VII SA/Wa 1912/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2012-01-31
NSAbudowlaneWysokawsa
ochrona przeciwpożarowadroga pożarowabudynek mieszkalnyspółdzielnia mieszkaniowanadzór budowlanystraż pożarnaprzepisy technicznebezpieczeństwo pożarowe

WSA w Warszawie oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej na decyzję nakazującą wykonanie drogi pożarowej, uznając obowiązek dostosowania istniejących budynków do aktualnych przepisów przeciwpożarowych.

Spółdzielnia Mieszkaniowa zaskarżyła decyzję nakazującą wykonanie drogi pożarowej do budynku mieszkalnego, argumentując, że przepisy dotyczące dróg pożarowych nie powinny być stosowane do starszych budynków i że nałożone obowiązki przekraczają jej możliwości finansowe. Sąd oddalił skargę, podkreślając, że przepisy przeciwpożarowe, w tym dotyczące dróg pożarowych, mają zastosowanie również do budynków istniejących, jeśli zagrażają życiu ludzi, a kwestie finansowe nie wpływają na ocenę legalności decyzji.

Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej, która utrzymała w mocy decyzję Komendanta Miejskiego nakazującą wykonanie drogi pożarowej o utwardzonej nawierzchni do budynku mieszkalnego wielorodzinnego. Skarżąca podnosiła, że przepisy rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009 r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych nie powinny być stosowane do budynków wybudowanych przed datą wejścia w życie tych przepisów, a nałożone obowiązki są zbyt kosztowne. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji są zgodne z prawem. Sąd podkreślił, że przepisy dotyczące ochrony przeciwpożarowej, w tym wymogi dotyczące dróg pożarowych, mają zastosowanie również do budynków istniejących, jeśli zagrażają życiu ludzi. Powołując się na orzecznictwo Naczelnego Sądu Administracyjnego, sąd stwierdził, że przepisy te mają retrospektywny charakter i mają na celu doprowadzenie starych budynków do nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej. Sąd wskazał, że protokół kontroli jednoznacznie wykazał brak odpowiedniej drogi pożarowej, a obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa użytkownikom budynku jest pierwszorzędny. Kwestie finansowe Spółdzielni nie mają wpływu na ocenę legalności decyzji.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, przepisy te mają zastosowanie również do budynków istniejących, jeśli zagrażają życiu ludzi, a ich celem jest doprowadzenie starych budynków do nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo NSA wskazujące, że zakres stosowania przepisów o ochronie przeciwpożarowej nie jest ograniczony do budynków nowych, a przepisy te stosuje się do budynków użytkowanych, jeżeli zagrażają życiu ludzi.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (9)

Główne

u.p.s.p. art. 26 § 1 pkt 1

Ustawa o Państwowej Straży Pożarnej

Przepis ten nakłada obowiązek zapewnienia odpowiedniej ochrony przeciwpożarowej na właściciela obiektu i ma zastosowanie do budynków istniejących, jeśli zagrażają życiu.

rozp. MSWiA art. 12

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych

Przepisy § 12 i 13 określają wymogi dotyczące dróg pożarowych, które mają zastosowanie również do budynków istniejących.

Pomocnicze

rozp. MSWiA art. 13 § 4

Rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych

W szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych, uzgodnionych z Komendantem Wojewódzkim PSP.

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.

p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2

Ustawa Prawo o ustroju sądów administracyjnych

Określa zakres kontroli sprawowanej przez sądy administracyjne.

u.o.p.p. art. 1 § pkt 1

Ustawa o ochronie przeciwpożarowej

Definicja ochrony przeciwpożarowej.

u.o.p.p. art. 4 § 1 pkt 5

Ustawa o ochronie przeciwpożarowej

Obowiązek ochrony przeciwpożarowej spoczywa na właścicielu budynku.

rozp. MI art. 207 § 2

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie

Przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi.

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa orzekania przez WSA o oddaleniu skargi.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przepisy dotyczące dróg pożarowych mają zastosowanie do budynków istniejących, jeśli zagrażają życiu. Obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa przeciwpożarowego jest nadrzędny wobec sytuacji finansowej właściciela. Protokół kontroli wykazał brak odpowiedniej drogi pożarowej.

Odrzucone argumenty

Rozporządzenie dotyczące dróg pożarowych nie powinno być stosowane do budynków wybudowanych przed jego wejściem w życie. Nałożone obowiązki przekraczają możliwości finansowe spółdzielni.

Godne uwagi sformułowania

ochrona przeciwpożarowa polega na realizacji przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia i mienia przed pożarem przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi Retrospektywny charakter tych przepisów, powoduje, że mają one za zadanie doprowadzenie starych budynków do nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej, gwarantujących skuteczniejszą ochronę życia ludzkiego i mienia o znacznej wartości. pierwszorzędnym obowiązkiem skarżącej Spółdzielni powinno być zagwarantowanie ochrony zdrowia i życia - bezpieczeństwa użytkowników budynku

Skład orzekający

Ewa Machlejd

przewodniczący

Mirosława Kowalska

sprawozdawca

Paweł Groński

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Stosowanie przepisów przeciwpożarowych do budynków istniejących, obowiązek zapewnienia bezpieczeństwa ponad kwestie finansowe."

Ograniczenia: Dotyczy głównie budynków mieszkalnych wielorodzinnych i wymogów dróg pożarowych, ale zasada stosowania przepisów do budynków istniejących jest szersza.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu bezpieczeństwa w budynkach mieszkalnych i interpretacji przepisów prawa budowlanego oraz przeciwpożarowego w kontekście starszego budownictwa.

Czy starszy budynek musi spełniać nowe normy przeciwpożarowe? Sąd rozstrzyga.

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1912/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-01-31
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-08-24
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Ewa Machlejd /przewodniczący/
Mirosława Kowalska /sprawozdawca/
Paweł Groński
Symbol z opisem
6016 Ochrona przeciwpożarowa
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Skarżony organ
Komendant Państwowej Straży Pożarnej
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2009 nr 12 poz 68
art. 26
Ustawa z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej - tekst jednolity.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Machlejd, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), Sędzia WSA Paweł Groński, Protokolant ref. staż. Iwona Choińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 31 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi Spółdzielni Mieszkaniowej (...) w W. na decyzję (...) Komendanta Wojewódzkiego Państwowej Straży Pożarnej z dnia (...) maja 2011 r. nr (...) w przedmiocie nakazu wykonania nałożonych obowiązków. skargę oddala
Uzasadnienie
Uzasadnienia
Zaskarżoną decyzją z dnia ()... maja 2011r., znak (...), (...) Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej, na podstawie art. 27 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz. U. z 2009r., Nr 12, poz. 68, ze zm.) w związku z art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000r. Nr 98, poz. 1071, ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania wniesionego przez Spółdzielnię Mieszkaniową (...) z siedzibą w W. - utrzymał w mocy decyzję z dnia (...) kwietnia 2011r., znak: (...), Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej (...) wydaną w sprawie poprawy stanu ochrony przeciwpożarowej w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy al. (...) w W.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że przeprowadzone przez organ I instancji w dniu (...) marca 2011r. czynności kontrolno-rozpoznawcze w budynku mieszkalnym wielorodzinnym przy al. (...) w W. wykazały nieprawidłowości w zakresie zabezpieczenia przeciwpożarowego przedmiotowego budynku. Następnie, decyzją Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej (...) z dnia (...) kwietnia 2011r. zobowiązano właściciela budynku do zapewnienia do budynku drogi pożarowej o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającej dojazd o każdej porze roku pojazdów ochrony przeciwpożarowej. Dodatkowo organ I instancji pouczył stronę postępowania o treści § 13 ust. 4 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych (Dz. U. Nr 124, poz. 1030), wskazując, że w szczególnie uzasadnionych przypadkach dopuszcza się stosowanie rozwiązań zamiennych zapewniających niepogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej obiektu uzgodnionych z (...) Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej.
W wyniku rozpoznania odwołania, (...) Komendant Wojewódzki Państwowej Straży Pożarnej nie znalazł podstaw do uchylenia lub zmiany zaskarżonej decyzji. W jego ocenie, obowiązki wynikające z decyzji pierwszo-instancyjnej zostały prawidłowo nałożone w efekcie dokonanych czynności kontrolno-rozpoznawczych w dniu (...) marca 2011r. Organ podtrzymał stanowisko Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej, że ustalony w wyniku kontroli stan nie zapewnia wymaganego bezpieczeństwa pożarowego budynku.
Organ odwoławczy podkreślił, że wskazane w decyzji organu I instancji akty prawne mogły być stosowane do budynku, który został wybudowany zanim weszło w życie rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych. Należało zastosować zasadę bezpośredniego działania nowego prawa, wprowadzającego nowe, skuteczniejsze środki ochrony przeciwpożarowej budynku.
Na potwierdzenie trafności swojego stanowiska, organ II instancji powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 listopada 2008r., sygn. akt VII SA/Wa 1216/08.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa (...) z siedzibą w W. - wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości.
Skarżąca Spółdzielnia podniosła, że rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009r., które zostało powołane jako podstawa prawna nałożonego obowiązku, dotyczy budynków wzniesionych po tej dacie. Budynek spełnia i spełniał wymogi przeciwpożarowe zawarte w przepisach obowiązujących w dacie jego wykonania oraz dopuszczenia do użytkowania. Nałożone na Spółdzielnię kosztowne obowiązki, przekraczają możliwości finansowe jej członków.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji odpowiadają przepisom prawa.
Rzeczą Sądu, było poddanie kontroli zaskarżonej i poprzedzającej ja decyzji organu pierwszej instancji, pod względem zgodności z przepisami prawa (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.)
Zgodnie z art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. z 2009r. Nr 178, poz. 1380 ze zm.) - ochrona przeciwpożarowa polega na realizacji przedsięwzięć mających na celu ochronę życia, zdrowia i mienia przed pożarem, klęską żywiołową lub innym miejscowym zagrożeniem poprzez zapobieganie powstawaniu i rozprzestrzenianiu się pożaru, klęski żywiołowej lub innego miejscowego zagrożenia.
Co do zasady, ustawodawca nałożył na właściciela obiektu lub terenu obowiązek ochrony przeciwpożarowej (wyjątki zostały określone w ust. 1a - przejęcie odpowiedzialności za realizację obowiązku). Stosownie do treści art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie przeciwpożarowej, to na właścicielu budynku ciąży obowiązek zapewnienia odpowiedniej ochrony przeciwpożarowej.
Postępowanie w niniejszej sprawie dotyczyło zapewnienia do budynku, pozostającego w zasobach skarżącej Spółdzielni, drogi pożarowej o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającej dojazd o każdej porze roku pojazdów ochrony przeciwpożarowej. Postępowanie było prowadzone na podstawie ustawy o Państwowej Straży Pożarnej oraz rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 24 lipca 2009r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych.
W związku z przeprowadzoną kontrolą, która wykazała nieprawidłowości w zabezpieczeniu przeciwpożarowym budynku, organ nałożył na Spółdzielnię Mieszkaniową stosowne obowiązki w zakresie zapewnienia do budynku drogi pożarowej o utwardzonej nawierzchni.
Powyższe obowiązki mają charakter samoistny i wynikają wprost z przepisów prawa, a konkretnie z § 12 i 13 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji 24 lipca 2009r. w sprawie przeciwpożarowego zaopatrzenia w wodę oraz dróg pożarowych, a nie z uznania administracyjnego.
Rozporządzenie to, wbrew twierdzeniom skarżącej Spółdzielni, stosuje się do budynków (starych) użytkowanych, między innymi takich jak ten, którego dotyczy przedmiotowa sprawa. Powyższa teza wynika zarówno z art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy o Państwowej Straży Pożarnej i § 207 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny, w wyroku z dnia 17 kwietnia 2007r., sygn. akt I OSK 745/06 - "zakres stosowania art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 25 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej nie został w akcie normatywnym w żaden sposób ograniczony w odniesieniu do tzw. budynków starych, czyli powstałych w okresie przed wejściem w życie tego przepisu. Co więcej, w § 207 ust. 2 rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie zawarta została wyraźna wskazówka, iż przepisy dotyczące bezpieczeństwa pożarowego stosuje się również do użytkowanych budynków istniejących, jeżeli zagrażają one życiu ludzi".
W świetle powyższej argumentacji należy podkreślić - powołane w decyzjach przepisy mają zastosowanie nie tylko do nowo powstających budynków, ale również do budynków powstałych przed dniem wejścia tych przepisów w życie. W razie, gdy okaże się, że budynki istniejące nie spełniają aktualnie obowiązujących wymogów, konieczne jest nałożenie obowiązków mających na celu dostosowanie istniejącej sytuacji do wymogów określonych w prawie.
Retrospektywny charakter tych przepisów, powoduje, że mają one za zadanie doprowadzenie starych budynków do nowych wymogów ochrony przeciwpożarowej, gwarantujących skuteczniejszą ochronę życia ludzkiego i mienia o znacznej wartości.
Z akt sprawy jednoznacznie wynika, że przedmiotowy budynek przy al. (...) w W. nie spełnia wymagań ww. przepisów w zakresie odpowiedniej drogi pożarowej.
Z protokołu ustaleń z czynności kontrolno-rozpoznawczych w zakresie ochrony przeciwpożarowej z dnia (...) marca 2011r., sporządzonego przez Komendanta Miejskiego Państwowej Straży Pożarnej (...), wynika, że dojazd do dłuższego boku budynku od strony al. (...) niemożliwy ze względu na występowanie pomiędzy ulicą a budynkiem chodnika, trawnika, drzew o wysokości powyżej 3 m. Do krótszych boków budynku także brak możliwości dojazdu (od strony południowej sytuacja analogiczna jak od al. (...), od północnej do ok. połowy boku budynku prowadzi mały utwardzony występ nad nierównością terenu (przylega bezpośrednio do budynku)). Dojazd do budynku możliwy do dłuższego boku budynku od strony przeciwnej do al. (...). Dostęp do elewacji zapewniony wewnętrzną drogą osiedlową od ul. (...) (przyjmującą w tym miejscu kształt placyku przed budynkiem), jedynie na około połowie długości ww. boku budynku (mniej więcej od północnego krańca budynku do wyjścia z klatki schodowej, znajdującego się w połowie długości ww. boku). Do pozostałej części elewacji dojazd niemożliwy ze względu na małą szerokość przejazdu (w tym miejscu znajduje się już chodnik dla pieszych).
Zdaniem Sądu, z ww. ustaleń wynika, że budynek mieszkalny wielorodzinny przy al. (...) w W. nie posiada odpowiedniej drogi pożarowej o utwardzonej nawierzchni. Do tego budynku, zawierającego strefę pożarową zakwalifikowaną do kategorii zagrożenia ludzi ZL IV, należy zatem doprowadzić drogę pożarową o utwardzonej nawierzchni, umożliwiającą dojazd o każdej porze roku pojazdów jednostek ochrony przeciwpożarowej.
W ocenie Sądu, wobec stwierdzenia naruszenia przepisów przeciwpożarowych, stosownie do treści art. 26 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991r. o Państwowej Straży Pożarnej (tekst jedn. Dz. U. 2009r., Nr 12, poz. 68, ze zm.), Komendant Miejski Państwowej Straży Pożarnej (...), uprawniony był w drodze decyzji administracyjnej (decyzja z dnia (...) kwietnia 2011r. znak: (...)) do nakazania usunięcia stwierdzonych uchybień w ustalonym terminie.
Sąd stwierdza ponadto, że w okolicznościach niniejszej sprawy pierwszorzędnym obowiązkiem skarżącej Spółdzielni powinno być zagwarantowanie ochrony zdrowia i życia - bezpieczeństwa użytkowników budynku pozostającego w zasobach Spółdzielni. Sytuacja finansowa Spółdzielni, wysokość nakładów, koniecznych do wykonania obowiązku dostosowania przedmiotowego budynku do wymogów obowiązującego prawa, pozostają bez wpływu na ocenę zaskarżonej decyzji.
Spółdzielnia, powyższe obowiązki powinna bezwzględnie i pilnie wykonać rozważając ewentualnie, jak to wskazały organy obu instancji, możliwe rozwiązania zamienne, zapewniające nie pogorszenie warunków ochrony przeciwpożarowej budynku, a uzgodnione z (...) Komendantem Wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej.
Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI