VII SA/Wa 1916/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2022-02-03
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na budowęprawo budowlanewarunki zabudowypola elektromagnetyczneochrona środowiskaadministracyjne postępowaniewady decyzjiniezawodność decyzjibudynek gospodarczyteren zabudowy mieszkaniowej

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę spółki [...] S.A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, uznając, że pozwolenie na budowę budynku mieszkalnego i gospodarczego nie naruszało przepisów dotyczących pól elektromagnetycznych ani nie było rażąco wadliwe.

Spółka [...] S.A. zaskarżyła decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę. Skarżąca zarzucała naruszenie przepisów Prawa budowlanego, Prawa ochrony środowiska oraz błędną wykładnię pojęć 'terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową' i 'zasad wiedzy technicznej', w tym Polskich Norm. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że pozwolenie na budowę nie naruszało przepisów dotyczących pól elektromagnetycznych, ponieważ budynek gospodarczy nie jest przeznaczony na pobyt ludzi, a Polskie Normy mają charakter dobrowolny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę spółki [...] S.A. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego (GINB), która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego i gospodarczego. Skarżąca zarzucała organom administracji naruszenie przepisów k.p.a., Prawa budowlanego, Prawa ochrony środowiska oraz błędną wykładnię pojęć 'terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową' i 'zasad wiedzy technicznej'. GINB, utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, stwierdził, że inwestycja nie narusza rażąco ustaleń decyzji o warunkach zabudowy ani przepisów Prawa budowlanego i warunków technicznych. W szczególności, odniósł się do kwestii pól elektromagnetycznych, wskazując, że § 314 warunków technicznych dotyczy budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, a budynek gospodarczy, ze względu na swoją funkcję, nie spełnia tego kryterium. Ponadto, GINB podkreślił, że Polskie Normy mają charakter dobrowolny i nie są źródłem powszechnie obowiązującego prawa. Sąd administracyjny, oddalając skargę, podzielił stanowisko organów. Podkreślił, że postępowanie nieważnościowe jest trybem nadzwyczajnym, a wady decyzji muszą mieć charakter rażący. Sąd uznał, że pozwolenie na budowę nie naruszało przepisów dotyczących pól elektromagnetycznych, ponieważ zakaz budowy w strefach przekroczenia dopuszczalnych poziomów dotyczy wyłącznie budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, a budynek gospodarczy nie jest takim budynkiem. Sąd nie podzielił również argumentacji skarżącej dotyczącej Polskich Norm, wskazując na ich dobrowolny charakter. W ocenie Sądu, organy prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały przepisy prawa, a uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełniało wymogi formalne.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Nie, budynek gospodarczy nie podlega ograniczeniom związanym z dopuszczalnymi poziomami pól elektromagnetycznych, ponieważ przepisy dotyczące ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych dotyczą wyłącznie budynków z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na definicji pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi oraz definicji budynku gospodarczego zawartych w warunkach technicznych. Stwierdzono, że budynek gospodarczy, ze względu na swoją funkcję, nie jest miejscem stałego ani czasowego pobytu ludzi w rozumieniu przepisów, a zatem nie podlega ochronie przed polami elektromagnetycznymi w takim samym zakresie jak budynki mieszkalne.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (36)

Główne

k.p.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Kodeks postępowania administracyjnego

Rażące naruszenie prawa jako podstawa stwierdzenia nieważności decyzji.

p.p.s.a. art. 3 § § 2 pkt 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Zakres kontroli sądów administracyjnych.

p.p.s.a. art. 145 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy uchylenia decyzji.

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Niezwiązanie sądu zarzutami skargi.

p.p.s.a. art. 151

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Oddalenie skargi.

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.

Pb art. 32 § ust. 4 pkt 1 i 2

Prawo budowlane

Pb art. 33 § ust. 2 pkt 2 i 3

Prawo budowlane

Pb art. 35 § ust. 1 pkt 1

Prawo budowlane

Zgodność projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy.

warunki techniczne art. 12 § ust. 1 pkt 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

warunki techniczne art. 13

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

warunki techniczne art. 57

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

warunki techniczne art. 60 § ust. 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

warunki techniczne art. 271

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

u.p.z.p. art. 4 § ust. 1 i 2

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 55

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.p.z.p. art. 64

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

u.o.n. art. 5 § ust. 3

Ustawa o normalizacji

Dobrowolność stosowania Polskich Norm.

p.o.ś. art. 122 § ust. 1

Ustawa Prawo ochrony środowiska

Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów art. 2 § pkt 1-2

Rozporządzenie Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków § załącznik nr 6

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego § załącznik nr 1

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 140

Kodeks postępowania administracyjnego

Pb art. 35 § ust. 1 pkt 2

Prawo budowlane

Pb art. 81 § ust 1 pkt 1 lit. c

Prawo budowlane

warunki techniczne art. 11 § ust. 1 i 2 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

warunki techniczne art. 314

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

warunki techniczne art. 4 § pkt 1 i 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

warunki techniczne art. 5 § pkt 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

warunki techniczne art. 3 § pkt 8

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

u.p.z.p. art. 61 § ust. 1 pkt 1-5

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

Argumenty

Skuteczne argumenty

Budynek gospodarczy nie jest budynkiem z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi, co wyłącza zastosowanie przepisów o ochronie przed polami elektromagnetycznymi. Polskie Normy mają charakter dobrowolny i nie stanowią źródła powszechnie obowiązującego prawa. Błędna wykładnia lub wadliwe zastosowanie przepisów nie stanowi rażącego naruszenia prawa w trybie stwierdzenia nieważności.

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 7, 8, 77 § 1 k.p.a. poprzez niezebranie i niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego. Naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie i utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji. Naruszenie art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów odwołania. Naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez błędne przyjęcie zgodności z decyzją o warunkach zabudowy i przepisami ochrony środowiska. Naruszenie art. 122 ust. 1 p.o.ś. w zw. z przepisami rozporządzeń dotyczących pól elektromagnetycznych poprzez błędną wykładnię pojęcia 'terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową'. Naruszenie art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 81 ust 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię pojęcia 'zasad wiedzy technicznej' w zakresie Polskich Norm.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie nieważnościowe jest trybem nadzwyczajnym, w którym obowiązują odmienne zasady niż w postępowaniu zwykłym. Rażące naruszenie prawa od zwykłego naruszenia różni się takimi cechami, jak gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których istnienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy państwowe w praworządnym państwie. Tylko wówczas, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę niż stabilność decyzji, może być zakwalifikowane jako naruszenie rażące. Stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne. Błędna wykładnia, czy wadliwe zastosowanie przepisów stanowiących podstawę prawną decyzji nie mogą być kwalifikowane jako przesłanka nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

Skład orzekający

Grzegorz Rudnicki

przewodniczący

Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

sprawozdawca

Bogusław Cieśla

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących budynków gospodarczych w kontekście ochrony przed polami elektromagnetycznymi oraz statusu prawnego Polskich Norm w postępowaniu budowlanym."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy budynku gospodarczego w pobliżu linii energetycznej i interpretacji przepisów o polach elektromagnetycznych. Status Polskich Norm jest kwestią utrwaloną w orzecznictwie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii ochrony przed polami elektromagnetycznymi, ale jej rozstrzygnięcie opiera się na dość technicznej interpretacji przepisów i definicji, co czyni ją bardziej interesującą dla prawników specjalizujących się w prawie budowlanym i ochrony środowiska niż dla szerokiej publiczności.

Budynek gospodarczy a pola elektromagnetyczne: Czy sąsiad linii energetycznej jest bezpieczny?

Sektor

budownictwo

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1916/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-02-03
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-15
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla
Grzegorz Rudnicki /przewodniczący/
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
II OSK 1482/22 - Wyrok NSA z 2025-03-04
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2018 poz 2096
art. 156 § pkt 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rudnicki, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), sędzia WSA Bogusław Cieśla, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 3 lutego 2022 r. sprawy ze skargi [...] S.A. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2021 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenie nieważności decyzji oddala skargę
Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (GINB) decyzją z [...] lipca 2021 r. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., po rozpatrzeniu odwołania [...] S.A. z siedzibą w [...] - utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] (Wojewoda) z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2016 r. nr [...] zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i budynku gospodarczego z instalacjami, studni i kanalizacji ze zbiornikiem na ścieki przy ul. [...] w [...] i (dz. nr ew. [...] obr. [...]).
Po przedstawieniu zasad postępowania nieważnościowego GINB odwołał się do art. 32 ust. 4 pkt 1 i 2 oraz art. 33 ust. 2 pkt 2 i 3 Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 – z dnia wydania decyzji) i stwierdził, że inwestor złożył wymagane oświadczenie i decyzję z [...] grudnia 2015 r. o warunkach zabudowy.
Dalej przytoczył art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i stwierdził, że decyzja nie narusza rażąco ustaleń decyzji o warunkach zabudowy w zakresie: rodzaju inwestycji; linii zabudowy - od działki nr [...] (o funkcji drogi wewnętrznej - obowiązującą dla przeważającej części budynków 7 m od granicy działki); wskaźnika wielkości powierzchni nowej zabudowy wobec powierzchni działki nr [...] - od 0,18 do 0,25 (projektowana: 0,21 - projekt budowlany - str. 8); szerokości elewacji frontowej od strony działki nr [...] pełniącej funkcję drogi wewnętrznej: budynku mieszkalnego - od 12,2 m do 18,4 m, budynku gospodarczego - od 6 do 9 m (projektowana: bud. mieszk. -18,4 m, bud. gosp. - 9 m - projekt budowlany - str. 10 i 22); wysokości górnej krawędzi elewacji frontowej, jej gzymsu lub attyki lub okapu od działki nr [...] pełniącej funkcję drogi wewnętrznej: budynku mieszkalnego i gospodarczego od 3 m do 4,5 m (projektowana: budynek mieszkalny - 3,22 m, gospodarczy - 3,29 m - projekt budowlany str. 10 i 22); geometrii dachu budynku mieszkalnego i gospodarczego - dwuspadowy 30° do 40°, kierunek kalenicy prostopadły lub równoległy do granicy z działką nr ew. [...] o funkcji drogi wewnętrznej (projektowany: budynek gospodarczy - dach dwuspadowy o spadku 30° i kalenicy prostopadłej do granicy z dz. nr ew. [...] - projekt budowlany str. 31; budynek mieszkalny - dach dwuspadowy o spadku 30° i kalenicy równoległej do granicy z działką nr ew. [...] - projekt budowlany str. 48); wysokość kalenicy budynku mieszkalnego i gospodarczego - od 6 m do 8 m (projektowana: budynek gospodarczy - 6,29 m, mieszkalny 6,48 m - projekt budowlany - str. 10 i 22); ilości miejsc postojowych/garażowych - 1 miejsce postojowe/1 lokal mieszkalny (projektowane 1 miejsce garażowe); czy też obsługi komunikacyjnej inwestycji.
GINB odwołał się do § 12 ust. 1 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2015 r., poz. 1422 na dzień wydania decyzji – dalej warunki techniczne) i wyjaśnił, że z projektu zagospodarowania terenu (rys. U_01 - str. 18) wynika, że elewacja budynku mieszkalnego: zachodnia z otworami leży 7 m od granicy z działką drogową nr ew. [...], północna z otworami 4 m od granicy z działką nr ew. [...], a zachodnia z otworami ok. 13,5 m od granicy z działką nr ew. [...]. Natomiast elewacje budynku gospodarczego: zachodnia z otworami 7 m od granicy z działką ew. nr. [...]; południowa z luksferami ok. 5 m od granicy z działką nr ew. [...] i 3 m od granicy z działką nr ew. [...], wschodnia z otworami ok. 4,5 m od granicy z działką nr ew. [...] oraz ok. 7,5 m od granicy z działką nr ew. [...].
Zdaniem organu, inwestycja nie narusza też § 13 (przesłanianie obiektów budowlanych), § 57 (nasłonecznienie pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi) oraz § 60 ust. 2 (m.in. nasłonecznienie pokoi mieszkalnych), § 271 i n. (warunki ochrony przeciwpożarowej) ww. rozporządzenia z 12 kwietnia 2002 r.
Ponadto, projekt budowlany sporządziły osoby uprawnione, które złożyły oświadczenie o zgodności projektu z przepisami i zasadami wiedzy technicznej.
Odnośnie zarzutu naruszenia § 314 warunków technicznych GINB zaznaczył, że z projektu zagospodarowania terenu nie wynika, aby inwestycja realizowana była w takiej strefie. Nie wynika, że w pobliżu ww. działki przebiega linia elektroenergetyczna 220 kV, a sporządzono go na mapie poświadczonej za zgodność z oryginałem przyjętym do powiatowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego 4 marca 2016 r. Zawiera zatem wszystkie elementy z art. 34 ust. 3 pkt 1 Prawa budowlanego. Na podstawie załącznika graficznego do decyzji o warunkach zabudowy też nie można jednoznacznie stwierdzić, czy nad działką bądź w jej pobliżu przebiega linia elektroenergetyczna.
Odnosząc się następnie do raportu z badań natężenia pola elektromagnetycznego w środowisku organ zauważył, że wartość natężenia promieniowania elektromagnetycznego jest większa od dopuszczalnego dla obszaru zabudowy mieszkaniowej tylko w okolicach budynku gospodarczego, a § 314 warunków technicznych dotyczy budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Zgodnie zaś z § 4 rozporządzenia pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi to: pomieszczenia przeznaczone na stały pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ciągu doby trwa dłużej niż 4 godziny; pomieszczenia przeznaczone na czasowy pobyt ludzi, w których przebywanie tych samych osób w ciągu doby trwa od 2 do 4 godzin włącznie. Przepis § 3 pkt 8 rozporządzenia budynek gospodarczy definiuje jako budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych. Budynek gospodarczy nie ma zatem takich pomieszczeń.
Ponadto, GINB powołał art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2015 r., poz. 199 ze zm.- u.p.z.p.) wskazując, że zgodnie z art. 55 w zw. z art. 64 u.p.z.p decyzja warunkach zabudowy wiąże organ wydający pozwolenie na budowę. Organ nie mógł zatem kwestionować ustalonego decyzją z [...] grudnia 2015 r. przeznaczenia działki.
Odnosząc się natomiast do zarzutu niezachowania wymogów Polskiej Normy PN-E-05100-1 z 1998r. co do odległości budynków od przewodów linii, GINB wyjaśnił, że w dacie wydania decyzji Polskie Normy nie były przepisami obowiązującymi. Zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz.U. z 2015 r., poz. 1483 – na 13 maja 2016 r.) Polska Norma była normą krajową, przyjętą w drodze konsensu i zatwierdzoną przez krajową jednostkę normalizacyjną. Zgodnie z art. 5 ust. 3 ustawy o normalizacji, stosowanie Polskich Norm było dobrowolne. Organy architektoniczno-budowlane nie były zatem zobowiązane do oceny inwestycji w zakresie zgodności z Polskimi Normami.
Decyzja nie jest więc obarczona pozostałymi wadami z art. 156 § 1 k.p.a.
Skargę na powyższą decyzję złożyła spółka [...] S.A. i wnosząc o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania zarzuciła naruszenie:
- art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nie zebranie i niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego, zaniechanie podjęcia wszelkich czynności niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego;
- art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i utrzymanie w mocy wadliwej decyzji organu I instancji;
- art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez nieustosunkowanie się do wszystkich zarzutów odwołania;
- art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego poprzez jego zastosowanie wobec przyjęcia, że inwestycja jest zgodna z decyzją o warunkach zabudowy i przepisami ochrony środowiska;
- art. 122 ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w zw. z § 2 pkt 1-2 i załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Środowiska z 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów w zw. z załącznikiem nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków i załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego poprzez ich błędną wykładnię i przyjęcie, że terenami przeznaczonymi pod zabudowę mieszkaniową są jedynie tereny z budynkami z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi;
- art. 35 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 81 ust 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię pojęcia "zasad wiedzy technicznej" polegającą na nieuzasadnionym przyjęciu, że nie obejmuje ono Polskich Norm.
W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła obszerną argumentację na poparcie sformułowanych wyżej zarzutów, podnosząc m.in., że na mocy art. 122 ust. 1 Prawo ochrony środowiska (p.o.ś.) wydano rozporządzenie w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych (rozporządzenie). Obie ww. regulacje posługują się pojęciem "tereny przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową", którego nie definiują. Natomiast organy przyjęły, że terenami przeznaczonymi pod zabudowę mieszkaniową są wyłącznie tereny zajęte pod budynki z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. W doktrynie też przyjmuje się, że terenem przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jest teren (nieruchomość lub jej część) przeznaczony na te cele w miejscowym pianie zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy. Powołane przepisy nie dzielą terenów przeznaczone pod zabudowę mieszkaniową na części czy fragmenty, co oznacza, że cała nieruchomość przeznaczona pod zabudowę mieszkaniową w planie lub w decyzji o warunkach zabudowy objęty jest zakazem zabudowy lub zagospodarowania w celach mieszkaniowych w przypadku przekroczenia dopuszczalnych, poziomów pól elektromagnetycznych.
GINB niezasadnie zatem posłużył się wykładnią zawężającą pojęcia "terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową". Zasady dokonywania wykładni wymagały odniesienia do definicji zawartych w innych aktach prawnych. Pojęcie terenów mieszkaniowych, grunty zabudowane - tereny mieszkaniowe definiuje rozporządzenie w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Zgodnie z załącznikiem nr 6 do tego rozporządzenia, do terenów mieszkaniowych zalicza grunty niewchodzące w skład działek siedliskowych, o których mowa w I p. 5: zajęte pod budynki zaliczone w PKOB do działu 11- budynki mieszkalne; zajęte pod budynki gospodarcze i techniczne, związane funkcjonalnie z budynkami mieszkalnymi, o których mowa w pkt 1, oraz urządzenia, w szczególności: podwórza, dojazdy, przejścia, przydomowe place gier, zabaw i odpoczynku, studnie, zbiorniki, przewody naziemne, urządzenia do gromadzenia i oczyszczenia ścieków, śmietniki, składowiska odpadów, obiekty malej architektury, ogrodzenia, oczka wodne, ogródki skalne; położone między budynkami i urządzeniami, o których mowa w pkt 1 i 2, lub w bezpośrednim sąsiedztwie tych budynków i urządzeń i niewykorzystywane do innego celu, który uzasadniałby zaliczenie ich do innej grupy użytków gruntowych, w tym zajęte pod trawniki, rabaty, kwietniki, warzywniki. Terenami mieszkaniowymi są więc nie tylko grunty zajęte pod budynki mieszkalne, ale także budynki gospodarcze i techniczne, związane funkcjonalnie z budynkami mieszkalnymi oraz urządzenia (...). Pojęciem tym posługuje się też załącznik nr 1 do rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oraz art. 122 p.o.ś. i przepisy cyt. rozporządzenia. Prawidłowa wykładnia pojęcia "terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową" wskazuje na konieczność szerszego rozumienia tego terminu, zgodnego z wykładnią przyjętą na gruncie rozporządzenia w sprawie ewidencji gruntów i budynków oraz rozporządzenia w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dodatkowo za takim jego rozumieniem przemawia to, że celem ww. przepisów jest ochrona życia i zdrowia przed negatywnymi skutkami nadmiernego oddziaływania pola elektromagnetycznego. Teren, na którym planowany jest budynek gospodarczy zatem "terenem przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową" w rozumieniu rozporządzenia w sprawie dopuszczalnych poziomów pola elektroenergetycznego.
Skarżąca dodała, że nie opierała argumentacji na stanowisku, że Polskie Normy (PN-E-05100-1:1998) mają charakter powszechnie obowiązujących przepisów prawa, lecz wskazywała, że jako źródło wiedzy technicznej powinny być uwzględnione przy badaniu zgodności projektu z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej. Zgodnie bowiem z ugruntowanym w orzecznictwie poglądem pomimo, że Polskie Normy nie mają obecnie charakteru powszechnie obowiązującego, to stanowią źródło zasad wiedzy technicznej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 1 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 - dalej p.p.s.a.) kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Z art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.
W świetle powyższych kryteriów skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności podkreślić trzeba, że postępowanie nieważnościowe jest trybem nadzwyczajnym, w którym obowiązują odmienne zasady niż w postępowaniu zwykłym. Instytucja stwierdzenia nieważności decyzji odnosi się bowiem do wad tkwiących w samej decyzji i godzących w elementy stosunku prawnego: podmiotowe, w jego przedmiot lub podstawę prawną. Nie są to zatem – co do zasady – wady o charakterze proceduralnym, gdyż usuwanie takich wad dokonywane jest w trybie wznowienia postępowania. Z tej przyczyny, że wady tkwią w samej decyzji, postępowanie, w którym została ona wydana może być prawidłowe pod względem prawnym, może być ono jednak źródłem wadliwości decyzji ze względu na merytoryczne treści ustalone w stadium wstępnym lub rozpoznawczym postępowania. Z punktu widzenia bytu prawnego decyzji wadliwej nie ma to jednak znaczenia, ponieważ ocenie podlega sama decyzja i jej skutki prawne, a nie poprzedzające je postępowanie (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 1996 s. 699).
W świetle zarzutów skargi należy mieć ponadto na uwadze ugruntowane w orzecznictwie sadów administracyjnych stanowisko, że oczywisty charakter naruszenia prawa jest warunkiem koniecznym, ale niewystarczającym do uznania naruszenia prawa za rażące (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), ponieważ rażące naruszenie prawa od zwykłego naruszenia różni się takimi cechami, jak gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których istnienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji, jako aktu wydanego przez organy państwowe w praworządnym państwie (por. Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego pod red. prof. M. Wierzbowskiego i prof. A. Wiktorowskiej, s. 897-900 i powołane tam orzecznictwo, Wyd. C.H. Beck, Warszawa 2011, Komentarz do Kodeksu postępowania administracyjnego, R. Kędziora, Wyd. C.H. Beck s. 830-832 i powołane tam orzecznictwo).
Skoro zakres, w jakim weryfikowane są podstawy stwierdzenia nieważności decyzji z uwagi na kwalifikowane naruszenie prawa jest zależny od trybu, w jakim weryfikacja ta jest dokonywana, to postępowanie to nie może polegać na ponownym badaniu sprawy co do istoty, a wyłącznie na kontroli, czy decyzję obciążają ciężkie wady nakazujące wyeliminować ją z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc. Charakter takiej sprawy nie pozwala zatem na podnoszenie zarzutów takich jak w postępowaniu zwyczajnym. W orzecznictwie podkreśla się jednolicie, że postępowanie nieważnościowe nie jest "trzecią instancją" pozwalającą na merytoryczną ocenę sprawy załatwionej decyzją ostateczną, gdyż zakres rozważań organu powinien zostać zawężony jedynie do oceny zaistnienia przesłanek nieważnościowych (zob. wyrok NSA z 16 maja 2018 r. sygn. II OSK 1598/16 - CBOSA.)
W konsekwencji, naruszenie prawa ma charakter rażący tylko wtedy, gdy akt administracyjny wydano wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo obarczono stronę obowiązkiem, albo uchylono obowiązek. O rażącym naruszeniu prawa świadczy to, że treść przepisu – jasnego w swej treści, a więc niewymagającego wykładni - pozostaje w jawnej sprzeczności z treścią decyzji przez proste zestawienie ich ze sobą. Tylko wówczas, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę niż stabilność decyzji, może być zakwalifikowane jako naruszenie rażące (por. też wyrok NSA z 9 września 1998 r., II SA 1249/97, LEX nr 41819. Tym samym, z rażącym naruszeniem prawa nie może być mylone każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa. Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że niezbędna jest jej eliminacja z obrotu prawnego.
W świetle przedstawionych wyżej zasad obowiązujących w postępowaniu toczącym się w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, nie można było podzielić stanowiska skarżącej, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] maja 2016 r. jest obarczona wadami, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a., w tym wadą rażącego naruszenia prawa.
Zaznaczyć należy, że z przepisów § 11 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 warunków technicznych wynika, że budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinien być wznoszony poza zasięgiem zagrożeń i uciążliwości, w tym szkodliwego promieniowania i oddziaływania pól elektromagnetycznych. Przepis § 314 rozporządzenia natomiast stanowi, że budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na stały pobyt ludzi nie może być wzniesiony na obszarach stref, w których występuje przekroczenie dopuszczalnego poziomu oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem pól elektromagnetycznych. Z powołanego przepisu wynika zatem wprost zakaz budowy w strefach - w których przekroczone są dopuszczalne poziomy oddziaływania pola elektromagnetycznego, określonego w przepisach odrębnych dotyczących ochrony przed oddziaływaniem takich pól – wyłącznie budynków, w których znajdują się pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi. Pomieszczenia przeznaczone na pobyt ludzi dzielą się natomiast - stosownie do § 4 pkt 1 i 2 warunków technicznych - na pomieszczenia przeznczone na pobyt stały lub czasowy. Pomieszczenia na stały pobyt ludzi cyt. rozporządzenie definiuje jako pomieszczenia, w których przebywanie osób w ciągu doby trwa dłużej niż 4 godziny, a pomieszczenia przeznaczone na czasowy pobyt ludzi jako pomieszczenia, w których przebywanie osób w ciągu doby trwa od 2 do 4 godzin włącznie.).
Podkreślić jednak trzeba, że jednocześnie cyt. warunki techniczne w § 5 pkt 1 wyłączają z pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi pomieszczenia, w których łączny czas przebywania tych samych osób jest krótszy niż 2 godziny w ciągu doby, a wykonywane czynności mają charakter dorywczy bądź też praca polega na krótkotrwałym przebywaniu związanym z dozorem oraz konserwacją maszyn i urządzeń lub utrzymaniem czystości i porządku.
Z uwagi na funkcję drugiego z objętych badaną decyzją budynków dodać również należy, że § 3 pkt 8 warunków technicznych wskazuje, że budynek gospodarczy jest budynkiem przeznaczonym do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego, budynku zamieszkania zbiorowego, budynku rekreacji indywidualnej, a także ich otoczenia, a w zabudowie zagrodowej przeznaczony również do przechowywania środków produkcji rolnej i sprzętu oraz płodów rolnych.
W kontekście przytoczonych wyżej regulacji prawnych wskazać trzeba, że w aktach sprawy znajduje się "Raport z badań natężenia pola elektromagnetycznego w środowisku w otoczeniu napowietrznej linii elekromagnetycznej 220kV relacji [...] w przęśle 129-130 obejmującym obszar zabudowy mieszkaniowej na działce nr ew. [...] usytuowanej w [...] przy ul. [...], z którego wynika, że wartość natężenia promieniowania elektromagnetycznego na działce inwestycyjnej jest większa od dopuszczalnych poziomów 1 kV.m tylko w okolicy budynku gospodarczego, a wartość natężenia pola magnetycznego na całym obszarze pomiarowym jest mniejsza od dopuszczalnych poziomów 60A/m.
Nie można było zatem zgodzić się z zarzutami skargi odnośnie naruszenia i to w stopniu rażącym art. 35 ust. 1 pkt 1 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego przez organ architektoniczno budowlany.
Zdaniem Sądu, na powyższe stanowisko nie mogła mieć również wpływu argumentacja przedstawiona na poparcie zarzutów naruszenia art. 122 ust. 1 p.o.ś. w zw. z § 2 pkt 1-2 i załącznikiem nr 1 do rozporządzenia z 30 października 2003 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów pól elektromagnetycznych w środowisku oraz sposobów sprawdzania dotrzymania tych poziomów w zw. z załącznikiem nr 6 do rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków i załącznikiem nr 1 do rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 26 sierpnia 2003 r. w sprawie wymaganego zakresu projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, którego skarżąca upatrywała w błędnej wykładni ww. przepisów poprzez przyjęcie, że terenami przeznaczonymi pod zabudowę mieszkaniową są jedynie tereny z budynkami z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi. Sama skarżąca wskazała bowiem na konieczność dokonania wykładni ww. przepisów, zawartych w kilku aktach prawnych, z uwagi na brak ustawowej definicji pojęcia "terenów przeznaczonych pod zabudowę mieszkaniową" przedstawiając obszerny wywód w tym zakresie, opowiadając się przeciwko zawężającej jego wykładni. Jak to już zostało wyżej wyjaśnione, w nauce prawa i w judykaturze nie ma wątpliwości co do tego, że błędna wykładnia, czy wadliwe zastosowanie przepisów stanowiących podstawę prawną decyzji nie mogą być kwalifikowane jako przesłanka nieważności , o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
Należało podzielić stanowisko organu odwoławczego również co do tego, że od 1 stycznia 2003 r. stosowanie Polskich Norm jest dobrowolne – o czym stanowi art. 5 ust. 3 ustawy z 12 września 2002 r. o normalizacji (Dz.U. z 2015r., poz.1483). Polskie Normy nie należą bowiem do systemu źródeł prawa powszechnie obowiązującego, co wynika z art. 87 Konstytucji RP. Tym samym, nawet gdyby Polska Norma została powołana w przepisie prawa nie zmienia to jej dobrowolnego statusu, chyba że ustawodawca wprost ten status zmieni, co jest możliwe tylko poprzez wyraźne wskazanie tego w przepisach ustawowych (por. wyrok NSA z 27 marca 2019r. sygn. II OSK 1214/17 – CBOSA; wyrok WSA w Poznaniu z 27 lipca 2016 r., sygn. akt II SA/Po 307/16 – LEX nr 2110181). Nie mogły zatem odnieść zamierzonego skutku zarzuty podniesione we wniosku o stwierdzenie nieważności odnoszące się do niezachowania wymogów Polskiej Normy PN-E-05100-1 z 1998r. nawet wyłącznie w zakresie, co podkreślała skarżąca, obowiązku ich uwzględnienia przy badaniu zgodności projektu z przepisami techniczno-budowlanymi oraz zasadami wiedzy technicznej jako źródła wiedzy technicznej.
Sąd nie stwierdził jednocześnie, aby w toku przeprowadzonego postępowania doszło do naruszenia przepisów kodeksu postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ ma wynik sprawy. Rozpoznając sprawę, orzekające w sprawie organy dokonały prawidłowych i jednoznacznych ustaleń faktycznych, które znajdują potwierdzenia w zgromadzonym w sprawie materiale dowodowym. Ustalenia te były wystarczające do podjęcia rozstrzygnięcia w sprawie. Orzekające organy procedowały w zgodzie z przepisami postępowania administracyjnego oraz prawidłowo powołały i zastosowały przepisy u.p.z.p. Ponadto, uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi art. 107 § 3 k.p.a. i odpowiada wynikającej z art. 11 k.p.a. zasadzie przekonywania.
Sama ocena skarżącej, odmienna od oceny organu nadzoru w zakresie zaistnienia przesłanek nieważnościowych nie stanowi o nienależytym rozpatrzeniu sprawy. Nie można stwierdzić nieważności decyzji z tego tylko powodu, że interpretacja przepisu, czy ocena dowodu, której dokonuje organ w postępowaniu nadzorczym różni się od oceny tego samego dowodu poczynionej w postępowaniu zwykłym, jak też nie można stwierdzić nieważności decyzji z powodu rażącego naruszenia prawa w sytuacji, gdy istnieje wątpliwość co do naruszenia prawa, wyrażająca się odmiennymi poglądami strony i organu.
Sąd podkreśla, że wynikające z art. 55 w zw. z art. 64 u.p.z.p. związanie organu architektoniczno budowlanego, oprócz obowiązku sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z ustaleniami decyzji o warunkach oznacza przede wszystkim zakaz postępowania wbrew wymogom z decyzji tej wynikającym. Organ wydający pozwolenie na budowę czerpie dane o inwestycji z decyzji o warunkach zabudowy. Nie może zatem ich zmieniać ani ich kontrolować (wyrok NSA z 3.04.2019 r., II OSK 1254/17, LEX nr 2647379). Wydanie decyzji o warunkach zabudowy jest natomiast możliwe jedynie w przypadku łącznego spełnienia przesłanek wymienionych w art. 61 ust. 1 pkt 1-5 u.p.z.p., a więc m.in. jeżeli decyzja jest zgodna z przepisami odrębnymi (pkt 5 art. 61 ust. 1 u.p.z.p.), a więc wszystkimi przepisami obowiązującymi w systemie prawnym, z wyłączeniem przepisów, które normują etap realizacji inwestycji w postaci robót budowlanych, uprzednio już skontrolowanych w zakresie zgodności z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skoro decyzja o warunkach zabudowy stanowi potwierdzenie zgodności zamierzenia inwestycyjnego z ww. przepisami prawa, to jej ustalenia nie mogą być przedmiotem kontroli organu architektoniczno budowlanego w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.
Z podanych przyczyn Sąd - na podstawie art. 151 p.p.s.a. – skargę oddalił.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI