VII SA/WA 1965/20
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi P.G. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków nakładającą na skarżącego karę pieniężną w wysokości 25.000 zł. Kara została nałożona za niewykonanie zaleceń pokontrolnych dotyczących zabezpieczenia zabytkowego pieca wypałowego systemu Hoffmanna przed dalszym niszczeniem, w szczególności przed zamakaniem. Skarżący kwestionował zasadność kary, twierdząc, że wykonał zalecenia, a ewentualne zniszczenie zabezpieczenia (plandeki) nastąpiło na skutek działania siły wyższej (silny wiatr). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że organy konserwatorskie prawidłowo zastosowały przepisy ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w tym art. 40 ust. 1 (wydawanie zaleceń pokontrolnych) i art. 107e ust. 1 (kara pieniężna za niewykonanie zaleceń). Sąd podkreślił, że skarżący nie wykazał skutecznego i trwałego zabezpieczenia zabytku, a także nie udowodnił działania siły wyższej, która uchylałaby jego odpowiedzialność. Brak reakcji na zniszczenie plandeki i brak wyjaśnienia okoliczności zdarzenia uniemożliwiły uwzględnienie argumentu o sile wyższej. Sąd stwierdził również, że zalecenia pokontrolne były precyzyjne, a postępowanie organów było zgodne z przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym w zakresie zebrania materiału dowodowego i wymiaru kary.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności właścicieli zabytków za ich zabezpieczenie i stosowania kar pieniężnych za niewykonanie zaleceń pokontrolnych, a także kwestia dowodzenia siły wyższej w postępowaniu administracyjnym.
Dotyczy specyficznej sytuacji ochrony zabytku wpisanego do rejestru i nałożenia kary pieniężnej. Kwestia siły wyższej wymaga szczegółowego udowodnienia.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nałożenie kary pieniężnej za niewykonanie zaleceń pokontrolnych dotyczących zabezpieczenia zabytku jest zasadne, gdy skarżący twierdzi, że wykonał zalecenia, a ich zniszczenie nastąpiło na skutek działania siły wyższej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, nałożenie kary jest zasadne, ponieważ skarżący nie wykazał skutecznego zabezpieczenia zabytku ani działania siły wyższej, która uchylałaby jego odpowiedzialność.
Uzasadnienie
Skarżący nie udowodnił, że zabezpieczenie zostało zniszczone przez siłę wyższą, ani że podjął działania w celu jego naprawy. Brak skutecznej ochrony zabytku uzasadnia nałożenie kary.
Czy zalecenia pokontrolne wydane przez organ ochrony zabytków dotyczące zabezpieczenia zabytku były wystarczająco precyzyjne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zalecenia były wystarczająco jasne i pragmatycznie właściwe, dopuszczając nawet zastosowanie plandeki jako tymczasowego zabezpieczenia.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że sposób zabezpieczenia obiektu, w tym dopuszczenie plandeki, był wystarczająco jasny i nie można było kwestionować zastosowania przepisu sankcjonującego.
Czy organy administracji prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy w sprawie niewykonania zaleceń pokontrolnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a zarzuty naruszenia przepisów k.p.a. w tym zakresie są nieuzasadnione.
Uzasadnienie
Sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów k.p.a. dotyczących zbierania materiału dowodowego i wyjaśnienia stanu faktycznego, uznając, że skarżący nie udowodnił swoich twierdzeń.
Przepisy (16)
Główne
u.o.z. art. 40 § ust. 1
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Przepis ten stanowi instrument prawny pozwalający organom konserwatorskim wskazywać właścicielom zabytków sposoby ochrony obiektów zabytkowych.
u.o.z. art. 107e § ust. 1 i 2
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Przepis przewiduje karę pieniężną za niewykonanie zaleceń pokontrolnych wydanych na podstawie art. 40 ust. 1.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, jeśli jest bezzasadna.
u.o.z. art. 107e § ust. 2
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Zakres kar pieniężnych za niewykonanie zaleceń pokontrolnych.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 134 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi.
p.p.s.a. art. 145 § ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji w przypadku naruszenia prawa materialnego lub procesowego.
k.p.a. art. 107 § § 1 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy wymogów formalnych decyzji, w tym uzasadnienia.
k.p.a. art. 77 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek oceny materiału dowodowego na podstawie faktów.
k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy utrzymuje w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 113 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Możliwość sprostowania oczywistych omyłek w decyzji.
ustawa covidowa art. 15zzs4 § ust. 3
Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
Umożliwia przeprowadzenie posiedzenia niejawnego w określonych sytuacjach.
p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Określa zadanie sądu administracyjnego - kontrolę zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem.
u.o.z. art. 89 § pkt i
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Kompetencje organów konserwatorskich.
u.o.z. art. 93 § ust. 1
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Kompetencje organów konserwatorskich.
u.o.z. art. 40 § ust. 2a-3
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Możliwość zgłoszenia zastrzeżeń lub przedstawienia dodatkowych wyjaśnień przez właściciela zabytku.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Niewłaściwe zastosowanie art. 107e ustawy o zabytkach, gdyż skarżący wykonał zalecenia, a zniszczenie zabezpieczenia nastąpiło z przyczyn niezależnych od niego (siła wyższa). • Niewłaściwe zastosowanie art. 189d k.p.a. i brak uwzględnienia okoliczności wpływających na wysokość kary. • Naruszenie art. 7, 15, 77 § 1, 80 k.p.a. przez brak wszechstronnego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz brak ustaleń faktycznych. • Naruszenie art. 189e k.p.a. przez wymierzenie kary w sytuacji, gdy wykonanie obowiązku zostało zniweczone przez siłę wyższą. • Naruszenie art. 40 ust. 1 ustawy o zabytkach przez nieprecyzyjne i niejednoznaczne zalecenia pokontrolne. • Naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. przez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu pierwszej instancji.
Godne uwagi sformułowania
Wykonanie obowiązku zakładało logicznie, że zadaszenie będzie miało charakter względnie trwały, a nie tymczasowy lub epizodyczny. • Gdyby więc rzeczywiście doszło do zerwania plandeki przez wiatr, tak jak twierdzi skarżący, to jego obowiązkiem było niezwłoczne naprawienie uszkodzonego zabezpieczenia. • W tym stanie rzeczy Sąd nie miał podstaw, aby przyjąć, że w omawianym zakresie doszło do działania siły wyższej, która ograniczałaby lub uchylałaby odpowiedzialność skarżącego za brak skutecznej ochrony zabytku przed zniszczeniem.
Skład orzekający
Andrzej Siwek
przewodniczący
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
członek
Tomasz Stawecki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności właścicieli zabytków za ich zabezpieczenie i stosowania kar pieniężnych za niewykonanie zaleceń pokontrolnych, a także kwestia dowodzenia siły wyższej w postępowaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji ochrony zabytku wpisanego do rejestru i nałożenia kary pieniężnej. Kwestia siły wyższej wymaga szczegółowego udowodnienia.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ochrony dziedzictwa narodowego i odpowiedzialności właścicieli zabytków, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców, choć prawniczy aspekt kary pieniężnej jest bardziej specjalistyczny.
“Zabytkowy piec w ruinie. Czy właściciel zapłaci za zaniedbanie, czy winna jest siła wyższa?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.