VII SA/Wa 1990/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-04-13
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanesamowola budowlanarozbiórkanadzór budowlanywarunki techniczneodległość od granicyplan zagospodarowania przestrzennegolegalizacja budowydecyzja ostatecznaskarga administracyjna

Podsumowanie

WSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, uznając jego lokalizację za niezgodną z przepisami prawa budowlanego i planistycznego.

Skarżący domagał się stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego, argumentując, że jego lokalizacja 25 cm od granicy działki nie stanowi rażącego naruszenia prawa i że sąsiadka wyraziła zgodę. Sąd administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów nadzoru budowlanego, że budynek narusza przepisy techniczno-budowlane (odległość od granicy) oraz miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, co uniemożliwia jego legalizację i obliguje do rozbiórki.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę A. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji nakazującej rozbiórkę samowolnie wybudowanego budynku gospodarczego. Skarżący twierdził, że budynek o wymiarach 6,10 m x 2,25-2,93 m, wybudowany w 2014 r. w odległości 25 cm od granicy działki, nie stanowi rażącego naruszenia prawa, a sąsiadka nie zgłaszała sprzeciwu. Sąd uznał skargę za niezasadną. Wskazał, że postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ma na celu weryfikację wadliwości decyzji administracyjnej. Analiza wykazała, że decyzja nakazująca rozbiórkę nie była obarczona wadami kwalifikowanymi z art. 156 § 1 k.p.a. Lokalizacja budynku gospodarczego w odległości 0,25 m od granicy działki narusza przepisy techniczno-budowlane (minimalna odległość 1,5 m od granicy, chyba że plan miejscowy dopuszcza inaczej) oraz miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, który dopuszcza lokalizację budynków gospodarczych bezpośrednio przy granicy, ale z uwzględnieniem przepisów szczególnych. Ponieważ budynek nie spełnia wymogów technicznych, jego legalizacja jest niemożliwa, co skutkuje obowiązkiem rozbiórki. Sąd podkreślił, że odległość 1,5 m od granicy jest minimalna i nie można jej interpretować elastycznie. Brak było podstaw do stwierdzenia rażącego naruszenia prawa, co uniemożliwiło stwierdzenie nieważności decyzji rozbiórkowej.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, lokalizacja budynku w odległości mniejszej niż 1,5 m od granicy działki, nawet przy dopuszczeniu przez plan miejscowy lokalizacji przy granicy, narusza przepisy techniczno-budowlane i uniemożliwia legalizację, co skutkuje obowiązkiem rozbiórki.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że odległość 1,5 m od granicy działki jest minimalna i nie może być interpretowana elastycznie. Mimo że plan miejscowy dopuszcza lokalizację przy granicy, budynek musi spełniać wymogi techniczno-budowlane, które w tym przypadku zostały naruszone, co uniemożliwia legalizację i obliguje do rozbiórki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (19)

Główne

p.b. art. 49b § 1

Prawo budowlane

rozp. ws. warunków technicznych art. 12 § null

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

rozp. ws. warunków technicznych art. 12 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 127 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. null § null

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

p.b. art. 48 § null

Prawo budowlane

p.b. art. 28 § null

Prawo budowlane

p.b. art. 29 § 1 pkt 2

Prawo budowlane

p.b. art. 30 § 1 pkt 1

Prawo budowlane

p.b. art. 49 § null

Prawo budowlane

p.b. art. 49b § 2

Prawo budowlane

p.b. art. 5 § 1 pkt 9

Prawo budowlane

k.p.a. art. 156 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa COVID-19 art. 15zzs4 § 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

k.p.c. art. null § null

Kodeks postępowania cywilnego

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151 § null

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Lokalizacja budynku gospodarczego w odległości 0,25 m od granicy działki narusza przepisy techniczno-budowlane (minimalna odległość 1,5 m). Naruszenie przepisów techniczno-budowlanych i planistycznych uniemożliwia legalizację samowolnie wybudowanego obiektu. Decyzja rozbiórkowa nie jest obarczona wadami kwalifikowanymi z art. 156 § 1 k.p.a.

Odrzucone argumenty

Budynek gospodarczy wybudowany w odległości 25 cm od granicy działki nie stanowi rażącego naruszenia prawa. Sąsiadka nie zgłaszała sprzeciwu wobec lokalizacji budynku. Skutki społeczno-gospodarcze rozbiórki będą dla skarżącego dużym utrudnieniem.

Godne uwagi sformułowania

odległość 1,5 m od granicy sąsiedniej działki budowlanej nie może być rozumiana jako sztywna, lecz jako odległość minimalna stanowiąca gwarancję poszanowania interesu właściciela działki sąsiedniej budowa bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią nie może być traktowana w sposób elastyczny i nie może być ona zmieniana nie można wybudować obiektu, jak w przedmiotowej sprawie, w odległości mniejszej niż 1,5 m od granicy z działką sąsiednią brak jest podstaw do uprawnionego twierdzenia, że wydana ona została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem, co uzasadniałoby stwierdzenie jej nieważności

Skład orzekający

Małgorzata Jarecka

przewodniczący sprawozdawca

Grzegorz Rudnicki

sędzia

Tomasz Stawecki

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odległości budynków od granicy działki, zasady legalizacji samowoli budowlanej oraz przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnych w sprawach budowlanych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej i interpretacji konkretnych przepisów prawa budowlanego oraz miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu samowoli budowlanej i jej konsekwencji, a także precyzyjnej interpretacji przepisów dotyczących odległości od granicy działki, co jest istotne dla wielu właścicieli nieruchomości.

Budowa 25 cm od płotu. Czy to samowola budowlana?

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

VII SA/Wa 1990/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-04-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Rudnicki
Małgorzata Jarecka /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Stawecki
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II OSK 2067/21 - Wyrok NSA z 2022-12-15
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, sędzia WSA Tomasz Stawecki, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 13 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi A. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2020 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] września 2020 r., znak: [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256, dalej jako: k.p.a.), po rozpatrzeniu wniosku A. W. o ponowne rozpatrzenie sprawy, utrzymał w mocy własną decyzję z [...] lipca 2020 r. znak: [...] o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej jako: [...] WINB) z [...] marca 2020 r. nr [...] (znak: [...]). Powyższą decyzją z [...] marca 2020 r. [...] WINB uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z [...] stycznia 2020 r., nr [...] (nakazującą A. W. rozbiórkę budynku gospodarczego z wiatą zlokalizowaną na działce nr ewid. [...] w N. nad P., z chwilą gdy decyzja stanie się ostateczna) i na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 z późn. zm.) nakazał A. W. rozbiórkę budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ewid. [...] w N. nad P..
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca ją decyzja z [...] lipca 2020 r., wydane zostały na bazie następujących ustaleń dokonanych w tej sprawie.
W dniu [...] czerwca 2019 r. PINB w G. przeprowadził oględziny na będącej własnością A. W. działce nr [...] w N. nad P. w wyniku których stwierdził, że samowolnie wykonano na niej w 2014 r. budynek gospodarczy o konstrukcji drewnianej i wymiarach 6,10 m x 2,25-2,93 m oraz wysokości około 1,9m - 2,58 m. Budynek ten wybudowany został w odległości ok. 25 cm od ogrodzenia z sąsiednią działką nr [...]. PINB w G. potraktował budynek gospodarczy i dobudowaną do niego wiatą jako dwa odrębne obiekty i początkowo prowadził postępowanie w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Po uchyleniu przez [...] WINB wydanego na podstawie 2 art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego postanowienia z [...] sierpnia 2019 r. (nr [...]) i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia, decyzją z [...] stycznia 2014 r. (nr [...]) PINB w G. na podstawie art. 49b ust. 1 Prawa budowlanego nakazał A. W. rozbiórkę budynku gospodarczego z wiatą na działce nr [...] w N. nad P.. Organ przyjął, że budynek gospodarczy i wiata stanowią jeden obiekt, ponieważ mają wspólny dach i wspólne ściany konstrukcyjne. Organ przypomniał, że, co do zasady, zgodnie z art. 28 Prawa budowlanego roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31 cytowanej ustawy. Z art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego wynika, że pozwolenia na budowę nie wymaga budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych w tym garaży, altan oraz przydomowych ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy: 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde 500 m2 powierzchni działki. W analizowanym przypadku powierzchnia zabudowy budynku gospodarczego jest mniejsza niż 35 m2 i jest to obiekt wolnostojący (szkic z wymiarami budynku - karta 72 akt PINB), w związku z czym, zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, budowa takiego obiektu objęta była obowiązkiem zgłoszenia właściwemu organowi. Z uwagi na powyższe organ nadzoru budowlanego prawidłowo potraktował ww. inwestycję jako samowolę budowlaną wykonaną bez zgłoszenia, co determinowało konieczność rozważenia przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 49 Prawa budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 49b ust. 2 tej ustawy, jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem - gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie: dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30 ust. 2 i 4; projektu zagospodarowania działki lub terenu oraz zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ wyjaśnił, że z powyższego przepisu wynika, iż sankcja rozbiórki obiektu budowlanego nie jest nakładana automatycznie i bezwarunkowo, lecz organ administracyjny ma obowiązek zbadania czy względy techniczno-budowlane oraz względy ładu przestrzennego sprzeciwiają się realizacji danego rodzaju obiektu budowlanego. W tym też kierunku organ prowadzi postępowanie legalizacyjne, którego celem jest doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z prawem.
Zdaniem Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w realiach przedmiotowej sprawy organy nadzoru budowlanego prawidłowo stwierdziły, że brak było podstaw prawnych umożliwiających legalizację budynku gospodarczego. Inwestycja ta jest bowiem niezgodna z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Teren (część działki nr [...]), na którym zlokalizowano budynek gospodarczy oznaczony został w miejscowym planie przyjętym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w N. nad P. z dnia [...] października 2004 r. (Dz. U. Woj. [...] nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r.) symbolem [...]. Przeznaczenie podstawowe terenu to zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna, przeznaczenia uzupełniające - zabudowa gospodarcza (§ 34 planu). Według przepisu § 22 pkt 2 ww. planu, dopuszcza się możliwość lokalizacji na terenach, na których przeznaczeniem podstawowym jest zabudowa mieszkaniowa budynków usługowych lub gospodarczych bezpośrednio przy granicy działki (z uwzględnieniem zasad określonych w przepisach szczególnych).
Jakkolwiek miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego nie wyklucza budowy budynku gospodarczego na tej działce, to wskazuje, że budynek gospodarczy może być usytuowany "bezpośrednio przy granicy działki (z uwzględnieniem zasad określonych w przepisach szczególnych)". Ustalono tymczasem, że lokalizacja budynku gospodarczego na działce nr [...] narusza przepisy techniczno-budowlane, w szczególności przepis § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065) w zakresie normatywnej odległości względem granicy z działką sąsiednią nr [...], której właścicielem jest M. R.. Wynika to z faktu, że przedmiotowy budynek znajduje się w odległości 0,25 m od granicy z działką sąsiednią. Takie usytuowanie narusza przepisy ww. rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r., w szczególności § 12 tego rozporządzenia. Zasadą jest usytuowanie obiektu w odległości 4 m od granicy działki w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy, a w przypadku ściany bez otworów 3 m od granicy działki. W ust. 2 przepis ten dopuszcza lokalizację 1,5 m od granicy działki lub bezpośrednio przy tej granicy, jeśli wynika to z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W rozpatrywanej sprawie warunki § ust. 2 rozporządzenia nie zostały spełnione.
Organ wyjaśnił, że w orzecznictwie wskazuje się, iż ustalona w § 12 ust. 2 rozporządzenia odległość 1,5 m od granicy sąsiedniej działki budowlanej nie może być rozumiana jako sztywna, lecz jako odległość minimalna stanowiąca gwarancję poszanowania interesu właściciela działki sąsiedniej (wyrok NSA z 9 marca 2010 r. sygn. II OSK 496/09). Natomiast inaczej należy rozumieć budowę w granicy, która to ma charakter bezwzględny, w związku z czym nie można wybudować obiektu, jak w przedmiotowej sprawie, w odległości mniejszej niż 1,5 m od granicy z działką sąsiednią. O ile zgodnie z ukształtowanym orzecznictwem odległość 1,5 m od granicy sąsiedniej działki budowlanej jest traktowana jako minimalna, uwzględniająca prawa osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego), o tyle budowa bezpośrednio przy granicy z działką sąsiednią nie może być traktowana w sposób elastyczny i nie może być ona zmieniana. Organ wyjaśniał, że samo użycie przez ustawodawcę w § 12 ust. 2 rozporządzenia sformułowania "dopuszcza się" świadczy o tym, że jest to rozwiązanie wyjątkowe, a przez to nie można przesłanek tam zawartych interpretować rozszerzająco. Nie można również twierdzić, że skoro dopuszczono sytuowanie obiektu w granicy, to tym bardziej dopuszczono do jego sytuowania w dalszej, dowolnej odległości, gdyż byłoby to sprzeczne z treścią § 12 ust. 2 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.
W konsekwencji powyższego GINB uznał, że lokalizacja budynku gospodarczego jest niezgodna zarówno z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tj. zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (budynek nie jest w granicy tzw. ostrej), jak i przepisami techniczno-budowlanymi, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem. Jego odsunięcie od granicy na normatywną odległość wiązałoby się z tożsamym obowiązkiem jak nałożony przez organ powiatowy, to jest rozbiórką obiektu i ewentualną jego budową w innym miejscu. Powyższe ustalenia spowodowały, że postępowanie legalizacyjne nie mogło być wdrożone. Brak zgodności zabudowy z miejscowym planem i przepisami techniczno - budowlanymi obligowały organ nadzoru budowlanego do orzeczenia jego rozbiórki.
Konkludując WINB stwierdził, że decyzja [...] WINB z [...] marca 2020 r. nie jest obarczona żadną z wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., to znaczy, że została wydana przez właściwy organ, na podstawie właściwego przepisu prawa i bez rażącego naruszenia prawa, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną, została skierowana do właściwego adresata, była wykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą. Nie zawiera ona również wady powodującej jej nieważność z mocy prawa. Argumentacja skarżącego dotycząca braku "sensu" rozbiórki budynku i "postawienia go na nowo" w żaden sposób nie może stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o rozbiórce.
Skargę na decyzję GINB z [...] września 2020 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł A. W. (dalej jako: skarżący) zaskarżając tę decyzję w całości, zarzucając wydanie jej z naruszeniem przepisów prawa materialnego i wnosząc o jej uchylenie. Skarżący podniósł, że ze względu na szerokość działki wynoszącą 10 m, budynek gospodarczy został zbudowany 25 cm od granicy działki, na co sąsiadka nie wnosiła sprzeciwu. Skarżący wyjaśnił, że odsunął budynek 25 cm od granicy celowo ze względu na możliwość pomalowania siatki, wymianę cokolików, słupków itp. W jego ocenie, nie jest to rażące naruszenie prawa. Skutki społeczno-gospodarcze rozebrania wspomnianego budynku gospodarczego będą dla skarżącego dużym utrudnieniem, ponieważ nie będzie on miał gdzie przechowywać materiałów. W związku z powyższym skarżący wniósł o uchylenie decyzji o rozbiórce oraz wydanie pozwolenia na legalizację.
W odpowiedzi na skargę GINB wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Dokonując kontroli sądowej zaskarżonej decyzji z [...] września 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny miał na uwadze, że sąd administracyjny może wyeliminować z obrotu prawnego decyzję administracyjną w przypadku stwierdzenia, iż narusza ona prawo materialne w stopniu mającym wpływ na wynik postępowania (treść decyzji) lub/i prawo procesowe w stopniu, który mógł mieć istotny wpływ na ten wynik (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a.). Przypadek kwalifikujący decyzję do uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. zachodzi zaś wówczas, gdy zostanie wykazane, że może zachodzić związek przyczynowy między stwierdzonym naruszeniem przepisów proceduralnych a treścią rozstrzygnięcia, tj. wykazanie, że gdyby do zarzucanego naruszenia przepisów postępowania nie doszło, to wynik rozstrzygnięcia mógłby być inny bowiem stwierdzone uchybienia były na tyle istotne, że kształtowały lub współkształtowały treść kwestionowanego rozstrzygnięcia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się przy wydaniu zaskarżonej decyzji takich naruszeń prawa, które w świetle art. 145 § 1 p.p.s.a. skutkowałyby koniecznością uchylenia albo stwierdzenia nieważności tej decyzji, względnie stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa.
Zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja wydane były w postępowaniu nadzwyczajnym – nieważnościowym - uregulowanym przepisami art. 156 i nast. k.p.a. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest przesądzenie, czy dana decyzja jest obarczona wadliwością kwalifikowaną w rozumieniu art. 156 § 1 k.p.a. Postępowanie to ograniczone jest zatem do weryfikacji kwestionowanej decyzji administracyjnej pod kątem istnienia jej potencjalnych wad, określonych w art. 156 § 1 k.p.a., tj. pod kątem ustalenia, czy decyzja ta: 1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości; 2) wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa; 3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; 4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie; 5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały; 6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą; 7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
W postępowaniu administracyjnym zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązany był ocenić, czy któraś z wad wskazanych w ww. przepisach art. 156 § 1 k.p.a. obarcza decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2020 r., nr [...], którą organ ten uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z [...] stycznia 2020 r., nr [...] (nakazującą skarżącemu rozbiórkę budynku gospodarczego z wiatą zlokalizowaną na działce nr ewid. [...] w N. nad P., z chwilą gdy decyzja stanie się ostateczna) i na podstawie art. 49b ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane nakazał A. W. rozbiórkę budynku gospodarczego usytuowanego na działce nr ewid. [...] w N. nad P.. Wnioski powzięte przez organ nadzoru w wyniku przeprowadzenia wobec decyzji z [...] marca 2020 r. postępowania w trybie art. 156 § 1 k.p.a. Sąd uznaje za prawidłowe, w całości przychylając się do stanowiska Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że ww. decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] marca 2020 r. nie jest obarczona wadliwością kwalifikowaną w sposób wskazany w art. 156 § 1 k.p.a.
Decyzja [...] WINB niewątpliwie wydana została przez właściwy organ (przesłanka z art. 156 § 1 pkt 1 k.p.a.). Brak jest też podstaw do uprawnionego twierdzenia, że wydana ona została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem, co uzasadniałoby stwierdzenie jej nieważności w zw. z treścią art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Podstawowym warunkiem stwierdzenia nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa jest ustalenie, że 1) decyzja ta w sposób oczywisty i bezsporny narusza konkretny przepis prawa jak i że 2) charakter tego naruszenia powoduje, że podjęte rozstrzygnięcie nie może być zaakceptowane jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Oczywistość naruszenia prawa polega na "rzucającej się w oczy" sprzeczności rozstrzygnięcia a przepisem prawa stanowiącym jego podstawę prawną. Na gruncie tej sprawy przypadku takiego Sąd nie stwierdził. W uzasadnieniu decyzji GINB szczegółowo przeanalizował warunki faktyczno - prawne realizacji inwestycji skarżącego (budynku gospodarczego), prawidłowo wskazując, że decyzja rozbiórkowa z [...] marca 2020 r. dotyczyła budynku gospodarczego o konstrukcji drewnianej i wymiarach 6,10 m x 2,25-2,93 m oraz wysokości około 1,9m - 2,58 m, wybudowanego przez skarżącego w 2014 r. w odległości ok. 25 cm od ogrodzenia z sąsiednią działką nr [...] w warunkach samowoli budowlanej ze względu na brak zgłoszenia zamiaru jego budowy, wymaganego w świetle art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W odniesieniu do tych ustaleń w zaskarżonej decyzji prawidłowo uznano, że zasadne było rozważenie przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 49b ust. 2 tej ustawy. W oparciu o powołany przepis organ poprawnie wywiódł, że nakaz rozbiórki obiektu budowlanego wydawany jest następczo jako wynik, między innymi, stwierdzenia, że legalizacji tego obiektu sprzeciwiają się względy techniczno-budowlane czy ładu przestrzennego. Na gruncie tej sprawy taka sytuacja miała miejsce, gdyż analiza miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr [...] Rady Miejskiej w N. nad P. z dnia [...] października 2004 r. (Dz. U. Woj. [...]. nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r.) wykazała, że lokalizacja tego budynku narusza § 22 pkt 2 ww. uchwały. Teren działki nr [...], na którym zlokalizowano będący przedmiotem postępowania budynek gospodarczy, w planie miejscowym oznaczony jest symbolem [...] i przeznaczony (przeznaczenie podstawowe) do zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej. Przeznaczenie uzupełniające tego terenu to zabudowa gospodarcza (§ 34 planu). Niesporne pozostaje i to, że przepis § 22 pkt 2 ww. uchwały na terenach, na których przeznaczeniem podstawowym jest zabudowa mieszkaniowa, dopuszcza możliwość lokalizacji budynków usługowych lub gospodarczych bezpośrednio przy granicy działki z uwzględnieniem zasad określonych w przepisach szczególnych. Zastosowanie tej regulacji organ prowadzący postępowanie nieważnościowe trafnie połączył z zastosowaniem przepisów § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, które jako zasadę przyjmują usytuowanie obiektu w odległości 4 m od granicy działki w przypadku budynku zwróconego ścianą z oknami lub drzwiami w stronę tej granicy, a w przypadku ściany bez otworów 3 m od granicy działki. Przepis § 12 ust. 2 ww. rozporządzenia dopuszcza lokalizację 1,5 m od granicy działki lub bezpośrednio przy tej granicy, jeśli wynika to z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W rozpatrywanej sprawie, jak wskazano powyżej, plan miejscowy dopuszcza lokalizację bezpośrednio przy granicy. Okoliczność, że budynek będący przedmiotem postępowania znajduje się w odległości 0,25 m od granicy z działką sąsiednią trafnie zatem została przez GINB oceniona jako naruszająca § 12 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. Słuszne jest zapatrywanie organu, że ustalona w § 12 ust. 2 rozporządzenia odległość 1,5 m od granicy sąsiedniej działki budowlanej nie może być rozumiana jako sztywna, lecz jako odległość minimalna stanowiąca gwarancję poszanowania interesu właściciela działki sąsiedniej, jednakże lokalizację bezpośrednio w granicy należy rozumieć ściśle, w związku z czym nie można wybudować obiektu, jak w przedmiotowej sprawie, w odległości mniejszej niż 1,5 m od granicy z działką sąsiednią. W konsekwencji powyższego GINB prawidłowo stwierdził, że lokalizacja budynku gospodarczego jest niezgodna zarówno z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, tj. zapisami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (budynek nie jest w granicy tzw. ostrej), jak i przepisami techniczno – budowlanymi w sposób uniemożliwiający doprowadzenie go do stanu zgodnego z prawem. Zdaniem Sądu, organ nadzoru właściwie rozważył wszystkie okoliczności sprawy, które mogłyby oddziaływać na legalność decyzji z [...] marca 2020 r. i w okolicznościach przedmiotowej sprawy nie miał podstaw do przypisania decyzji [...] WINB z [...] marca 2020 r. naruszeń, które mogłyby być zaklasyfikowane jako rażące naruszenie prawa, co musiało skutkować wydaniem decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności. Z uwagi na brak oczywistości naruszenia prawa, zbędnym stało się rozważanie społeczno-gospodarczych skutków kwestionowanej co do ważności decyzji, a w konsekwencji nie było podstaw do przyjęcia, że decyzja o rozbiórce obarczona jest wadą w postaci rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego na gruncie tej sprawy właściwie ponadto przyjął, że kwestionowana decyzja w przedmiocie rozbiórki nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną (art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a.), została skierowana do właściwego adresata (art. 156 § 1 pkt 4 k.p.a.), była wykonalna w dniu jej wydania, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą (art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a.), nie zawiera również wady powodującej jej nieważność z mocy prawa (art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a.). Uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom art. 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., zarówno pod względem wyłożenia przesłanek rozstrzygnięcia, jak i jego uzasadnieniem faktycznym i prawnym.
Z powołanych względów, na podstawie art. 151 p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.
Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842).

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę