VII SA/Wa 1934/20
Podsumowanie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na postanowienie stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie uchylające obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych, uznając, że takie postanowienie nie podlega samodzielnemu zaskarżeniu.
Spółka zaskarżyła postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB), które stwierdziło niedopuszczalność jej zażalenia na postanowienie PINB uchylające obowiązek przedłożenia dokumentów do legalizacji samowolnie postawionego nośnika reklamowego. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego, twierdząc, że zażalenie było dopuszczalne. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że postanowienie PINB wydane na podstawie art. 77 § 2 KPA, dotyczące uchylenia postanowienia o obowiązku przedłożenia dokumentów, nie podlega samodzielnemu zaskarżeniu w drodze zażalenia, a jedynie wraz z decyzją kończącą postępowanie.
Przedmiotem skargi była decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) stwierdzająca niedopuszczalność zażalenia strony na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB). PINB uchylił z urzędu własne wcześniejsze postanowienie nakładające na skarżącą spółkę obowiązek przedłożenia dokumentów do legalizacji samowolnie postawionego nośnika reklamowego. Spółka zarzuciła WINB naruszenie przepisów KPA i Prawa budowlanego, twierdząc, że zażalenie na postanowienie PINB było dopuszczalne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę. Sąd uznał, że postanowienie PINB wydane na podstawie art. 77 § 2 KPA, dotyczące uchylenia postanowienia o obowiązku przedłożenia dokumentów, nie podlega samodzielnemu zaskarżeniu w drodze zażalenia. Zgodnie z art. 141 § 1 KPA, zażalenie przysługuje tylko wtedy, gdy kodeks tak stanowi. W tym przypadku, przepis art. 77 § 2 KPA nie przewiduje możliwości zaskarżenia takiego postanowienia. Sąd podkreślił, że postanowienia wydane w toku postępowania, które nie są enumeratywnie wymienione w KPA jako podlegające zażaleniu, mogą być zaskarżone jedynie wraz z decyzją kończącą postępowanie (art. 142 KPA). Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego, że stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia było prawidłowe, a pozostałe zarzuty skargi, dotyczące meritum sprawy, nie mogły być rozpatrzone w tym postępowaniu, ponieważ dotyczyły kwestii, które powinny być przedmiotem kontroli w ramach odwołania od decyzji kończącej postępowanie legalizacyjne.
Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.
SprawdźZagadnienia prawne (2)
Odpowiedź sądu
Nie, takie postanowienie nie podlega samodzielnemu zaskarżeniu w drodze zażalenia. Może być zaskarżone jedynie wraz z decyzją kończącą postępowanie.
Uzasadnienie
Zgodnie z art. 141 § 1 KPA, zażalenie przysługuje tylko na postanowienia enumeratywnie wymienione w kodeksie lub gdy przepis szczególny tak stanowi. Postanowienie wydane na podstawie art. 77 § 2 KPA (uchylenie postanowienia dotyczącego przeprowadzenia dowodu lub nałożenia obowiązku) nie jest objęte katalogiem postanowień podlegających zażaleniu. Jego zasadność może być badana w ramach odwołania od decyzji kończącej postępowanie.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (8)
Główne
k.p.a. art. 141 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że zażalenie przysługuje tylko wówczas, gdy z przepisu wyraźnie wynika, iż zażalenie jest dopuszczalne.
k.p.a. art. 77 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu. Przepis ten nie przewiduje możliwości zaskarżenia takiego postanowienia.
k.p.a. art. 134
Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
P.b. art. 48 § ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określają warunki nakazania przez organ nadzoru budowlanego wstrzymania robót budowlanych i nałożenia obowiązków w celu stwierdzenia możliwości legalizacji tych robót. Nie przyznają organowi bezpośredniego uprawnienia do zmiany lub uchylenia wydanego postanowienia.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd oddala skargę, jeżeli brak jest podstaw do uwzględnienia jej z powodu naruszenia prawa materialnego lub naruszenia przepisów postępowania.
Pomocnicze
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy może przeprowadzić dowody uzupełniające, ale nie jest to jego obowiązek.
P.b. art. 83 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Określa właściwość organów nadzoru budowlanego.
Ustawa z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców art. 26 § ust. 2
Przepis przejściowy dotyczący stosowania przepisów Prawa budowlanego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postanowienie uchylające obowiązek przedłożenia dokumentów do legalizacji samowolnej budowy, wydane na podstawie art. 77 § 2 KPA, nie podlega samodzielnemu zaskarżeniu w drodze zażalenia.
Odrzucone argumenty
Zażalenie na postanowienie PINB uchylające obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych było dopuszczalne. Postanowienie PINB naruszało przepisy KPA i Prawa budowlanego.
Godne uwagi sformułowania
zażalenie przysługuje tylko wówczas, gdy z przepisu wyraźnie wynika, iż zażalenie jest dopuszczalne Katalog konkretnych rozstrzygnięć, na które przysługuje zażalenie ma charakter pozytywny i jako numerus clausus ma zawsze charakter zamknięty. postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu (...) umożliwia organowi administracji publicznej zmianę, uzupełnienie lub uchylenie w każdym czasie swojego postanowienia dotyczącego dowodu.
Skład orzekający
Grzegorz Antas
przewodniczący
Artur Kuś
członek
Wojciech Sawczuk
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów KPA dotyczących zaskarżalności postanowień wydawanych w toku postępowania administracyjnego, w szczególności w kontekście Prawa budowlanego."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji uchylenia postanowienia nakładającego obowiązek przedłożenia dokumentów legalizacyjnych na podstawie art. 77 § 2 KPA.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w prawie budowlanym – możliwości zaskarżania postanowień organów. Choć nie zawiera nietypowych faktów, jest istotna dla praktyków prawa administracyjnego i budowlanego.
“Kiedy można zaskarżyć postanowienie organu? Sąd wyjaśnia kluczową kwestię proceduralną w prawie budowlanym.”
Sektor
budownictwo
Masz pytanie dotyczące tej sprawy?
Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
VII SA/Wa 1934/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-04-14
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-27
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Artur Kuś
Grzegorz Antas /przewodniczący/
Wojciech Sawczuk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1997/21 - Wyrok NSA z 2024-05-09
II OSK 108/21 - Wyrok NSA z 2023-10-12
II SA/Go 395/20 - Wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z 2020-10-14
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 1333
art. 134 w zw. z art. 144
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Antas, , Sędzia WSA Artur Kuś, Sędzia WSA Wojciech Sawczuk (spr.), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 14 kwietnia 2021 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia oddala skargę
Uzasadnienie
I.
Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] Sp. z o.o. w Warszawie (dalej jako Skarżąca, Spółka) jest postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2020 r., nr [...], stwierdzające niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla [...] z [...] maja 2020 r. nr [...] uchylającego z urzędu własne postanowienie z [...] listopada 2016 r. nr [...], zmienione postanowieniem z [...] grudnia 2016 r. nr [...], w przedmiocie nałożenia na Skarżącą obowiązku przedłożenia dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 Prawa budowlanego, dotyczących wolnostojącego nośnika reklamowego, składającego się z dwóch tablic ekspozycyjnych (obecny nr ident. [...] i [...]) o wymiarach 3,0m x 6,0m umieszczonych na słupie, utwierdzonym w fundamencie betonowym ustawionym na powierzchni gruntu, usytuowanego na terenie działki nr ew. [...] w obrębie [...] przy ul. [...] w [...].
II.
Po rozpatrzeniu zażalenia wywiedzionego przez Spółkę, [...]WINB wspomnianym postanowieniem z [...] sierpnia 2020 r. nr [...], działając na podstawie art. 134 w zw. z art. 144 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm. -dalej jako k.p.a.) oraz art. 83 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2020 r. poz. 1333 ze zm. - dalej jako P.b.), stwierdził niedopuszczalność zażalenia na postanowienie PINB z [...] maja 2020 r. nr [...].
Jak wyjaśnił, przedmiotem zażalenia było postanowienie PINB z [...] maja 2020 r., nr [...] uchylające z urzędu własne postanowienie nr [...] z [...] listopada 2016 r., zmienione postanowieniem z [...] grudnia 2016 r. nr [...], w przedmiocie nałożenia na Skarżącą obowiązku przedłożenia dokumentów wymienionych w art. 48 ust. 3 P.b., wydane w trybie art. 77 § 2 k.p.a.
Organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, że zażalenie przysługuje tylko wówczas, gdy z przepisu wyraźnie wynika, iż zażalenie jest dopuszczalne. Odpowiadając na zarzuty zażalenia dotyczące błędnego pouczenia, że rozstrzygnięcie jest niezaskarżalne, [...]WINB wyjaśnił, że podstawę prawną postanowienia PINB nie stanowił art. 48 ust. 2 P.b. (na które zażalenie przysługuje), lecz art. 77 § 2 k.p.a. Zgodnie z tym przepisem, organ może zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu. Przepis ten nie przewiduje jednakże możliwości zaskarżenia takiego postanowienia. PINB prawidłowo zatem pouczył strony w treści postanowienia nr [...], że przepisy k.p.a. nie dają podstawy do wniesienia na nie zażalenia. [...]WINB wskazał w związku z tym, że w niniejszym przypadku należało stwierdzić niedopuszczalność zażalenia z przyczyn przedmiotowych, tj. z przyczyn wyłączenia przez przepisy prawa możliwości samodzielnego zaskarżenia postanowienia w administracyjnym toku instancji.
W związku z niedopuszczalnością zażalenia [...]WINB nie odnosił się do merytorycznych argumentów sformułowanych w tym środku.
III.
Skargę na powyższe postanowienie wywiodła [...] Sp. z o.o. zaskarżając je w całości. W skardze zarzuciła naruszenie:
1. art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie organu I instancji pomimo, że na postanowienie organu I instancji przysługuje zażalenie;
2. art. 142 k.p.a. poprzez stwierdzenie, że postanowienie organu I instancji może być zaskarżone jedynie w odwołaniu od decyzji;
3. art. 77 § 2 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie;
4. art. 48 ust. 2 i 3 P.b. poprzez ich niezastosowanie, pomimo że według ww. przepisów przysługuje zażalenie na postanowienie w sprawie obowiązku przedstawienia dokumentów nałożonego na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 P.b., a w niniejszej sprawie ww. przepisy stanowiły podstawę prawną postanowienia PINB z [...] listopada 2016 r.;
5. art. 26 ust. 2 ustawy z 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. z 2016 r. poz. 2255), przez niezastosowanie ponieważ od 1 stycznia 2017 r. obowiązują przepisy art. 48 P.b., według których w niniejszej sprawie przysługuje zażalenie na postanowienie w sprawie obowiązku przedstawienia dokumentów, nałożonego na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 P.b.: "2. W sprawach, o których mowa w art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy zmienianej w art. 5, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się art. 36a, art. 48 i art. 49b ustawy zmienianej w art. 5, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.".
Dalej Skarżąca wskazując na uprawnienia Sądu wynikające z przepisów art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm. - dalej jako p.p.s.a.) i złożony wniosek o uchylenie postanowienia organu I instancji, zarzuciła PINB naruszenie:
6. art. 77 § 2 k.p.a. poprzez błędne zastosowanie;
7. art. 124 § 1 k.p.a. poprzez wskazanie jako podstawy prawnej uchylenia postanowienia PINB "art. 48 ust. 3" - bez wskazania, w jakim akcie prawnym znajdują się powołane przepisy prawa;
8. art. 6, art. 7, art. 8, art. 11, art. 77 § 1, art. 80 i art. 124 § 2 k.p.a. oraz art. 12 ust. 2 ustawy z 24 kwietnia 2015 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu (Dz. U. z 2015 r. poz. 774) m.in. poprzez bezpodstawne ustalenie, że obowiązuje uchwała Rady [...] nr [...] z [...] sierpnia 2018 r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego rejonu ul. Ostrobramskiej część III (Dz. Urz. Woj. [...] z 2018 r. poz. 8878), pominięcie uchwały Nr [...] Rady [...] z 16 stycznia 2020 r. w sprawie zasad i warunków sytuowania obiektów małej architektury, tablic reklamowych i urządzeń reklamowych oraz ogrodzeń (Dz. Urz. Woj. [...] z 2020 r. poz. 1373) oraz pominięcie art. 12 ust. 2 ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu;
9. miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z 2018 r. poprzez jego zastosowanie pomimo, że według art. 12 ust. 2 ustawy o zmianie niektórych ustaw w związku ze wzmocnieniem narzędzi ochrony krajobrazu ww. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego obowiązywał do 28 kwietnia 2020 r. (do daty wejścia w życie ww. uchwały Nr [...] Rady [...]);
10. uchwały Nr [...] Rady [...] poprzez jej niezastosowanie;
11. art. 6 (zasada praworządności), art. 7 (zasada prawdy obiektywnej i uwzględniania słusznego interesu obywateli) oraz art. 8 k.p.a. (zasada pogłębiania zaufania).
Powyższe zarzuty Skarżąca szeroko rozwinęła w uzasadnieniu skargi.
Powołując się na powyższe Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz poprzedzającego je postanowienia, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniesionego zażalenia na postanowienie PINB z [...] maja 2020 r.
Skarżąca podniosła, że zaskarżone postanowienie pozbawia Spółkę uprawnienia do kontroli instancyjnej oraz do legalizacji samowoli budowlanej, na poparcie swojego stanowiska przywołała orzecznictwo sądów administracyjnych.
IV.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
V.
Skarga jest niezasadna.
W pierwszej kolejności wskazać trzeba, że zarzut naruszenia art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. jest bezzasadny. Jak słusznie wskazał już organ odwoławczy, zgodnie z art. 141 § 1 k.p.a. na wydane w toku sprawy postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. Powyższe oznacza, że zażalenie może być wnoszone tylko na postanowienia enumeratywnie wymienione w k.p.a. lub których możliwość zaskarżenia wynika z przepisów szczególnych. Jeżeli zatem przepis, będący podstawą prawną rozstrzygnięcia organu odwoławczego, nie przewiduje zażalenia w odniesieniu do danego postanowienia, to ten środek zaskarżenia nie przysługuje.
W niniejszej sprawie podstawę prawną postanowienia [...]WINB stanowił art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. i art. 83 ust. 2 P.b. Z kolei podstawą prawną postanowienia PINB z [...] maja 2020 r. nr [...] stanowił art. 77 § 2 k.p.a. Zgodnie z art. 77 § 2 k.p.a. organ może w każdym stadium postępowania zmienić, uzupełnić lub uchylić swoje postanowienie dotyczące przeprowadzenia dowodu. W powyższej sytuacji, z uwagi na to, że przepisy prawa nie przewidują możliwości wywiedzenia zażalenia od postanowienia wydanego na podstawie ww. przepisu, słusznie organ odwoławczy stwierdził niedopuszczalność zażalenia. Rozstrzygnięcie to jest prawidłowe i zasługuje na aprobatę.
Wyjaśnić w tym miejscu trzeba, że system weryfikacji postanowień administracyjnych przyjęty w k.p.a. został oparty przez ustawodawcę na dwóch zasadniczych trybach: zastosowaniu środków zaskarżenia oraz środków nadzoru. Każde postanowienie wydane przez organ podlega zaskarżeniu, niemniej nie każde jest objęte możliwością wniesienia na nie odrębnego zażalenia. Zasadą wyrażoną w art. 141 § 1 k.p.a. pozostaje to, że na wydane postanowienie stronie przysługuje zażalenie, gdy kodeks tak stanowi. W innym przypadku postanowienie podlega zaskarżeniu wraz z odwołaniem od decyzji (art. 142 k.p.a.). Katalog konkretnych rozstrzygnięć, na które przysługuje zażalenie ma charakter pozytywny i jako numerus clausus ma zawsze charakter zamknięty. Skorzystanie z kolei ze środka nadzoru w celu eliminacji wadliwego postanowienia poprzez stwierdzenie jego nieważności lub wznowienia tego fragmentu postępowania, które zakończyło się wydaniem postanowienia, zostało ograniczone do postanowień, od których przysługuje zażalenie (art. 126 k.p.a.).
Sąd podziela wniosek, że stanowczość i nieodwołalność czynności procesowych podejmowanych przez organ wynikają ze szczególnej ich roli w postępowaniu administracyjnym. Organ nie może bowiem dowolnie kształtować skutków swych czynności procesowych (por. G. Łaszczyca, Postanowienie administracyjne w ogólnym postępowaniu administracyjnym, Warszawa 2011, s. 62-63). Postanowienie administracyjne w tych warunkach musi być traktowane jako czynność procesowa nieodwołalna, co znajduje potwierdzenie w art. 110 w zw. z art. 126 k.p.a. Zamieszczone w art. 110 k.p.a. zastrzeżenie ("o ile kodeks nie stanowi inaczej"), na co należy zwrócić równocześnie uwagę, stwarza tym niemniej podstawę do objęcia części postanowień cechą ich odwołalności. Nie budzi wątpliwości, że ustawodawca posłużył się odwołalnością rozstrzygnięcia m.in. w przypadku postanowień dotyczących przeprowadzenia dowodu (art. 77 § 2 k.p.a.), co umożliwia organowi administracji publicznej zmianę, uzupełnienie lub uchylenie w każdym czasie swojego postanowienia dotyczącego dowodu.
W art. 48 ust. 2 i 3 P.b. ustawodawca określił warunki, w jakich możliwe jest nakazanie przez organ nadzoru budowlanego wstrzymania robót budowlanych, wskazał również szczegółowo, jakiego rodzaju obowiązki powinny zostać nałożone w celu stwierdzenia możliwości legalizacji tychże robót i w jakim terminie osoba, o której mowa w art. 52 P.b., powinna obowiązek ten zrealizować. W przepisie tym ustawodawca nie przyznał organowi bezpośredniego uprawnienia do zmiany sformułowanych w postanowieniu obowiązków lub też uchylenia wydanego uprzednio postanowienia. Podobna luka dotyczy również postanowienia, o którym mowa w art. 81c ust. 2 P.b., nakładającego na uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. W dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym wskazany brak regulacji rozwiązany został w sposób zakładający, że sytuacja ta nie powinna być postrzegana jako równoważna prawnej niedopuszczalności modyfikacji tychże postanowień, ponieważ podjęte rozstrzygnięcie powinno dać się dopasować do zmieniającej się sytuacji procesowej i dokonywanych przez organ ustaleń. Uwzględnienie, że postanowienie z art. 81c ust. 2 P.b. oraz postanowienie nakładające na inwestora obowiązek przedstawienia zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a także dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3 P.b. mają charakter dowodowy, albowiem są podejmowane w celu udowodnienia odpowiednio tego, jaki jest, najogólniej mówiąc, stan robót budowlanych, jak i tego, że samowolna budowa może być doprowadzona do stanu zgodnego z prawem, determinuje uznanie, iż może mieć do nich zastosowanie art. 77 § 2 k.p.a. (por. wyrok NSA z 11 lipca 2019 r. sygn. II OSK 2230/17; wyrok NSA z 6 lutego 2019 r. sygn. II OSK 895/17; wyrok NSA z 3 kwietnia 2014 r. sygn. II OSK 2649/12; wyrok NSA z 5 października 2012 r. sygn. II OSK 1064/11). Ten wniosek interpretacyjny - w aspekcie zaskarżalności postanowienia wydawanego w sprawie - został jednakże objęty zastrzeżeniem, zgodnie z którym, jeżeli skutkiem wydania któregokolwiek z tych postanowień jest nałożenie na jego adresata nowego obowiązku, to takiego postanowienia nie można traktować jako zmiany dokonanej w trybie art. 77 § 2 k.p.a., byłoby to bowiem nałożenie nowego obowiązku, którego zasadność powinna zostać oceniona na nowo na podstawie przesłanek z art. 48 ust. 2 i 3 P.b. oraz art. 81c ust. 2 P.b.
Sąd podziela powyższy wniosek, jak też uznaje, że zasada odnoszona do zmiany postanowienia znajduje analogiczne zastosowanie w przypadku uchylenia postanowienia nakładającego określonej treści obowiązek na adresata postanowienia, o którym mowa w art. 48 ust. 2 i 3 P.b., co prowadzi do przyjęcia, że jego zaskarżenie w drodze wniesienia zażalenia z uwagi na brzmienie art. 77 § 2 k.p.a. jest w takim przypadku wyłączone i może zostać skontrolowane w drodze wniesienia odwołania od decyzji kończącej postępowanie, a zatem przy posłużeniu się przez stronę skarżącą tzw. zażaleniem niesamoistnym.
W tym zakresie Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdza, że stan prawny wynikający z uchylenia postanowienia nakładającego obowiązek przedłożenia dokumentacji umożliwiającej legalizację budowy, o której mowa w art. 48 ust. 1 P.b., jest równoważny stanowi sprawy samowolnie zrealizowanych robót, w którym organ nadzoru budowlanego przyjmuje, że budowa nie może zostać zalegalizowana, albowiem pozostaje niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz narusza przepisy, w tym techniczno-budowlane, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Konstrukcja art. 48 ust. 1, 2 i 3 P.b. zakłada, że tego rodzaju ustalenie nie może podlegać zaskarżeniu przez inwestora w postępowaniu wpadkowym, ale jako stanowiące podstawę wydania decyzji nakazującej rozbiórkę (art. 48 ust. 1 P.b.) może być zwalczane wyłącznie w drodze wniesienia odwołania od wskazanego rozstrzygnięcia kończącego postępowanie legalizacyjne.
Nie budzi wątpliwości, że nakazanie wstrzymania robót budowlanych stanowi daleko idącą formę ingerencji w proces inwestycyjny, a nałożenie na inwestora obowiązków wymienionych w art. 48 ust. 3 P.b. skutkuje nałożeniem na niego znacznego ciężaru finansowo-organizacyjnego. Konsekwencją wzięcia pod uwagę tychże okoliczności była dokonana zmiana normatywna art. 48 ust. 2 P.b. stanowiąca podstawę do przyznania inwestorowi uprawnienia do poddania kontroli legalności wydanego przez organ w tym trybie rozstrzygnięcia. Wydane w kontrolowanej sprawie przez PINB postanowienie z [...] maja 2020 r. nie nakłada na Skarżącą żadnych nowych obowiązków prawnych względem tych, które wynikały z doręczonego jej uprzednio postanowienia z [...] listopada 2016 r., nie będącego postanowieniem podlegającym zaskarżeniu zażaleniem z uwagi na obowiązujące w dacie jego wydania brzmienie art. 48 ust. 2 P.b. Wobec powyższego, zdaniem Sądu, brak jest uzasadnionych powodów, by w sytuacji zaistnienia sprzeczności pomiędzy przyjmowaną przez PINB oraz Spółkę oceną dopuszczalności legalizacji wolnostojącego nośnika reklamowego usytuowanego na działce nr ew. [...], obręb [...] to zagadnienie nie mogło zostać rozstrzygnięte w decyzji kończącej postępowanie legalizacyjne, jeżeli w decyzji tej organ dał formalny wyraz swojemu przekonaniu, że wskazany obiekt budowlany nie może być doprowadzony do stanu zgodnego z prawem.
Należy zauważyć, że świadomą decyzją ustawodawcy było przyjęcie w art. 48 ust. 1-2 P.b., że dokonywana na etapie wstępnym postępowania legalizacyjnego ocena możliwości legalizacji samowolnej budowy jest oparta na przyznaniu organowi nadzoru budowlanego w tym zakresie szerokiego marginesu swobody. Z tym działaniem koresponduje brak instrumentu procesowego, którego użycie przez inwestora na "etapie przeddecyzyjnym" mogłoby doprowadzić do korekty przekonania organu, który uznaje, że nie istnieją przesłanki do kontynuowania postępowania w kierunku legalizacji budowy. Za czytelne należy uznać tak zróżnicowanie obu sytuacji (art. 48 ust. 1 oraz art. 48 ust. 2-3 P.b.), jak i odpowiadających im środków prawnych przyznanych inwestorowi do ochrony jego interesu prawnego, w ramach których obowiązywanie postanowienia o nałożeniu obowiązku przedłożenia dokumentacji umożliwiającej legalizację, jak też wykonywanie zawartego w niej obowiązku przez inwestora, a w dalszej kolejności uznanie go za wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych (art. 48 ust. 5 P.b.) musi wynikać z utrzymywanego przez organ prowadzący postępowanie przekonania odnośnie do spełniania przez inwestora warunku wymienionego w art. 48 ust. 2 P.b.
Zdaniem Sądu, podlegającym ochronie prawnej materialnym uprawnieniem Skarżącej pozostaje prawo do legalizacji samowoli budowlanej po spełnieniu wszystkich wymaganych do tego prawem warunków. Uznawanie, że uchylenie spornego postanowienia doprowadzi do naruszenia jej interesu nie przekonuje, tak jak i akcentowana obawa, że wykonanie zaskarżonego postanowienia oznacza pozbawienie strony uprawnienia do legalizacji samowoli budowlanej, jeżeli się uwzględni, że zgodność nakazu rozbiórki z prawem w każdym przypadku podlega kontroli instancyjnej i sądowej wyrażającej się nie tylko w weryfikacji przedmiotu i zakresu rozbiórki, ale przede wszystkim w przeprowadzeniu oceny, czy w danym przypadku można mówić o samowoli budowlanej w rozumieniu art. 48 ust. 1 P.b. i czy możliwa jest jej ewentualna legalizacja.
Stwierdzając niedopuszczalność zażalenia, z oczywistych powodów organ odwoławczy nie mógł merytorycznie odnieść się do zarzutów podniesionych w zażaleniu, albowiem taki obowiązek ciążyć mógł na [...]WINB tylko w warunkach przeniesienia kompetencji do załatwienia sprawy z organu I instancji na organ odwoławczy, co nie nastąpiło. Organ odwoławczy, badając dopuszczalność zażalenia, nie mógł wejść w ocenę jego zasadności. Kwestia ta w piśmiennictwie jest oczywista, tak jak i to, że przypadek wyłączenia możliwości wniesienia środka odwoławczego jest sytuacją, w której wydanie przez organ odwoławczy postanowienia stwierdzającego niedopuszczalność zażalenia (odwołania) nie może budzić jakichkolwiek wątpliwości (por. B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2019, s. 762; A. Golęba [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, red. H. Knysiak-Sudyka, Warszawa 2019, s. 952).
Mając powyższe na względzie należało uznać, że organ drugiej instancji prawidłowo zastosował art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. i w konsekwencji prawidłowo uznał zażalenie wniesione przez Skarżącą, jako niedopuszczalne. Skarżąca w istocie dąży do tego, by całe postępowanie trwało, a nie aby się zakończyło w sposób prawem przewidziany.
Ponadto reszta zarzutów zawartych w skardze pozostaje poza zakresem oceny sądu w niniejszym postępowaniu. Skarżąca zarzuciła szereg naruszeń kwestionując zaskarżone postanowienie, widząc w perspektywie decyzję nakazującą rozbiórkę i próbując ten akt "zablokować" już w tym momencie. Wobec ustalenia, że postanowienie w przedmiocie uchylenia postanowienia dotyczącego przeprowadzenia dowodu (art. 77 § 2 k.p.a.), co umożliwia organowi administracji publicznej zmianę, uzupełnienie lub uchylenie w każdym czasie swojego postanowienia dotyczącego dowodu nie podlega zaskarżeniu zażaleniem, należało uznać, że zarzuty kwestionujące postępowanie w przedmiotowej sprawie nie mogą podlegać ocenie sądu w niniejszym postępowaniu. Będzie to ewentualnie możliwe dopiero w sprawie kontroli merytorycznego rozstrzygnięcia.
Skoro postanowienie PINB z [...] maja 2020 r. nie podlega zaskarżeniu, to postanowienie [...]WINB z [...] sierpnia 2020 r. odpowiada prawu.
W tej sytuacji Sąd orzekł na mocy art. 151 p.p.s.a.Nie znalazłeś odpowiedzi?
Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.
Rozpocznij analizę