VII SA/WA 1974/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2023-02-17
NSAbudowlaneWysokawsa
prawo budowlanepozwolenie na budowęwznowienie postępowaniastrona postępowaniaobszar oddziaływania obiektudrzewopomnik przyrodyk.p.a.decyzja administracyjnasąd administracyjny

Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzję Wojewody umarzającą postępowanie wznowieniowe, uznając, że organ odwoławczy błędnie zastosował art. 105 k.p.a. zamiast art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w sytuacji, gdy wznowione postępowanie wykazało, że wnioskodawca nie był stroną pierwotnego postępowania.

Sprawa dotyczyła skargi E.W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego, która utrzymała w mocy decyzję Starosty umarzającą postępowanie wznowieniowe. E.W. domagał się wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę, powołując się na nowe dowody dotyczące drzewa rosnącego na granicy działek. Organ I instancji umorzył postępowanie, uznając, że E.W. nie był stroną pierwotnego postępowania. Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy. Sąd administracyjny uchylił decyzję Wojewody, stwierdzając, że w przypadku stwierdzenia, iż wnioskodawca nie był stroną, organ powinien wydać decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej (art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.), a nie umorzyć postępowanie (art. 105 § 1 k.p.a.).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę E.W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 2 sierpnia 2022 r., która utrzymała w mocy decyzję Starosty Ż. z dnia (...) czerwca 2022 r. umarzającą postępowanie wznowieniowe. Postępowanie wznowieniowe zostało zainicjowane wnioskiem E.W. dotyczącym decyzji Starosty z dnia (...) września 2021 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. E.W. powołał się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a., wskazując na istnienie dużego drzewa na granicy działek, w sprawie którego toczyło się postępowanie o uznanie go za pomnik przyrody. Organ I instancji umorzył postępowanie wznowieniowe, uznając, że E.W. nie był stroną pierwotnego postępowania, ponieważ projektowany budynek nie oddziaływał na jego działkę. Wojewoda Mazowiecki utrzymał tę decyzję w mocy, podzielając stanowisko Starosty. Sąd administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał, że postępowanie wznowieniowe jest dwuetapowe. Po wznowieniu postępowania, jeśli organ stwierdzi, że wnioskodawca nie był stroną postępowania pierwotnego, powinien wydać decyzję na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. (odmowa uchylenia decyzji dotychczasowej), a nie umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a. Sąd podkreślił, że organ odwoławczy błędnie zastosował przepisy proceduralne, utrzymując w mocy decyzję o umorzeniu postępowania. Sąd orzekł o uchyleniu decyzji Wojewody i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżącego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Organ powinien wydać decyzję o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., a nie umorzyć postępowanie na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo NSA, zgodnie z którym uznanie po wznowieniu postępowania, że z wnioskiem o wznowienie wystąpił podmiot niebędący stroną, skutkuje wydaniem decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., a nie umorzeniem postępowania.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (18)

Główne

k.p.a. art. 145 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 28 § 2

Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 3 § 20

Prawo budowlane

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 151 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 123

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

Prawo budowlane art. 82 § 3

Prawo budowlane

k.p.a. art. 148 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

P.u.s.a. art. 1

Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 16 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 147

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 200

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organ odwoławczy błędnie zastosował art. 105 § 1 k.p.a. zamiast art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w sytuacji, gdy wznowione postępowanie wykazało, że wnioskodawca nie był stroną pierwotnego postępowania. Organ I instancji słusznie wznowił postępowanie, aby zbadać legitymację wnioskodawcy, ale następnie powinien był wydać decyzję merytoryczną (odmowę uchylenia decyzji), a nie umorzyć postępowanie.

Odrzucone argumenty

Organ I instancji prawidłowo umorzył postępowanie wznowieniowe, ponieważ skarżący nie był stroną pierwotnego postępowania. Umorzenie postępowania było właściwe, gdyż nie można było uchylić decyzji o pozwoleniu na budowę z powodu braku legitymacji wnioskodawcy.

Godne uwagi sformułowania

uznanie po wznowieniu postępowania, że z wnioskiem o wznowienie wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną, skutkuje wydaniem decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej, a nie umorzeniem postępowania na podstawie art. 105 k.p.a.

Skład orzekający

Tomasz Janeczko

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

sędzia

Michał Podsiadło

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zakończenia postępowania wznowieniowego w sytuacji, gdy wnioskodawca nie był stroną postępowania pierwotnego, a także kwestia określania stron postępowania w sprawach pozwoleń na budowę."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji proceduralnej w postępowaniu administracyjnym i sądowoadministracyjnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie administracyjnym, która może mieć wpływ na wiele postępowań. Pokazuje, jak istotne jest prawidłowe stosowanie przepisów k.p.a. przez organy administracji.

Błąd proceduralny organu administracji: umorzenie zamiast odmowy uchylenia decyzji.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1974/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-02-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-23
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Michał Podsiadło
Tomasz Janeczko /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Tomasz Janeczko (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Jolanta Augustyniak - Pęczkowska asesor WSA Michał Podsiadło Protokolant: referent Tomasz Bilewski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2023 r. sprawy ze skargi E. W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia 2 sierpnia 2022 r. nr 702/OPON/2022 w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Wojewody Mazowieckiego na rzecz E. W. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Wojewoda Mazowiecki ( dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy") decyzją z 2 sierpnia 2022 r. nr 702/OPON/2022 znak: WI-II.7840.26.7.2022.PL na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 123 oraz art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2021 r. poz. 2351 ze zm., dalej: "Prawo budowalne"), po rozpatrzeniu odwołania E. W. ( dalej: "skarżący") od decyzji Starosty Ż. (dalej: "Starosta", "organ I instancji") z dnia (...) czerwca 2022 r., znak: (...), umarzającej wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty Ż. z dnia (...) września 2021 r., nr (...), w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wewnętrzną instalacją gazową w m. M. działka nr ew. (...), jednostka ew. (...), powiat ż., utrzymał w mocy decyzję Starosty Ż. z dnia (...) czerwca 2022 r.
W uzasadnieniu organ wskazał, że w dniu 19 listopada 2021 r. do Starostwa Ż. wpłynął wniosek E. W. o wznowienie na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 1 k.p.a. postępowania zakończonego ostateczną Starosty Ż. z dnia (...) września 2021 r. w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wewnętrzną instalacją gazową.
Postanowieniem z dnia 30 listopada 2021 r., Starosta Ż. odmówił wszczęcia postępowania we wskazanej wyżej sprawie.
Zażalenie na powyższe postanowienie Starosty, wniósł E. W..
Wojewoda Mazowiecki postanowieniem z dnia 24 stycznia 2022 r., nr 35/OPON /2022 uchylił powyższe postanowienie Starosty Ż. z dnia (...) listopada
2021 r.
W trakcie ponownego rozpatrywania sprawy, Starosta Ż. pismem z dnia 8 marca 2022 r. wezwał E. W. do wykazania terminu w jakim dowiedział się o wydaniu przez organ decyzji z 27 września 2021 r.
W dniu 24 marca 2022 r. do Starostwa Ż. wpłynęła odpowiedź E. W. na ww. pismo Starosty.
Postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2022 r. wznowiono postępowanie administracyjne w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Starosty Ż. z dnia 27 września 2021 r.
Decyzją z dnia (...) czerwca 2022 r., znak; (...), Starosta Ż. na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., umorzył wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty Ż. z dnia 27 września 2021 r. w sprawie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wewnętrzną instalacją gazową.
Organ I instancji w uzasadnieniu decyzji wskazał, że E. W. w piśmie z dnia 19 listopada 2021r. jako nowe dowody w sprawie, istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję podał, że na działce nr ew. (...) w M., a pół metra od granicy z działką nr ew. (...) znajduje się ogromnych rozmiarów drzewo, w sprawie którego Urząd Miasta w M. pod nr (...) prowadzi postępowanie mające na celu uznanie przedmiotowego drzewa za pomnik przyrody.
Starosta wskazał, że w załączonym do projektu wypisie i wyrysie z Miejscowego Planu Zagospodarowania Przestrzennego Miasta M. nie ma informacji o obiektach chronionych. Analizując powyższe organ stwierdził, że na dzień wydania decyzji z dnia (...) września 2021 r., przedmiotowe drzewo nie było uznane za pomnik przyrody i fakt, że drzewo to zlokalizowane było na działce nr ew. (...) nie miało wpływu na wydaną decyzję.
W związku z powyższym Starosta Ż. na tym etapie nie znalazł podstaw do uznania zasadności wniosku E. W..
Organ dodał, że analizując projekt budowlany oraz projekt zagospodarowania działki uznał, że nie ma podstaw prawnych, by kwestionować dokonane przez projektanta określenie obszaru oddziaływania obiektu. W nawiązaniu do art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego należało uznać, że działka o nr ew. (...), której E. W. jest właścicielem nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. W związku z powyższym E. W. nie był stroną w prowadzonym postępowaniu, które zakończyło się ostateczną decyzją Starosty Ż. z dnia 27 września 2021 r.
Odwołanie od ww. decyzji organu powiatowego, wniósł E. W.
Po rozpoznaniu powyższego odwołania Wojewoda Mazowiecki wydał wskazaną na wstępie decyzję z 2 sierpnia 2022 r. nr 702/OPON/2022.
Organ odwoławczy wskazał, że we wniosku z dnia (...) listopada 2021 r. o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty Ż. z dnia (...) września 2021 r., powołano się na art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Wyjaśnił, że do nowych okoliczności faktycznych lub nowych dowodów, o których mowa w art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. należy zaliczyć okoliczności lub dowody nowo odkryte lub po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, dotyczące przedmiotu sprawy i mające znaczenie prawne, istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nieznane organowi, który wydał decyzję. Rozstrzygający jest moment, w którym strona dowiaduje się o możliwości wznowienia, a nie subiektywne uświadomienie sobie konsekwencji wyjścia na jaw nowych okoliczności.
Nowe "okoliczności faktyczne" czy też "nowe dowody" mogą stanowić podstawę wznowienia postępowania, o ile są dla sprawy istotne, a zatem muszą dotyczyć przedmiotu sprawy oraz mieć znaczenie prawne, mające w konsekwencji wpływ na zmianę treści decyzji w kwestiach zasadniczych. Przez nową okoliczność istotną dla sprawy należy rozumieć taką okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy.
Starosta Ż. pismem z dnia (...) marca 2022 r., wezwał E. W. do wykazania terminu w jakim dowiedział się o wydaniu przez organ decyzji z 27 września 2021 r. Jednak jak wskazano w postanowieniu - Wojewody Mazowieckiego z dnia 24 stycznia 2022 r. nr 35/OPON/2022, po złożeniu przez E. W. na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. wniosku o wznowienie postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty Ż. z dnia (...) września 2021 r, organ I instancji winien był również wezwać wnioskującego, zgodnie z art. 148 § 1 k.p.a., do wskazania, w jakim terminie dowiedział się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania, i wówczas zbadać czy wnioskodawca był stroną przedmiotowego postępowania. Jednak mimo powyższego Wojewoda stwierdził, że Starosta Ż. prawidłowo wydał decyzję z dnia (...) czerwca 2022 r., umarzającą wznowione postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty Ż. z dnia (...) września 2021 r.
Skoro organ powiatowy wznowił postępowanie i ustalił, że podanie o wznowienie postępowania nie pochodzi od strony, to nie mógł wydać decyzji o odmowie uchylenia decyzji ostatecznej pozwolenia na budowę, a więc orzec merytorycznie, tylko należało umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a., jak to prawidłowo rozstrzygnął organ I instancji.
Z uwagi na powyższe, Wojewoda wskazał, że jest zobligowany do utrzymania w mocy zaskarżonej decyzji Starosty Ż. z dnia (...) czerwca 2022 r., umarzającej wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty Ż. z dnia (...) września 2021 r.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe rozstrzygnięcie złożył E. W.
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, to jest:
1) art. 7, 77 § 1, 80, art. 107 § 3 k.p.a. poprzez:
- dokonanie, dowolnej i wybiórczej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie zwłaszcza w kontekście zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę domu jednorodzinnego, ustalenia kręgu osób uprawnionych do udziału w sprawie, rozważenia kwestii toczącego się postępowania o uznanie drzewa za pomnik przyrody;
- niepodjęcie niezbędnych kroków w celu przeprowadzenia właściwego postępowania dowodowego i dokładnego wyjaśnienia motywów rozstrzygnięcia i stanu faktycznego sprawy w tym m.in. nie dołączenie akt postępowania o uznanie drzewa za pomnik oraz nie dołączenie dokumentów o które skarżący wnioskował.
2) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji.
Wskazując na powyższe uchybienia, skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego i odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu skargi zarzucił, że organ nie rozważył dostatecznie postawionych zarzutów w odwołaniu i nie odniósł się do naruszeń wykazanych przez stronę.
Wskazał, że ocena czy w sprawie wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. może nastąpić wyłącznie w ramach wznowionego postępowania, które kończy się decyzją podejmowaną na podstawie art. 151 k.p.a.
Tymczasem w niniejszej sprawie organ I instancji pominął wskazane uwarunkowania prawne i umorzył postępowanie w oparciu o art. 105 § 1 k.p.a. Takie działanie nie można uznać za prawidłowe. Umorzenie wznowionego postępowania jest bowiem możliwe tylko wtedy, gdy organ administracji wadliwie dokona wznowienia postępowania w sytuacji jego niedopuszczalności tzn. wtedy, gdy powinien był wydać postanowienie o odmowie wznowienia, a taka sytuacja w przedmiotowej sprawie nie występuje, gdyż zachodzi potrzeba oceny przesłanki, o której stanowi przepis art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. Taka ocena może zostać dokonana wyłącznie poprzez decyzję wydaną w trybie art. 151 k.p.a.
W toku postępowania wznowieniowego nie przeprowadzono przez organ pierwszej instancji postępowania wyjaśniającego w takim zakresie, który ma istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Pismem z dnia (...) maja 2022 r. skarżący wnioskował o dołączenie do sprawy i przeprowadzenie dowodu z akt postępowania w przedmiocie uznania za pomnik przyrody drzewa rosnącego na działce nr (...), znak sprawy (...). Dołączenie do akt sprawy i przeprowadzenie dowodu z aktualnej mapy uwzględniającej drzewo w granicy działki (...) oraz (...) (powołanie biegłego geodety oraz sporządzenie nowej mapy), przeprowadzenie oględzin oraz dokonanie pomiarów z zakresie odległości budynku na działce (...) od drzewa w stosunku do którego toczy się postępowanie o uznanie za pomnik przyrody. Organ nie wykonał tego.
Skarżący dodał, że w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę nie dokonano w sposób prawidłowy inwentaryzacji, zawierającej wrysowaną w skali koronę drzewa oraz pień drzewa, waloryzacji drzew na etapie pomiarów geodezyjnych, wykonania Projektu Ochrony Drzew, uzgodnienia z organem wydającym pozwolenie na budowę oraz odbiór projektu budowlanego przy udziale inspektora nadzoru dendrologicznego luz specjalisty w zakresie ochrony drzew. To wszystko spowodowało naruszenie ochrony drzewa - modrzewia europejskiego w inwestycji.
Dodał, że w przedmiocie uznania za pomnik przyrody modrzewia europejskiego, który usytuowany jest na granicy działek, Burmistrz M. pismem z dnia (...) czerwca 2022 r. poinformował, że projekt uchwały w powyższym temacie został włączony w lipcowy porządek obrad sesji Rady Miejskiej w M..
Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. 137 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Oznacza to, że sądy administracyjne nie orzekają merytorycznie, tj. nie wydają orzeczeń, co do istoty sprawy, lecz badają zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z obowiązującymi przepisami prawa, określającymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami procedury administracyjnej, normującymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej.
Z brzmienia zaś art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: "p.p.s.a.") wynika, że w wypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas – w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem.
Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.
Mając na uwadze powyższe kryteria, Sąd uznał, że skarga zasługiwała na uwzględnienie, choć nie wszystkie podniesione w niej zarzuty zdecydowały o rozstrzygnięciu Sądu.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie, jest decyzja Wojewody Mazowieckiego z dnia 2 sierpnia 2022 r. nr 702/OPON/2022 znak: WI-II.7840.26.7.2022.PL utrzymująca w mocy decyzję Starosty Ż. z dnia (...) czerwca 2022 r., znak: (...), umarzającą wznowione na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. postępowanie w sprawie zakończonej ostateczną decyzją Starosty Ż. z dnia (...) września 2021 r., nr (...), w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wewnętrzną instalacją gazową w m. M. działka nr ew. (...) obręb (...), jednostka ew. (...), powiat ż.
Wyjaśnić należy, że postępowanie wznowieniowe jest postępowaniem nadzwyczajnym stwarzającym możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną i stanowi wyjątek od przyjętej przez ustawodawcę w art. 16 § 1 k.p.a. zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych.
Postępowanie w sprawie wznowienia postępowania jest dwuetapowe. Podanie o wznowienie postępowania wszczyna postępowanie wstępne, w toku którego organ sprawdza, czy spełnia ono wymagania formalne, tj. czy opiera się na ustawowej podstawie wznowienia postępowania, czy pochodzi od strony postępowania oraz czy został zachowany termin do złożenia podania określony w art. 148 k.p.a.
Dopiero pozytywne ustalenia w tym zakresie uzasadniają wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania, które stanowi podstawę do przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.
Po wznowieniu postępowania rozpoczyna się drugi etap postępowania, zwany też właściwym lub rozpoznawczym. Na tym etapie bada się istnienie podstaw wznowienia, a w razie ich stwierdzenia przeprowadza się postępowanie wyjaśniające w celu rozstrzygnięcia istoty sprawy. Po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy, organ administracji publicznej wydaje decyzję, określoną w art. 151 k.p.a.
Stosownie do treści art. 151 § 1 k.p.a., w zależności od stwierdzenia przez organ istnienia lub nie podstaw określonych w art. 145 § 1 k.p.a., art. 145a k.p.a. lub art. 145b k.p.a. postępowanie wznowieniowe kończy się wydaniem decyzji o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej (pkt 1), bądź uchyleniem tej decyzji i wydaniem nowego rozstrzygającego o istocie sprawy (pkt 2). Natomiast zgodnie z art. 151 § 2 k.p.a. w przypadku gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a., organ administracji publicznej ograniczy się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji.
Podniesione w skardze argumenty dotyczące rosnącego w granicy działek drzewa, nie mają w niniejszej sprawie znaczenia dla rozstrzygnięcia.
Istotna jest bowiem ocena organu I instancji, że w myśl art. 147 k.p.a., wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony. Zgodnie z art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujący się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie z definicją, zawartą w art. 3 pkt. 20 ustawy Prawo budowlane, przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu.
Organ I instancji ocenił, że zgodnie z określonym obszarem oddziaływania sporządzonym przez projektanta w projekcie budowlanym stanowiącym załącznik do decyzji o pozwoleniu na budowę, obszar oddziaływania projektowanego budynku zamyka się w granicach zainwestowania i w obrębie działki nr ew(...).
Jak wynika bowiem z projektu zagospodarowania działki, projektowany budynek, znajduje się w odległości 6,62 m od granicy z działką 306, której właścicielem jest skarżący. Starosta analizując projekt budowlany oraz projekt i zagospodarowania działki uznał, że nie ma podstaw prawnych, by kwestionować dokonane przez projektanta określenie obszaru oddziaływania obiektu i w nawiązaniu do art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego należało uznać, że działka skarżącego o nr ew. (...), nie znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji planowanej na działce o nr ew(...). Prowadzi to do wniosku, że skarżący, nie był stroną postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty Ż. z dnia (...) września 2021 r., nr (...), w sprawie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z wewnętrzną instalacją gazową w m. M. na działce nr ew. (...).
Należy zatem ocenić prawidłowość wydanych rozstrzygnięć w sytuacji gdy wznowiono postępowanie, a następnie uznano, że z wnioskiem o wznowienie wystąpił podmiot do tego nieuprawniony nie będący stroną postępowania.
Organ I instancji słusznie wznowił postępowanie, bowiem stwierdzenie potrzeby badania akt sprawy w celu ustalenia legitymacji wnioskodawcy oznacza konieczność wznowienia postępowania i zbadania w jego toku tej kwestii. Kwestia braku legitymacji wnioskodawcy winna być bezsporna, by organ mógł na tym etapie procedowania odmówić wznowienia postępowania. W konsekwencji przyjmuje się istnienie swoistego domniemania konieczności wznowienia postępowania w przypadku pojawienia się jakichkolwiek wątpliwości co do istnienia legitymacji skargowej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 września 2017 r., I OSK 2997/15, LEX nr 2476644 ).
Nie można zdaniem Sądu podzielić stanowiska Wojewody, zgodnie z którym decyzja organu I instancji była prawidłowa w aspekcie proceduralnym, bowiem skoro organ ten wznowił postępowanie i ustalił, że podanie o wznowienie postępowania nie pochodzi od strony, to nie mógł wydać decyzji o odmowie uchylenia ostatecznej decyzji pozwolenia na budowę, a więc orzec merytorycznie, tylko należało umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 105 § 1 k.p.a.
Jak trafnie bowiem wskazał Naczelny Sad Administracyjny w wyroku z dnia 10 grudnia 2020 r., II OSK 3438/19, LEX nr 3124394, uznanie po wznowieniu postępowania, że z wnioskiem o wznowienie wystąpił podmiot niebędący w rzeczywistości stroną, skutkuje wydaniem decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. o odmowie uchylenia decyzji dotychczasowej, a nie umorzeniem postępowania na podstawie art. 105 k.p.a.
Stanowisko to prezentuje NSA także w innych wyrokach (por. wyrok z 14 marca 2012 r. sygn. akt II OSK 2509/10, z 22 czerwca 2010 r. sygn. akt II OSK 1286/09, z 19 październik 2011 r. sygn. akt II OSK 1406/10 (publ.http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Również w doktrynie ten pogląd nie nasuwa wątpliwości (por. M.Jaśkowska i A.Wróbel, Komentarz, op. cit.s. 882).
Organ odwoławczy ponownie rozpoznając sprawę, uwzględni powyższą argumentację i w zależności od oceny prawidłowości stanowiska organu I instancji, wyda rozstrzygnięcie na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 lub § 2 k.p.a.
Z tych też względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania, Sąd postanowił na podstawie art. 200 p.p.s.a.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI