VII SA/Wa 1935/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-04-13
NSAbudowlaneŚredniawsa
prawo budowlanepostępowanie administracyjnenadzór budowlanynośnik reklamowyzażalenieniedopuszczalnośćuchylenie postanowieniak.p.a. WSA

Podsumowanie

Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę spółki na postanowienie WINB stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie PINB uchylające własne postanowienie o nałożeniu obowiązku przedłożenia dokumentów.

Spółka złożyła zażalenie na postanowienie PINB uchylające wcześniejsze postanowienie o nałożeniu obowiązku przedłożenia dokumentów legalizacyjnych. WINB stwierdził niedopuszczalność tego zażalenia, wskazując, że postanowienie uchylające nie podlega zażaleniu. WSA oddalił skargę spółki, uznając, że postanowienie wydane na podstawie art. 77 § 2 k.p.a. nie jest zaskarżalne w drodze zażalenia, a możliwość zaskarżenia postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego nie ma zastosowania do postanowienia uchylającego obowiązek przedłożenia dokumentów.

Sprawa dotyczyła skargi C. Sp. z o.o. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które stwierdziło niedopuszczalność zażalenia spółki na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB). PINB pierwotnie nałożył na spółkę obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych dotyczących nośnika reklamowego, jednak następnie, w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, uchylił własne postanowienie o nałożeniu tego obowiązku. Spółka złożyła zażalenie na postanowienie uchylające, argumentując, że przysługuje jej prawo do jego zaskarżenia. WINB uznał jednak zażalenie za niedopuszczalne, wskazując, że postanowienie wydane na podstawie art. 77 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) nie podlega zażaleniu, a pouczenie PINB o braku możliwości zaskarżenia było prawidłowe. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów k.p.a. i Prawa budowlanego. WSA oddalił skargę, stwierdzając, że postanowienie wydane na podstawie art. 77 § 2 k.p.a. ma charakter procesowy i nie jest objęte katalogiem postanowień podlegających zażaleniu zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. Sąd podkreślił, że możliwość zaskarżenia postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego nie ma zastosowania do postanowienia uchylającego obowiązek przedłożenia dokumentów na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, które jest wydawane w innym stadium postępowania legalizacyjnego. WSA uznał, że zaskarżone postanowienie WINB jest zgodne z prawem.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, postanowienie wydane na podstawie art. 77 § 2 k.p.a. nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia, chyba że przepis wyraźnie stanowi inaczej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że postanowienie uchylające obowiązek przedłożenia dokumentów, wydane na podstawie art. 77 § 2 k.p.a., ma charakter procesowy i nie jest objęte katalogiem postanowień podlegających zażaleniu zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. Możliwość zaskarżenia postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego nie ma zastosowania do postanowienia uchylającego obowiązek przedłożenia dokumentów na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (18)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 134

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 141 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 77 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 123

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

pr.bud. art. 48 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

pr.bud. art. 48 § ust. 3

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

pr.bud. art. 83 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

pr.bud. art. 83 § ust. 2

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

k.p.a. art. 141 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 142

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 144

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

ustawa covidowa art. 15zzs4 § ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych

p.u.s.a. art. 1 § § 1

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.u.s.a. art. 1 § § 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 156 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

pr.bud. art. 48 § ust. 1

Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane

Argumenty

Skuteczne argumenty

Postanowienie wydane na podstawie art. 77 § 2 k.p.a. nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia. Możliwość zaskarżenia postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych na podstawie art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego nie ma zastosowania do postanowienia uchylającego obowiązek przedłożenia dokumentów na podstawie art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego.

Odrzucone argumenty

Na postanowienie PINB uchylające własne postanowienie o nałożeniu obowiązku przedłożenia dokumentów przysługuje zażalenie. Organ błędnie pouczył stronę o braku możliwości zaskarżenia postanowienia. Niewłaściwe zastosowanie art. 77 § 2 k.p.a. Niezastosowanie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego.

Godne uwagi sformułowania

zażalenie przysługuje wyłącznie, gdy z przepisu wyraźnie wynika, że zażalenie jest dopuszczalne wyjątkom nie powinno się nadawać znaczenia szerszego niż wynika to z jednoznacznego brzmienia przepisu (exceptiones non sunt extendendae) zażalenie inwestora w trakcie postępowania legalizacyjnego dotyczyć może wyłącznie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych.

Skład orzekający

Marta Kołtun-Kulik

przewodniczący

Grzegorz Rudnicki

członek

Tomasz Stawecki

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zaskarżalności postanowień w postępowaniu administracyjnym, w szczególności w kontekście Prawa budowlanego i Kodeksu postępowania administracyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia przez organ pierwszej instancji własnego postanowienia o nałożeniu obowiązku przedłożenia dokumentów, a nie innych rodzajów postanowień czy decyzji.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej dotyczącej zaskarżalności postanowień w postępowaniu administracyjnym, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.

Kiedy można zaskarżyć postanowienie organu? WSA wyjaśnia granice zażalenia.

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

VII SA/Wa 1935/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-04-13
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Rudnicki
Marta Kołtun-Kulik /przewodniczący/
Tomasz Stawecki /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 2215/21 - Wyrok NSA z 2024-05-09
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 134, art. 141 § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Dz.U. 2020 poz 1333
art 48 ust 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik, , sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, sędzia WSA Tomasz Stawecki (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi C. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę
Uzasadnienie
1. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "[...] WINB") postanowieniem nr [...] z [...] sierpnia 2020 r., znak: [...], po rozpatrzeniu zażalenia C. sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej: "skarżąca"), stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] nr [...] z [...] maja 2020 r., znak: [...], którym organ powiatowy uchylił z urzędu własne postanowienie nr [...] z [...] listopada 2016 r., zmienione postanowieniem nr [...] z [...] grudnia 2016 r., w przedmiocie nałożenia na skarżącą obowiązku dostarczenia określonych dokumentów.
Zaskarżone postanowienie zapadło w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
2. W związku z ujawnieniem zainstalowania na nieruchomości położonej przy ul. [...] w W. wolnostojącego nośnika reklamowego trwale związanego z gruntem oraz podświetlanej tablicy reklamowej o powierzchni 18 m2 Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: "PINB") wszczął postępowanie w sprawie legalności wymienionego obiektu. Po stwierdzeniu braku pozwolenia na budowę obiektu PINB postanowieniem nr [...] z [...] listopada 2016 r., zmienionym postanowieniem nr [...] z [...] grudnia 2016 r., nałożył na skarżącą obowiązek przedłożenia w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia następujących dokumentów: (1) decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie ww. wolnostojącego nośnika reklamowego usytuowanego na terenie działki nr ewid. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w W., (2) czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z opinią techniczną w zakresie zgodności wykonania robót budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi i uzgodnieniami oraz (3) oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Postanowienie nr [...] z [...] listopada 2016 r. zostało wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 83 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm.; dalej "pr.bud.") oraz art. 123 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: "k.p.a."). W postanowieniu tym PINB pouczył skarżącą, że na postanowienie to stronom nie przysługuje prawo wniesienia zażalenia, jednak zgodnie z art. 142 k.p.a. strony mogą zaskarżyć je w odwołaniu od decyzji, która zakończy postępowanie w sprawie przed organem pierwszej instancji.
Natomiast postanowienie nr [...] z [...] grudnia 2016 r. miało za podstawę art. 77 § 2 oraz art. 123 k.p.a. Także w tym przypadku organ pouczył skarżącą, że na wskazane postanowienie stronie nie przysługuje zażalenie. Podobnie jak w postanowieniu nr [...], zgodnie z art. 142 k.p.a. strony mogą jednak zaskarżyć postanowienie nr [...] do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w odwołaniu od decyzji, która zakończy postępowanie w sprawie przed organem pierwszej instancji.
Skarżąca nie kwestionowała ww. postanowień PINB, ani zawartych w nich pouczeń. Pismem z 13 grudnia 2016 r. skarżąca złożyła jedynie wyjaśnienia dotyczące stanu technicznego przedmiotowego nośnika reklamowego oraz wniosła zastrzeżenia do protokołu kontroli z 22 lipca 2016 r. w odniesieniu do wymiarów nośnika reklamowego oraz związania jego konstrukcji z gruntem. Przedstawione wyjaśnienia miały na celu skorygowanie niezbędnych ustaleń faktycznych oraz zastosowania przepisów z zakresu geodezji i kartografii.
W wykonaniu postanowienia nr [...] (wraz ze zmianą dokonaną na podstawie art. 77 § 2 k.p.a.) skarżąca w dniu 22 grudnia 2016 r. złożyła do organu powiatowego cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opinią techniczną, zgodnie z wymogami określonymi w postawieniu PINB oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto skarżąca wystąpiła z wnioskiem o zawieszenie postępowania legalizacyjnego na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. ze względu na potrzebę rozstrzygnięcia kwestii warunków zabudowy. Postanowieniem [...] z [...] marca 2017 r. PINB zawiesił postępowanie nadzorcze w odniesieniu do ww. nośnika reklamowego.
3. Po podjęciu postępowania Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] ustalił, że obszar, na którym zlokalizowany jest przedmiotowy nośnik reklamowy został objęty miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętym uchwałą Rady [...] Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2018 r. w związku z tym postępowanie w przedmiocie uzyskania decyzji o warunkach zabudowy stało się bezprzedmiotowe. Dlatego też postanowieniem nr [...] z [...] maja 2020 r. PINB uchylił z urzędu własne postanowienie nr [...] z [...] listopada 2016 r., zmienione postanowieniem nr [...] z [...] grudnia 2016 r., w przedmiocie nałożenia na skarżącą obowiązku dostarczenia określonych dokumentów niezbędnych dla zapewnienia zgodności przedmiotowego nośnika reklamowego z prawem budowlanym.
Organ pierwszej instancji wydał powyższe rozstrzygnięcie na podstawie art. 77 § 2 oraz 123 k.p.a. (tekst jedn. Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm.) w związku z art. 83 ust. 1 pr.bud. (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r., poz. 1186 ze zm.).
W uzasadnieniu postanowienia z [...] maja 2020 r. PINB wskazał, że w związku z uchwaleniem przez miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu [...], postępowanie dotyczące ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie ww. nośnika reklamowego stało się bezprzedmiotowe i zostanie umorzone. Lokalizacja przedmiotowego nośnika reklamowego narusza bowiem ustalenia ww. obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
W ocenie organu bezzasadne jest więc nakładanie obowiązku sporządzenia i dostarczenia dokumentów, o których mowa w art. 48 ust. 3 pr.bud. w przypadku, gdy obiekt zlokalizowany jest na terenie nieruchomości objętej ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a także gdy obiekt narusza przepisy w zakresie uniemożliwiającym jego legalizację.
PINB wyjaśnił też (po raz kolejny), że zgodnie z art. 77 § 2 k.p.a. organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu.
4. Pismem z 4 lipca 2020 r. skarżąca złożyła zażalenie na ww. postanowienie wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu skarżąca powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych oraz komentarze, stwierdziła, że organ błędnie pouczył stronę, a także, że na ww. rozstrzygnięcie nie służy zażalenie, podczas gdy – w jej ocenie – takie zażalenie przysługuje.
5. Po rozpatrzeniu zażalenia, [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem nr [...] z [...] sierpnia 2020 r. stwierdził niedopuszczalność złożonego przez skarżącą zażalenia.
Organ drugiej instancji wydał ww. rozstrzygnięcie na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 pr.bud.
[...] WINB wyjaśnił, że zgodnie z dyspozycją art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, tylko wówczas gdy Kodeks tak stanowi. Oznacza to, że zażalenie przysługuje wyłącznie, gdy z przepisu wyraźnie wynika, że zażalenie jest dopuszczalne. Stosownie do ogólnych zasad proceduralnych ustawodawca enumeratywnie, tj. w sposób zamknięty, wymienił przypadki, kiedy na postanowienie wydane w pierwszej instancji służy prawo złożenia zażalenia do organu wyższego stopnia..
Organ drugiej instancji wyjaśnił, że wbrew zarzutom zażalenia złożonego przez pełnomocnika skarżącej pouczenie zawarte w postanowieniu PINB nr [...] z [...] maja 2020 r. jest prawidłowe. Podstawy prawnej postanowienia nr [...] nie stanowi art. 48 ust. 2 pr.bud., na które to zażalenie przysługuje, lecz art. 77 § 2 k.p.a. Zgodnie zaś z art. 77 § 2 k.p.a. nie przewiduje się możliwości zaskarżenia takiego postanowienia o zmianie, uzupełnieniu lub uchyleniu postanowienia dotyczącego przeprowadzenia dowodu. Pouczenie zawarte w postanowieniu nr [...] jest zatem zgodne z prawem.
Organ drugiej instancji wskazał również, że stanowisko PINB znajduje swoje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych. Jednocześnie organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 142 k.p.a. prawidłowość postanowienia PINB nr [...] niepodlegającego na obecnym etapie postępowania odrębnemu zaskarżeniu w administracyjnym toku instancji może być przez stronę kwestionowana wraz z odwołaniem od decyzji pierwszoinstancyjnej wydanej w przedmiotowej sprawie. Z dokumentów pozostających w dyspozycji organu drugiej instancji wynika, że pełnomocnik skarżącej złożyła odwołanie od decyzji [...] wraz z zażaleniem m.in. na postanowienie nr [...].
W związku z powyższym organ stwierdził niedopuszczalność zażalenia z przyczyn przedmiotowych, tj. z przyczyn wyłączenia przez przepisy prawa możliwości samodzielnego zaskarżenia postanowienia w administracyjnym toku instancji.
6. Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skarżąca pismem z 19 września 2020 r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc o uchylenie ww. postanowienia w całości.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu skarżąca zarzuciła naruszenie:
art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. przez stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji, pomimo że w jej ocenie na postanowienie organu pierwszej instancji przysługuje zażalenie;
art 142 k.p.a. przez stwierdzenie, że postanowienie organu pierwszej instancji może być zaskarżone jedynie w odwołaniu od decyzji;
art. 77 § 2 k.p.a. przez błędne zastosowanie;
art. 48 ust. 2 i ust. 3 pr.bud. przez niezastosowanie (niewłaściwe zastosowanie w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), pomimo że według ww. przepisów przysługuje zażalenie na postanowienie w sprawie obowiązku przedstawienia dokumentów nałożonego na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 pr.bud., a w przedmiotowej sprawie ww. przepisy stanowiły podstawę prawną postanowienia PINB z 2016 r.;
art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców przez niezastosowanie (niewłaściwe zastosowanie w rozumieniu art. 174 pkt 1 p.p.s.a.), ponieważ od dnia 1 stycznia 2017 r. obowiązują przepisy art. 48 pr.bud., według których w sprawie przysługuje zażalenie na postanowienie w sprawie obowiązku przedstawienia dokumentów nałożonego na podstawie art 48 ust. 2 i ust 3 pr.bud.
7. Odpowiadając w dniu 22 października 2020 r. na ww. skargę organ drugiej instancji podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o oddalenie skargi. Organ stwierdził, że przesłanki, którymi kierował się przy podejmowaniu zaskarżonego postanowienia zostały wskazane w jego uzasadnieniu, a zarzuty podniesione przez skarżącą pozostają bez wpływu na treść wydanego rozstrzygnięcia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
8. Na wstępie należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm.) zadanie Sądu jest ściśle określone: Sąd ma obowiązek przeprowadzić kontrolę zaskarżonego aktu administracyjnego pod względem zgodności z prawem, czyli prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.
W związku z tym, Sąd ma obowiązek wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny, jeśli stwierdzi, że w danej sprawie niewątpliwie doszło do naruszenia przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, bądź przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nakazuje to art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."). Sąd ma też obowiązek stwierdzić nieważność decyzji lub postanowienia, jeśli akt taki jest dotknięty którąkolwiek z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Natomiast w przypadku niestwierdzenia wskazanych postaci naruszenia prawa przez organ administracji, skarga podlega oddaleniu. Inaczej mówiąc, jeśli zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, uchylenie jej przez sąd jest niedopuszczalne.
Jednocześnie należy podkreślić, że stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi ani powołaną podstawą prawną.
9. Ponadto, stosownie do art. 15zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842; dalej: "ustawa covidowa"), przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można przeprowadzić jej na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Na posiedzeniu niejawnym w tych sprawach sąd orzeka w składzie trzech sędziów.
10. Na wstępie należy wyjaśnić, że przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie jest formalnoprawne rozstrzygnięcie organu odwoławczego dotyczące wyłącznie tego, czy postanowienie PINB Nr [...] o uchyleniu przez organ pierwszej instancji własnego, wcześniejszego postanowienia może być przedmiotem zaskarżenia w drodze złożenia zażalenia. Wskazane postanowienie nr [...] ma charakter procesowy, tzn. zostało wydane na podstawie art. 77 § 2 oraz art. 123 k.p.a. w zw. z art. 83 ust. 1 pr.bud.
Wskazany art. 77 § 2 k.p.a. przewiduje, że organ administracji może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu. Jest to przepis prawny zawierający normę prawną stanowiącą wyjątek od ogólnej zasady wyrażonej w art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którą organ administracji publicznej jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W tej sytuacji należy art. 77 § 2 k.p.a. interpretować ściśle w myśl przyjętej w polskiej kulturze prawnej zasady, że wyjątkom nie powinno się nadawać znaczenia szerszego niż wynika to z jednoznacznego brzmienia przepisu (exceptiones non sunt extendendae).
Powołany art. 77 § 2 k.p.a. zawiera zatem normę prawną, której adresatem jest organ administracji prowadzący postępowanie. Przepis ten określa sposób, w jaki organ administracji powinien prowadzić postępowanie administracyjne. Ze względu na brzmienie art. 77 § 2 k.p.a. nie powinno się jednak łączyć art. 141 § 2 k.p.a. bezpośrednio z przepisami materialnoprawnymi określającymi obowiązki i uprawnienia strony w danym postępowaniu administracyjnym. Z tego względu Sąd przyjmuje, że wyrażone w art. 48 ust. 2 pr.bud. uprawnienie inwestora w postępowaniu legalizacyjnym nie ma charakteru przepisu szczególnego (lex specialis) wobec art. 141 § 2 k.p.a. w związku z art. 77 § 2 k.p.a. Jak wskazał organ odwoławczy, a co przyjmuje również skarżąca, w art. 48 ust. 2 zdanie drugie pr.bud. przewidziana jest możliwość złożenia zażalenia na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych. Porównując zatem art. 48 ust. 2 pr.bud. oraz art. 77 § 2 k.p.a. należy dojść do wniosku, że mamy do czynienia z normami prawnymi skierowanymi do różnych adresatów w różnych okolicznościach faktycznych. W tym stanie rzeczy nie ma podstawy logicznej, aby uznać, że w rozpatrywanej sprawie norma dopuszczająca złożenie zażalenia na postanowienie wyrażona w art. 48 ust. 2 pr.bud. pozwala uchylić normę wyrażoną w art. 141 § 2 k.p.a. w odniesieniu do art. 77 § 2 k.p.a. jako normę ogólną (lex generalis).
W związku z tym Sąd nie podzielił opinii skarżącej o dokonaniu przez PINB a konsekwentnie również [...] WINB błędnej interpretacji 134 k.p.a. w związku z art. 141 § 2 k.p.a. oraz w związku z art. 144 k.p.a. oraz naruszenia prawa poprzez błędne zastosowanie art. 77 § 2 k.p.a.
Dodatkowo, wykładnia systemowa przepisów ustawy Prawo budowlane wskazuje, że zażalenie inwestora w trakcie postępowania legalizacyjnego dotyczyć może wyłącznie postanowienia o wstrzymaniu robót budowlanych. Kluczowe zdanie wyrażające dopuszczalność skorzystania ze środka zaskarżenia zostało zawarte w art. 48 ust. 2 pr.bud., a nie w art. 48 ust. 3 pr.bud. Jest to zrozumiałe i przekonywujące rozwiązanie, gdyż to postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych stanowi istotną ingerencję w działanie inwestora, który dopuścił się samowoli budowlanej. Natomiast, przewidziana w art. 48 ust. 3 pr.bud. możliwość nałożenia na inwestora obowiązku przedłożenia określonych dokumentów dotyczy już dalszego etapu prowadzenia postępowania legalizacyjnego w związku z art. 48 ust. 1 pr.bud. Należy też zauważyć, że przepis dopuszczający zażalenie jest zawarty w art. 48 ust. 2, a nie po art. 48 ust. 2 i ust. 3 pr.bud. Wykładnia systemowa (a ściśle: systematyczna, argumentum a rubrica) wskazują potrzebę rozdzielenia rozstrzygnięcia na podstawie art. 48 ust. 2 i rozstrzygnięcia wydanego w trybie art. 48 ust. 3 pr.bud.
Odrzucenie przez ustawodawcę możliwości zaskarżenia postanowienia organu nadzoru budowlanego w przedmiocie przedstawienia przez inwestora określonych dokumentów znajduje również uzasadnienie o charakterze funkcjonalnym. Obowiązek przedłożenia dokumentów wskazanych przez organ zgodnie z art. 48 ust. 3 pr.bud. ma bowiem służyć doprowadzeniu do zgodności z prawem obiektu realizowanego przez inwestora. Taki obowiązek może być zakwestionowany przez inwestora zgodnie z art. 142 k.p.a., gdyby organ uznał niemożliwość legalizacji i nałożył na inwestora obowiązek rozbiórki kwestionowanego obiektu w myśl art. 48 ust. 1 pr.bud. Jeśli natomiast postępowanie legalizacyjne zakończy się zatwierdzeniem projektu budowlanego, wówczas podważanie postanowienia nakładającego obowiązek przedłożenia dokumentów byłoby bezcelowe.
Z wymienionych względów, zdaniem Sądu w rozpatrywanej sprawie nie doszło również do naruszenia art. 48 ust. 2 i ust. 3 pr.bud. przez ich niezastosowanie.
W przedstawionym stanie prawnym art. 77 § 2 k.p.a. należy zatem uznać za wyznaczający reguły postępowania organu, a ściśle rzecz biorąc kompetencje organu, niezależnie od materialnoprawnych regulacji znajdujących zastosowanie w danej sprawie. Dlatego też należy powrócić do pytania, czy rozstrzygnięcie organu na podstawie art. 77 § 2 k.p.a. może być przedmiotem zaskarżenia w drodze zażalenia.
W tym zakresie Sąd rozpatrujący niniejszą sprawę uznał, że stanowisko [...] WINB jest prawidłowe. Zgodnie z art. 141 k.p.a. postanowienie może bowiem być zaskarżone tylko, jeśli możliwość taka została bezpośrednio wskazana w przepisach k.p.a. lub w przepisach prawa materialnego. Wszystkie inne postanowienia są niezaskarżalne. Zażalenie na postanowienie przysługuje zatem w wypadkach przewidzianych w k.p.a., a mianowicie art. 31 § 2, art. 59 § 1, art. 61 § 2, art. 66 § 3, art. 74 § 2, art. 88 § 1 i 2, art. 96, art. 101 § 3, art. 106 § 5, art. 108 § 2, art. 113 § 3, art. 119 § 1, art. 122f § 2, art. 149 § 4, art. 152 § 2, art. 159 § 2, art. 261 § 3, art. 264 § 2 oraz art. 219.
Niewątpliwie zatem art. 77 § 2 k.p.a. nie znajduje się wśród przepisów, co do których przyjęto wyjątek od ogólnej zasady, że zażalenie na postanowienie jest niedopuszczalne. Jednocześnie, jak wskazano wyżej, w przepisach prawa materialnego nie można znaleźć normy, która dopuszczałaby zażalenie od postanowienia wydanego na podstawie art. 77 § 2 k.p.a.
Zasady tej nie kwestionowała również skarżąca. Jak wskazano bowiem w części pierwszej uzasadnienia, skarżąca nie kwestionowała bowiem jednoznacznych pouczeń o niedopuszczalności zażalenia na postanowienia wydane przez PINB na podstawie art. 48 ust. 3 pr.bud. oraz bezpośrednio na podstawie art. 77 § 2 k.p.a. Oba wymienione postanowienia, tj. pierwsze z [...] listopada 2016 r. nr [...] oraz drugie – z [...] grudnia 2016 r. nr [...] skarżąca wykonywała zgodnie z ich treścią. Dopiero w przypadku postanowienia PINB z [...] maja 2020 r. Nr [...] skarżąca przyjęła odmienne stanowisko.
W związku z ww. okolicznościami zaskarżone postanowienie [...] WINB należało uznać za zgodne z prawem.
11. Mając na względzie powyższe ustalenia, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę