VII SA/WA 1919/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-03-04
NSAAdministracyjneŚredniawsa
ochrona zabytkówroboty budowlanerejestr zabytkówpostępowanie administracyjnebezprzedmiotowość postępowaniaWSA WarszawaMinister KulturyKodeks postępowania administracyjnegoustawa o ochronie zabytków

Podsumowanie

WSA w Warszawie oddalił skargi na decyzję Ministra Kultury uchylającą postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych przy zabytkowej kamienicy, uznając postępowanie za bezprzedmiotowe po wszczęciu procedury wpisu do rejestru zabytków.

Skarżący J. P. i P. W. kwestionowali decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która uchyliła postanowienie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o wstrzymaniu robót budowlanych przy kamienicy i umorzyła postępowanie. Minister uznał postępowanie za bezprzedmiotowe, ponieważ wszczęto procedurę wpisu budynku do rejestru zabytków, co na mocy art. 10a ustawy o ochronie zabytków automatycznie wstrzymuje prace. WSA w Warszawie oddalił skargi, podzielając stanowisko Ministra, że wszczęcie postępowania o wpis do rejestru zrealizowało cel ochrony zabytku, czyniąc dalsze wstrzymywanie robót zbędnym.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargi J. P. i P. W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która uchyliła decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków o wstrzymaniu robót budowlanych przy zabytkowej kamienicy i umorzyła postępowanie. Organ I instancji (WKZ) wstrzymał roboty budowlane, uznając, że prowadzone prace niszczą substancję zabytku. Skarżący odwołali się, podnosząc m.in. brak indywidualnego wpisu budynku do rejestru zabytków oraz naruszenie ich prawa do czynnego udziału w postępowaniu. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, jako organ II instancji, uchylił decyzję WKZ i umorzył postępowanie. Uzasadnił to tym, że zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków, decyzja o wstrzymaniu prac przy zabytku niewpisanym do rejestru wygasa, jeśli w ciągu 14 dni nie wszczęto postępowania o wpis. Minister stwierdził, że postępowanie o wpis do rejestru zostało wszczęte, co na mocy art. 10a ustawy o ochronie zabytków automatycznie zakazuje prowadzenia prac mogących naruszyć substancję zabytku. W związku z tym, dalsze wstrzymywanie robót przez WKZ było zbędne, a postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Skarżący zarzucili Ministrowi m.in. brak odniesienia się do ich zarzutów w odwołaniu oraz błędną podstawę prawną decyzji. WSA w Warszawie oddalił skargi. Sąd uznał, że postępowanie o wpis do rejestru zabytków zostało wszczęte, co zgodnie z art. 10a ustawy o ochronie zabytków, skutecznie chroni zabytek, czyniąc decyzję o wstrzymaniu robót bezprzedmiotową. Sąd przyznał, że organ odwoławczy mógł popełnić uchybienie w zakresie powołania podstawy prawnej, ale nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż kwestia bezprzedmiotowości postępowania została prawidłowo uzasadniona. Sąd podkreślił, że celem ustawy jest ochrona dziedzictwa kulturowego, a zaskarżona decyzja była zgodna z tym celem.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, postępowanie w sprawie wstrzymania robót budowlanych staje się bezprzedmiotowe, gdy zostało wszczęte postępowanie o wpis zabytku do rejestru, co na mocy art. 10a ustawy o ochronie zabytków automatycznie wstrzymuje prace.

Uzasadnienie

Wszczęcie postępowania o wpis do rejestru zabytków na mocy art. 10a ustawy o ochronie zabytków powoduje automatyczny zakaz prowadzenia prac mogących naruszyć substancję zabytku. W związku z tym, decyzja o wstrzymaniu robót budowlanych wydana na podstawie art. 46 tej ustawy staje się zbędna i postępowanie w tej sprawie jest bezprzedmiotowe.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (21)

Główne

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 105 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.z.i.o.z. art. 46 § ust. 1

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

u.o.z.i.o.z. art. 10a

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

k.p.a. art. 127 § § 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.z.i.o.z. art. 89 § pkt 1

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

u.o.z.i.o.z. art. 93 § ust. 1

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

p.p.s.a. art. 111 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.u.s.a. art. 1 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 104 § § 1 i 2

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7 i 77

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.z.i.o.z. art. 46 § ust. 3

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

k.p.a. art. 61 § § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 pkt 6

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit.c)

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ustawa COVID-19 art. 15 zzs4 § ust. 3

Ustawa z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19

u.o.z.i.o.z. art. 108

Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wszczęcie postępowania o wpis zabytku do rejestru czyni bezprzedmiotowym postępowanie o wstrzymanie robót budowlanych na podstawie art. 46 ustawy o ochronie zabytków. Art. 10a ustawy o ochronie zabytków zapewnia ochronę zabytku od momentu wszczęcia postępowania o wpis do rejestru.

Odrzucone argumenty

Zarzuty skarżących dotyczące naruszenia zasady czynnego udziału w postępowaniu. Zarzuty dotyczące błędnej podstawy prawnej decyzji Ministra. Zarzuty dotyczące braku odniesienia się do zarzutów odwołania przez organ II instancji.

Godne uwagi sformułowania

postępowanie stało się bezprzedmiotowe ochrona przewidziana w art. 10a ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami cel jakim było zapobieżenie degradacji wnętrz kamienicy, został osiągnięty poprzez wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków.

Skład orzekający

Joanna Gierak-Podsiadły

przewodniczący

Izabela Ostrowska

sprawozdawca

Grzegorz Rudnicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących wstrzymania robót budowlanych przy zabytkach oraz bezprzedmiotowości postępowania administracyjnego w kontekście ochrony zabytków."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy postępowanie o wpis do rejestru zostało wszczęte po wydaniu decyzji o wstrzymaniu robót.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ochrony zabytków i potencjalnych konfliktów między właścicielami nieruchomości a organami ochrony zabytków, co może być interesujące dla szerszego grona odbiorców.

Ochrona zabytków: Kiedy roboty budowlane muszą zostać wstrzymane, a kiedy postępowanie staje się zbędne?

Sektor

nieruchomości

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

VII SA/Wa 1919/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-03-04
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-26
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Rudnicki
Izabela Ostrowska /sprawozdawca/
Joanna Gierak-Podsiadły /przewodniczący/
Symbol z opisem
6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Sygn. powiązane
II OSK 2019/21 - Wyrok NSA z 2024-05-22
Skarżony organ
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 marca 2021 r. sprawy ze skarg J. P. i P. W. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2020 r. znak: [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego oddala skargi
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2020 r., znak: [...], Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (dalej: "organ II instancji") na podstawie art. 17 pkt 2, art. 127 § 2 i art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 46 ust. 1, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (Dz. U. z 2020 r., poz. 282), po rozpatrzeniu odwołań J. P. i P. W. od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej: "[...] WKZ", "organ I instancji") z dnia [...] lutego 2020 r., znak: [...], wstrzymującej roboty budowlane - uchylił rozstrzygnięcie organu I instancji i umorzył prowadzone postępowanie administracyjne.
Z akt postępowania administracyjnego wynika, że w dniu [...] sierpnia 2019 r. wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wpisania do rejestru zabytków budynku przy ul. św. [...] w [...]. Przedmiotowa kamienica położona jest na obszarze układu urbanistycznego i zespołu zabudowy [...] w granicach, tzw. nowego miasta wraz z dawnymi przedmieściami, w tym [...], [...] i [...], wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją [...] WKZ z dnia [...] lipca
2011 r., a jednocześnie znajduje się na terenie historycznego zespołu miasta [...], a uznanego za Pomnik Historii zarządzeniem Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 8 września 1994 r. Podczas oględzin przedmiotowego budynku w dniu 24 i 31 stycznia 2020 r. stwierdzono, że wykonanie następujących robót budowlanych we wnętrzach kamienicy: zmiana podziału pomieszczeń, przebicie nowych otworów drzwiowych i zamurowanie pierwotnych, przebicie stropów i wprowadzenie nowych pionów wodno-kanalizacyjnych, demontaż oryginalnych parkietów i częściowy demontaż posadzek ceramicznych, rozbiórka historycznych pieców kaflowych i zabytkowej armatury łazienek, montaż konstrukcji pod sufity podwieszane, a także montaż instalacji na powierzchni tynków.
Po przeanalizowaniu zebranego w sprawie materiału dowodowego [...] WKZ decyzją z [...] lutego 2020 r. wstrzymał roboty budowlane prowadzone przy budynku przy ul. św. [...] w [...], nadając jej rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że przeprowadzone roboty budowlane doprowadziły do znacznego zniszczenia substancji zabytku, zaś ich kontynuacja będzie prowadzić do dalszej degradacji historycznego obiektu. Odwołania od przedmiotowego rozstrzygnięcia wnieśli J. P., a także P. W. Podnieśli w nich, że przedmiotowy budynek nie jest indywidualnie wpisany do rejestru zabytków. Podkreślili również, że właściciele budynku nie zostali poinformowani o planowanych oględzinach kamienicy, przez co zostali pozbawieni prawa czynnego udziału w postępowaniu dowodowym. Ponadto zarzucili organowi niedokładne ustalenie stanu faktycznego sprawy przez brak należytej staranności przy ustalaniu właścicieli i zaniechaniu przesłuchania stron postępowania.
Po rozpatrzeniu powyższych odwołań Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją z [...] lipca 2020 r. uchylił rozstrzygnięcie [...] WKZ i umorzył postępowanie prowadzone przez organ I instancji.
W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że zgodnie z art. 46 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, wojewódzki konserwator zabytków może wydać decyzję o wstrzymaniu prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku niewpisanym do rejestru, jeżeli zabytek ten spełnia warunki uzasadniające dokonanie wpisu do rejestru, przy czym decyzja ta wygasa, jeżeli w terminie 14 dni od dnia jej doręczenia nie nastąpi wszczęcie postępowania w sprawie wpisu zabytku do rejestru. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że [...] WKZ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie wpisu do rejestru zabytków budynku przy ul. [...] w [...]. Zawiadomienie to zostało skierowane do podmiotów, którym w chwili obecnej nie przysługuje status strony postępowania. Aktualnie stronami niniejszego postępowania są P. W. i J. P. - stosownie do zapisów ksiąg wieczystych nr [...] i [...]. Jednakże zgodnie z treścią ksiąg wieczystych nr [...] i [...] współwłaścicielami kamienicy są również P. G. i D. N. Organ I instancji ustalił, że osoby te zmarły i w chwili obecnej prowadzone jest postępowanie w sprawie nabycia spadku po P. G. oraz postępowanie o zasiedzenie lokalu po D. N. Z informacji znajdującej się w aktach administracyjnych wynika, że informacja o powyższych postępowaniach została przekazana J. P. i P. W. w wezwaniu z 5 lutego 2020 r. Strony odebrały powyższy dokument w dniach 13 i 17 lutego 2020 r.
W świetle powyższych okoliczności zdaniem Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego za bezprzedmiotowe należy uznać postępowanie administracyjne, prowadzone na podstawie art. 46 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, w sprawie wstrzymania robót budowlanych prowadzonych przy tej nieruchomości. Co więcej, w myśl art. 10a powyższej ustawy, od dnia wszczęcia postępowania w sprawie wpisu zabytku do rejestru do dnia, w którym decyzja w tej sprawie stanie się ostateczna, przy zabytku, którego dotyczy postępowanie, zabrania się prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, robót budowlanych i podejmowania innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu tego zabytku. Zakaz ten dotyczy także robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę albo zgłoszeniem, a także działań określonych w innej decyzji pozwalającej na ich prowadzenie. Z tego względu zdaniem organu odwoławczego zapobieżenie degradacji wnętrz omawianej kamienicy został osiągnięty poprzez wszczęcie z urzędu postępowania administracyjnego w sprawie wpisania go do rejestru zabytków. Stąd bezcelowym było wydanie zaskarżonej decyzji.
Dodatkowo Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wyjaśnił, że stosownie do art. 108 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, kto niszczy i uszkadza zabytek, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Jeżeli sprawca tego czynu działa nieumyślnie, podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2. W razie skazania za umyślne przestępstwo polegające na zniszczeniu zabytku, sąd orzeka na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Zabytków nawiązkę w wysokości do wartości zniszczonego zabytku. Co więcej, w razie skazania za przestępstwo polegające na uszkodzeniu zabytku sąd orzeka obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, a jeśli obowiązek taki nie byłby wykonalny - nawiązkę na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Zabytków w wysokości do wartości uszkodzenia zabytku. W razie skazania za nieumyślne przestępstwo w powyższym zakresie, sąd może orzec na rzecz Narodowego Funduszu Ochrony Zabytków nawiązkę w wysokości od trzykrotnego do trzydziestokrotnego minimalnego wynagrodzenia. Biorąc pod uwagę wskazane wyżej regulacje organ II instancji stwierdził, że ocena zagrożenia dla wartości zabytku dokonana przez [...]WKZ jest słuszna. Wystosowanie przez organ wniosku do Prokuratury Rejonowej o wszczęcie postępowania karnego w stosunku do współwłaścicieli nieruchomości oraz skierowanie do organu nadzoru budowlanego podania o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie samowolnie wykonanych robót uznał zaś za w pełni uzasadnione.
Skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła i J. P., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się jej uchylenia, a także zasądzenia kosztów postępowania według norm przepisanych. Jednocześnie
pełnomocnik skarżącej zarzucił kwestionowanemu rozstrzygnięciu naruszenia w części dotyczącej uzasadnienia:
- art 107 § 1 pkt 6 w zw. z § 3 k.p.a., poprzez brak odniesienia się do zarzutów skarżącej podniesionych w odwołaniu do Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego od decyzji [...] WKZ,
- art. 107 § 1 pkt 4 k.p.a. poprzez podanie błędnej podstawy prawnej zaskarżonej decyzji zamiast art. 46 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej rozwinął powyższe zarzuty. Wyjaśnił, że zawiadomienie z dnia 22 sierpnia 2019 r. o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie wpisu do rejestru zabytków zostało skierowane do podmiotów, którym nie przysługiwał wówczas przymiot strony. Dodał, że kwestionowana decyzja została wydana na podstawie błędnie przywołanych przepisów, gdyż właściwymi do zastosowania były art. 46 ust. 1 oraz art. 10a ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Skargę na rozstrzygnięcie Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł również P. W., formułując podobne zarzuty do wskazanych wyżej. W uzasadnieniu podkreślił, że organ II instancji nie odniósł się do zarzutów sformułowanych w odwołaniu. Co więcej, organ odwoławczy nie ustalił czy [...] WKZ faktycznie wszczął postępowanie o wpis budynku do rejestru zabytków, gdyż w aktach sprawy nie ma stosownej decyzji o wszczęciu postępowania administracyjnego. Skarżący wskazał również, że nie został prawidłowo zawiadomiony o wszczętym z urzędu postępowaniu w sprawie wpisu do rejestru zabytków przedmiotowego budynku, co jest istotne z punktu widzenia art. 10a ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami. Wśród zarzutów wymienił również błędną podstawę prawną zaskarżonej decyzji, a także niewyjaśnienie tej podstawy prawnej.
W odpowiedzi na skargi Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego wniósł o ich oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji.
Postanowieniem z dnia 4 marca 2021r. Sąd zarządził połączenie na podstawie art 111 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325.), sprawy ze skargi P. W. ( VII SA/Wa 1920/20) i spawy ze skargi J. P. (VII SA/Wa 1919/20) do wspólnego rozpoznania i rozstrzygnięcia pod sygn.akt VII SA/Wa 1919/20.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z brzmieniem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021r., poz. 137) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Sąd administracyjny kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w postępowaniu administracyjnym z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i przepisami prawa procesowego obowiązującymi w dacie jego wydania.
Jednocześnie zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
W ocenie Sądu analizowane pod tym kątem skargi nie zasługują na uwzględnienie.
Przedmiotem skarg wywiedzionych do tutejszego Sądu jest reformatoryjna decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia [...] lipca 2020r., uchylająca decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] lutego 2020r., wstrzymującą roboty budowlane w budynku nr [...] przy ul. [...] w [...] i umarzająca postępowanie przed organem I instancji.
Na wstępie należy wyjaśnić, iż stosownie do art. 104 § 1 k.p.a. wszczęte postępowanie administracyjne musi zostać zakończone załatwieniem sprawy, czyli jej rozstrzygnięciem poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Decyzje administracyjne rozstrzygają sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończą sprawę w danej instancji (art. 104 § 2 kpa).
Podstawę umorzenia postępowania administracyjnego stanowi przepis art. 105 § 1 k.p.a., który zezwala organowi administracji publicznej na wydanie decyzji o umorzeniu postępowania, gdy postępowanie to z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe. Określeniem "postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe" obejmuje się w literaturze sytuacje, gdy żądanie strony jest nieaktualne lub wygasło z mocy prawa (W. Hybiak, Bezprzedmiotowość..., s. 42; tenże, Umorzenie postępowania administracyjnego..., s. 14). O bezprzedmiotowości postępowania w sprawie można zatem mówić, gdy zachodzi brak jego strony lub brak przedmiotu, czyli gdy brak jest podstaw prawnych i faktycznych do rozpatrzenia i rozstrzygnięcia sprawy.
Należy przy tym mieć na uwadze, iż jak podkreśla się w doktrynie, istota bezprzedmiotowości postępowania polega na tym, że "Nastąpiło (...) takie zdarzenie prawne lub faktyczne, które spowodowało, że przestała istnieć ta szczególna relacja między faktem (sytuacją faktyczną danego podmiotu) a prawem (sytuacją prawną danego podmiotu), z którą prawo łączy obowiązek konkretyzacji normy w postaci wydania decyzji administracyjnej" (J. Zimmermann "Ordynacja podatkowa", s. 212 - pogląd powołany w "Komentarzu do Kodeksu postępowania administracyjnego". M. Matan, Cz. Martysz, G. Łaszczyca, do art. 105 k.p.a. kom. Lex 2010). Przy czym decyzja o umorzeniu postępowania nie rozstrzyga o materialnoprawnych uprawnieniach i obowiązkach strony. Wywiera ona inny skutek: przyjmuje, że nie ma przesłanek do merytorycznego orzekania co do istoty sprawy. Skutki tej decyzji mają charakter procesowy. Nie kształtuje się stosunek materialnoprawny.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej należy wskazać, że decyzja organu odwoławczego znajduje oparcie w art. 138 § 1 pkt 2 w zw. z art. 105 § 1 k.p.a i została poprzedzone wnikliwym postępowaniem wyjaśniającym z zachowaniem reguł wynikających z art. 7 i 77 kpa.
Jak wynika z treści decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2020r. przyczyną zastosowania art. 46 ustawy z dnia 23 lipca 2003r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami ( Dz.U Z 2018., poz. 2067 ze zm.) było stwierdzenie przez organ konserwatorski wykonywania robót budowlanych we wnętrzu kamienicy przy [...] w [...] bez zgody wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Okolicznością bezsporną w sprawie pozostaje, że w dniu wydawania decyzji przez organ I instancji przedmiotowa kamienica nie została objęta indywidualnym wpisem do rejestru zabytków, natomiast położona jest na obszarze układu urbanistycznego i zespołu zabudowy [...] w granicach tzw. nowego miasta wraz z dawnymi przedmieściami, w tym [...], [...] i [...], wpisanego do rejestru zabytków pod numerem [...] decyzją [...] WKZ z dnia [...] lipca 2011 r., a nadto znajduje się na terenie historycznego zespołu miasta [...], uznanego za Pomnik Historii zarządzeniem Prezydenta Rzeczpospolitej Polskiej z dnia 8 września 1994 r.
Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko wyrażone przez NSA w wyroku z dnia 31 października 2012r. sygn. akt II OSK 1115/11, że art. 46 ustawy o ochronie zabytków "potwierdza priorytetowe traktowanie dziedzictwa narodowego w odniesieniu do zabytków nieobjętych wpisem do rejestru umożliwiając wojewódzkiemu konserwatorowi zabytków ingerencję w prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku niewpisanym do rejestru, jeżeli zabytek ten spełnia warunki uzasadniające dokonanie wpisu do rejestru. Organowi ochrony konserwatorskiej przyznana została możliwość tymczasowego wstrzymania prowadzonych, m.in. robót budowlanych, w tym rozbiórki. Wstrzymanie robót upada, jeżeli w terminie 14 dni od dnia doręczenia decyzji w tym przedmiocie nie nastąpi wszczęcie postępowania w sprawie wpisu zabytku do rejestru. Wstrzymane prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane przy zabytku mogą być podjęte, jeżeli w terminie 2 miesięcy od dnia doręczenia decyzji, o której mowa w ust. 1, wojewódzki konserwator zabytków nie wpisze tego zabytku do rejestru (art. 46 ust. 3)".
Jak wynika z akt postępowania, zawiadomieniem z dnia 22 sierpnia 2019r. [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków wszczął z urzędu postępowanie w sprawie wpisu do rejestru zabytków budynku przy ul. [...] w [...] usytuowanego na dz. ew. nr [...] obr. [...] .
Okolicznością bezsporną pozostaje, że zawiadomienie to zostało skierowane do podmiotów, którym nie przysługiwał status strony postępowania tj. do P. G. i P. G(2). Jak wynika z ksiąg wieczystych nr [...] i [...] współwłaścicielami kamienicy są P W. i J. P. Jednakże zgodnie z treścią ksiąg wieczystych nr [...] i [...] współwłaścicielami kamienicy są również P. G. i D. N. Z ustaleń organów wynika , że osoby te zmarły, a postępowania mające na celu ustalenie ich następców prawnych są w toku.
Nie ulega natomiast wątpliwości, że jak wynika z protokołu spotkania w sprawie oględzin w przedmiotowej kamienicy, które odbyło się w dniu 30 stycznia 2020r.w siedzibie Wojewódzkiego Konserwatora zabytków w [...] , w tym dniu najpóźniej skarżący P. W. otrzymał kopię zawiadomienia o wszczęciu postępowania w sprawie wpisania do rejestru zabytków budynku przy ul. [...] w K. Dodatkowo, zarówno P. W. jak i J. P. otrzymali kopie powyższego zawiadomienia wraz z wezwaniem z dnia 5 lutego 2020r. do osobistego stawiennictwa w siedzibie Wojewódzkiego Konserwatora zabytków w [...]. Nie można więc, wbrew zarzutom skargi, przyjąć, że skarżący nie zostali zawiadomieni o wszczęciu postępowania w przedmiocie indywidualnego wpisu do rejestru przedmiotowego budynku.
Na marginesie należy jednak wyjaśnić, że w odniesieniu do art. 10 § 1 k.p.a. w postępowaniach wszczynanych z urzędu zawiadomienie strony o wszczęciu postępowania jest jednym z najistotniejszych aspektów realizacji zasady ogólnej czynnego udziału strony w postępowaniu. Nie można pominąć jednak, iż naruszenie wynikającego z art. 61 § 4 k.p.a. powyższego obowiązku winno być zawsze oceniane w odniesieniu do stanu faktycznego i prawnego konkretnej sprawy administracyjnej, a nie zawsze naruszenie art. 61 § 4 k.p.a. jest takim naruszeniem tego przepisu, które powoduje konieczność uchylenia decyzji. Naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym skutkujące wpływem na byt prawny decyzji dotyczy tylko takich czynności, które miały istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia. W każdej indywidualnej sprawie strona zobowiązana jest wykazać, że między brakiem zawiadomienia o wszczęciu postępowania, a treścią decyzji administracyjnej zachodził jakikolwiek związek przyczynowy. W aktualnym orzecznictwie sądów administracyjnych ugruntowany jest pogląd, że strona stawiająca zarzut naruszenia art. 10 § 1 k.p.a., zobowiązana była uprawdopodobnić istotność wpływu tego uchybienia na wynik sprawy, a ponadto winna wskazać, że to uniemożliwiło jej dokonanie konkretnych czynności procesowych, mogących mieć znaczenie dla rozstrzygnięcia spraw.
Kwestią zasadniczą dla oceny prawidłowości zaskarżonej decyzji pozostaje kwestia , że zgodnie z art. 10a ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami -od dnia wszczęcia postępowania w sprawie wpisu zabytku do rejestru do dnia, w którym decyzja w tej sprawie stanie się ostateczna, przy zabytku, którego dotyczy postępowanie, zabrania się prowadzenia prac konserwatorskich, restauratorskich, robót budowlanych i podejmowania innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku. Przy czym zakaz, o którym mowa powyżej, dotyczy także robót budowlanych objętych pozwoleniem na budowę albo zgłoszeniem, a także działań określonych w innej decyzji pozwalającej na ich prowadzenie.
Okolicznością bezsporną pozostaje, że takie postępowanie w sprawie wpisu do rejestru zabytków kamienicy przy ul. [...] w [...] zostało wszczęte, a więc z mocy prawa zaczęła obowiązywać ochrona przewidziana w art. 10a ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, co czyni bezprzedmiotowym wydanie decyzji na podstawie art 46 przywołanej ustawy. Słusznie bowiem organ odwoławczy wywodzi, że cel jakim było zapobieżenie degradacji wnętrz kamienicy , został osiągnięty poprzez wszczęcie z urzędu postępowania w przedmiocie wpisu do rejestru zabytków.
Odnosząc się do zarzutów skarg to wskazać należy, że Sąd dostrzega uchybienie w zakresie powołania prawidłowej podstawy prawnej rozstrzygnięcia ( art 107 § 1 pkt 4 k.p.a), którą powinien być art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 105 § 1 k.p.a, jednak powyższe naruszenie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, zaś kwestia bezprzedmiotowości postępowania została w sposób prawidłowy uzasadniona..
Przypomnieć należy, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a. Sąd uwzględnia skargę jeżeli doszło do naruszenia innych przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przez możliwość istotnego wpływania na wynik sprawy należy rozumieć prawdopodobieństwo oddziaływania naruszeń prawa na treść orzeczenia( por. wyrok WSA w Krakowie z dnia 4 lipca 2019 roku, III SA/Kr 438/19). Skutecznym zarzutem naruszenia prawa procesowego może być tylko ten, który wskazuje na istnienie istotnego wpływu naruszenia na rozstrzygnięcie, bo art. 145 § 1 pkt 1 lit.c) p.p.s.a odwołuje się do tej przesłanki. Zatem nie każde naruszenie przepisów postępowania może być skutecznym zarzutem kasacyjnym, ale tylko takie które miało istotny wpływ. Jednak ten wpływ musi wykazać strona, a nie Sąd( wyrok NSA z 10 października 2019 roku, II GSK 2763/17).
Sąd nie podziela także zarzutu naruszenia art. 107 § 1 pkt 6 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a, bowiem brak odniesienia się do zarzutów odwołania był usprawiedliwiony zarówno samym rozstrzygnięciem jak i jego uzasadnieniem. Kasacja decyzji organu I instancji i umorzenie postępowania w którym zapadła, nie wymagało od organu odwoławczego analizy zarzutów sformułowanych wobec niej przez skarżących.
Konkludując, biorąc pod uwagę całokształt sprawy, wskazać trzeba, że celem priorytetowym ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami jest ochrona i zachowanie materialnego dziedzictwa kulturowego, konserwacja i rewaloryzacja zabytków oraz udostępnianie zabytków na cele publiczne. W ocenie Sądu, zaskarżona decyzja została wydana na podstawie wyczerpująco zgromadzonego materiału dowodowego oraz w oparciu o przepisy prawa materialnego i prawidłową ich wykładnię oraz w zgodzie z głównym celem jakiemu służy cytowana ustawa o ochronie zabytków. Sąd nie znalazł zatem podstaw do zakwestionowania zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji.
W tym stanie rzeczy, skoro podniesione w skargach zarzuty nie znajdują oparcia w przepisach prawa, a zatem nie mogły odnieść zamierzonego skutku, oraz biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325.), skargi oddalił.
Sprawa rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (...) - Dz. U. Z 2020 r., poz. 374 ze zm.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę