VII SA/Wa 198/22

VII SA/Wa 198/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-05-10
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-02-01
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Michał Podsiadło.
Mirosław Montowski /sprawozdawca/
Włodzimierz Kowalczyk /przewodniczący/
Symbol z opisem
645  Sprawy nieobjęte symbolami podstawowymi 601644 oraz od 646-652
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III OSK 2451/22 - Wyrok NSA z 2025-12-09
Skarżony organ
Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 58
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Mirosław Montowski (spr.), Asesor WSA Michał Podsiadło, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 maja 2022 r. sprawy ze skargi małoletniej M. B. reprezentowanej przez przedstawiciela ustawowego D. T. na postanowienie [...] Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w W. z dnia [...] grudnia 2021 r. znak [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania oddala skargę
Uzasadnienie
Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] (dalej także "Wojewódzki Zespół" lub "organ II instancji"), postanowieniem z [...] grudnia 2021 r. znak: [...], działając na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 573), art. 59 § 2 w zw. z art. 58 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2021r. poz. 735, dalej "k.p.a.") oraz § 19 ust. 3 pkt 2 lit. b rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 857, dalej "rozporządzenie"), po rozpatrzeniu wniosku D. T. o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania w sprawie M. M. B. – odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] w dniu [...] lutego 2021 r. nr: [...].
W uzasadnieniu ww. postanowienia organ II instancji wskazał, że w dniu 24 listopada 2021 r. do Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] wpłynęły akta sprawy wraz z odwołaniem D. T. - przedstawiciela ustawowego M. B. od orzeczenia (decyzji) z [...] lutego 2021 r., wydanego przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] (dalej także "Powiatowy Zespół"). Orzeczenie zostało skutecznie doręczone stronie w dniu 17 lutego 2021 r.
Decyzja zawierała pouczenie o prawie i sposobie wniesienia odwołania do organu wojewódzkiego, w tym o terminie na dokonanie tej czynności, który zgodnie z § 16 ust. 1 ww. rozporządzenia wynosi 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia.
Weryfikacja akt wykazała, że odwołanie zostało wniesione po upływie 14 dni od daty otrzymania zaskarżonego orzeczenia przez stronę. W dniu 17 listopada 2021 r. strona złożyła osobiście odwołanie od orzeczenia z dnia [...] lutego 2021 r. Do odwołania została załączona prośba o przywrócenie terminu do złożenia odwołania.
Wojewódzki Zespół uznał, że przesłana prośba o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania nie stanowi podstawy do przywrócenia terminu.
Organ II instancji wyjaśnił, że warunkiem przywrócenia terminu jest wykazanie, że strona bez swojej winy nie mogła wykonać czynności najpóźniej w ostatnim dniu tego terminu. Wnioskujący o przywrócenie terminu powinien uwiarygodnić odpowiednią argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niego niezależna i istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie terminu. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się bowiem z obowiązkiem strony do szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności w trakcie postępowania.
W ocenie Wojewódzkiego Zespołu D. T. - przedstawiciel ustawowy M. B. - nie uprawdopodobniła w żaden sposób, że w czasie, gdy biegł termin do wniesienia odwołania, nie mogła go wnieść wskutek obiektywnych przeszkód.
Możliwość przywrócenia uchybionego terminu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona w sposób przekonujący wykaże, że nie ponosi winy w niedochowaniu terminu, równocześnie wskazując, że przeszkoda uniemożliwiająca dochowanie terminu istniała przez cały czas, aż do złożenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu.
W niniejszej sprawie warunki te nie zostały spełnione.
W oparciu o art. 58 k.p.a. organ II instancji byłby zobowiązany przywrócić termin do wniesienia obwołania od ww. orzeczenia, gdyby D. T. spełniła łącznie następujące przesłanki: a) uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy i brak winy uprawdopodobniła, b) złożyła wniosek o przywrócenie terminu w ciągu siedmiu dni od ustania przyczyny uchybienia terminu, c) złożyła odwołanie od orzeczenia Powiatowego Zespołu jednocześnie ze złożeniem wniosku, o przywrócenie terminu.
W związku z faktem, że D. T. nie uprawdopodobniła, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy, organ II instancji postanowił o odmowie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na ww. postanowienie złożyła D. T. (dalej także "skarżąca").
Zaskarżonemu postanowieniu zarzuciła naruszenie:
I. przepisów prawa procesowego mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy to jest:
1. art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a., poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, co skutkowało błędnym ustaleniem przez organ, że skarżąca nie uprawdopodobniła, iż uchybienie terminu do złożenia odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności nastąpiło bez jej winy;
2. art. 7 k.p.a. w związku z art. 77 k.p.a. poprzez zaniechanie wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, polegające na wybiórczymi i stronniczym przeprowadzeniu postępowania dowodowego, w szczególności poprzez zaniechanie odniesienia się do argumentów złożonych we wniosku o przywrócenie terminu oraz jego uzupełnieniu z 29 listopada 2021 r.;
3. art. 58 § 1 i 2 k.p.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. albowiem organ bez uwzględnienia całościowej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie istotnych okoliczności rozpatrywanej sprawy orzekł jak w zaskarżonym postanowieniu;
4. art. 15 zzzzzn2 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1842 ze zm.) - dalej "ustawa COVID-19" poprzez jego niezastosowanie w sprawie;
5. art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 124 § 2 k.p.a. poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonego postanowienia w sposób lakoniczny uniemożliwiający prześledzenie toku rozumowania organu.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżąca wniosła o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z [...] grudnia 2021 r. znak [...].
Na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r., poz. 329, zwanej dalej "p.p.s.a.") wniosła o przeprowadzenie i dopuszczenie dowodów uzupełniających z dokumentów, w postaci potwierdzenia przelewów świadczeń na małoletnie dziecko po otrzymaniu nowej decyzji na okoliczności podniesione w skardze.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ wbrew dyspozycji przepisu art. 107 k.p.a. w związku z art. 124 § 1 k.p.a. nie odniósł się wyczerpująco do wszystkich zarzutów zawartych we wniosku o przywrócenie terminu jak i jego uzupełnieniu. Takie uzasadnienie postanowienia organu nie stanowi wystarczającego doniesienia się do zarzutów podniesionych przez skarżącą we wniosku. Uchybia ono jednocześnie art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 124 § k.p.a. Organ winien wyjaśnić i uzasadnić, dlaczego argumenty te uznaje za niezasadne. Organ musi zająć stanowisko wobec całego materiału procesowego oraz uzasadnić jasno i należycie swoje zdanie, a w szczególności uzasadnić, na jakiej podstawie uznał pewne fakty za prawdziwe. Zaniechanie tego obowiązku powoduje naruszenie przepisów wskazanych w petitum skargi. Taka wada zaskarżonego postanowienia - jak niepełne jego uzasadnienie - utrudnia również kontrolę jego legalności, albowiem uniemożliwia rekonstrukcję zasadniczego ogniwa procesu stosowania prawa przez organ orzekający.
Zdaniem skarżącej, organ przedwcześnie wywiódł, że nie uprawdopodobniła ona, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy.
W sprawie istotne znaczenie ma to, od jakiej daty należy liczyć termin do zgłoszenia wniosku o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia odwołania. Powyższa okoliczność nie była w ogóle przedmiotem analizy organu orzekającego w sprawie. W dacie wniesienia przez skarżącą odwołania wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu w dniu 17 listopada 2021 r. oraz w dacie wydania zaskarżonego postanowienia z [...] grudnia 2021 r. organ winien posiadać wiedzę, że 16 grudnia 2020 r. wszedł w życie przepis art. 15 zzzzzn2 ustawy COVID-19. Ta nowa regulacja wymaga od organu poinformowania strony o treści ww. przepisu, w tym o możliwości złożenie wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Wprawdzie w sprawie skarżąca sama złożyła wniosek o przywrócenie terminu, jednak skoro obowiązywał w tym czasie ten przepis, to prośbę o przywrócenie terminu skarżąca mogła wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Wniosek o przywrócenie terminu został złożony razem z odwołaniem, zatem wnioskodawczyni dopełniła czynności, dla dokonania której termin został uchybiony.
Skuteczność prośby o przywrócenie terminu zależy od wykazania, że strona uchybiła terminowi bez własnej winy. Zasadniczo przy ocenie winy w uchybieniu terminu należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. A contrario - przywrócenie terminu jest możliwe wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła uniknąć nawet przy dołożeniu największego w danych warunkach wysiłku.
W sprawie wpadkowej, zainicjowanej prośbą strony o przywrócenie terminu to na owej stronie spoczywa ciężar dowodu i wykazania braku swojej winy, to jednocześnie z tym ciężarem ściśle związane są pewne obowiązki po stronie organu administracji publicznej.
Z treści art. 58 § 1 k.p.a. wynika, że główną przesłanką przywrócenia terminu jest uprawdopodobnienie przez osobę zainteresowaną braku winy w uchybieniu terminu.
W sprawie do uprawdopodobnienia, że do wniesienia odwołania przez skarżącą z uchybieniem terminu doszło bez jej winy wystarczyłoby uprawdopodobnienie, że istotnie, jak skarżąca twierdzi, była przekonana, że orzeczenie jest dla niej korzystne, ponieważ jego treść odpowiada orzeczeniu z 2017 r., na podstawie, którego otrzymywała dotychczas (oraz co istotne po wydaniu nowej decyzji z 2021 r.) świadczenia na córkę.
Zdaniem skarżącej z przedłożonych wraz ze skargą potwierdzeń przelewu, wynika, że organ w okresie od lutego do października 2021 r. wypłacał świadczenia skarżącej. Co za tym idzie była ona przekonana o tym, że decyzja jest dla niej korzystna, tj. dalej wypłacane jest świadczenie. Z tego powodu nie wywiodła w terminie odwołania. W konsekwencji nie można skarżącej zarzucić uchybienia terminu spowodowanego jej winą.
Dodała, że orzeczenie o niepełnosprawności nie jest orzeczeniem typowym - składa się z pięciu punktów rozstrzygających o niepełnosprawności i dziesięciu zawierających wskazania dotyczące osoby, której orzeczenie dotyczy. W sprawie nowe orzeczenie różniło się od uprzednio jednym punktem, zaś skarżąca została wprowadzona w błąd przez urzędników, co do tego, że jej sytuacja nie ulegnie zmianie na skutek wydania nowej decyzji.
Skarżąca podniosła, że uprawdopodobniła brak winy w uchybieniu terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o stopniu niepełnosprawności. We wniosku podnosiła, że była przekonana, że orzeczenie jest dla niej korzystne i między innymi otrzymywała po jego uprawomocnieniu nadal świadczenie. Nadto, co istotne również organ wypłacający świadczenie po wydaniu nowej decyzji z [...] lutego 2021 r., w dalszym ciągu wypłacał ww. świadczenie. Taki sposób działania również utwierdzał wnioskodawczynię w przekonaniu, że w jej sytuacji odnośnie przyznanych świadczeń "nic się nie zmieniło". Dopiero po wizycie w siedzibie organu 17 listopada 2021 r., autorka tego pisma otrzymała informację o tym, że świadczenie nie będzie jej wypłacane od miesiąca listopada 2021 r.
Podniosła, że uchybienie terminu do złożenia odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności, nastąpiło na skutek wadliwego pouczenia pracowników organu I instancji, którzy na posiedzeniu poprzedzającym wydanie tego orzeczenia przeprowadzonym, co istotnie w trybie zdalnym, poinformowali skarżącą, że nic w jej sprawie się nie zmieni. Owo błędne pouczenie, tj. stwierdzenie przez pracownika organu, że w sprawie wnioskodawczym nic się nie zmieni (tj. w sprawie przyznanego uprzednio świadczenia) stanowi podstawę braku winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania. Strona korzystając z właściwych środków procesowych może uniknąć negatywnych skutków uchybienia terminu, jeżeli przyczyną tego uchybienia było błędne pouczenie organu. W przypadku procedury administracyjnej środkiem takim jest wniosek o przywrócenie terminu do złożenia środka zaskarżenia, który organ administracji zobowiązany jest uwzględnić stwierdzając, że do uchybienia terminu doszło bez winy strony. Jako brak winy należy zaś ocenić uchybienie terminu do dokonania czynności procesowej, stanowiące skutek braku pouczenia o właściwym trybie do dokonania tej czynności. Co istotne do ww. kwestii w żadnej mierze nie odniósł się organ w zaskarżonym postanowieniu.
Niezależnie od powyższego, również organ wypłacający świadczenie po wydaniu nowej decyzji z [...] lutego 2021 r. w dalszym ciągu wypłacał ww. świadczenie. Taki sposób działania również utwierdzał wnioskodawczynię w przekonaniu, że w jej sytuacji odnośnie przyznanych świadczeń "nic się nie zmieniło". W związku z powyższym nie na skutek zaniedbania wnioskodawczyni nie wywiodła w terminie odwołania od decyzji organu I instancji. Motywowana tym, że świadczenie - po wydaniu nowej decyzji - dalej jest wypłacane oraz uzyskaniu na posiedzeniu zdalnym informacji od pracownika organu, że w jej sytuacji związanej ze świadczeniem nie nastąpią żadne zmiany - skarżąca nie mogła wiedzieć, że nastąpiła zmiana, co do wypłaty jej świadczenia, o której mowa w pkt 7 decyzji. Sam organ po wydaniu nowej decyzji dalej wypłacał świadczenie, a co za tym idzie należy przyjąć brak winy w uchybieniu terminu do złożenia odwołania.
W sprawie organ uchybił wskazanym powyżej przepisom postępowania, a w szczególności art. 7-9 k.p.a. organ administracji publicznej był zobligowany do zbadania wniosku o przywrócenie terminu zgodnie z zasadami procedury administracyjnej. Powyższe oznacza, że ocena przesłanek zastosowania w sprawie art. 58 k.p.a. może nastąpić po wszechstronnym wyjaśnieniu okoliczności konkretnego przypadku, z pomocą wszelkich koniecznych środków dowodowych i z uwzględnieniem słusznego interesu strony, a wszelkie niejasności nie mogą być interpretowane na niekorzyść.
Reasumując odmawiając przywrócenia terminu w kontekście regulacji przewidzianej w art. 58 § 1 i § 2 k.p.a., bez uwzględnienia całościowej analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego w zakresie istotnych okoliczności i rozpatrywanej sprawy, organ naruszył art. 58 § 1 i 2 w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 11 i art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a.
Skarżąca zarówno we wniosku o przywrócenie terminu jak i w jego uzupełnieniu przywołała szereg okoliczności faktycznych w celu wykazania przesłanek z art. 58 k.p.a. Tych okoliczności organ w zaskarżonym postanowieniu nie przywołał, jak też nie odniósł się do nich w żaden sposób, poza nie poddającym się weryfikacji i autorytatywnym stwierdzeniem, że nie pozwalają one na uznanie, że przesłanki przywrócenia terminu nie zostały spełnione. W tej sytuacji, z braku jakichkolwiek merytorycznych argumentów organu w omawianym zakresie, zaskarżone postanowienie wymyka się spod kontroli Sądu, a co za tym winno być uchylone.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu i wniósł o oddalenie skargi w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 137) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 329, zwanej dalej "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Nie ulega więc wątpliwości, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy.
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.
Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że kontrolowane postanowienie nie narusza prawa w sposób opisany powyżej, a skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wyjaśnić jednak przyjdzie, że jak wynika z art. 106 § 3 p.p.s.a., sąd może z urzędu lub na wniosek stron przeprowadzić dowody uzupełniające z dokumentów, jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie. Pamiętać jednak należy, że zadaniem sądu administracyjnego jest kontrola działalności administracji publicznej, nie zaś dokonywanie ustaleń faktycznych, jako podstawy rozstrzygnięć administracyjnych. Trafnie co do reguły wskazuje się zatem w orzecznictwie, że postępowanie dowodowe na etapie sprawy sądowoadministracyjnej ma charakter wyjątku, jego zastosowanie musi przeto być rozumiane zwężająco, celem zaś art. 106 § 3 p.p.s.a. nie jest ponowne, czy też uzupełniające ustalenie stanu faktycznego w sprawie, lecz ocena, czy organy administracji ustaliły ten stan zgodnie z regułami obowiązującymi w procedurze administracyjnej, a następnie - czy dokonały prawidłowej subsumcji ustalonego stanu faktycznego do dyspozycji przepisów prawa materialnego. W dodatku może on mieć zastosowanie jedynie wówczas, gdy sąd poweźmie wątpliwości co do prawidłowości ustaleń faktycznych (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2015 r., II OSK 2331/13, LEX nr 1754715). Chodzi tu przede wszystkim o wyjaśnienie istotnych wątpliwości na użytek samego sądu, na potrzebę wydania wyroku w sprawie, a nie rozstrzygnięcia samej sprawy administracyjnej. Innymi słowy przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego z dokumentu przez sąd administracyjny jest dopuszczalne tylko wówczas, gdy wniosek dowodowy pozostaje w związku z oceną legalności zaskarżonego aktu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie dostrzegł, że wnioski dowodowe skarżącej dotyczą w istocie rzeczy niespornego faktu realizacji wcześniejszego orzeczenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...], poprzedzającego decyzję z dnia [...] lutego 2021 r. (wypłaty środków), która to okoliczność ma zdaniem autora skargi dowodzić ma błędnego przekonania skarżącej co do treści tej decyzji, jako stanu świadczącego o niezawinionym uchybieniu terminu do wniesienia odwołania. W tym względzie Sąd nie stwierdził, aby przedmiotowe ustalenia mogły przyczynić się do usunięcia jakichkolwiek wątpliwości w sprawie i właściwego jej rozpoznania. Z tej przyczyny wnioski skarżącej, w ocenie Sądu nie mogły zostać uwzględnione. Sąd postanowił zatem odmówić dopuszczenia dowodów z przedłożonych przez skarżącą dokumentów, w oparciu o treść art. 106 § 3 k.p.a.
Przypomnieć należy, że zaskarżonym postanowieniem z [...] grudnia 2021 r. znak: [...], Wojewódzki Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od orzeczenia o niepełnosprawności wydanego przez Powiatowy Zespół w dniu [...] lutego 2021 r. nr: [...].
Zgodnie z art. 58 § 1 k.p.a. w razie uchybienia terminu należy przywrócić termin na prośbę zainteresowanego, jeżeli uprawdopodobni, że uchybienie nastąpiło bez jego winy. Według art. 58 § 2 k.p.a. prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w ciągu siedmiu dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu. Jednocześnie z wniesieniem prośby należy dopełnić czynności, dla której określony był termin.
Jak z powyższego wynika, cytowane przepisy uzależniają przywrócenie terminu od łącznego spełnienia czterech przesłanek, tj.: 1) wniesienia przez zainteresowanego wniosku (prośby) o przywrócenie terminu, 2) dochowania 7-dniowego terminu (nieprzywracalnego) do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu, 3) uprawdopodobnienia przez osobę zainteresowaną braku swojej winy, 4) dopełnienia wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu tej czynności, dla której był ustanowiony termin.
W rozpatrywanej sprawie niewątpliwe jest, że skarżąca złożyła w dniu 17 listopada 2021 r. wniosek o przywrócenie terminu, dopełniając zarazem czynności, dla której termin ten był ustanowiony, tzn. wniosła odwołanie od decyzji Powiatowego Zespołu z dnia [...] lutego 2021 r. nr: [...]. Wyjaśniła również, że dopiero po wizycie w siedzibie organu w dniu 17 listopada 2021 r. powzięła informację, która jej zdaniem stanowić powinna przyczynę przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji, co uwzględnił organ II instancji uznając, iż został zachowany siedmiodniowy termin na złożenie przedmiotowego wniosku.
Niemniej Sąd podzielił stanowisko Wojewódzkiego Zespołu, który stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła ostatniej z przesłanek wynikających z przepisów art. 58 k.p.a., tj. że uchybienie terminu do wniesienia odwołania nastąpiło bez jej winy.
W sprawie bezsporne jest, że decyzja organu I instancji z [...] lutego 2021 r. nr: [...] została doręczona skarżącej w dniu 17 lutego 2021 r. Okoliczność ta znajduje odzwierciedlenie w aktach sprawy (zob. zwrotne potwierdzenie odbioru) i fakt ten nie jest przez skarżącą kwestionowany.
W orzeczeniu organu powiatowego zawarte zostało prawidłowe pouczenie o przysługującym środku zaskarżenia oraz o terminie i sposobie jego wniesienia, co w pełni odpowiada dyspozycji art. 107 § 1 pkt 7 k.p.a.
Termin do wniesienia odwołania upłynął bezskutecznie w dniu 3 marca 2021 r.
Decyzja zawiera również czytelne rozstrzygnięcie o przyznanych w wyniku wydania tego orzeczenia prawach i obowiązkach strony postępowania prowadzonego przed Powiatowym Zespołem do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...].
Skarżąca upatruje natomiast przyczyn uchybienia terminu do wniesienia odwołania od ww. decyzji w nieświadomości co do treści zapadłego orzeczenia, a konkretnie jej pkt 7, z którym się nie zgadza.
Nie sposób jednak przyjąć, że tego rodzaju sytuacja może być zakwalifikowana jako nie dająca się usunąć przeszkoda w terminowym skorzystaniu z przysługującego środka zaskarżenia, na zaistnienie której skarżąca nie miała żadnego wpływu.
Skarżąca bez wątpienia mogła zapoznać się z treścią rozstrzygnięcia organu I instancji. Nie wykazała, aby było ono nieczytelne lub niezrozumiałe. W żadnym razie nie uprawdopodobniła też, aby podczas posiedzenia Powiatowego Zespołu w dniu [...] lutego 2021 r. ogłoszone zostało orzeczenie o innej treści niż sporządzone i doręczone jej w pisemnej formie, bądź żeby została wówczas wadliwie pouczona o sytuacji prawnej adresata decyzji.
Skarżąca została również prawidłowo pouczona o terminie wniesienia środka zaskarżenia na decyzję organu I instancji, który upłynął bezskutecznie w dniu 3 marca 2021 r. Już tylko z tego powodu, zorientowanie się przez skarżącą o rzeczywistej treści decyzji Powiatowego Zespołu po upływie ponad ośmiu miesięcy, tj. w dniu 17 listopada 2021 r., musi zostać uznane za zwyczajne zaniedbanie z jej strony.
Należy zatem podkreślić, że tego rodzaju sytuacja nie może zostać uznana za usprawiedliwiającą brak winy w uchybieniu terminu.
Odnosząc się do podnoszonych w skardze zrzutów należy przypomnieć, że jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 20 września 2018 r. (sygn. akt II OSK 2369/16 - dostępne na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej także "CBOSA"), odwołanie się w art. 58 § 1 k.p.a. do braku winy powoduje, że przywrócenie uchybionego terminu uzasadniają wyłącznie takie obiektywne, występujące bez woli strony, okoliczności i zdarzenia, które mimo dołożenia odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności we właściwym czasie. Przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej nie jest dopuszczalne, gdy strona zawiniła uchybienie terminu, choćby w postaci lekkiego niedbalstwa. Przy ocenie winy należy przyjąć obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od osoby dbającej należycie o swoje interesy. Kryterium braku winy jako przesłanki zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem strony do zachowania staranności przy dokonywaniu czynności. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia.
Przy ocenie winy strony lub jej braku w uchybieniu terminu do dokonania czynności procesowej należy brać pod rozwagę nie tylko okoliczności, które uniemożliwiły stronie dokonanie tej czynności w terminie, lecz także okoliczności świadczące o podjęciu lub niepodjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu. Brak winy w uchybieniu terminu należy przyjąć wtedy, gdy zainteresowany nie był w stanie przeszkody pokonać (usunąć) przy użyciu sił i środków normalnie dostępnych, nie ryzykując własnym bądź innych zdrowiem, życiem lub narażając siebie bądź innych na poważne straty majątkowe. Osoba zainteresowana powinna uwiarygodnić stosowną argumentacją swoją staranność oraz fakt, że przeszkoda była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu. Organ powinien jedynie przedstawione przez nią okoliczności ocenić w świetle przesłanek z art. 58 § 1 k.p.a. Trudno jest bowiem wymagać od organu, aby prowadził postępowanie wyjaśniające przyczyny uchybienia terminu przez stronę (por. wyrok NSA z dnia 8 luty 2007 r. sygn. akt II OSK 1806/06, LEX nr 337473 oraz B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski. Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz. C.H. Beck, Warszawa 2004 s. 331).
W tak ukształtowanym stanie prawnym, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę podziela argumentację organu II instancji, że przyczyny wskazywane przez skarżącą nie uprawdopodobniają braku jej winy w niedochowania terminu. Jak już wyjaśniono, powody wskazywane przez skarżącą świadczą raczej o niezachowaniu przez nią wymaganej w danym przypadku minimum staranności w zapoznaniu się z treścią otrzymanej decyzji, a nie o wystąpieniu nie dających się przewidzieć okoliczności, którym nie mogła ona zapobiec.
Mając więc na względzie, że ciężar uprawdopodobnienia spoczywa na stronie, która wywodzi skutki prawne ze swoich twierdzeń i że to właśnie zainteresowana, a nie organ znała przyczynę, która w jej ocenie - uniemożliwiła dochowanie terminu, jej zadaniem było uprawdopodobnienie braku winy w dochowaniu terminu. Tymczasem argumenty wskazywane przez skarżącą nie potwierdzają w żadnym razie jej twierdzeń, że o braku winy w uchybieniu terminu przesądzała uzyskana przez nią na informacja z przebiegu posiedzenia Powiatowego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] w dniu [...] lutego 2021 r. Ze znajdującego się w aktach sprawy protokołu z ww. posiedzenia wynika, że z uwagi na stan epidemii posiedzenie Zespołu odbyło się bez udziału osoby zainteresowanej. Jednocześnie w pkt IV Rozstrzygnięcie Składu Orzekającego – Wskazania dotyczące konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji: podano – nie wymaga (pkt 7). Treść protokołu i decyzji doręczonej skarżącej są zatem w tym zakresie zbieżne i nie potwierdzają, ażeby mogło dojść w tym względzie do jakiś nieprawidłowości. Jak była już o tym mowa, w świetle postanowień art. 58 § 1 k.p.a. to zainteresowana zobowiązana jest wykazać, że uchybienie terminu nastąpiło nie z jej winy, więc to w jej gestii leży przedłożenie stosownych argumentów lub dowodów, w tym takich, z których wynikałby ewentualny wpływ osób trzecich na sposób podejmowanych przez nią działań.
Podkreślić należy, aczkolwiek wynika to już z powyżej poczynionych uwag, że organ poddaje jedynie ocenie argumenty i dowody (jeśli takie zostały przedłożone) przedstawione przez stronę postępowania na okoliczność wykazania, że uchybienie terminu było przez nią niezawinione. Tak też postąpił organ w niniejszej sprawie. Poddał ocenie podnoszone przez skarżącą argumenty i uczynił to nie przekraczając zasady swobodnej oceny dowodów, zaś wynik tak dokonanej oceny w postaci wyrażonej w sentencji zaskarżonego postanowienia odpowiada prawu.
W odniesieniu do zarzutów skargi dotyczących niezastosowania w sprawie przez Wojewódzki Zespół art. 15 zzzzzn2 ust. 1 ustawy COVID-19, wskazać przyjdzie, że zgodnie z tym przepisem, w przypadku stwierdzenia uchybienia przez stronę w okresie obowiązywania stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 przewidzianych przepisami prawa administracyjnego terminów:
1) od zachowania, których jest uzależnione udzielenie ochrony prawnej przed organem administracji publicznej,
2) do dokonania przez stronę czynności kształtujących jej prawa i obowiązki,
3) przedawnienia,
4) których niezachowanie powoduje wygaśnięcie lub zmianę praw rzeczowych oraz roszczeń i wierzytelności, a także popadnięcie w opóźnienie,
5) zawitych, z niezachowaniem których ustawa wiąże ujemne skutki dla strony,
6) do dokonania przez podmioty lub jednostki organizacyjne podlegające wpisowi do właściwego rejestru czynności, które powodują obowiązek zgłoszenia do tego rejestru, a także terminów na wykonanie przez te podmioty obowiązków wynikających z przepisów o ich ustroju
- organ administracji publicznej zawiadamia stronę o uchybieniu terminu.
W zawiadomieniu, o którym mowa w ust 1, organ administracji publicznej wyznacza stronie termin 30 dni na złożenie wniosku o przywrócenie terminu (art. 15 zzzzzn2 ust. 2).
W przypadku, o którym mowa w art. 58 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, prośbę o przywrócenie terminu należy wnieść w terminie 30 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu (art. 15 zzzzzn2 ust. 3).
Przywołana regulacja nie ma zastosowania w niniejszej sprawie, albowiem dotyczy ona sposobu postępowania organu przed stwierdzeniem przez organ uchybienia terminów w nim wskazanych. Nie dotyczy zatem sytuacji jaka ma miejsce kontrolowanej sprawie. Chodzi o to, żeby przed podjęciem przez organ rozstrzygnięcia w tej kwestii zapewnić stronom możliwość złożenia wniosku o przywrócenie takiego terminu. Skarżąca złożyła jednak wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania, który podlegał rozpoznaniu przez organ wojewódzki.
Końcowo wypada również zauważyć, że zgodnie z dyspozycją art. 128 k.p.a., odwołanie od decyzji jest środkiem nadzwyczaj odformalizowanym. Odwołanie nie wymaga szczegółowego uzasadnienia. Wystarczy, jeżeli z jego treści wynika, że strona nie jest zadowolona z wydanego rozstrzygnięcia.
Wystarczyłoby zatem, ażeby skarżąca wniosła odwołanie w terminie, a następnie w toku postępowania odwoławczego podnosiła zarzuty względem wydanej w sprawie decyzji.
Sąd w pełni podziela argumentację organu odnośnie oceny winy skarżącej w uchybieniu terminu i ocenia zaskarżone postanowienie jako prawidłowe, czyli zgodne z prawem.
W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku, albowiem wniesiona skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu
Niniejsza sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym, bowiem zgodnie z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.