VII SA/Wa 1961/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2017-05-31
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepostępowanie administracyjnezawieszenie postępowaniapozwolenie na budowęistotne odstępstwakontrola sądowazagadnienie wstępne

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na postanowienie o zawieszeniu postępowania odwoławczego, uznając je za zasadne w kontekście zmian w Prawie budowlanym i braku ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę.

Skarżąca M. G. wniosła skargę na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) utrzymujące w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania odwoławczego. Postępowanie to dotyczyło obowiązku przedstawienia projektu budowlanego zamiennego w związku z istotnymi odstępstwami od pierwotnego pozwolenia na budowę. Sąd administracyjny oddalił skargę, stwierdzając, że zawieszenie postępowania było uzasadnione ze względu na stwierdzenie nieważności pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę oraz trwające postępowanie o wydanie nowego pozwolenia, co stanowiło zagadnienie wstępne.

Sprawa dotyczyła skargi M. G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), które utrzymało w mocy postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) o zawieszeniu postępowania odwoławczego. Postępowanie to było związane z nałożonym na skarżącą obowiązkiem przedstawienia projektu budowlanego zamiennego i wykonania określonych robót budowlanych, wynikającym z istotnych odstępstw od pierwotnego pozwolenia na budowę. WINB zawiesił postępowanie odwoławcze, powołując się na art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.), ponieważ stwierdzenie nieważności pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę przez Wojewodę stworzyło zagadnienie wstępne. GINB utrzymał to postanowienie w mocy, uznając, że dalsze postępowanie nadzoru budowlanego jest uzależnione od rozstrzygnięcia sprawy dotyczącej nowego pozwolenia na budowę. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego, kwestionując zasadność zawieszenia postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że zawieszenie postępowania było prawidłowe, biorąc pod uwagę zmiany w Prawie budowlanym wprowadzone nowelizacją z 2015 r. Stwierdzenie nieważności pierwotnego pozwolenia na budowę oraz trwające postępowanie o wydanie nowego pozwolenia stanowiły zagadnienie wstępne, które uniemożliwiało merytoryczne rozpatrzenie odwołania od decyzji PINB.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, zawieszenie postępowania jest uzasadnione, ponieważ postępowanie dotyczące nowego pozwolenia na budowę stanowi zagadnienie wstępne dla rozpatrzenia odwołania w sprawie istotnych odstępstw od pierwotnego projektu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że w świetle nowelizacji Prawa budowlanego z 2015 r., stwierdzenie nieważności pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę i konieczność uzyskania nowego pozwolenia na budowę stanowi zagadnienie wstępne, które uzasadnia zawieszenie postępowania nadzoru budowlanego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

odrzucono_skargę

Przepisy (12)

Główne

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 97 § 1 pkt 4

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Uzasadnia zawieszenie postępowania w przypadku istnienia zagadnienia wstępnego.

pr. bud. art. 37 § 2 pkt 2

Ustawa - Prawo budowlane

Określa konieczność uzyskania nowego pozwolenia na budowę po stwierdzeniu nieważności pierwotnej decyzji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 100 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

pr. bud. art. 37 § 3

Ustawa - Prawo budowlane

pr. bud. art. 36a § 2

Ustawa - Prawo budowlane

pr. bud. art. 51 § 1 pkt 3

Ustawa - Prawo budowlane

pr. bud. art. 28 § 1

Ustawa - Prawo budowlane

pr. bud. art. 51 § 4

Ustawa - Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zawieszenie postępowania odwoławczego było uzasadnione ze względu na stwierdzenie nieważności pierwotnej decyzji o pozwoleniu na budowę i trwające postępowanie o wydanie nowego pozwolenia, co stanowi zagadnienie wstępne. Zmiany w Prawie budowlanym po nowelizacji z 2015 r. jednoznacznie określają konieczność uzyskania nowego pozwolenia na budowę po stwierdzeniu nieważności poprzedniego.

Odrzucone argumenty

Zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. Zarzut niezastosowania art. 100 § 1 k.p.a. i art. 105 § 1 k.p.a. Zarzut niezastosowania art. 37 ust. 3 w zw. z art. 36a ust. 2 prawa budowlanego z 2016 r.

Godne uwagi sformułowania

organ nadzoru budowlanego nie miał podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. wynik innego postępowanie przed organem administracji budowlanej przesądzał o istnieniu zagadnienia wstępnego. za zagadnienie wstępne w postępowaniu administracyjnym uznaje się materialnoprawną przeszkodę, powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania jurysdykcyjnego, której usunięcie [...] ma bezpośredni wpływ na rezultat tej konkretyzacji, ponieważ warunkuje rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej.

Skład orzekający

Tomasz Stawecki

przewodniczący sprawozdawca

Izabela Ostrowska

członek

Mirosława Kowalska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących konsekwencji stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę oraz stosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. w sprawach budowlanych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej po nowelizacji Prawa budowlanego z 2015 r. i stwierdzeniu nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa ilustruje złożoność postępowań budowlanych i wpływ zmian legislacyjnych na rozstrzyganie spraw administracyjnych, co jest interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.

Kiedy pozwolenie na budowę traci ważność? Sąd wyjaśnia konsekwencje prawne i zawieszenie postępowań.

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1961/16 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2017-05-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2016-08-25
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabela Ostrowska
Mirosława Kowalska
Tomasz Stawecki /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2016 poz 718
art. 134 par. 1, 151 ppsa
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2013 poz 1409
art. 28, 37
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), , Sędzia WSA Izabela Ostrowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Protokolant ref. staż. Patryk Wernio, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 31 maja 2017 r. sprawy ze skargi M. G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. znak [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania odwoławczego oddala skargę
Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, zwany też dalej "GINB", postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r., znak: [...], po rozpatrzeniu zażalenia M. G., zwanej też dalej "skarżącą", utrzymał w mocy postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zwanego też dalej "WINB" z dnia [...] kwietnia 2016 r., znak: [...], w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego.
Utrzymanym w mocy postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. WINB działający w tym zakresie jako organ pierwszej instancji zawiesił z urzędu toczące się przed nim postępowanie odwoławcze od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T., zwanego też dalej "PINB", z dnia [...] października 2014 r., znak: [...], którą to decyzją nałożono na M. G. i T. G. obowiązek przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oraz wykonania określonych robót budowlanych, związanych z budową budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] w Ś. przy ul. [...].
Jako podstawę prawną wydania zaskarżonego postanowienia Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wskazano art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 267 z późn. zm.), zwanej dalej "k.p.a.".
Zaskarżone postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego zostało wydane w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2008 r. Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. K. i T.G., zwanym dalej "inwestorami", pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego wielorodzinnego z garażem i infrastrukturą techniczną na działce nr [...] przy ul. [...] w Ś., województwo [...]. Wskazana decyzja została następnie częściowo zmieniona decyzją Starosty [...] z dnia [...] marca 2009 r. w zakresie instalacji gazowej.
W związku z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego dokonanymi przez inwestorów podczas realizacji inwestycji, toczyły się m.in. trzy odrębne postępowania.
Po pierwsze, PINB prowadził postępowanie nadzorcze i decyzją z dnia [...] października 2014 r. wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 z późn. zm.), zwanej dalej "prawem budowlanym z 2013 r.", zobowiązał inwestorów do przedstawienia projektu budowlanego zamiennego oraz do wykonania określonych robót budowlanych, związanych z budową ww. budynku mieszkalnego wielorodzinnego.
Wskazana decyzja została utrzymana w mocy przez WINB decyzją z dnia [...] lutego 2015 r. Decyzja wojewódzkiego organu nadzoru budowlanego została jednak uchylona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 355/15. Sąd uznał, że w postępowaniu prowadzonym przez organ wojewódzki doszło do naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 107 § 3 k.p.a.
Po drugie, z uwagi na wspomniane istotne odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego i innych warunków pozwolenia na budowę oraz nieuzyskanie decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, a także ze względu na wydanie decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego z 2013 r., Starosta [...] prowadził postępowanie w przedmiocie uchylenia decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. o pozwoleniu na budowę na podstawie art. 36a ust. 1 i ust. 2 prawa budowlanego z 2013 r. W dniu [...] kwietnia 2015 r. Starosta [...] zawiesił omawiane postępowanie, ponieważ decyzja WINB utrzymująca nakaz przygotowania projektu budowlanego zamiennego została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.
Po trzecie, w dniu [...] stycznia 2016 r. Wojewoda [...] stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego i udzieleniu pozwolenia na budowę.
Dodatkowo, w związku z uchyleniem decyzji z dnia [...] kwietnia 2008 r. o pozwoleniu na budowę i w nawiązaniu do oryginalnego wniosku z 2008 r., inwestorzy złożyli w dniu [...] marca 2016 r. do Starosty [...] projekt budowlany z wnioskiem o jego zatwierdzenie i udzielenie pozwolenia na budowę o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego z 2013 r. W związku z ww. wnioskiem inwestorów, w dniu [...] marca 2016 r. Starosta [...] pojął postępowanie zawieszone w dniu [...] kwietnia 2015 r., w przedmiocie uchylenia w trybie art. 36a ust. 1 prawa budowlanego z 2013 r. decyzji z 2008 r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz udzieleniu pozwolenia na budowę. Wkrótce też, tj. w dniu [...] marca 2016 r. Starosta [...] umorzył postępowanie prowadzone na podstawie art. 36a prawa budowlanego jako bezprzedmiotowe. Pozwolenie na budowę z 2008 r. zostało bowiem wyeliminowane z obrotu wskazaną wyżej decyzją Wojewody [...].
Ponadto, w pierwszej połowie 2016 r. organy nadzoru budowlanego podjęły kolejne czynności w ramach wskazanego wcześniej postępowania nadzorczego. W szczególności, po doręczeniu do WINB w dniu [...] lutego 2016 r. odpisu prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt 355/15, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r. zawiesił z urzędu postępowanie odwoławcze od decyzji PINB z dnia [...] października 2014 r. Postanowienie WINB z dnia [...] kwietnia 2016 r. stanowi w niniejszym postępowaniu akt organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu ww. postanowienia WINB z dnia [...] kwietnia 2016 r. wskazano, że organ nadzoru budowlanego może prowadzić postępowanie administracyjne dotyczące istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budów wyłącznie w oparciu o decyzję będącą w obrocie prawnym. Skoro Wojewoda decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. stwierdził nieważność decyzji Starosty [...] z dnia [...] kwietnia 2008 r. o pozwoleniu na budowę i zatwierdzeniu projektu budowlanego, to organ nadzoru budowlanego nie miał podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego w sprawie istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Decyzja Wojewody uniemożliwiła wydanie przez organ nadzoru budowlanego rozstrzygnięcia w danej sprawie, gdyż wynik innego postępowanie przed organem administracji budowlanej przesądzał o istnieniu zagadnienia wstępnego.
Postanowienie WINB z dnia [...] kwietnia 2016 r. uwzględniało wskazane okoliczności i zostało wydane na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
Wojewódzki organ nadzoru budowlanego zwrócił także uwagę na fakt, że w omawianej sprawie po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyroku w sprawie o sygnaturze akt II SA/Bd 355/15 zmienił się stan prawny, a zatem uległa zmianie sytuacja prawna inwestorów w odniesieniu do decyzji powiatowego organu nadzoru budowlanego z dnia [...] października 2014 r. Otóż ustawą z dnia 20 lutego 2015 r. (Dz. U. z 2015 r., poz. 443), obowiązującą od dnia 28 czerwca 2015 r. zostały zmienione niektóre przepisy ustawy prawo budowlane, w tym m.in. art. 37 prawa budowlanego z 2013 r.
Na postanowienie WINB w przedmiocie zawieszenia z urzędu postępowania odwoławczego przed organem drugiej instancji zażalenie złożyła M.G.. Skarżąca zarzuciła wojewódzkiemu organowi nadzoru budowlanego naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 97 § 1 pkt 4, art. 100 § 1 i art. 105 § 1 k.p.a., a także przepisów prawa materialnego tj. art. 37 ust. 3 w zw. z art. 36a ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 290 z późn. zm), zwanej dalej "prawem budowlanym z 2016 r.".
Po rozpatrzenia zażalenia skarżącej na decyzję organu wojewódzkiego, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał w dniu [...] lipca 2016 r. zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu organ odwoławczy odniósł się m.in. do zarzutu niewłaściwego zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. W opinii organu odwoławczego przepis ten został zastosowany przez WINB w pełni prawidłowo. "Inne postępowanie", o którym mowa w uzasadnieniu postanowienia WINB, to postępowanie prowadzone przez Starostę [...], związane z koniecznością ponownego załatwienia sprawy dotyczącej wniosku inwestorów o udzielenie pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego. GINB podkreślił, że Starosta [...] decyzją z dnia [...] maja 2016 r. umorzył postępowanie w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego (złożonego przez inwestorów w dniu [...] marca 2016 r.) i wydania na tej podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę ww. budynku.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego był poinformowany, że decyzja z dnia [...] maja 2016 r. została zaskarżona przez inwestorów do Wojewody [...], lecz do dnia wydania zaskarżonego postanowienia GINB, postępowanie odwoławcze w równoległej sprawie nie zakończyło się.
Opierając się na orzecznictwie sądów administracyjnych organ drugiej instancji wyjaśnił, że za zagadnienie wstępne w postępowaniu administracyjnym uznaje się materialnoprawną przeszkodę, powstającą lub ujawniającą się w toku postępowania jurysdykcyjnego, której usunięcie, istotne nie tylko z punktu widzenia możliwości konkretyzacji normy prawnej w postępowaniu administracyjnym, ma bezpośredni wpływ na rezultat tej konkretyzacji, ponieważ warunkuje rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej. W każdym przypadku organ prowadzący postępowanie ma więc obowiązek uwzględniać okoliczności faktyczne i prawne konkretnej sprawy, do niego bowiem należy ocena, czy dla jej rozpatrzenia i wydania decyzji konieczne jest rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, a co za tym idzie – zawieszenie postępowania na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a.
GINB podkreślił przy tym, że aktualnie inwestor budynku mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr ewid. [...] w Ś. nie legitymuje się decyzją o pozwoleniu na budowę ani zatwierdzonym nią projektem budowlanym.
Organ wskazał jednak na konsekwencje prawne zmiany ustawy prawo budowlane nowelizacją z 2015 r. W świetle brzmienia, a także wykładni systemowej art. 37 ust. 2 prawa budowlanego z 2016 r. na istniejącym etapie przedmiotowej sprawy (postępowanie odwoławcze od decyzji PINB z dnia [...] października 2014 r.) zasadność oceny wdrożenia odpowiedniego trybu przewidzianego w art. 51 prawa budowlanego jest uzależniona od ostatecznego zakończenia postępowania prowadzonego przez organy administracji architektoniczno-budowanej z wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego. Sposób zakończenia tego postępowania będzie warunkował działania podejmowane przez organy nadzoru budowlanego i w istocie stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. dla rozpatrzenia odwołania od decyzji PINB z dnia [...] października 2014 r. w przedmiocie sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego.
Na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r. zażalenie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła M. G., wnosząc o jego uchylenie, oraz uchylenie poprzedzającego je postanowienia WINB z dnia [...] kwietnia 2016 r.
Podobnie jak w zażaleniu na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zaskarżonemu postanowieniu Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego skarżąca zarzuciła naruszenie:
1. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7, art. 8, art. 12 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób mało wnikliwy, połączony z pominięciem słusznego interesu stron, w sposób zmierzający do uniknięcia załatwienia sprawy i godzący w zaufanie uczestników postępowania do władzy publicznej, skutkujące wadliwą oceną podstaw do prowadzenia postępowania administracyjnego, jak również przesłanek uzasadniających zawieszenie postępowania odwoławczego przed organem drugiej instancji,
b) art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sprawie, skutkujące zawieszeniem postępowania w sprawie przez uznanie, że merytoryczne rozpoznanie odwołania zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ poprzez wydanie pozwolenia na budowę, podczas gdy decyzja taka w okolicznościach niniejszej sprawy nie może zostać wydana z uwagi na fakt rozpoczętych robót, a odwołanie będące przedmiotem rozpoznania przez organ nadzoru budowlanego obejmowało swym zakresem zaskarżenie obowiązku wykonania określonych czynności w ramach wykonanych już robót budowlanych,
c) art. 100 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie w sytuacji, w której podstawą zawieszenia postępowania był art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez niezwrócenie się do organu, który zobowiązany byłby do rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego oraz pominięcie wskazania wymaganego rozstrzygnięcia i jego zakresu umożliwiającego w dalszym etapie podjąć zawieszone postępowanie,
d) art. 105 § 1 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w sprawie, pomimo stwierdzenia, że na obecnym etapie wydanie rozstrzygnięcia w sprawie jest bezprzedmiotowe z uwagi na fakt, że inwestorzy nie legitymują się żadnym pozwoleniem na budowę, które zdaniem organu nadzoru budowlanego jest wymagane do merytorycznego rozpoznania odwołania, podczas gdy okoliczności powyższe i ustalenia obligują organ do umorzenia postępowania, a nie jego zawieszenia;
2. przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 37 ust. 3 w zw. z art. 36a ust. 2 prawa budowlanego z 2016 r. poprzez ich niezastosowanie w sprawie, skutkujące powstaniem sytuacji, w której podjęcie zawieszonego postępowania będzie niemożliwe z uwagi na pozostawienie w obrocie decyzji wydanej w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 prawa budowlanego z 2016 r., uniemożliwiającej wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę przez właściwy organ.
Dodatkowo w uzasadnieniu skargi wskazano m.in., że skoro GINB posiadał wiedzę o treści decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2016 r., tj. o umorzeniu postępowania, wydanie postanowienia w przedmiocie utrzymania w mocy postanowienia WINB było niedopuszczalne. Jeśli od samego początku podstawą do zawieszenia postępowania przed organami nadzoru budowlanego miało być wydanie merytorycznej decyzji przez Starostę, czyli rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego, brak jego wydania, wobec umorzenia postępowania, podważa sens zawieszenia postępowania przed organami nadzoru budowlanego. W ocenie skarżącej Główny Inspektora Nadzoru Budowlanego powinien wstrzymać się z rozpoznaniem złożonego przez skarżącą zażalenia do czasu zakończenia postępowania wywołanego odwołaniem od decyzji Starosty [...] z dnia [...] maja 2016 r. W rzeczywistości bowiem organy nadzoru budowlanego oczekują na wydanie decyzji właśnie przez Starostę.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego – w odpowiedzi na skargę – wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko, przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Na wstępie Sąd orzekający w niniejszej sprawie podkreśla, że zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 z późn. zm.) zadaniem Sądu jest dokonanie kontroli zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem jego zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
Jednocześnie stosownie do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; zwanej dalej "p.p.s.a.") sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
W niniejszej sprawie, po przeprowadzeniu analizy zgromadzonego materiału oraz rozważeniu stanowisk stron i podniesionych przez nie argumentów, Sąd stwierdza, że skarga jest niezasadna.
Zdaniem Sądu dla oceny prawidłowości zastosowania art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, a także dla oceny zgodności z prawem utrzymania w mocy postanowienia organu pierwszej instancji przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ma nowelizacja ustawy Prawo budowlane dokonana poprzez przyjęcie art. 1 pkt 15 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. 2015 r. poz. 443).
Reguła jaka obowiązywała jeszcze przed nowelizacją prawa budowlanego [przewidywała wielowariantową drogę postępowania.
Otóż art. 37 ust. 1 prawa budowlanego z 2013 r. stanowił, że jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja o pozwoleniu na budowę stała się ostateczna lub budowa została przerwana na czas dłuższy niż 3 lata, wówczas taka decyzja z mocy prawa wygasa. Powołany przepis ust. 1 obowiązuje zresztą w niezmienionym brzmieniu do chwili obecnej.
Reguła ta jest nie tylko jasna językowo, ale również pragmatycznie uzasadniona: celem ustawodawcy było zapewne uniknięcie praktyki utrzymywania tzw. martwych pozwoleń, tj. decyzji formalnie pozostających w mocy, ale faktycznie nie wykonywanych. Równocześnie wygaśnięcie niewykonywanej decyzji umożliwiało i umożliwia organom administracji architektoniczno-budowlanej, jak i organom nadzoru budowlanego, kontrolowanie działań inwestycyjnych, które byłyby prowadzone bez ważnego pozwolenia na budowę.
Wygaśnięcie decyzji o pozwoleniu na budowę nie prowadzi dla inwestora do skutków całkowicie nieodwracalnych. Gdyby inwestor, któremu wygasło pozwolenie na budowę, chciał rozpocząć albo wznowić budowę, to w świetle przepisów obowiązujących przed dniem 28 czerwca 2015 r. mógł to uczynić po wydaniu nowej decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28 prawa budowlanego, albo decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, o której mowa w art. 51 ust. 4 tej samej ustawy. Dwojaka i rozbieżna droga w przypadku zamiaru inwestora realizacji zaplanowanej budowy uregulowana w art. 37 ust 2 prawa budowlanego z 2013 r. wynikała z faktu, że w hipotezie normy zapisanej we wskazanym przepisie ujęto także inne możliwe okoliczności: wznowienie budowy w przypadku wcześniejszych odstępstw od projektu budowlanego i zastosowania przez właściwy organ wobec inwestora art. 36a ust. 2 prawa budowlanego, albo stwierdzenie nieważności bądź uchylenie decyzji o pozwoleniu na budowę.
Zapisanie w jednym przepisie prawnym (art. 37 ust. 2 prawa budowlanego z 2013 r.) kilku norm prawnych różnych podmiotowo i przedmiotowo budziło wątpliwości interpretacyjne i kolizje kompetencyjne. Dlatego nowela z 2015 r. rozróżniła podstawy prawne wygaśnięcia decyzji o pozwoleniu na budowę i możliwe konsekwencje tego faktu. Zgodnie z nowym ust. 2 pkt 2 art. 37 prawa budowlanego w przypadku stwierdzenia nieważności albo uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę rozpoczęcie albo wznowienie budowy może nastąpić po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, o której mowa w art. 28 ust. 1 ustawy prawo budowlane. Natomiast zgodnie z ust. 3 dodanym do art. 37 prawa budowlanego wydanie decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, o której mowa w art. 51 ust. 4 prawa budowlanego upoważnia do wznowienia budowy jeśli wygaśnięcie pozwolenia na budowę było konsekwencją zastosowania art. 36a ust. 2 ustawy.
W świetle znowelizowanych przepisów prawa budowlanego sytuacja prawna skarżącej stała się jasna: postępowanie prowadzone na podstawie art. 36a prawa budowlanego z 2013 r. zostało umorzone przez Starostę [...] w dniu [...] marca 2016 r. jako bezprzedmiotowe z uwagi na wcześniejsze stwierdzenie nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia [...] kwietnia 2008 r. po dniu wejścia w życie nowelizacji prawa budowlanego z dnia [...] lutego 2015 r. wydanie decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych w trybie określonym w art. 51 ust. 4 prawa budowlanego nie było dopuszczalne. Zgodnie z nowym art. 37 ust. 2 pkt 2 prawa budowlanego pozwolenie na budowę mogło być wydane na rzecz inwestorów wyłącznie na podstawie art. 28 prawa budowlanego.
Z powyższego względu Starosta [...] przyjął wniosek inwestorów z dnia [...] marca 2016 r. i po jego uzupełnieniu wszczął w dniu [...] marca 2016 r. postępowanie w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę. Fakt, że w dniu [...] maja 2015 r. Starosta [...] umorzył to postępowanie nie zmienia stanu prawnego w tym zakresie, że rozstrzygnięcie Starosty zostało przez inwestorów zaskarżone do Wojewody, a zatem nie doszło do zakończenie ww. postępowania.
W takich okolicznościach organy nadzoru budowlanego nie miały podstaw do prowadzenia postępowania nadzorczego na podstawie art. 51 ust. 1 prawa budowlanego. Stąd postanowienie o zawieszeniu z urzędu postępowania odwoławczego wydane w pierwszej instancji przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) było w pełni zasadne. Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę podziela przy tym interpretację art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., przyjętą przez organ.
Konsekwentnie prawidłowe było postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2016 r., zaskarżone do niniejszego Sądu. Sąd podziela opinię organu drugiej instancji w przedmiocie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a., a także niezastosowania art. 100 § 1 oraz art. 105 § 1 k.p.a. Zgodnie z tym co przedstawiono wyżej Sąd uznał za prawidłowe zastosowanie art. 37 ust. 2 prawa budowlanego po nowelizacji dokonanej w dniu 20 lutego 2015 r. Wbrew skarżącej zastosowanie art. 37 ust. 3 w związku z art. 36a ust. 2 prawa budowlanego z 2016 r. nie było dopuszczalne i zarzut sformułowany przez skarżącą w tym zakresie należy uznać za chybiony.
Rozstrzygając o prawidłowości lub nieprawidłowości wykładni oraz zastosowania powołanych przepisów Sąd wziął pod uwagę nie tylko własną ich interpretację (z uwzględnieniem trzech głównych kontekstów interpretacyjnych: językowego, systemowego i funkcjonalnego), ale również nieliczne jeszcze orzeczenia sądów administracyjnych, które odnosiły się do znowelizowanych przepisów prawa budowlanego: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 31 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Łd 923/16 oraz wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 4 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Rz 1691/16. Orzeczenia te, chociaż wydane na podstawie odmiennych stanów faktycznych niż będący przedmiotem rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie, a przez to prowadzące do odmiennych konkluzji, potwierdzały jednak prawidłowość wykładni i zastosowania znowelizowanych przepisów prawa budowlanego przez organy nadzoru budowlanego właściwe w rozpatrywanej sprawie, a przez to i przez Sąd.
Biorąc pod uwagę przedstawioną analizę przepisów prawa mających zastosowanie w rozpatrywanej sprawie, zasady rozumowania prawniczego i okoliczności faktyczne istotne w sprawie, Sąd w pełni podzielił stanowisko organu, który wydał zaskarżoną decyzję. Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja jest prawidłowa, a skarga całkowicie niezasadna.
Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 powołanej już wcześniej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI