VII SA/Wa 1937/19

VII SA/Wa 1937/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-01-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-08-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Artur Kuś
Mirosława Kowalska
Paweł Groński /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6012 Wstrzymanie robót budowlanych, wznowienie tych robót, zaniechanie dalszych robót budowlanych
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 2879/20 - Postanowienie NSA z 2023-08-29
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 1202
art. 3 pkt 8, art. 48 ust 1 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Paweł Groński (spr.), Sędziowie sędzia WSA Mirosława Kowalska, sędzia WSA Artur Kuś, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 29 stycznia 2020 r. sprawy ze skargi T. F. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...] w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych i nałożenia obowiązku przedłożenia dokumentów oddala skargę
Uzasadnienie
UZASADNENIE
W dniu [...] września 2016 r. pracownicy Powiatowego Inspektoratu nadzoru budowlanego [...], dalej "PINB" przeprowadzili oględziny na nieruchomości przy ul. [...], [...], [...] w [...]. Podczas oględzin ustalono, że na terenie przedmiotowej nieruchomości usytuowany jest m. in. gołębnik konstrukcji drewnianej o wymiarach ok. 1,94 m x 2,17 m i wysokości zmiennej ok. 2,55 m 2,75 m. Gołębnik nie jest związany trwale z gruntem i usytuowany jest pomiędzy ogrodzeniem od strony nieruchomości przy ul. [...] a budynkiem mieszkalnym nr [...]. Przy gołębniku wykonano wybieg dla gołębi konstrukcji drewnianej, pokryty siatką stalową o wymiarach ok. 2,76 m x 1,94 m i wysokości ok. 2,60 m. Gołębnik pokryty jest dachem jednospadowym konstrukcji drewnianej, kryty papą. Stan techniczny ogólny gołębnika oceniono jako dobry. Według oświadczenia obecnego podczas oględzin T. F. gołębnik został wybudowany ok. 20 lat temu i jest na bieżąco konserwowany.
Pismem z dnia [...] września 2016r. PINB wezwał a T.F. do przedłożenia dokumentów potwierdzających legalność budowy ww. gołębnika, a w przypadku ich braku do przedłożenia zdjęć lotniczych nieruchomości pobranych z CODGiK Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii z 1994 r. i z 2005 r.
W dniu [...] grudnia 2016r. T. F. złożył do akt sprawy zdjęcia lotnicze z lat 1993 i 2005 oraz wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Pismem z dnia [...] grudnia 2016r. PINB poinformował strony o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie przedmiotowego gołębnika.
W dniu [...] kwietnia 2017 r. w siedzibie PINB stawiła się E.G., która przedłożyła do akt sprawy kopię postanowienia Sądu Rejonowego [...] w [...] I Wydział Cywilny z dnia 7 marca 2017 r., sygn. akt: I Ns 989/16, o stwierdzeniu nabycia spadku po zmarłej C. S.
Postanowieniem Nr [...] z dnia [...] kwietnia 2017r. PINB nałożył na T.F. obowiązek przedłożenia w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia postanowienia, zaświadczenia właściwego organu o zgodności budowy gołębnika usytuowanego na wyżej wymienionej nieruchomości, z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub w przypadku jego braku decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu; projektu zagospodarowania działki lub terenu wykonanego przez osobę posiadającą stosowne uprawnienia budowlane; inwentaryzacji geodezyjnej powykonawczej oraz oceny technicznej robót budowlanych samowolnie wykonanych przy budowie przedmiotowego gołębnika zawierającą opinię w zakresie zgodności wykonania tych robót z przepisami techniczno - budowlanymi i Polskimi normami, sporządzonej przez osobę posiadająca stosowne uprawnienia budowlane, uzgodnionej z właściwym Inspektorem Ochrony Środowiska; oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Po rozpatrzeniu złożonego przez T. F. zażalenia, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego, dalej "[...]WINB" postanowieniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. uchylił w całości powyższe rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Postanowieniem PINB nr [...] z dnia [...] czerwca 2017 r. wstrzymano prowadzenie samowolnych robót budowlanych związanych z budową gołębnika usytuowanego na nieruchomości przy ul. [...], [...], [...] działka nr ew. [...] obręb [...] w [...] oraz nałożono ma inwestora, T. F. obowiązek złożenia w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania postanowienia, dokumentów wskazanych w art. 48 ust. 3 Prawo budowlane.
[...]WINB po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez T. F. postanowieniem nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. uchylił w całości powyższe rozstrzygnięcie organu I instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia.
W wyniku rozpatrzenia skargi wniesionej przez T. F. na powyższe postanowienie [...]WINB z dnia [...] czerwca 2017r., WSA w Warszawie wyrokiem z dnia 29 czerwca 2018r., sygn. akt: VII SA/Wa 2002/17, uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.
Następnie postanowieniem nr [...] z dnia [...] listopada 2018r., PINB wstrzymał prowadzenie samowolnych robót budowlanych związanych z budową przedmiotowego gołębnika oraz nałożono na inwestora T. F. - obowiązek przedłożenia w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania niniejszego postanowienia opisanych w nim dokumentów.
Po rozpatrzenia zażalenia T. F.na powyższe rozstrzygnięcie [...]WINB postanowieniem nr [...] z dnia [...] stycznia 2019r. uchylił skarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
W toku ponownego rozpatrzenia sprawy PINB pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. wezwał T. F.do złożenia pisemnego oświadczenia wskazującego datę i osobę, która wybudowała przedmiotowy gołębnik oraz określającego jakie roboty zostały wykonane przy ww. gołębniku w 2015 r. Odpowiedź T.F. na powyższe wezwanie wpłynęła do PINB dnia [...] lutego 2019r.
Postanowieniem nr [...] z dna [...] marca 2019r., znak: [...] z PINB, działając na podstawie art. 48 ust. 3 w zw. Z art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202), wstrzymał prowadzenie samowolnych robót budowlanych związanych z budową przedmiotowego gołębnika oraz nałożył na inwestora T. F. obowiązek przedłożenia w terminie dwóch miesięcy od dnia otrzymania postanowienia:
1. zaświadczenia prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego;
2. czterech egzemplarzy projektu budowlanego wykonanej inwestycji, w zakresie zgodnym z art. 34 ust. 3 ustawy Prawo budowlane wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu;
3. oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
T. F. wniósł zażalenie na powyższe postanowienie, po rozpatrzeniu którego [...]WINB postanowieniem z dnia [...] czerwca 2019 r. nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202, z późn. zm.), utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie.
W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ wskazał, że jest związany oceną prawną oraz wskazania co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku WSA w warszawie z 29 czerwca 2018 r., sygn.. akt VII SA/Wa 2002/17. Organ wyjaśnił, że wyroku tym wskazano, iż w sprawie należało uzupełnić postępowanie dowodowe i wyjaśnić, kiedy pozostał sporny obiekt, odnosząc się przy tym m. in. do złożonych przez T. F. zdjęć lotniczych z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z 1993 r. i 2005 r. Zdaniem Sądu zgromadzony materiał dowodowy winien w efekcie bezspornie wyjaśniać, kiedy i przez kogo gołębnik został wykonany, a przy tym: jakie roboty w stosunku do tego obiektu przeprowadzono w 2015 r. (biorąc pod uwagę złożone wyjaśnienia stron postępowania i - w zależności od poczynionych ustaleń - definicję budowy, przebudowy i remontu - zawarte w art. 3 ustawy prawo budowlane. Sąd podniósł, że orzekając ponownie w sprawie organ powiatowy winien uwzględnić powyższe uwagi Sądu, a przy tym winien wziąć pod uwagę, że jeżeli gołębnik pozostał w wyniku samowoli budowlanej przed [...] stycznia 1995 r., ale następnie po tej dacie zostałby przebudowany, to nie można uznać, że jego budowa zakończyła się przed ww. datą, a wobec tego, że w sprawie nie ma zastosowania art. 48 ustawy. Stąd też ważne jest ustalenie nie tylko daty powstania tego obiektu, ale też (wobec okoliczności podnoszonych w postępowaniu), zakresu robót mających miejsce w 2015 r. Dalej sąd wskazał, że organ powiatowy oceniając okoliczności faktyczne poczynione w tym zakresie, winien mieć na uwadze, że zakres zastosowania art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. dotyczy obiektów budowlanych (po pierwsze) wykonanych samowolnie, (po drugie) których budowa zakończyła się przed dniem [...] stycznia
1995 r. (i nie była po tej dacie w żadnym zakresie kontynuowana).
Dalej organ podał, że kierując się Sądu PINB w toku ponownego rozpatrzenia sprawy pismem z dnia [...] stycznia 2019 r. wezwał T. F. do złożenia pisemnego oświadczenia wskazującego datę i osobę, która wybudowała przedmiotowy gołębnik oraz określającego jakie roboty zostały wykonane przy w/w gołębniku w 2015r. W odpowiedzi na powyższe wezwanie, udzielonej pismem z dnia [...] lutego 2019 r. T. F. wskazał, że gołębnik jest umiejscowiony na terenie nieruchomości przy posesji C. S.. Inwestorem gołębnika od samego początku był C. S.. Gołębnik został zbudowany w latach 60-tych ubiegłego wieku i w ciągu minionych lat był kilkukrotnie rewitalizowany. Wszystkie prace, jakie były wykonane przeze mnie - były to prace na rzecz i na prośbę jego teścia C.S.. Dalej podał, że prace wykonane w
2015 r. obejmowały przede wszystkim rewitalizację i konserwację dotychczasowego gołębnika poprzez wymianę elementów, które uległy zużyciu na skutek normalnej eksploatacji przez przebywające w nim gołębie oraz na skutek upływu czasu i warunków atmosferycznych. Polegały one na uzupełnieniu i wzmocnieniu elementów siatki, wymianie starych elementów, które uległy korozji lub zniszczeniu przez warunki atmosferyczne i na skutek użytkowania przez gołębie. Dotyczyło to m. in. wymiany gwoździ, uzupełnienie zużytych elementów dachowych, rewitalizacji ścian bocznych m. in. poprzez ich odpowiednie naprawienie, zabezpieczenie i pokrycie środkami ochronnymi i impregnatami. Prace wykonane w 2015 r. miały na celu utrzymanie gołębnika w dobrym stanie w celu jego zabezpieczenia przed szybkim zużyciem lub zniszczeniem.
Organ wskazał także, że w piśmie z dnia [...] sierpnia 2016 r. A. F. i T.F. wyjaśnili, iż ww. gołębnik został w 2015 r. roku na prośbę C. S. gruntownie wyremontowany, odświeżony i odbudowany. C. S.wyraził również zgodę, aby w gołębniku tym T. F. mógł prowadzić hodowlę gołębi. Z kolei do protokołu kontrolnego Nr [...] z dnia [...] września 2016r. T. F. oświadczył, że gołębnik został wybudowany ok. 20 lat temu, czyli ok. 1996 r.
[...]WINB przytoczył wskazane w art. 3 pkt 6, pkt 7a oraz pkt 8 ustawy Prawo budowlane definicje budowy, przebudowy oraz remontu i podniósł, że w realiach niniejszej sprawy doszło do budowy nowego gołębnika niż ten, który istniał od lat 60-tych ubiegłego wieku.
Na poparcie tej tezy organ wskazał, że na zdjęciach lotniczych działki, na której jest usytuowany gołębnik, dostępnych na portalu internetowym m. st. Warszawy http://mapa.um.warszawa.pl widnieje przedmiotowy gołębnik z kilkoma gołębiami "na dachu" gołębnika. Zdaniem organu powyższa obserwacja koresponduje z pismem E. G. złożonym w imieniu własnym oraz w imieniu C.S. z dnia [...] lutego 2019 r., w którym wskazano, że: "Stary gołębnik nie posiadał wybiegu dla gołębi z siatki, tylko siatka była na dachu gołębnika." Na zdjęciu lotniczym z 2016 r. widoczny jest przebudowany gołębnik z dobudowanym wybiegiem dla gołębi. Ponadto analiza zdjęć CODGiK z 1993 r. i 2005 r. prowadzi do wniosku, że przedmiotowy gołębnik w obecnej lokalizacji znajduje się tylko na zdjęciu z 2005 r.
Następnie organ podał, że w myśl art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. Przepisy art. 29-31 ustawy wskazują budowy i roboty budowlane, odnośnie których nie ma konieczności uzyskania pozwolenia na budowę. Ustawodawca wskazał zatem, iż poza wyjątkami określonymi ww. przepisach, uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę jest obligatoryjnym elementem procesu budowlanego.
Zdaniem organu bezspornym jest, iż przedmiotowy budynek należy zakwalifikować jako obiekt inwentarski. Organ odwołał się w tym zakresie do tezy zawartej w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 25 stycznia 2008r., sygn. akt: II SA/GI 615/07 wskazującej, że nie powinno budzić wątpliwości, iż budynek gospodarczy może służyć jedynie do przechowywania przedmiotów (rzeczy) oraz że budynek gospodarczy z istoty nie służy do utrzymywania jakichkolwiek zwierząt. W konsekwencji, stwierdzić należy, iż hodowla zwierząt niezależnie od celu, jakiemu służy, nie może być prowadzona w budynku gospodarczym, przeznaczonym z istoty jedynie do przechowywania przedmiotów (rzeczy), lecz winna być prowadzona w pomieszczeniach przeznaczonych dla inwentarza żywego jako odpowiednim zgodnie z ustawą o ochronie zwierząt.
W tej sytuacji, w ocenie [...]WINB, na realizację przedmiotowego budynku inwentarskiego (gołębnika) inwestor winien uzyskać pozwolenie na budowę. Tego typu budowa nie została bowiem objęta wyłączeniem z art. 29 - 31 Prawa budowlanego. Organ uznał, że jakkolwiek mógł istnieć na przedmiotowej działce gołębnik pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r., tak jednak analiza zdjęć lotniczych (z 1993 i 2005 r.) i satelitarnych (z 2013 i 2015 r.) oraz zakres wykonanych w 2015 r. robót (określonych przez samego inwestora w piśmie z dnia [...] sierpnia 2016r. jako: "gruntowne wyremontowanie, odświeżenie i odbudowanie") uzasadnia wszczęcie w przedmiocie spornego gołębnika postępowania legalizacyjnego w oparciu o przepisy art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. W związku z powyższym, zdaniem [...]WINB, organ I instancji prawidłowo wdrożył postępowanie legalizacyjne względem przedmiotowego gołębnika.
Dalej organ wyjaśnił, że zgodnie z brzmieniem art. 52 ustawy Prawo budowlane inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a oraz art. 51. Odnosząc się do zawartych w zażaleniu zarzutów dotyczących błędnego skierowania postanowienia do T. F., w sytuacji gdy gołębnik znajduje się na działce należącej do C.S., organ zwrócił uwagę na stanowisko zawarte w wyroku WSA w Krakowie z dnia 6 listopada 2018 r., sygn. akt: II SA/Kr 995/18, zgodnie z którym nakaz rozbiórki w pewnych sytuacjach może być kierowany do inwestora, któremu tytuł do nieruchomości, na której samowoli dokonał nie przysługuje. Kolejność wyliczenia podmiotów w art. 52 ustawy Prawo budowlane nie może być uznana za przypadkową. Orzekając o nakazie wykonania rozbiórki organ nadzoru budowlanego w pierwszej kolejności decyzję winien skierować do inwestora, także w sytuacji, kiedy nie jest właścicielem terenu, na którym samowoli tej się dopuścił, jeżeli stało się to bez zgody czy choćby aprobaty właściciela. W ocenie [...]WINB powyższe stanowisko znajduje analogiczne zastosowanie do postanowienia wydanego w trybie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane, umożliwiającego inwestorowi zalegalizowanie dokonanej samowoli. Ponadto w aktach PINB znajduje się pismo z dnia [...] stycznia 2017r., podpisane zarówno przez E. G.jak i C.S., w którym wskazano, że: "(...) nie finansowałem tej budowy i to nie są moje gołębie. Z uwagi na mój wiek i stan zdrowia chciałbym poinformować, że nie miałem wpływu na działania podjęte przez mojego zięcia, który nie pytał mnie o zdanie w tej sprawie." Ponadto w protokole kontrolnym Nr [...] jako właściciel gołębnika wskazany został T. F.. Protokół ten bez uwag został podpisany przez skarżącego. Zdaniem organu powyższe dodatkowo potwierdza, że inwestorem przedmiotowego gołębnika jest skarżący.
W końcowej części uzasadnienia postanowienia organ wyjaśnił, że nie jest rzeczą organu administracji przeprowadzenie we własnym zakresie postępowania stwierdzającego, że dokument został sfałszowany. Strona, która żąda uznania, że konkretny dokument znajdujący się w aktach sprawy został sfałszowany, musi bowiem przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego takowy fakt. Odnosząc się do zarzutów dotyczący nieprawidłowo udzielonego pełnomocnictwa E. G. organ wskazał, że w treści upoważnienia z dnia [...] stycznia 2017 r. znajdującego się w aktach organu powiatowego wskazano, że C.S.upoważnił swoją córkę E.G. m. in.: "do składania wyjaśnień w związku z gołębnikiem usytuowanym na nieruchomości przy ul. [...],[...],[...]. Wszystkie pisma dotyczące tej sprawy proszę kierować do mojej córki E.G. zamieszkałej przy ul. [...], [...]-[...] [...]". Ponadto, zdaniem organ, skarżący błędnie przyjmuje, że o nieprawidłowości udzielonego pełnomocnictwa świadczy brak uiszczenia opłaty skarbowej, W załączniku "Wykaz przedmiotów opłaty skarbowej, stawki tej opłaty oraz zwolnienia" do ustawy z dnia 16 listopada 2006r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2019 r., poz. 1000), w rubryce IV w części dotyczącej zwolnień wskazano m. in. że pełnomocnictwo udzielone małżonkowi, wstępnemu, zstępnemu lub rodzeństwu zwolnione zostało z opłaty skarbowej.
Na powyższe postanowienie [...]WINB z dnia [...] czerwca 2019 r. T. F. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucił:
1. naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności art. 75 k.p.a. w związku z art. 7 a § 1 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a. w zw. z art. 28 ustawy Prawo budowlane poprzez zaniechanie przeprowadzenia wyczerpujących czynności wyjaśniających mających na celu ustalenie ponad wszelką wątpliwość, kto był faktycznym inwestorem gołębnika, oraz prowadzenie postępowania administracyjnego w stosunku do skarżącego, jako inwestora gołębnika pomimo licznych dowodów wskazujących na fakt, iż skarżący nie mógł być inwestorem w dacie powstania gołębnika na ww. nieruchomości;
2. naruszenie przepisów postępowania tj.: art. 77 k.p.a w zw. z art. 75 k.p.a. poprzez brak zebrania wyczerpującego materiału dowodowego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, jak również błędy w ustaleniach faktycznych, o który zostało wydane zaskarżone postanowienia;
3. naruszenie art. 123 k.pa. w zw. z art. 126 k.p.a w zw. z art. 107 k.p.a. poprzez brak wskazania konkretnej normy prawnej w oparciu, o którą organ zakwalifikował gołębnik jako budynek inwentarski;
4. naruszenie przepisów postępowania poprzez naruszenia art. 80 k.p.a., w związku z wydaniem postanowienia z przekroczeniem zasad swobodnej oceny dowodów;
5. naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędne przyjęcie, iż w przedmiotowej sprawie mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz utrzymanego nim w mocy postanowienia organu I instancji, a ponadto o zasądzenie na jego rzecz kosztów zastępstwa procesowego.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje:
Stosownie do treści art. 119 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.); zwanej dalej "p.p.s.a.", sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę, co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Zgodnie natomiast z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r. poz. 2167, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy podkreślić, że Sąd rozpoznający niniejszą sprawę związany jest oceną prawną oraz wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 czerwca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2002/17. Wyrokiem tym Sąd uchylił wydane wcześniej w sprawie postanowienia [...]WINB z [...] czerwca 2017 r. oraz PINB z [...] kwietnia 2017 r.
Zgodnie bowiem z art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
W uzasadnieniu wskazanego wyżej wyroku Sąd podniósł, że "Przed ustaleniem, że w sprawie znajdą zastosowanie przepisy ww. ustawy, a dokładnie art. 48, należało w sposób bezsporny ustalić datę powstania obiektu i przepisy wówczas obowiązuje, przy czym te ostatnie - w celu bezspornego wyjaśnienia, że przedmiotowy obiekt wymagał uzyskania przed jego realizacją, zgody właściwego organu (której to jednak nie uzyskano). Pełnych ustaleń w tym zakresie zabrakło, na co zasadnie zwrócono uwagę w skardze. Niemniej, Sąd nie przesądza za skarżącym, że w sprawie art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. nie mógł znaleźć zastosowania, ale wskazuje, że akta winny być w tej materii uzupełnione. Obecnie na podstawie akt sprawy nie sposób przede wszystkim stanowczo określić daty realizacji obiektu; w piśmie z [...] sierpnia 2016 r. A. i T. F. podali, że gołębnik powstał 45 lat temu i stanowi własność C.S.; jednocześnie wskazali, że w 2015 r. został on poddany "remontowi, odświeżeniu, odbudowie" – nie opisując jednak zakresu wykonanych wówczas prac. Podobnie skarżący wywodził w skardze – podnosząc, że sporny obiekt powstał w latach 60 ubiegłego wieku; natomiast C.S. w piśmie z [...] stycznia 2017 r. zawarł stwierdzenia sugerujące, że inwestorem ww. obiektu jest skarżący, a na pewno – że osoba ta podejmowała prace w stosunku do tego obiektu, bez jego zgody i wiedzy. W efekcie, w sprawie należało uzupełnić postępowanie dowodowe i wyjaśnić, kiedy powstał sporny obiekt, odnosząc się przy tym m. in. do złożonych przez T. F. w wykonaniu wezwania, zdjęć lotniczych z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej z 1993 r. i 2005 r. Zgromadzony materiał dowodowy winien w efekcie bezspornie wyjaśniać, kiedy i przez kogo gołębnik został wykonany, a przy tym: jakie roboty w stosunku do tego obiektu przeprowadzono w 2015 r. (biorąc pod uwagę złożone wyjaśnienia stron postępowania i -w zależności od poczynionych ustaleń- definicję budowy, przebudowy, remontu – zawarte w art. 3 ustawy z 1994 r.)."
Wobec powyższego rzeczą Sądu w niniejszej sprawie jest ocena, czy powyższe zalecenia zostały wykonane oraz z czy w związku dokonanymi przez organ ustaleniami uprawnione były przyjęcie, że przedmiotowy gołębnik powstał pod rządami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Rozstrzygając sprawę ponownie organ I instancji odebrał ponowne wyjaśnienia od skarżącego (pismo skarżącego z dnia [...] lutego 2019 r.), przyjął wyjaśnienia od E. G.(pismo z [...] lutego 2019 r.) oraz przeanalizował zdjęcia lotnicze działki z różnych lat. Ponadto organ miał w dyspozycji wcześniej zebrany dowody, w tym protokół oględzin gołębnika wraz z dokumentacją fotograficzną.
Oceniając dowody w postaci zdjęć lotniczych organ I instancji zauważył, że na zdjęciu z 2001 r. gołębnik ten nie jest widoczny. Organ II instancji skupił się z kolei na zdjęciach z 2013 r. oraz z 2016 r., które jego zdaniem świadczą o przebudowie gołębnika.
Przede wszystkim zasadnie organ zwrócił uwagę w zaskarżonym postanowieniu, że na zdjęciu lotniczym z 2016 r. widoczny jest przebudowany gołębnik z dobudowanym wybiegiem dla gołębi. Na zdjęciu z 2013 r. gołębnik ten jest w innym położeniu i jest na nim widoczny opisywany przez E. G. wybieg dla gołębi umiejscowiony na dachu gołębnika. Istotne są również wyjaśnienia E. G. zawarte w piśmie z [...] lutego 2019 r., w którym wskazała ona, że "stary gołębnik, nie posiadał wybiegu dla gołębi z siatki, tylko siatka była na dachu gołębnika". Ponadto wyjaśniła ona, że "Stary gołębnik został zniszczony i postawiony od nowa przez T. F. w roku 2015 r." oraz że "Zniszczony gołębnik wykonany był z desek i obity blachą, natomiast nowy jest z płyty". Te twierdzenia E.G. znajdują z kolei potwierdzenie w wykonanych podczas oględzin zdjęciach, na których wyraźnie widać, że gołębnik ten jest wybudowany z płyt i wybieg dla gołębi nie jest umiejscowiony na dachu, a przylega do jednego z jego boków.
Opisane wyżej dowody są spójne i potwierdzają, że w po 2013 r. doszło do wybudowania nowego gołębnika na przedmiotowej nieruchomości. Opisane wyżej dowody nie potwierdzają forsowanej przez skarżącego tezy, że dokonał on jedynie remontu tego obiektu.
Zgodnie z art. 3 pkt 8 ustawy Prawo budowlane przez remont należy rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych niż użyto w stanie pierwotnym.
Mając na uwadze treść przytoczonej wyżej definicji legalnej remontu, podkreślić należy, iż pojęcie to odnosi się do robót budowlanych w istniejącym obiekcie budowlanym. Powyższe oznacza, że za remont nie mogą zostać uznane roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego i budowie obiektu nowego, nawet jeśli budowa polega na odbudowie obiektu istniejącego z ewentualnym wykorzystaniem materiałów pozostałych po rozbiórce obiektu dotychczasowego. Aby można było mówić o remoncie obiektu budowlanego musi bowiem istnieć remontowany obiekt, dlatego też przy remoncie następuje najczęściej wymiana tylko poszczególnych elementów obiektu i zastąpienie ich nowymi. Podkreślić jednocześnie należy, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się zgodnie, że za remont nie mogą być uznane roboty budowlane polegające na rozbiórce istniejącego obiektu budowlanego i wzniesieniu obiektu nowego, nawet w tym samym miejscu i odpowiadającego gabarytami pierwotnemu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1835/10, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Podsumowując tą część wywodów Sądu należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie organy prawidłowo wykonały wskazania co dalszego postępowania zawarte w wyroku WSA w Warszawie z dnia 29 czerwca 2018 r., sygn. akt VII SA/Wa 2002/17. Ponadto zebrane przez organy dowody pozwalały na przyjęcie, że przedmiotowy gołębnik powstał pod rządami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Sąd rozpoznający niniejszą sprawę związany jest również oceną prawną zawartą we wskazanym wyżej wyroku z dnia 29 czerwca 2018 r. wykluczającą uznanie przedmiotowego gołębnika za budynek gospodarczy. Ocena prawna w tym zakresie zawarta został w stwierdzeniu Sądu "Dlatego, choć postanowienie organu odwoławczego ma charakter kasacyjny (i słusznie kwestionuje orzeczenie I instancji traktujące w sposób nieuprawniony gołębnik jako budynek gospodarczy), Sąd za konieczne uznał uwzględnienie skargi, albowiem także i w zaskarżonym postanowieniu błędnie, bez pełnych ustaleń przyjęto, że sprawę należy kontynuować i prowadzić w oparciu o przepisy Prawa budowlanego z 1994 r., a adresatem rozstrzygnięć uczynić inwestora, którym jest skarżący."
Wyjaśnić przy tym należy, że zgodnie z § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późniejszymi zmianami) przez budynek gospodarczy należy rozumieć budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych.
Gołębnik nie może być traktowany jako budynek gospodarczy, gdyż nie spełnia ustawowych kryteriów do zaliczenia go do tego rodzaju budynków. Konsekwencją powyższego jest niemożność wybudowania gołębnika w oparciu o zgłoszenie do organu administracji architektoniczno - budowlanego na podstawie art. 29 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Budowy gołębnika nie można zakwalifikować do żadnego z przypadków wymienionych w art. od 29 do 30 ww. ustawy Prawo budowlane, zwalniających z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę lub zgłoszenia. Jak słusznie wskazały organy, przedmiotowy obiekt należy zaliczyć do obiektów inwentarskich związanych z hodowlą, a zatem jego budowa wymaga zezwolenia na budowę (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 26 czerwca 2012 r, sygn. akt II SA/Bk 307/12 oraz wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 22 kwietnia 1999 r., sygn. akt IV SA 1830/96, orzeczenia.nsa.gov.pl).
W związku z powyższym w sprawie zastosowanie miał art. 48 ust. I ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Zgodnie z tymi przepisami jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1 (obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę albo bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia) jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych (art. 48 ust. 2). W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie: 1) zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego; 2) dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2 (art. 48 ust. 3).
W ocenie Sądu organy rozpatrujące sprawę prawidłowo również ustaliły, że za inwestora w przypadku przedmiotowego gołębnika należało uznać skarżącego. Kluczowym dowodem na to jest oświadczenie C. S. z dnia [...] stycznia 2017 r., w którym wskazał on, że nie zlecał T. F. budowy gołębnika. Potwierdzają to także wyjaśnienia E.G. zawarte w piśmie z dnia [...] lutego 2019 r. Ponadto T. F. nie zaprzecza, że to on dokonał w 2015 r. robót budowlanych w przedmiotowym gołębniku. Sporne jedynie było to, jaki charakter miały te roboty budowlane (o czym mowa była już wyżej) oraz to czy roboty te wykonane były na zlecenie, czy też za zgodą C.S.. Tą ostatnią kwestię rozstrzyga jednak wskazane powyżej oświadczenie C. S.wyraźnie wskazujące, że nie zlecał T. F. budowy gołębnika oraz że T. F. nie pytał go o zdanie w tej sprawie.
Bez znaczenia przy tym pozostaje, czy skarżący jest właścicielem działki, na której posadowiony jest gołębnik. Stroną postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art. 48 Prawa budowlanego, jak i adresatem aktów administracyjnych wydawanych przez organy w tym postępowaniu może być inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego, w sprawie budowy którego zostało wszczęte postępowanie.
Na marginesie należy wskazać, że brak jest podstaw do podważania prawdziwości powyższego oświadczenia C. S., jak również brak jest podstaw do kwestionowania tego, że w sprawie tej udzielił on pełnomocnictwa E.G.. Organ nie był uprawniony do badania tego, czy podpis C. S. pod oświadczeniem z dnia [...] stycznia 2017 r. oraz pod złożonym pełnomocnictwem udzielonym E.G.został sfałszowany. Słusznie organ podnosi, że strona domagająca uznania danego dokumentu za fałszywy, musi przedłożyć właściwemu organowi dowód w postaci orzeczenia sądowego stwierdzającego, że dokument był sfałszowany (por. wyrok NSA z 27 października 2016 r., sygn. akt I OSK 1663/16, orzeczenia.nsa.gov.pl).
Wobec powyższego należy stwierdzić, że zaskarżone postanowienie odpowiada prawu, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Mając na względzie powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.