VII SA/Wa 1988/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-04-14
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanesamowola budowlananakaz rozbiórkiroboty budowlanepozwolenie na budowępostępowanie administracyjnekontrola sądowaWSAnadzór budowlany

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę W. P. na decyzję nakazującą rozbiórkę samowolnie rozpoczętych prac budowlanych, uznając, że kwestia prawidłowości wstrzymania robót i nałożenia obowiązku została już prawomocnie rozstrzygnięta.

Skarżący W. P. zaskarżył decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymującą w mocy nakaz rozbiórki części obiektu budowlanego. Skarżący kwestionował samoistnie istnienie obiektu budowlanego i zasadność zastosowania trybu rozbiórki. Sąd uznał jednak, że kluczową kwestią było jedynie to, czy skarżący wykonał nałożony wcześniej obowiązek przedstawienia dokumentacji legalizacyjnej. Ponieważ kwestia ta została już prawomocnie rozstrzygnięta w poprzednim postępowaniu, a skarżący nie wykonał nałożonych obowiązków, sąd oddalił skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę W. P. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą całkowitą rozbiórkę części obiektu budowlanego – całorocznego budynku rekreacji indywidualnej będącego w budowie. Skarżący zarzucał organom naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że nie powstał żaden obiekt budowlany i że decyzja została wydana bez podstawy prawnej. Sąd podkreślił, że specyfika postępowania legalizacyjnego w przypadku samowoli budowlanej polega na tym, że decyzja nakazująca rozbiórkę (art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego) jest sankcją za niewykonanie obowiązków nałożonych wcześniejszym postanowieniem (art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego). Kwestia prawidłowości tego postanowienia, w tym zasadności uznania prac za samowolę budowlaną, została już prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem WSA w Warszawie z dnia 12 marca 2020 r. sygn. VII SA/Wa 2730/19. W związku z tym, w obecnym postępowaniu sąd mógł badać jedynie, czy skarżący wykonał nałożony obowiązek. Ponieważ skarżący nie przedstawił wymaganej dokumentacji w terminie, a jego argumenty dotyczące istoty samowoli budowlanej były już przedmiotem wcześniejszego rozstrzygnięcia, sąd uznał, że organy prawidłowo zastosowały prawo i oddalił skargę.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, organ może wydać nakaz rozbiórki jako sankcję za niewykonanie obowiązków nałożonych postanowieniem, jeśli kwestia ta została już prawomocnie rozstrzygnięta.

Uzasadnienie

Decyzja nakazująca rozbiórkę na podstawie art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego jest sankcją za niewykonanie obowiązków z postanowienia (art. 48 ust. 2 i 3 P.b.). Prawomocne rozstrzygnięcie postanowienia wstrzymującego roboty i nakładającego obowiązki wyłącza ponowne badanie tych kwestii w postępowaniu dotyczącym nakazu rozbiórki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (26)

Główne

p.b. art. 48 § ust. 2 i 3

Prawo budowlane

p.b. art. 48 § ust. 4

Prawo budowlane

p.b. art. 48 § ust. 1

Prawo budowlane

p.b. art. 28 § ust. 1

Prawo budowlane

p.b. art. 48 § ust. 2 i 3

Prawo budowlane

p.b. art. 48 § ust. 4

Prawo budowlane

p.b. art. 48 § ust. 1

Prawo budowlane

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks Postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks Postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks Postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks Postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks Postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Kodeks Postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks Postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 134 § § 1

Kodeks Postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151

Kodeks Postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 6

Kodeks Postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 142

Kodeks Postępowania administracyjnego

p.b. art. 83 § ust. 2

Prawo budowlane

p.b. art. 41 § ust. 2 pkt. 2

Prawo budowlane

p.b. art. 3 § pkt. 7

Prawo budowlane

p.b. art. 3 § pkt. 6

Prawo budowlane

p.b. art. 41 § ust. 1

Prawo budowlane

p.b. art. 29 § ust. 1 i 2

Prawo budowlane

Ustawa o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw art. 25

Ustawa o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców

Argumenty

Skuteczne argumenty

Kwestia prawidłowości postanowienia wstrzymującego roboty budowlane i nakładającego obowiązek przedstawienia dokumentacji legalizacyjnej została już prawomocnie rozstrzygnięta w poprzednim postępowaniu sądowym. Decyzja nakazująca rozbiórkę jest sankcją za niewykonanie obowiązków nałożonych postanowieniem, a nie ponownym badaniem zasadności wstrzymania robót. Prace polegające na wykonaniu deskowania, zbrojenia i wykopu pod ławy fundamentowe stanowią roboty budowlane, których rozpoczęcie wymaga pozwolenia na budowę.

Odrzucone argumenty

Zastosowanie w decyzji podstawy prawnej bez zachowania jej integralności. Pominięcie w decyzji kluczowego ustępu z podstawy prawnej. Brak odniesienia do kluczowej definicji w zapisie podstawy prawnej. Niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego. Niewłaściwa ocena, czy dana okoliczność została udowodniona. Niewskazanie dowodu na zastosowanie podstawy prawnej w uzasadnieniu decyzji.

Godne uwagi sformułowania

Decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 p.b., należy postrzegać jako sankcję wymierzaną podmiotowi, który nie doprowadził do dobrowolnego wykonania obowiązku nałożonego na niego w postanowieniu, o którym mowa w art. 48 ust. 2 i 3 p.b. Postanowienie tego rodzaju jest orzeczniczym aktem władczym o charakterze nieodwołalnym, przez co podstawą faktyczną i prawną jego wydania organ nadzoru budowlanego jest procesowo związany i do ich weryfikacji może dojść wyłącznie w sposób przewidziany przepisami prawa.

Skład orzekający

Grzegorz Antas

przewodniczący sprawozdawca

Artur Kuś

sędzia

Wojciech Sawczuk

sędzia

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ugruntowanie zasady, że postępowanie dotyczące nakazu rozbiórki samowoli budowlanej jest odrębnym etapem od postępowania legalizacyjnego, a kwestie prawomocnie rozstrzygnięte w postanowieniu wstrzymującym roboty nie podlegają ponownej kontroli w postępowaniu o nakaz rozbiórki."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niewykonania obowiązków nałożonych postanowieniem wstrzymującym roboty budowlane w trybie art. 48 Prawa budowlanego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa ilustruje złożoność procedur administracyjnych w budownictwie i znaczenie prawomocności orzeczeń. Pokazuje, jak ważne jest wykonanie nałożonych obowiązków, nawet jeśli inwestor kwestionuje samą zasadność postępowania.

Samowola budowlana: dlaczego niewykonanie jednego obowiązku może prowadzić do nakazu rozbiórki?

Sektor

budownictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

VII SA/Wa 1988/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-04-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-11-04
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Artur Kuś
Grzegorz Antas /przewodniczący sprawozdawca/
Wojciech Sawczuk
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Sygn. powiązane
II OSK 1731/21 - Wyrok NSA z 2024-04-10
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), , Sędzia WSA Artur Kuś, Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 14 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi W. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] września 2020 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks Postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256), dalej: k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r. poz. 1333), dalej: p.b., w wyniku rozpatrzenia odwołania W. P. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] sierpnia 2020 r. nr [...] nakazującą W. P. jako inwestorowi dokonanie całkowitej rozbiórki części obiektu budowlanego - całorocznego budynku rekreacji indywidualnej będącego w budowie na działce nr ew. [...], położonej w miejscowości B., gmina [...], składającej się z deskowania pod ławy fundamentowe wraz ze zbrojeniem oraz integralnego z nimi wykopu o wymiarach zewnętrznych 16,69 m x 13,84 m i głębokości ok. 3,0 m polegającej na: demontażu deskowania oraz szkieletu przestrzennego zbrojenia w deskowaniu wraz z szalunkami oraz likwidacji wykopu pod ww. obiekt budowlany poprzez jego zasypanie.
W odniesieniu do ustaleń faktycznych i prawnych, które stały za wydanym rozstrzygnięciem, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB) stwierdził, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] (dalej: PINB) [...] czerwca 2019 r. wszczął z urzędu postępowanie w sprawie budowy całorocznego budynku rekreacji indywidualnej na działce nr ew. [...], położonej w miejscowości B., gmina [...]. PINB w uzasadnieniu swojej decyzji z [...] sierpnia 2020 r. wskazał, że W. P. podjął na działce nr ew. [...] prace przygotowawcze ujęte w art. 41 ust. 2 pkt. 2 p.b., polegające na niwelacji terenu wraz ze zdjęciem warstwy humusu, zagospodarowaniu terenu budowy wraz z budową tymczasowego obiektu i wykonaniu przyłączy energetycznego i wodociągowego oraz wykonał roboty budowlane polegające na wykonaniu wykopu, wykonaniu szalunków pod ławy fundamentowe i wypełnieniu ich szkieletem zbrojeniowym, co wyczerpuje przesłanki definicji robót budowlanych i budowy, zgodnie z art. 3 pkt. 7 i 6 p.b. Organ wskazał na fakt, że prace polegające na budowie całorocznego budynku rekreacji indywidualnej stanowią roboty budowlane, które zgodnie z art. 28 ust. 1 p.b. można rozpocząć jedynie na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę. PINB uznał na podstawie zebranego materiału dowodowego, że inwestor takowej decyzji nie posiadał, albowiem jakkolwiek inwestor wystąpił do właściwego organu administracji architektoniczno - budowlanej z wnioskiem o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę całorocznego budynku rekreacji indywidualnej wraz ze zbiornikiem bezodpływowym na działce o nr ew. [...] w miejscowości B., to, jak wynika z postanowienia Starosty [...] z [...] lipca 2019 r. znak: [...], postępowanie to zostało zawieszone. W związku z powyższymi ustaleniami PINB postanowieniem z [...] sierpnia 2019 r. nr [...] na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. wstrzymał roboty budowlane prowadzone na działce nr ew. [...] oraz nałożył na W. P. obowiązek sporządzenia i przedstawienia w terminie 3 miesięcy czterech egzemplarzy projektu budowlanego całorocznego budynku rekreacji indywidualnej realizowanego na działce oraz oświadczenia projektanta o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej, a także zaświadczenie o wpisie każdego z projektantów do właściwej izby samorządu zawodowego z określonym w nim terminem ważności aktualnym na dzień opracowania projektu, oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, jak tez zaświadczenia Wójta Gminy [...] o zgodności budowy na działce oznaczonej numerem ewidencyjnym [...] położonej w miejscowości B., gmina [...] z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powyższe postanowienie zostało utrzymane w mocy postanowieniem [...]WINB z [...] października 2019 r. nr [...]. Postanowienie to stało się prawomocne wskutek oddalenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie skargi W. P. na tenże akt prawomocnym wyrokiem z 12 marca 2020 r. sygn. VII SA/Wa 2730/19. PINB stwierdził, że obowiązek wynikający z postanowienia nr inwestor zobowiązany był wykonać w terminie trzech miesięcy, licząc od dnia doręczenia przedmiotowego postanowienia. Niedotrzymanie terminu oznacza niespełnienie nałożonych na inwestora obowiązków i wiąże się z koniecznością wydania nakazu rozbiórki samowoli budowlanej na podstawie art. 48 ust. 4 p.b.
Pismem z 20 sierpnia 2020 r. odwołanie od decyzji PINB z [...] sierpnia 2020 r. z zachowaniem ustawowego terminu złożył W. P.. Odwołujący sprzeciwił się wydanemu rozstrzygnięciu, podnosząc, że na działce nr ew. [...] w świetle definicji przyjętych w przepisach p.b. nie powstał żaden obiekt budowlany, przez co sprawa nie mogła zostać załatwiona poprzez nakazanie inwestorowi rozbiórki nieistniejącego obiektu budowlanego. Odwołujący oświadczył, że kategorycznie odmawia wykonania nakazanych czynności i wnosi o umorzenie postępowania.
We wskazanej wyżej decyzji z [...] września 2020 r. utrzymującej w mocy decyzję z [...] sierpnia 2020 r. [...]WINB stwierdził, że analiza materiału dowodowego zebranego w przedmiotowej sprawie wykazała, iż organ i instancji prawidłowo ustalił stan faktyczny w sprawie, jak i prawidłowo przeprowadził postępowanie administracyjne, nie naruszając przy tym przepisów prawa. [...]WINB zauważył, że inwestor w dniu kontroli robót budowlanych nie legitymował się ostateczną decyzją Starosty [...] udzielającej mu pozwolenia na budowę. Pomimo tego przystąpił jednak do realizacji zamierzenia budowlanego objętego swoim wnioskiem, prowadząc prace przygotowawcze w rozumieniu art. 41 p.b. Ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynikało jednocześnie, aby ww. prace prowadzone były w celu sprawdzenia realnych warunków gruntowych pod doprojektowaną piwnicę opisanego budynku. Zasadne zatem było wdrożenie trybu przewidzianego w art. 48 p.b. [...]WINB stwierdził, że PINB ze względu na ziszczenie się przesłanki braku przedłożenia przez zobowiązanego w wyznaczonym terminie żądanych przez organ dokumentów był zobowiązany wydać nakaz rozbiórki w oparciu o art. 48 ust. 1 w zw. ust. 4 p.b. [...]WINB uznał, że organowi I instancji nie można zarzucić obrazy przepisów prawa materialnego, jak też procesowego, które mogłoby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie sprawy. W ocenie [...]WINB, organ I instancji wyczerpująco zebrał i rozpatrzył materiał dowodowy, jak również dokonał oceny zebranego materiału dowodowego zgodnie z przepisami k.p.a. W niniejszym postępowaniu, jak zauważył [...]WINB, rozpoznaniu podlegała wyłącznie kwestia prawidłowości zastosowania w sprawie dyspozycji art. 48 ust. 4 p.b. Zdaniem organu odwoławczego, argumenty przedstawione w odwołaniu nie miały stąd znaczenia dla sprawy i w świetle p.b. nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji organu I instancji. Merytoryczne zarzuty względem postanowienia, które objęte zostało tokiem kontroli instancyjnej i które podlegało kontroli sądowej (wyrok WSA w Warszawie z 12 marca 2020 r. sygn. VII SA/Wa 2730/19), nie mogły być bowiem przedmiotem ponownych rozważań organu.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję [...]WINB z [...] września 2020 r. złożył W. P., zaskarżając ją w całości. Powyższej decyzji skarżący zarzucił naruszenie:
1. przepisów postępowania, tj.: art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:
- niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie słuszny interes obywatela;
- nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego;
- niewłaściwą ocenę, czy dana okoliczność została udowodniona;
- niewskazanie dowodu na zastosowanie podstawy prawnej w uzasadnieniu decyzji;
2. przepisów prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 2 i ust. 3 p.b. w stopniu rażącym poprzez podtrzymanie decyzji PINB bez odniesienia się do wskazywanych przez skarżącego błędów merytorycznych polegających na:
- zastosowaniu w decyzji podstawy prawnej bez zachowania integralności jej zapisów;
- pominięcie w decyzji ustępu z podstawy prawnej stanowiącego o poprawności logicznego wywodu dla konstrukcji prawnej decyzji administracyjnej;
- z powodu niezachowania integralności zapisów podstawy prawnej odzwierciedlonej w decyzji w efekcie brak odniesienia do kluczowej definicji w zapisie podstawy prawnej adekwatnej do rozpatrywanej sprawy.
W. P. wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji [...]WINB na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., ewentualnie - uchylenie zaskarżonej decyzji [...]WINB w całości oraz stwierdzenie nieważności decyzji PINB jako wydanej bez podstawy prawnej na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz umorzenie postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu skargi skarżący opisał przebieg postępowania prowadzonego przez organy nadzoru budowlanego
W odpowiedzi na skargę [...]WINB wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w treści zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji z [...] września 2020 r. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja [...]WINB nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie, a tym bardziej stwierdzenie jej nieważności, o co całkowicie nietrafnie wystąpił skarżący w treści swojej skargi.
Kluczową kwestią, która doprowadziła Sąd do oceny, że nałożony na skarżącego nakaz rozbiórki polegający na demontażu deskowania oraz szkieletu przestrzennego zbrojenia w deskowaniu wraz z szalunkami oraz likwidacji wykopu pod projektowany obiekt budowlany (całoroczny budynek rekreacji indywidualnej) na działce nr ew. [...] poprzez jego zasypanie jest prawidłowy, a równocześnie zarzuty sformułowane w skardze w całości nieuprawnione, jest uznanie, że przedmiotem kontrolowanego postępowania zakończonego decyzją [...]WINB z [...] września 2020 r. pozostaje wyłącznie przesądzenie tego, czy obowiązek określony przez organ nadzoru budowlanego we wcześniejszym postanowieniu na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. został przez skarżącego w terminie wykonany.
Wyjaśnić w tym kontekście trzeba, że specyfika postępowania legalizacyjnego powoduje, iż w związku z wydaniem przez organ postanowienia wstrzymującego na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. roboty budowlane i nakładającego na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów umożliwiających ocenę dopuszczalności legalizacji samowolnie realizowanego obiektu budowlanego inwestor, jak i pozostałe strony tego postępowania mogą nie tylko kwestionować treść nałożonych na inwestora poszczególnych obowiązków wskazanych w rozstrzygnięciu, ale również podważać z punktu widzenia przepisów p.b. samo założenie, na którym oparł się organ, iż budowa stanowiąca przedmiot postępowania legalizacyjnego ma charakter samowoli budowlanej, jak i to, że podlega zastosowanemu przez organ trybowi legalizacji określonemu w art. 48-49a p.b.
Decyzja administracyjna odpowiadająca decyzji zaskarżonej przez skarżącego, której podstawę prawną stanowi art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 p.b., nie może z tego względu podlegać kontroli instancyjnej, a następczo kontroli sądowej, której zakres pokrywałby się z zakresem badania prawidłowości postanowienia wstrzymującego roboty budowlane i nakładającego na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentacji legalizacyjnej, skoro wyłączną przesłanką jej wydania jest w świetle powołanego wyżej przepisu jedynie stwierdzenie tego, czy skierowany do adresata nakazu obowiązek został przez niego spełniony. Decyzję, o której mowa w art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 p.b., należy postrzegać jako sankcję wymierzaną podmiotowi, który nie doprowadził do dobrowolnego wykonania obowiązku nałożonego na niego w postanowieniu, o którym mowa w art. 48 ust. 2 i 3 p.b. Potwierdza to treść art. 48 ust. 4 p.b. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym w dacie prowadzonego postępowania, wynikającym z dyspozycji art. 25 ustawy z dnia z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 471), stwierdza, że w przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w art. 48 ust. 3 p.b., stosuje się przepis ust. 1, a zatem organ nadzoru budowlanego nakazuje w drodze decyzji rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części. Z uwagi na tak zakreślone granice sprawy przedmiotem oceny Sądu w rozpoznawanej sprawie nie mogła być – mówiąc najogólniej - podstawa podjęcia postanowienia [...]WINB z [...] października 2019 r. wydanego na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b., a w konsekwencji zagadnienia materialnoprawne i procesowe dotyczące prawidłowości nakazu nałożonego na skarżącego polegającego na przedłożeniu dokumentów w celu rozważenia możliwości doprowadzenia rozpoczętych na działce nr ew. [...] robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, gdyż wykraczałoby to poza granice niniejszej sprawy, które w pełni trafnie - co Sąd zobowiązany jest podkreślić - określił [...]WINB w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Zgodzić się bowiem należy z poglądem [...]WINB odnośnie do tego, że postanowienie nakładające na skarżącego na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 p.b. określone w jego rozstrzygnięciu obowiązki zostało wydane na wcześniejszym etapie postępowania legalizacyjnego w toku odrębnej procedury kończącej się wydaniem zaskarżalnego postanowienia i stało się ostateczne, jak również prawomocne wskutek tego, że skarga skarżącego na ww. postanowienie została oddalona prawomocnym wyrokiem z 12 marca 2020 r. sygn. VII SA/Wa 2730/19.
Wskazane orzeczenie sądowe musi być postrzegane jako przesądzające poprawność wszczęcia postępowania legalizacyjnego przez organy nadzoru budowlanego względem robót budowlanych zainicjowanych przez stronę na działce nr ew. [...], jak i nadanej przez te organy kwalifikacji prawnej tymże robotom, jeżeli od niej uzależniona była dopuszczalność prowadzenia postępowania we wskazanym trybie. W postępowaniu administracyjnym organ nadzoru budowlanego niewątpliwie musi dostosować swoje zachowanie do zasady legalizmu (art. 6 k.p.a.) nakazującej mu działanie na podstawie i w granicach prawa, wobec czego ani PINB, ani [...]WINB nie mogły przy ocenie wykonania przez skarżącego obowiązku nie respektować w kontrolowanym postępowaniu tych ustaleń potwierdzających istnienie obowiązku, które wynikały z treści ww. postanowienia [...]WINB z [...] października 2019 r. nr [...] Przyjęta przez ustawodawcę w ustawie z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. z 2016 r. poz. 2255) decyzja, by postanowienie, o którym mowa w art. 48 ust. 2 i 3 p.b., podlegało zaskarżeniu zażaleniem samoistnym i w konsekwencji było możliwe poddanie go kontroli instancyjnej, a następnie sądowej uniemożliwia stosowanie przez organ nadzoru budowlanego zasad odpowiadających dyspozycji art. 142 k.p.a., a co za tym idzie – zdaniem Sądu – stoi na przeszkodzie, by organ w toku postępowania w przedmiocie wydania decyzji, o której mowa w art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 p.b. przy ocenie wykonania przez adresata postanowienia, tak jak oczekiwał tego skarżący, zobowiązany był w ramach podstawy faktycznej decyzji dokonać ponownie ustaleń odnoszących się do faktu dopuszczenia się przez inwestora samowoli budowlanej i przeprowadzić analizę jej kwalifikacji prawnej. Postanowienie tego rodzaju jest orzeczniczym aktem władczym o charakterze nieodwołalnym, przez co podstawą faktyczną i prawną jego wydania organ nadzoru budowlanego jest procesowo związany i do ich weryfikacji może dojść wyłącznie w sposób przewidziany przepisami prawa (por. G. Łaszczyca, Postanowienie administracyjne w ogólnym postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2011, s. 432 i n.).
Zdaniem Sądu, w toku postępowania organ trafnie wyjaśnił powody przyjęcia, że zaplanowane przez skarżącego przedsięwzięcie opisane we wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę (budowa całorocznego budynku rekreacji indywidualnej) w świetle art. 29 ust. 1 i 2 p.b. nie zostało zwolnione spod reglamentacji budowlanej, jak też zwrócił uwagę na to, że w myśl art. 41 ust. 1 p.b., rozpoczęcie budowy następuje z chwilą podjęcia prac przygotowawczych na terenie budowy wyszczególnionych w art. 41 ust. 2 p.b., których realizację przez skarżącego potwierdziły dokonane na działce nr ew. [...] oględziny (protokół czynności kontrolnych z 24 czerwca 2019 r.). Jakkolwiek skarżący przyjmuje, że w dacie wstrzymania robót budowlanych realizował pozostające poza kompetencjami organów nadzoru budowlanego prace mające na celu jedynie "sprawdzenie realnych warunków gruntowych", to trafne było uznanie tychże prac za odpowiadające definicji budowy (art. 3 pkt 6 p.b.) w zakresie rozpoczęcia wykonywania robót budowlanych ziemnych w celu przeprowadzenia robót fundamentowych w ustalonej lokalizacji pod projektowany budynek. W tych warunkach znajdować zastosowanie musiał tryb postępowania, o którym mowa w art. 48-49a p.b. i przyjęta w jego ramach procedura legalizacji robót budowlanych, która pozostaje zawsze uprawnieniem inwestora a nie jego obowiązkiem.
Sformułowane w odwołaniu od decyzji PINB [...] sierpnia 2020 r. przez skarżącego stanowisko, zgodnie z którym "kategorycznie odmawia" wykonania nakazanych czynności określonych w postanowieniu z [...]sierpnia 2020 r. i żąda umorzenia postępowania w sprawie wskazuje, że to nie kwestia zbyt krótkiego terminu na przedłożenie dokumentacji legalizacyjnej lub inne zbliżone charakterem do tejże przyczyny usprawiedliwione powody stały za niedochowaniem przez skarżącego 3-miesięcznego terminu. Opisane w skardze argumenty nakazujące skarżącemu uznać zaskarżoną decyzję [...]WINB za uchybiającą prawu nie różnią się istotnie od argumentacji powołanej w postępowaniu zakończonym wydaniem przez [...]WINB postanowienia z [...] października 2019 r., a zatem w sytuacji oddalenia skargi od tego postanowienia przez WSA w Warszawie – podtrzymanie dotychczasowego zapatrywania przez stronę należy odczytywać jako niegodzenie się przez skarżącego ze sposobem oceny jego dotychczasowych zarzutów, które nie znalazły uznania tak u organów nadzoru budowlanego, jak i sądu administracyjnego. Tymczasem takiemu działaniu w żaden sposób nie może zostać przyznana ochrona, albowiem skarżący został skutecznie pouczony w treści postanowienia nr [...], jakie konsekwencje należy wiązać z odstąpieniem od przedłożenia wymienionej przez PINB dokumentacji, stąd niewystąpienie przez skarżącego o sporządzenie uzasadnienia wyroku umożliwiające wniesienie skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji oddalającego skargę nie pozwala w tychże konsekwencjach dostrzegać stanu "niesprawiedliwości", a tym bardziej zaistnienia tego stanu wiązać z działaniami PINB, od którego to organu (jego piastuna), jak podkreślił skarżący w odwołaniu, zamierza on dochodzić zadośćuczynienia za doznane "straty moralnej i finansowe wynikające z błędnego załatwienia sprawy".
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził, że w niniejszej sprawie organy dokonały wystarczających dla rozstrzygnięcia ustaleń stanu faktycznego oraz w sposób prawidłowy oceniły zebrany w sprawie materiał dowodowy. Prawidłowo również zastosowały art. 48 ust. 1 w zw. z art. 48 ust. 4 p.b., stwierdzając niewykonanie obowiązku nałożonego postanowieniem [...]WINB z [...] października 2019 r., skoro okoliczność ta w świetle wyjaśnień skarżącego ma charakter w całości niesporny.
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę