VII SA/Wa 1954/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-11-04
NSAbudowlaneŚredniawsa
nadzór budowlanysamowola budowlanator gokartowyparkingprzywrócenie stanu poprzedniegoprawo budowlanek.p.a.umowa dzierżawyprawo do dysponowania nieruchomością

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił sprzeciw spółki K. sp. z o.o. od decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję WINB i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia w celu ustalenia, kto jest odpowiedzialny za przywrócenie stanu poprzedniego na działce nr [...] we W.

Sprawa dotyczy sprzeciwu spółki K. sp. z o.o. od decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która uchyliła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia. WINB pierwotnie nałożył na Gminę W. obowiązek przywrócenia poprzedniego stanu zagospodarowania działki nr [...] we W., poprzez rozbiórkę toru gokartowego i odtworzenie parkingu. GINB uznał, że WINB nie zbadał wyczerpująco materiału dowodowego, w szczególności kwestii, kto jest inwestorem i zarządcą obiektu, a tym samym kto powinien być adresatem nałożonych obowiązków. Sąd administracyjny oddalił sprzeciw, uznając, że decyzja GINB o uchyleniu decyzji WINB i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia była zasadna, ponieważ organ odwoławczy prawidłowo wskazał na potrzebę ponownej analizy umów dzierżawy i poddzierżawy w celu ustalenia odpowiedzialnego podmiotu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał sprzeciw spółki K. sp. z o.o. od decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB) z dnia 18 lipca 2022 r. Decyzją tą GINB uchylił decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) z dnia 14 grudnia 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Pierwotna decyzja WINB nakładała na Gminę W. obowiązek przywrócenia poprzedniego stanu zagospodarowania działki nr [...] we W., poprzez wykonanie rozbiórki elementów toru kartingowego i odtworzenie nawierzchni parkingu. Gmina W. oraz spółka K. wniosły odwołania. GINB, rozpatrując odwołania, uznał, że WINB nie zbadał wyczerpująco materiału dowodowego, w szczególności kwestii prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane przez podmioty związane z inwestycją, takie jak spółka K. sp. z o.o. z siedzibą w G., która była poddzierżawcą terenu. GINB wskazał na potrzebę ponownej analizy umów dzierżawy i poddzierżawy w celu ustalenia, na kogo powinno zostać nałożone zobowiązanie do przywrócenia stanu poprzedniego. Spółka K. wniosła sprzeciw, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 138 § 2 k.p.a., oraz twierdząc, że postępowanie jest bezprzedmiotowe. Sąd administracyjny oddalił sprzeciw, stwierdzając, że decyzja GINB o uchyleniu decyzji WINB i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia była zasadna. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 64e p.p.s.a., ocenie podlega jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., a nie merytoryczna podstawa decyzji organu drugiej instancji. Sąd uznał, że GINB prawidłowo wskazał na potrzebę ponownej analizy umów dzierżawy i poddzierżawy w celu ustalenia podmiotu odpowiedzialnego za samowolę budowlaną i nałożenia obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, sąd uznał, że decyzja GINB o uchyleniu decyzji WINB i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia była zasadna, ponieważ organ odwoławczy prawidłowo wskazał na potrzebę ponownej analizy umów dzierżawy i poddzierżawy w celu ustalenia odpowiedzialnego podmiotu.

Uzasadnienie

Sąd ocenił, że decyzja GINB wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. była prawidłowa, ponieważ organ odwoławczy zasadnie wskazał na potrzebę ponownej analizy materiału dowodowego, w tym umów dzierżawy i poddzierżawy, w celu ustalenia, który podmiot powinien być adresatem obowiązku przywrócenia stanu poprzedniego. Sąd podkreślił, że na tym etapie postępowania nie mógł badać merytorycznej podstawy decyzji organu pierwszej instancji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (11)

Główne

k.p.a. art. 138 § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Przepis ten pozwala organowi odwoławczemu na uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, jeśli uzna, że konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie.

p.p.s.a. art. 64e

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Przepis ten określa zakres kontroli sądu w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a., ograniczając ją do oceny istnienia przesłanek do wydania takiej decyzji.

Pomocnicze

k.p.a. art. 104

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 3 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151a § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane i niektórych innych ustaw art. 25

Prawo budowlane art. 51

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Prawo budowlane art. 52

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.s.h.

Ustawa z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych

Argumenty

Skuteczne argumenty

Decyzja GINB o uchyleniu decyzji WINB i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia była zasadna, ponieważ organ odwoławczy prawidłowo wskazał na potrzebę ponownej analizy umów dzierżawy i poddzierżawy w celu ustalenia odpowiedzialnego podmiotu. Sąd w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji wydanej na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania takiej decyzji, a nie merytoryczną podstawę rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji.

Odrzucone argumenty

Zarzuty spółki K. sp. z o.o. dotyczące naruszenia art. 138 § 2 k.p.a. i art. 6 k.p.a. poprzez przyjęcie, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, w sytuacji, gdy postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe i powinno być umorzone. Zarzut naruszenia art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 6 i 105 § 1 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji WINB i brak umorzenia w całości postępowania, z uwagi na jego bezprzedmiotowość.

Godne uwagi sformułowania

Sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Sprzeciw nie jest środkiem służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji, ani prawidłowości zastosowania przez organ II instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z regulacją art. 138 § 2 k.p.a. Formułowanie przez organ drugiej instancji wytycznych dotyczących prawa materialnego, byłoby przedwczesne.

Skład orzekający

Bogusław Cieśla

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie odpowiedzialności za samowolę budowlaną w przypadku umów dzierżawy i poddzierżawy, zakres kontroli sądu w postępowaniu ze sprzeciwu od decyzji uchylającej i przekazującej sprawę do ponownego rozpatrzenia."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z umowami dzierżawy i poddzierżawy oraz interpretacją art. 138 § 2 k.p.a. w kontekście kontroli decyzji GINB.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy złożonej sytuacji prawnej związanej z samowolą budowlaną na terenie dzierżawionym, co jest częstym problemem w praktyce. Pokazuje, jak ważne jest precyzyjne ustalenie stron odpowiedzialnych i zakresu ich praw oraz obowiązków.

Kto odpowiada za tor gokartowy na miejscu parkingu? Sąd wyjaśnia zawiłości prawne.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1954/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-11-04
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2022-09-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 1008/23 - Wyrok NSA z 2023-05-25
II OZ 116/23 - Postanowienie NSA z 2023-03-08
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono sprzeciw od decyzji administracyjnej - art 64a ppsa
Powołane przepisy
Dz.U. 2021 poz 735
art. 138 par. 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2022 poz 329
art. 64e
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Sentencja
Dnia 4 listopada 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 listopada 2022 r. sprawy ze sprzeciwu K. sp. z o. o. z siedzibą w G. od decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2022 r. znak [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku doprowadzenia do stanu poprzedniego oddala sprzeciw
Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 18 lipca 2022 r., znak DON.7100.12.2022.JSK, na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735 ze zm., dalej jako: k.p.a.), po rozpatrzeniu odwołań Gminy W. oraz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G., od decyzji Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 grudnia 2021 r. nakładającej na Gminę W. obowiązek doprowadzenia obiektu do stanu poprzedniego, uchylił decyzję Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 14 grudnia 2021 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji.
W uzasadnieniu organ odwoławczy podał, że Pomorski WINB decyzją z 14 grudnia 2021 r. nałożył na Gminę W. obowiązek przywrócenia poprzedniego stanu zagospodarowania działki nr [...], obręb [...] przy ul. [...] we W., tj. przywrócenia nawierzchni uprzednio istniejącego parkingu, poprzez:
1. wykonanie rozbiórki elementów konstrukcji toru kartingowego/gokartowego w 7 miejscach pierwotnie istniejących terenów zielonych o łącznej powierzchni około 240 m2, zaznaczonych na mapie kolorem zielonym;
2. wykonanie rozbiórki urządzonych terenów zielonych w 19 miejscach o łącznej powierzchni około 1030 m2, zaznaczonych na mapie kolorem brązowym i odtworzenie w tych miejscach uprzednio istniejącej nawierzchni parkingu;
3. wykonanie rozbiórki nowo wykonanej nawierzchni asfaltowej na pozostałym obszarze parkingu w kształcie sprzed przekształcenia go w tor gokartowy/kartingowy - nieobjętym wymienionymi w punktach 1 i 2 elementami tego toru i aranżacjami terenów zielonych - w postaci rozbiórki warstwy wykonawczej i warstwy ścieralnej, wykonanych z asfaltu o grubości od 6 cm do 11 cm, w celu nawiązania się do poziomu nawierzchni i kształtu parkingu wskazanych na mapie, stanowiącej załącznik nr 2.
O wykonaniu obowiązków należało poinformować organ wojewódzki. Pomorski WINB postanowieniem z dnia 11 marca 2022 r., odmówił sprostowania rozstrzygnięcia z dnia 14 grudnia 2021 r.
Gmina W. oraz [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G., wniosły od powyższej decyzji odwołania.
Stan faktyczny sprawy zapoczątkowało zgłoszenie z 15 marca 2013 r. [...] Sp. z o. o. z siedzibą w S. do Wojewody Pomorskiego, o przystąpieniu "do budowy i wykonania robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, dotyczących wymiany i naprawy istniejącej nawierzchni asfaltowej we W. w pasie technicznym na działce nr [...] (..)" - z zaznaczeniem, że celem inwestycji jest prowadzenie parku rozrywki, na którego potrzeby "niezbędne będzie przeprowadzenie remontu nawierzchni asfaltowej polegającej na frezowaniu istniejącej nawierzchni i położeniu 4 cm warstwy wyrównującej i 4 cm warstwy ścieralnej asfaltu".
Wojewoda Pomorski pismem z dnia 9 kwietnia 2013 r., poinformował [...] o braku sprzeciwu w sprawie przystąpienia do robót polegających na wymianie i remoncie nawierzchni asfaltowej parkingu na działce nr [...] we W.
W dniu 20 kwietnia 2015 r. pracownicy Urzędu Miejskiego w G. przeprowadzili oględziny działki nr [...] we W., podczas których stwierdzono, że na terenie stanowiącym wcześniej parking, wymieniono oraz naprawiono nawierzchnię asfaltową, a układ drogowy przypomina swoim kształtem tor gokartowy. Inwestor (od 25 czerwca 2013r. [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S.) twierdził, że prace zostały wykonane w sposób zgodny ze zgłoszeniem i "nie determinują sposobu użytkowania".
[...] Sp. z o.o. z siedzibą w S., na skutek podziału poprzez wydzielenie w trybie przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2020 r., poz. 1526, dalej jako: k.s.h.), przeniosła część majątku na rzecz: [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S. i [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G.
Zgodnie z protokołem kontroli, przeprowadzonej przez organ wojewódzki w dniu 8 września 2017 r. na ww. działce wybudowano tor gokartowy asfaltowy, czterołukowy, dwuzakrętowy o szerokości zmiennej od 8 m do 13,30 m. Na pierwotnej konstrukcji parkingu nadlano asfalt w dwóch warstwach: wyrównującej i wierzchniej ścieralnej o grubości, wg inwestora, od około 6-7 cm do około 11 cm (przekraczającej zakres zgłoszenia z 15 marca 2013 r.). Na konstrukcji parkingu dokonano nowej aranżacji terenów zielonych, pod którą znajduje się pierwotna konstrukcja parkingu. Nowy tor wybudowano w konstrukcji nawiązującej wysokościowo do górnych płaszczyzn pierwotnego okrawężnikowania poprzednio istniejącego parkingu. W miejscach parkowania gokartów znajdowały się 24 gokarty (w tym 2 podwójne i 4 dziecięce) oraz 18 napędzanych gazem, a także jeden gokart wyczynowy, nienależący do [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S.
Stosownie do uchwały Rady Miejskiej Władysławowa z dnia 28 lutego 2018 r. nr LIII/718/2018 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego [...] we W., działka nr [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem 07.KP - teren parkingów. Załącznik do ww. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego - Karta terenu nr 7 w pkt 3 stanowi: "Przeznaczenie terenu: teren parkingów 1) dopuszcza się obiekty służące obsłudze parkingu; 2) dopuszcza się lokalizację, budowę, przebudowę, remont infrastruktury technicznej".
Pomorski WINB wszczął z urzędu postępowanie w sprawie robót budowlanych na działce nr [...] we W., tj. wykonanie konstrukcji toru kartingowego o nawierzchni asfaltowej w siedmiu miejscach pierwotnie istniejących terenów zielonych o łącznej powierzchni około 240 m2, przy jednoczesnej nowej aranżacji terenów zielonych na konstrukcji wcześniej istniejącego parkingu, w jego 19 miejscach o łącznej powierzchni około 1030 m2, tj. przekształcenie terenu pierwotnego parkingu wraz z terenami zielonymi w kompletny tor o długości około 360 mb i średniej szerokości około 8,5 mb (powierzchnia około 3060 m2).
Z pisma Starostwa Powiatowego w P. wynikało, że nie posiada ono w swoich rejestrach z lat 2009-2019 decyzji o pozwoleniu na budowę oraz przyjęciu zgłoszenia budowy na terenie działki nr [...] przy ul. [...] we W.
Urząd Miejski we W. poinformował organ wojewódzki, że nie jest w posiadaniu pozwoleń bądź zgłoszeń dotyczących realizacji parkingu na terenie ww. nieruchomości.
Z protokołu oględzin działki nr [...] we W., przeprowadzonych w dniu 17 czerwca 2019 r. wynikało, że usytuowanie nawierzchni toru nie zmieniło się w stosunku do oględzin z dnia 8 września 2017 r. Osoby przeprowadzające oględziny nie zostały wpuszczone na teren obiektu i nie wykonano pomiarów toru.
Kolejne oględziny przeprowadzone przez Pomorskiego WINB w dniu 8 sierpnia 2019 r. wykazały, że tor jest użytkowany i poruszają się po nim pojazdy gokartowe. Stwierdzono istnienie budowli na terenie działek nr [...] i [...] o konstrukcji ramowej, pełniącej funkcje reklamowe.
Zgodnie z Załącznikiem nr 1 do protokołu oględzin, przeprowadzonych w dniu 27 kwietnia 2021 r., prezes zarządu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. oznajmił, że wykonano dwie pułapki żwirowe oraz nasadzenia zieleni, jak również przemalowano oznaczenie poziome parkingu. Ponadto wymieniono lampy na ledowe, wykonano nawodnienie kropelkowe wszystkich terenów zielonych liniami kroplującymi. Nie nałożono nowego asfaltu, nie zmieniła się jego długość ani szerokość. Parking nie został przekształcony w tor kartingowy, "prowadzona jest rekreacyjna jazda gokartami, obecnie urządzone jest miejsce do jazdy rowerami". Ponadto prezes zarządu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. zaprzeczył, że w miejscach wskazanych jako wykonanie konstrukcji nawierzchni (w miejsce terenów zielonych) istniał od zawsze parking.
W tym stanie faktycznym, Pomorski WINB nałożył na Gminę W. obowiązek przywrócenia nawierzchni uprzednio istniejącego parkingu, poprzez wykonanie określonych robót budowlanych.
Organ odwoławczy oceniając powyższe przywołał przepis art. 25 ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane i niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471), wskazał, że w sprawie zastosowanie miały przepisy ustawy Prawo budowlane w ówcześnie obowiązującym brzmieniu.
Zgodnie z art. 52 Prawa budowlanego, inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa m.in. w art. 51. Wybór podmiotu zobligowanego do wykonania określonych obowiązków powinien być zawsze determinowany możliwością ich legalnego wykonania, co zależy od konkretnego stanu faktycznego. W pierwszej kolejności obowiązkiem rozbiórki powinien być obciążony inwestor mający tytuł prawny do obiektu, dopiero w drugiej kolejności właściciel lub działający w jego imieniu zarządca (wyrok WSA w Warszawie z dnia 21 kwietnia 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 1209/16).
Stosownie do umowy dzierżawy z dnia [...] listopada 2009 r., nr [...], Gmina Miasto W. wydzierżawiła [...] Sp. z o.o. z siedzibą we W. na okres 20 lat (od dnia 1 stycznia 2010 r. do dnia 31 grudnia 2029 r.) teren działki nr [...] "z przeznaczeniem na realizację warunków określonych w obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego [...] tj. teren parkingu (...) poprzez stworzenie całorocznego miejsca aktywnego wypoczynku tzw. "[...]" (...)". Ponadto zgodnie z § 6 pkt 2 umowy, dzierżawca zobowiązany jest uzyskać wszelkie zezwolenia organów i instytucji, zgodnie z przepisami prawa budowlanego.
Zgodnie z umową zawartą w dniu [...] marca 2013 r., [...] Sp. z o.o. z siedzibą we W. oddała działkę nr [...] we W. w poddzierżawę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S.. Stosownie do Aneksu nr 1 z dnia [...] lipca 2017 r., do tej umowy, [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G., jako następny poddzierżawca, wstąpiła w miejsce pierwotnego poddzierżawcy. Zgodnie z § 6 Aneksu, podmiot ten ma obowiązek uzyskania pozwoleń niezbędnych dla prowadzenia działalności gospodarczej oraz do "pełnego, szybkiego i sprawnego współdziałania z dzierżawcą w celu uzyskania wszelkich potrzebnych zezwoleń, pozwoleń i innych decyzji administracyjnych koniecznie niezbędnych do prowadzenia działalności (...)" oraz jest zobowiązany do "utrzymania przedmiotu dzierżawy w stanie niepogorszonym" (§ 7 ust. 1 Aneksu).
Dodatkowo [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. została zobowiązana do "przeprowadzania bieżących remontów konserwacyjnych przedmiotu umowy oraz jego właściwego zabezpieczenia na okres zimowy oraz dokonywania napraw niezbędnych do zachowania przedmiotu dzierżawy w stanie niepogorszonym" (§ 9 Aneksu) i ma prawo do "przeprowadzania remontów i prac budowlanych polegających na wymianie nawierzchni i dostosowywaniu obiektu do celów umowy (§ 12 ust. 2 Aneksu).
Zatem w ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. dysponuje prawem do inwestowania na terenie działki nr [...] we W.
Prawo do dysponowania terenem na cele budowlane to nie tylko tytuł prawny do władania nieruchomością wywodzący się z prawa rzeczowego, ale również ze stosunku zobowiązaniowego. Umowa o charakterze obligacyjnym daje inwestorowi prawo do dysponowania cudzą nieruchomością na cele budowlane, jeżeli właściciel nieruchomości wyraził zgodę na dysponowanie jego gruntem na określony cel budowlany, zaś z samego stosunku prawnego łączącego strony wynika uprawnienie do wykonywania robót budowlanych (wyrok NSA z dnia 19 października 2018 r., sygn. akt II OSK 2648/16, wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 18 lipca 2018 r., sygn. akt II SA/Go 350/18, wyrok WSA w Poznaniu z dnia 16 maja 2018 r., sygn. akt II SA/Po 100/18).
W ocenie GINB, organ I instancji nie dokonał wyczerpującej analizy sprawy, co doprowadziło do stwierdzenia, że "prawa i obowiązki inwestora samowolnych robót nie przeszły na podmiot, na który przeniesiono część przedsiębiorstwa inwestora, obejmującą samowolę budowlaną", tym samym wadliwe uznano, że [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. nie posiadał prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane i obowiązek należy nałożyć na właściciela działki, na której znajduje się tor kartingowy.
Burmistrz W. w odwołaniu od decyzji Pomorskiego WINB z dnia 14 grudnia 2021 r. zwrócił uwagę na § 10 ust. 1 i 2 umowy poddzierżawy z dnia [...] marca 2013 r., zgodnie z którymi wszelkie nakłady związane z przedmiotem umowy mogą być dokonane wyłącznie po uprzednim uzyskaniu pisemnej zgody wydzierżawiającego, a nakłady trwale związane z przedmiotem umowy z chwila ich poniesienia stają się własnością wydzierżawiającego. Ponadto, w przypadku przekształceń własnościowych po stronie dzierżawcy, prawa i obowiązki umowy przechodzą na następców prawnych tego podmiotu. Na [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. przeszłyby wskazane w Aneksie nr 1 z dnia [...] lipca 2017 r. do umowy z dnia [...] marca 2013 r. - prawa i obowiązki dotyczące toru na działce nr [...] we W.
Dodatkowo GINB wskazał, że postanowieniem z 25 maja 2021 r., uchylił postanowienie Pomorskiego WINB z dnia 10 grudnia 2020 r. i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. Powyższe rozstrzygnięcie dotyczyło nałożenia na Gminę W. obowiązku przedstawienia określonych dokumentów, w związku z samowolnym wzniesieniem budowli o cechach wiaty z podłogą, konstrukcji drewnianej na działce nr [...] we W. - wchodzącej w skład tej samej inwestycji. Istnienie obiektu stwierdzono m.in. w protokole oględzin z dnia 8 sierpnia 2019 r. Jego budowa była oparta na tych samych dokumentach, tj. m. in. umowie dzierżawy z dnia [...] marca 2013 r. oraz Aneksie nr 1 z dnia [...] lipca 2017 r. do tej umowy.
WSA w Warszawie (nieprawomocnym) wyrokiem z dnia 21 grudnia 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1518/21 oddalił skargę na to rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że postanowienia umowy dzierżawy oznaczają, że inwestor dysponuje prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Wobec powyższego Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, uchylił zaskarżoną decyzję Pomorskiego WINB z dnia 14 grudnia 2021 r. i przekazał sprawę temu organowi do ponownego rozpatrzenia. Wskazał również, że przy ponownym rozpatrywaniu sprawy organ wojewódzki powinien na nowo dokonać analizy umowy dzierżawy działki nr [...] we W. oraz wszelkich dokumentów z nią związanych, w tym pism sporządzonych przez wydzierżawiającego - Gminę W., a w rezultacie ustalić, na jaki podmiot lub podmioty powinno się nałożyć obowiązek przywrócenia stanu zagospodarowania działki.
W związku z koniecznością uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, GINB wskazał, że nie mógł ustosunkować się do zarzutów merytorycznych zawartych w odwołaniach.
[...] spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 18 lipca 2022 r.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie:
1) art. 138 § 2 k.p.a., poprzez niewskazanie okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, brak odniesienia się do zarzutów odwołania, w szczególności w zakresie stanu zagospodarowania działki [...] w dacie zgłoszenia remontu parkingu, stanu przed remontem, zakresu remontu, a także sposobu użytkowania parkingu, jako miejsca służącego parkowaniu samochodów i do rekreacyjnej jazdy gokartami,
2) art. 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. poprzez przyjęcie, że decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie, w sytuacji, gdy postępowanie w sprawie jest bezprzedmiotowe i powinno być umorzone,
3) art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 6 i 105 § 1 k.p.a. poprzez nieuchylenie decyzji WINB i brak umorzenia w całości postępowania, z uwagi na jego bezprzedmiotowość.
Skarżąca Spółka domagała się uchylenia decyzji GINB oraz poprzedzającej ją decyzji WINB oraz umorzenia postępowania.
W uzasadnieniu sprzeciwu wskazano, że postępowanie jest bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu. Skarżąca nie zgadzała się z oceną, że na terenie działki [...] zaistniała samowola budowlana w postaci wybudowania toru gokartowego. Działka [...] zabudowana jest parkingiem, a wykonane na niej prac remontowe polegały na remoncie nawierzchni asfaltowej na podstawie zgłoszenia do Wojewody Pomorskiego (przy braku sprzeciwu). Prowadzenie rekreacyjnej jazdy gokartami po terenie ww. działki nie oznacza, że stała się ona budowlą w postaci toru gokartowego, nawet jeżeli tymczasowe elementy jej zagospodarowania służą celowi związanemu z rekreacyjną jazdą gokartami. Zgodnie z art. 138 § 2 k.p.a., GINB powinien w uzasadnieniu decyzji wskazać, jakie okoliczności należy wziąć pod uwagę przy ponownym rozpatrzeniu sprawy, a takiego wskazania zabrakło.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w odpowiedzi na sprzeciw wnosił o jego oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Sprzeciw był niezasadny.
Zgodnie z art. 64e ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, rozpoznając sprzeciw od decyzji, sąd ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Sprzeciw nie jest środkiem służącym kontroli materialnoprawnej podstawy decyzji, ani prawidłowości zastosowania przez organ II instancji przepisów prawa procesowego niezwiązanych z regulacją art. 138 § 2 k.p.a.
Zaskarżoną decyzją, wydaną po rozpatrzeniu odwołań od decyzji Pomorskiego WINB z dnia 14 grudnia 2021 r., nakładającej na Gminę W. obowiązek przywrócenia poprzedniego stanu zagospodarowania działki nr [...] przy ul. [...] we W., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Podkreślenia wymaga, że Gmina W. w swoim odwołaniu podniosła, że organ wojewódzki wadliwie uznał, że inwestor utracił tytuł prawny do działki i dlatego nakazy powinny być kierowane do właściciela nieruchomości, którym jest Gmina W. Tymczasem zdaniem Gminy, inwestorem jak również zarządcą obiektu jest obecny poddzierżawca nieruchomości – [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. i to ten podmiot powinien stać się adresatem obowiązków.
Wskazywano, że zgodnie z treścią umowy poddzierżawy z dnia [...] marca 2013r. zawartej pomiędzy [...] Sp. z o. o. (podmiot ten nadal jest dzierżawcą przedmiotowej działki), a [...] Sp. z o.o. (podmiotem, który dokonał samowoli budowlanej) - nakłady trwale związane z przedmiotem umowy z chwilą ich poniesienia stają się własnością [...] Sp. z o.o. (§ 10 ust. 1 i ust. 2 umowy), a w przypadku przekształceń własnościowych po stronie [...] Sp. z o.o., prawa i obowiązki wynikające z umowy przechodzą na następców prawnych tego podmiotu. Zatem prawa przeszły na obecnego poddzierżawcę działki - [...] Sp. z o.o. (który posiada prawo do dysponowania na cele budowlane), co zostało potwierdzone w treści Aneksu nr 1 z dnia [...] lipca 2017r.
W trakcie postępowania żaden z pomiotów nie kwestionował zapisów umowy. Skoro zamiarem podziału przedsiębiorstwa głównego (dokonującego budowy toru gokartowego) było stworzenie podmiotu, który ma zarządzać działalnością bezpośrednio powiązaną z torem gokartowym (zarządca obiektu budowlanego), to podmiot ten powinien odpowiadać przed organem nadzoru budowlanego za dokonaną samowolę budowlaną.
Biorąc to pod uwagę, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zasadnie wskazywał na umowę dotyczącą dzierżawy działki nr [...] we W. zawartą przez Gminę Miasto W. w dniu [...] listopada 2009 r. z [...] Sp. z o. o. z siedzibą we W. Następnie dzierżawca, zgodnie z umową zawartą w dniu 13 marca 2013 r., poddzierżawił tę nieruchomość [...] Sp. z o.o. z siedzibą w S.
Stosownie do Aneksu nr 1 z dnia [...] lipca 2017 r. do ww. umowy poddzierżawy, [...] Sp. z o.o. z siedzibą w G. wstąpiła w miejsce pierwotnego poddzierżawcy. Obowiązkami Spółki stało się m.in. pozyskanie niezbędnych pozwoleń do prowadzenia działalności gospodarczej oraz utrzymanie przedmiotu dzierżawy w stanie niepogorszonym. Ponadto skarżąca została zobowiązana do przeprowadzenia remontów, napraw i innych prac budowlanych, związanych z przedmiotem dzierżawy. Tym samym przejęła prawo do dysponowania działką nr [...] we W. na cele budowlane.
Słuszne było stwierdzenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że nakładając na Gminę W. obowiązek przywrócenia poprzedniego stanu zagospodarowania działki nr [...], Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego nie rozpatrzył w sposób wyczerpujący zgromadzonego materiału dowodowego. Zasadne było zobowiązanie tego organu do analizy umowy dzierżawy działki nr [...] we W. oraz związanych z nią dokumentów, a następnie ustalenie, na kogo powinien być nałożony obowiązek przywrócenia działki do stanu poprzedniego.
Podkreślenia wymaga, że przepis art. 138 § 2 k.p.a. nie nakłada obowiązku określenia przez organ odwoławczy wszelkich kwestii, które powinny zostać rozstrzygnięte w ponownie prowadzonym postępowaniu. W nawiązaniu do zarzutów dotyczących niesłusznego uznania przez GINB, że na terenie działki nr [...] we W. doszło do samowoli budowlanej, przypomnieć należy, że decyzja wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. nie kształtuje stosunku materialnoprawnego. Dlatego na obecnym etapie sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie mógł odnieść się do merytorycznych kwestii zawartych w zaskarżonym rozstrzygnięciu. Formułowanie przez organ drugiej instancji wytycznych dotyczących prawa materialnego, byłoby przedwczesne.
Mając na uwadze powyższe, Sąd działając na podstawie art. 151a § 2 p.p.s.a., orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI