zabudowy tych działek. Zdaniem skarżącego ma on interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. uzasadniający jego uczestnictwo w postępowaniu
w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę. Tylko bowiem uczestnicząc w tym postępowaniu jako strona może on zapobiec wydaniu pozwolenia na budowę o takiej treści, która utrudniałaby lub niweczyła możliwość realizacji jego roszczenia
o ustanowienie w postępowaniu sądowym wnioskowanej służebności drogi koniecznej.
W odpowiedzi a skargę organ odwoławczy podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2024 r. poz. 1267) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2024 r. poz. 935, dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Na podstawie art. 145 § 1 p.p.s.a. uwzględnienie skargi na decyzję lub postanowienie następuje w przypadku naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. a), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (pkt 1 lit. b) lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy (pkt 1 lit. c); a także w przypadku stwierdzenia przyczyn powodujących nieważność aktu lub wydanie go z naruszeniem prawa (pkt 2 i pkt 3). W przypadku uznania, że skarga nie ma uzasadnionych podstaw, podlega ona oddaleniu na podstawie art. 151 p.p.s.a.
W tak zakreślonych ramach skarga okazała się nieuzasadniona.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Wojewody Małopolskiego z 3 marca 2025 r., którą umorzono, na podstawie art. 138 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024 r. poz. 725, dalej: k.p.a.), postępowanie odwoławcze wywołane odwołaniem T. S. od decyzji Prezydenta Miasta Krakowa z 27 grudnia 2024 r. zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu oraz projekt achitektoniczno-budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę inwestycji polegającej na budowie budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem czterostanowiskowym na działkach nr [...] obr[...] przy ul. R. w K..
Osią sporu w niniejszej sprawie jest kwestia ustalenia, czy skarżącemu T. S. przysługiwał przymiot strony w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę ww. obiektu. Zdaniem Wojewody Małopolskiego nie był on stroną w tym postępowaniu. Sąd to stanowisko podziela.
Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2024 r. poz. 725, dalej: P.b.), stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu budowlanego. Stosownie do art. 3 pkt 20 P.b. przez obszar ten rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. W świetle powyższego przyjąć należy, że do uznania, iż określona nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji budowlanej nie wystarczy stwierdzenie, że będzie ona faktycznie wpływała na sąsiednie działki, lecz niezbędne jest wskazanie normy prawnej, która reguluje taki wpływ przedsięwzięcia na otoczenie. Okoliczności te muszą mieć charakter obiektywny. Zdaniem Sądu ww. przepis nie wyłączył stosowania art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego, zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Wyznaczenie obszaru oddziaływania obiektu jest obowiązkiem projektanta, który sporządzając projekt zagospodarowania terenu, określa obszar oddziaływania obiektu wraz ze wskazaniem zastosowanych przepisów prawa oraz przedstawieniem zasięgu obszaru oddziaływania obiektu w formie graficznej lub opisowej. Wyznaczenie to nie wiąże jednak organu, do którego finalnie należy ustalenie kręgu stron postępowania i skierowanie do nich decyzji, stosownie do art. 28 p.b. i art. 28, art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a.
Jak słusznie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 1 września 2022 r. (II OSK 1567/21, orzeczenia.nsa.gov.pl): "To, jaki jest obszar oddziaływania obiektu, może być przedmiotem sporu i może zależeć od spełnienia szeregu warunków. Ich wyjaśnienie jest przedmiotem postępowania, w którym ma prawo brać udział właściciel sąsiedniej nieruchomości, jeżeli inwestycja jest tego rodzaju, że może oddziaływać na inne nieruchomości, a zwłaszcza nieruchomości sąsiadujące z nieruchomością inwestora (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2007 r., sygn. akt II OSK 208/06, ONSA i wsa 2008/1/12).
Utrwalony jest także pogląd, według którego, w świetle art. 28 k.p.a., brak podstaw, aby uznanie kogokolwiek za stronę uzależniać od naruszenia przepisów prawa. Celem art. 28 k.p.a. jest umożliwienie udziału w postępowaniu administracyjnym tym wszystkim, których interesu prawnego lub obowiązku to postępowania dotyczy, po to, aby mieli oni możliwość obrony swoich praw przed ewentualnym ich naruszeniem przez wydanie decyzji niezgodnej z prawem (patrz m.in. wyrok NSA z dnia 31 stycznia 2018 r., sygn. akt II OSK 1572/17; wyrok NSA z dnia 25 kwietnia 2018 r., sygn. akt II OSK 2751/17). Także w świetle art. 28 ust. 2 i art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego w związku z art. 28 k.p.a., posiadanie przymiotu strony w postępowaniu o pozwolenia na budowę nie jest uzależnione od naruszenia przez projektowany obiekt budowlany przepisów odrębnych. Tezy o przesłance naruszenia przepisów nie można konstruować skoro w art. 3 pkt 20 posłużono się określeniem o wprowadzeniu, na terenie wyznaczonym w otoczeniu obiektu, wynikających z przepisów odrębnych ograniczeń w zagospodarowaniu, w tym ograniczeń w zabudowie. Wprowadzenie na terenie wyznaczonym w otoczeniu obiektu budowlanego, ograniczeń w zabudowie, nawet zgodnych z przepisami odrębnymi, oznacza przynależność tego terenu do obszaru oddziaływania obiektu (por. wyrok NSA z dnia 24 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 514/17)." Zdaniem obecnie orzekającego Sądu poglądy powyższe zachowują aktualność wobec zmienionej definicji legalnej obszaru oddziaływania obiektu art. 3 pkt 20 p.b. odnoszącej się obecnie do ograniczeń w zabudowie, nie jak poprzednio, także w zagospodarowaniu terenu.
W przedmiotowej sprawie nie jest sporne, że planowany obiekt na działkach nr [...] nie wprowadza ograniczeń w zabudowie działek, których właścicielem jest T. S., tj. działek nr [...] Przeprowadzona przez organ odwoławczy analiza obszaru oddziaływania planowanego obiektu, z uwzględnieniem rysunku projektu zagospodarowania terenu oraz pozostałych dokumentów projektowych wskazuje, że działki skarżącego nie są w obszarze oddziaływania planowanego obiektu. Jak podał organ, planowane obiekty znajdują się około 40 i 42 m od niezabudowanych działek skarżącego. Słusznie też zwrócono uwagę na ustalenia uchwały nr XIV/109/99 z dnia 31 marca 1999 r. Rady Miasta Krakowa w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla P. K., w której działki skarżącego znajdują się w terenach rolnych – RP. Zgodnie z § 20 ust. 1 planu podstawowym przeznaczeniem działek skarżącego są sady, ogrody, pola uprawne, łąki i pastwiska z całkowitym zakazem wszelkiej zabudowy. W § 20 ust. 2 planu dopuszczono lokalizację placów gier i zabaw, ścieżek rowerowych, ciągów spacerowych i innych terenowych urządzeń rekreacyjnych. Nie budzi wątpliwości stanowisko organu odwoławczego co do braku oddziaływania ze względu na treść przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
W przedmiotowej sprawie skarżący wywodzi interes prawny z tego, że wnioskiem z 31 marca 2023 r. zwrócił się do Sądu Rejonowego dla K. - P. w K. na podstawie art. 145 §1 Kc o ustanowienie na rzecz każdoczesnego właściciela działki nr [...] oraz nr [...] służebności drogi koniecznej, polegającej na prawie przechodu i przejazdu przez niezabudowaną nieruchomość gruntową, stanowiącą działkę nr [...], względnie przez nieruchomość stanowiącą działkę nr [...]. We wniosku o ustanowienie służebności drogi koniecznej T. S. wniósł o ustanowienie żądanej drogi koniecznej pasem o szerokości 5 m, biegnącym przez teren działki nr [...] wzdłuż północnej granicy tej działki lub przez teren działki nr [...] wzdłuż południowej granicy tej działki, do najbliższej drogi publicznej, tj. do ul. R. (działka nr [...], położona w obrębie ewid. 6 P. ). Jak wynika ze skargi, przed Sądem Rejonowym dla K. - P. w K., XII Wydział Cywilny prowadzone jest postępowanie w tej sprawie do sygn. akt XII Ns [...], a uczestnikiem którego to postępowania sądowego jest M. K., właściciel działek nr [...] oraz nr [...]. Postanowieniem z 30 sierpnia 2023 r., II Cz 709/23, Sąd Okręgowy w K., II Wydział Cywilny udzielił zabezpieczenia na czas prowadzonego postępowania sądowego poprzez zezwolenie T. S. dojazdu i dojścia do nieruchomości oznaczonej nr [...] od drogi oznaczonej nr [...] poprzez działkę M. K. nr [...], pasem szerokości 2 m od granicy działek [...], dwa razy w miesiącu - w okresie pomiędzy 1 marca i 30 października każdego roku.
Sąd podziela stanowisko skarżącego, zgodnie z którym w okolicznościach sprawy należało rozważyć status skarżącego w kontekście art. 28 k.p.a., zgodnie z którym stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Wynika z niego, że przypisanie danemu podmiotowi przymiotu strony postępowania administracyjnego wymaga powiązania przedmiotu postępowania z indywidualnym i opartym na prawie uprawnieniem lub obowiązkiem tego podmiotu. Aktualne jest nadal stanowisko NSA wyrażone w wyroku z 14 kwietnia 2000 r. (III SA 1876/99, orzeczenia.nsa.gov.pl), zgodnie z którym "Stwierdzenie interesu prawnego sprowadza się do ustalenia związku o charakterze materialnoprawnym między obowiązującą normą prawa administracyjnego materialnego a sytuacją prawną konkretnego podmiotu prawa, polegającą na tym, że akt stosowania tej normy może mieć wpływ na sytuację prawną tego podmiotu w zakresie jego pozycji materialnoprawnej. Jeżeli natomiast akt stosowania danej normy prawnej nie wywiera bezpośredniego wpływu na sferę sytuacji prawnej danego podmiotu, to nie można mówić o interesie prawnym strony, a co za tym idzie - o statusie strony w postępowaniu, w którym dochodzi do konkretyzacji danej normy prawnej. Mieć interes prawny w postępowaniu administracyjnym mówiąc inaczej znaczy to samo co ustalić przepis prawa powszechnie obowiązującego, na którego podstawie można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami danej osoby."
W niniejszej sprawy kluczowa była odpowiedź na pytanie, czy tak rozumiany interes prawny może wynikać z udzielonego skarżącemu zabezpieczenia, poprzez ustanowienie czasowego prawa dojazdu i dojścia do nieruchomości oznaczonej nr [...] od drogi oznaczonej nr [...] poprzez działkę M. K. nr [...], pasem szerokości 2m od granicy działek [...], dwa razy w miesiącu - w okresie pomiędzy 1 marca i 30 października każdego roku. Zdaniem Sądu odpowiedź na to pytanie jest negatywna.
Wyjść należy od tego, że nawet ustanowienie służebności przejazdu lub/i przechodu nie jest samo w sobie, co do zasady, okolicznością uzasadniającą przyznanie statusu strony właściciela nieruchomości na rzecz której służebność została ustanowiona. Zgodnie z art. 285 § 1 K.c. nieruchomość można obciążyć na rzecz właściciela innej nieruchomości (nieruchomości władnącej) prawem, którego treść polega na tym, że właściciel nieruchomości władnącej może korzystać w oznaczonym zakresie z nieruchomości obciążonej. Jak słusznie stwierdził NSA w wyroku z dnia 10 lutego 2011 r. (II OSK 295/10, orzeczenia.nsa.gov.pl) "sam fakt ustanowienia służebności przechodu i przejazdu na gruncie sąsiednim oraz ewentualne uciążliwości związane ze sposobem wykonywania tego prawa przez właściciela nieruchomości władnącej, pozostaje bez wpływu na ustalenie obszaru oddziaływania inwestycji w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Roszczenia z tego tytułu są typowymi roszczeniami cywilnoprawnymi, których rozstrzyganie oddane zostało w gestię sądów powszechnych a nie organów administracyjnych, natomiast ewentualne nieprawidłowości występujące w toku prowadzonych robót budowlanych poddane zostały kontroli organów nadzoru budowlanego".
Powyższe nie oznacza, że ustanowienie służebności gruntowej nie uzasadnia statusu strony w postępowaniu każdego rodzaju. Tak nie jest, o czym świadczy chociażby przywołany przez skarżącego wyrok WSA w Krakowie z 8 listopada 2022 r., II SA/Kr 993/22 oraz wyrok NSA z 20 września 2024 r., III OSK 615/23, którym oddalono skargę kasacyjną od ww. wyroku. W ostatnio przywołanym wyroku NSA stwierdził dobitnie, że "Prawidłowo przyjął Sąd pierwszej instancji, że z wnioskiem inicjującym postępowanie w trybie art. 234 ust. 3 prawa wodnego może również wystąpić właściciel nieruchomości władnącej, na rzecz którego, na nieruchomości, na której zmiana stanu wody na gruncie spowodowała szkody, ustanowiono służebność przejazdu i przechodu – art. 145 § 1 Kodeksu Cywilnego." Równie dobitnie NSA odpowiedział negatywnie na pytanie, czy podmiot, który uzyskał sądowe zabezpieczenie roszczenia o ustanowienie służebności gruntowej ma takie same uprawnienia w zakresie możliwości inicjowania postępowania w trybie art. 234 ust. 3 prawa wodnego, jak podmiot, na rzecz którego taką służebność ustanowiono. Sąd orzekający w niniejszej sprawie stanowisko to w pełni podziela.
Zgodnie z art. 730 § 1 k.p.c. sąd może udzielić zabezpieczenia roszczenia w każdej sprawie cywilnej. Z wnioskiem o udzielenie zabezpieczenia może wystąpić każda strona lub uczestnik postępowania, jeżeli uprawdopodobni roszczenie oraz interes prawny w udzieleniu zabezpieczenia Jeżeli przedmiotem zabezpieczenia nie jest roszczenie pieniężne, sąd udziela zabezpieczenia w taki sposób, jaki stosownie do okoliczności uzna za odpowiedni, nie wyłączając sposobów przewidzianych dla zabezpieczenia roszczeń pieniężnych (vide: art. 755 § 1 k.p.c.). Z tego wynika, że udzielenie zabezpieczenia roszczenia ma charakter procesowy i tymczasowy; źródłem uprawnienia podmiotu, któremu udzielono zabezpieczenia, nie jest ustanowiona na jego rzecz służebność gruntowa, lecz postanowienie sądu. Skarżący nie może więc skorzystać z pełnego zakresu uprawnień właściciela nieruchomości władnącej, lecz z uprawnień, jakie zostały określone przez sąd w postanowieniu zabezpieczającym (zob. NSA w wyroku z 20 września 2024 r., III OSK 615/23).
Tym samym, w przypadku zgłoszonego roszczenia o ustanowienie służebności drogowej w odniesieniu do terenu inwestycji oraz udzielonego zabezpieczenia przez sąd powszechny nie można mówić o interesie prawnym w rozumieniu art. 28 k.p.a. W takiej sytuacji mamy do czynienia jedynie z interesem faktycznym, który jednak nie daje skarżącemu legitymacji do udziału w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę w charakterze strony.
Konsekwencją powyższej konstatacji musiało być umorzenie postępowania odwoławczego na postawie art. 138 § 1 pkt 3 k.p.a. Nie ulega bowiem wątpliwości, że brak interesu prawnego powoduje brak możliwości merytorycznego rozpatrzenia sprawy. Dlatego, wobec złożenia odwołania przez osobę niebędącą stronom, postępowanie odwoławcze nie mogło być prowadzone i podlegało umorzeniu – jako bezprzedmiotowe.
W świetle powyższego nie było podstaw do uchylenia zaskarżonej decyzji, która odpowiada prawu. Nie doszło w szczególności do naruszenia przepisów postępowania, ani prawa materialnego przywołanych w skardze.
Z tej przyczyny Sąd skargę oddalił, orzekając jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 P.p.s.a.