VII SA/Wa 1984/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2007-04-05
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęremontrozbudowaprzebudowastwierdzenie nieważnościrażące naruszenie prawak.p.a.wsa

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na remont i rozbudowę budynku, uznając, że naruszenia prawa nie miały charakteru rażącego.

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o stwierdzeniu nieważności pozwolenia na remont i rozbudowę budynku mieszkalnego. Organy administracji uznały, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z rażącym naruszeniem prawa, m.in. z powodu rozbieżności między zakresem robót a zatwierdzonym projektem oraz braku warunków zabudowy dla części działki. Sąd uchylił obie decyzje, stwierdzając, że naruszenia te nie miały charakteru rażącego w rozumieniu art. 156 § 2 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę B. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody stwierdzającą nieważność decyzji Burmistrza z 2003 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na remont i rozbudowę budynku mieszkalnego. Organy administracji uznały, że decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ inwestor faktycznie rozebrał stary budynek i realizował nowy obiekt, a zakres robót nie korespondował z treścią decyzji. Ponadto, wskazano na brak ustalonych warunków zabudowy dla części działki nr [...] oraz brak oświadczenia o prawie do dysponowania tą nieruchomością. Sąd uznał jednak, że organy obu instancji zbyt pochopnie stwierdziły rażące naruszenie prawa. Podkreślono, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ musi wykazać nie tylko naruszenie prawa, ale jego rażący charakter. Sąd uznał, że nie można mówić o rażącym naruszeniu prawa w sytuacji, gdy inwestor jest współwłaścicielem działki, na którą inwestycja nieznacznie wkracza, a pozostali współwłaściciele wyrazili zgodę. Ponadto, sąd wskazał, że nawet jeśli wady istniały, mogły dotyczyć tylko części decyzji wykraczającej poza działkę nr [...], a ocena wykonanych robót budowlanych wykraczała poza granice postępowania nieważnościowego. W konsekwencji, sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, stwierdzenie nieważności decyzji wymaga wykazania rażącego naruszenia prawa, co nie miało miejsca w tej sprawie.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy zbyt pochopnie stwierdziły rażące naruszenie prawa, nie wykazując jego charakteru. Okoliczności takie jak współwłasność działki i zgoda pozostałych współwłaścicieli, a także nieznaczne wkroczenie inwestycji na inną działkę, nie uzasadniają stwierdzenia nieważności decyzji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (14)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Naruszenie prawa, które może skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji, musi mieć charakter rażący.

Pomocnicze

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.b. art. 35

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 81 § ust. 1 pkt 2

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 82 § ust. 3 pkt 3

Ustawa - Prawo budowlane

u.z.p. art. 39 § ust. 1

Ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym

Dotyczy obowiązku ustalenia warunków zabudowy.

u.p.b. art. 32 § ust. 4 pkt 1

Ustawa - Prawo budowlane

Dotyczy obowiązku posiadania prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

u.p.b. art. 33 § ust. 2 pkt 2

Ustawa - Prawo budowlane

u.p.b. art. 33 § ust. 4

Ustawa - Prawo budowlane

Dotyczy dokumentacji wymaganej przy pozwoleniu na budowę.

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Zakres kontroli sądowej działalności administracji publicznej.

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uwzględnienia skargi w przypadku naruszenia prawa materialnego lub istotnych wad postępowania.

p.p.s.a. art. 152

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Orzekanie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji.

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Rozstrzyganie o kosztach postępowania sądowego.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenia prawa stwierdzone przez organy administracji nie miały charakteru rażącego. Organ prowadzący postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum. Wadliwa część decyzji nie może skutkować stwierdzeniem nieważności całej decyzji. Brak oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością nie zawsze stanowi rażące naruszenie prawa, zwłaszcza gdy inwestor jest współwłaścicielem i pozostali współwłaściciele wyrażają zgodę.

Odrzucone argumenty

Decyzja o pozwoleniu na budowę została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ zakres robót nie korespondował z treścią decyzji. Brak ustalonych warunków zabudowy dla części działki nr [...] stanowi rażące naruszenie prawa. Brak oświadczenia o prawie do dysponowania działką nr [...] stanowi rażące naruszenie prawa. Niespełnienie wymogów art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego.

Godne uwagi sformułowania

o rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z określoną normą prawną przez proste ich zestawienie ze sobą w ten sposób, że powstają skutki niemożliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie. organy zobligowane były do wykazania, iż ciężar i charakter ewentualnych wad przedmiotowej decyzji, jeśli w ogóle jest ona obarczona wadami, stanowi o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 2 kpa. nie ma rozstrzygającego znaczenia ani oczywistość naruszenia określonego przepisu prawa, ani charakter przepisu, który został naruszony.

Skład orzekający

Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

przewodniczący

Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

sprawozdawca

Leszek Kamiński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'rażącego naruszenia prawa' w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej, zwłaszcza w kontekście prawa budowlanego i współwłasności nieruchomości."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznych okoliczności sprawy, w szczególności oceny rażącego naruszenia prawa w kontekście nieznacznego wkroczenia inwestycji na inną działkę i kwestii współwłasności.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne stosowanie przepisów o stwierdzaniu nieważności decyzji i jak sąd może korygować nadgorliwość organów administracji w ocenie naruszeń prawa.

Kiedy 'rażące naruszenie prawa' nie jest rażące? Sąd wyjaśnia granice kontroli decyzji administracyjnych.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1984/06 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2007-04-05
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2006-10-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Agnieszka Wilczewska-Rzepecka /przewodniczący/
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska /sprawozdawca/
Leszek Kamiński
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Uchylono decyzję I i II instancji
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka, , Asesor WSA Jolanta Augustyniak – Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Leszek Kamiński, Protokolant Joanna Piątek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi B. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2006 r. znak: [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku, III. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżącego B. S. kwotę 500 ( pięćset ) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2006r.- na podstawie art. 81 ust.1 pkt 2, art. 82 ust. 3 pkt 3, art. 35 ustawy z dnia 07 lipca 1994r.- Prawo budowlane (t.j. Dz. U. Nr 207 poz. 2016 z 2003r. ze zm.) oraz na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa, działając z urzędu, stwierdził nieważność decyzji Burmistrza Miasta i Gminy U. z dnia [...] grudnia 2003r. [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej B. S., pozwolenia na "remont i rozbudowę budynku mieszkalnego położonego na działce nr [...] w P. - przebudowa segmentu środkowego".
W uzasadnieniu organ wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego powiadomił o rozbieżności pomiędzy treścią decyzji ww. z dnia [...] grudnia 2003r. a zakresem projektowanych robót budowlanych. Organ powiatowy ustalił bowiem, że inwestor - legitymując się decyzją wydaną "na remont i rozbudowę budynku mieszkalnego- przebudowę segmentu środkowego", faktycznie rozebrał całkowicie stary budynek, realizując na tym terenie nowy obiekt budowlany.
Wojewoda [...], badając akta przedmiotowej sprawy stwierdził, że w treści decyzji o pozwoleniu na budowę ustalono inny zakres robót budowlanych, niż wskazano w zatwierdzonym nią projekcie architektoniczno - budowlanym.
Ponadto, w ocenie organu wojewódzkiego przedmiotowa decyzja została podjęta z rażącym naruszeniem prawa tj. art. 156 § 1 pkt 2, ponieważ postępowaniem administracyjnym nie objęto działki nr ew. [...] pomimo, że faktycznie projektowany budynek w części usytuowany jest na tej działce. Wydana dla przedmiotowej inwestycji decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] września 1999r., wniosek inwestora wraz z jego oświadczeniem o prawie dysponowania terenem dla potrzeb projektowanej inwestycji, jak i ww. decyzja o pozwoleniu na budowę dotyczyły wyłącznie działki nr ew. [...] w P..
Zdaniem Wojewody [...] powyższe ustalenia zobowiązywały organ do stwierdzenia, że decyzja z [...] grudnia 2003r. została podjęta z naruszeniem art. 39 ust. 1 ustawy z 07. lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 89 poz. 415 ze zm.) oraz art. 32 ust 4 pkt 1 z dnia 07 lipca 1994r.- Prawo budowlane( t.j. Dz. U. Nr 207 poz. 2016 z 2003r. ze zm.), ponieważ dla działki nr [...] nie ustalono warunków zabudowy, jak również inwestor nie potwierdził swojego prawa do dysponowania ta działką.
Po rozpatrzeniu odwołania B. S. od powyższej decyzji, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2006r. [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję, podnosząc ponadto, że zatwierdzenie decyzją z dnia [...] grudnia 2003r. projektu architektoniczno – budowlanego przewidującego rozbiórkę istniejącego budynku drewnianego i wzniesienie zupełnie nowego budynku mieszkalnego nie koresponduje z treścią tejże decyzji, która przewidywała rozbudowę i remont budynku mieszkalnego. Organ podniósł, że wprawdzie dopuszczalne jest orzekanie o rozbiórce decyzją o pozwoleniu na budowę, jednak tylko przy spełnieniu warunków określonych z art. 33 ust. 4.
W ocenie organu odwoławczego ww. decyzja narusza również, w sposób rżący, art. 33 ust. 4, bowiem w sprawie nie przedstawiono dokumentacji o której mowa w tym przepisie, jak również pozostaje w oczywistej sprzeczności z treścią art. 32 ust. 4 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2.
W skardze na powyższą decyzję B. S. wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2006r. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie art. 8 kpa, 9, kpa, art. 16 kpa oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa, podnosząc, że przed wydaniem ostatecznej decyzji na remont i przebudowę nikt, nie żądał zmiany projektu bądź przedstawienia stosownego oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością nr [...]. Skarżący wskazał, że jest w ½ współwłaścicielem działki nr ew. [...] wraz z żoną oraz L. K., który wyraził zgodę na dysponowanie przedmiotową nieruchomością.
W ocenie skarżącego organ odwoławczy nie wykazał dlaczego stwierdzone naruszenie uznał za rażące. Ponadto, usytuowanie w nieznacznej części nieruchomości na działce [...], nie stanowi podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na remont i przebudowę budynku na działce nr [...], wydanej zgodnie z przepisami obowiązującego prawa. Skarżący nie zgodził się z tezą, że decyzja z dnia [...] grudnia 2003r. nie koresponduje z projektem architektoniczno budowlanym, bowiem nie dotyczyła ona wyłącznie remontu i rozbudowy budynku, ale obejmowała również przebudowę segmentu środkowego, a w ramach przebudowy możliwe są prace rozbiórkowe.
W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie , podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zaważył co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądowa kontrola działalności administracji publicznej sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi – Dz.U. Nr 153, poz. 1271).
Skarga jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja organu I instancji, zapadły z naruszeniem art. 7, 77 w związku z art. 156 § 1 kpa.
Przede wszystkim podnieść należy, że kontrolowane w niniejszym postępowaniu decyzje zapadły w trybie art. 156 § 2, to jest postępowaniu nadzwyczajnym. Celem tego postępowania nie jest merytoryczne rozstrzygnięcie sprawy, lecz przeprowadzenie weryfikacji decyzji ostatecznej pod kątem wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 §1 pkt 1- 7 kpa. Zatem organ prowadzący postępowanie w sprawie nieważności decyzji nie jest kompetentny do rozstrzygania sprawy co do meritum, natomiast ma obowiązek - odmiennie niż w postępowaniu odwoławczym - rozpatrywać skargę w granicach określonych w art. 156 kpa (vide wyrok NSA z 28 maja 1985r., I SA 89/85, ONSA 1985, Nr 1. poz.30).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie podkreślano, że stwierdzenie nieważności decyzji będące odstępstwem od zasady trwałości decyzji wyrażonej w art. 16 kpa, zobowiązuje organ nie tylko do wykazania, że naruszony został przepis prawa, ale również, że naruszenie to ma charakter rażący. Przy czym o rażącym naruszeniu prawa można mówić wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w oczywistej sprzeczności z określoną normą prawną przez proste ich zestawienie ze sobą w ten sposób, że powstają skutki niemożliwe do zaaprobowania w praworządnym państwie.
W opinii organów, weryfikowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja Burmistrza Miasta i Gminy U. z dnia [...] grudnia 2003r. - narusza w rażący sposób art. 39 ust 1 ww. ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym oraz art. 32 ust 4 pkt 1 jak również art. 33 ust 2. pkt 2 ustawy Prawo budowlane, ponieważ dla działki nr [...] nie ustalono warunków zabudowy, jak również inwestor nie potwierdził swojego prawa do dysponowania ta działką, a ponadto art. 33 ust. 4. bowiem nie spełniono wymogów nim zawartych.
W ocenie Sądu organy obu instancji zbyt pochopnie ustaliły, że wydanie ww. decyzji zapadło z rażącym naruszeniem prawa.
Stwierdzić bowiem trzeba, że w postępowaniu nieważnościowym – jak już wyżej wspomniano – organy zobligowane były do wykazania, iż ciężar i charakter ewentualnych wad przedmiotowej decyzji, jeśli w ogóle jest ona obarczona wadami, stanowi o rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 2 kpa.
Organy winny mieć na uwadze, że dla stwierdzenia takiego naruszenia, nie ma rozstrzygającego znaczenia ani oczywistość naruszenia określonego przepisu prawa, ani charakter przepisu, który został naruszony (vide wyrok NSA z dnia 04 stycznia 1999r. Sygn. Akt. IV SA 2252/96, Lex nr 48175)
W ocenie Sądu, o rażącym naruszenia prawa nie przesądza w szczególności okoliczność, nie złożenia przez inwestora oświadczenia o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane w sytuacji - gdy działka nr [...], na którą nieznacznie wkracza przedmiotowa inwestycja - stanowi w 1/2 współwłasność inwestora, a pozostali współwłaściciele wyrażają zgodę na dysponowanie nieruchomością na cele budowlane. W tej sytuacji nasuwają się również wątpliwości, czy wobec nieznacznego przesunięcia przedmiotowej inwestycji, rzeczywiście został naruszony art. 39 ust. 1 ustawy z 07. lipca 1994r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
Ponadto, zdaniem Sądu – nawet, gdyby przyjąć, że kontrolowana decyzja takimi wadami jest obarczona - to organy w sposób nieuprawniony stwierdziły jej nieważność w całości, podczas gdy wadą dotknięta mogła być tylko ta jej część, która wykraczała poza działkę nr [...] (vide wyrok NSA z 21 stycznia 1988r., sygn. akt IV SA 859/87, ONSA 1990/2-3/25.).
Stwierdzić również trzeba, że dokonując oceny robót budowlanych już wykonanych przez inwestora, organy wykroczyły poza granice postępowania nieważnościowego, które jak już wyżej wskazano, toczy się jedynie w zakresie kontroli decyzji pod kątem przesłanek wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
Ostatecznie przedmiotem rozważań organów, przy ponownym rozpoznaniu sprawy będzie ocena, czy w okolicznościach faktycznych niniejszej sprawy, wskazane uchybienia kontrolowanej decyzji można w ogóle uznać za sprzeczne z prawem, a jeśli tak to, czy są to uchybienia o charakterze rażącym.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa i art. 152 ppsa orzekł jak w pkt I i II sentencji, o kosztach orzeczono na postawie art. 200 ppsa.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI