VII SA/Wa 1902/22

VII SA/Wa 1902/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-12-20
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-09-14
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Anna Milicka-Stojek
Bogusław Cieśla /przewodniczący/
Włodzimierz Kowalczyk /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla, , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk (spr.), Asesor WSA Anna Milicka Stojek, Protokolant spec. Joanna Piątek-Macugowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 grudnia 2022 r. sprawy ze skargi T G na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 14 lipca 2022 r. znak DOZ-OAiK.650.1346.2021.AJ w przedmiocie pozwolenia na rozbiórkę oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia 14 lipca 2022 r. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego po rozpatrzeniu odwołania państwa A. G. i T. G. od decyzji [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] września 2021 r., Nr [...] odmawiającej wydania pozwolenia na rozbiórkę budynku dawnego domu wypoczynkowego [...], położonego na działce nr ewid. [...] przy ul. K. w S., na terenie historycznego układu urbanistycznego miasta, wpisanego do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w [...]. z dnia [...] lutego 1980 r., pod numerem [...] - działając na podstawie art. 7 pkt 1, art. 36 ust. 1 pkt 1, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn. Dz. U. 2022 poz. 840) oraz art. 17 pkt 2, art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. 2021 poz. 735 ze zm.) – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że pismem z dnia 15 czerwca 2021 r. państwo A. G. i T. G. zwrócili się do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z wnioskiem o wydanie pozwolenia na rozbiórkę czterech budynków położonych na działce nr ewid. [...] przy ul. [...] w S., tj. budynku dawnego domu wypoczynkowego [...], dawnego budynku mieszkalnego, budynku niemieszkalnego (gospodarczego) oraz zasieków magazynowych (dawnej wiaty). Do wniosku dołączono projekt budowlany rozbiórki aut. mgr. inż. arch. J. M. z kwietnia 2021 r. oraz "Ekspertyzę techniczną dotyczącą stanu technicznego budynku zakwaterowania turystycznego, tj. dawnego domu wypoczynkowego [...], oraz 3 pozostałych obiektów budowlanych, zlokalizowanych przy ul. [...] w S. na dz. [...], opracowaną przez mgr. inż. arch. J. M., mgr. inż. J. S. i mgr inż. arch. Z. B. w kwietniu 2021 r.
Decyzją z dnia [...] września 2021 r., Nr [...], organ pierwszej instancji odmówił wydania pozwolenia na rozbiórkę dawnego domu wypoczynkowego [...] i jednocześnie pozwolił na rozbiórkę pozostałych trzech obiektów, położonych na działce nr ewid. [...] przy ul. K. w S.. Organ pierwszej instancji wskazał w uzasadnieniu m.in., że przedmiotowy budynek dawnego domu wypoczynkowego wybudowany został na początku XX w. w typie willowym i ze względu na swoją formę architektoniczną, konstrukcję oraz lokalizację (wolnostojący obiekt usytuowany w luźnej zabudowie wzdłuż drogi) odzwierciedla on specyficzny charakter zabytkowego układu przestrzennego miasta. Organ pierwszej instancji przeanalizował załączoną do wniosku dokumentację techniczną, zwracając uwagę, że budynek ten zachował zewnętrzne ściany z detalem architektonicznym oraz historyczną formę dachu, a stwierdzone uszkodzenia stropów czy też ubytki w konstrukcji dachu i pokryciu można w dalszym ciągu wyremontować. Jak wynika z ww. dokumentacji, budynek nie jest zagrożony katastrofą budowlaną, co więcej autorzy odstąpili od wykonania obliczeń statycznych. Zawarcie w dokumentacji określenia "zalecenie", mającego charakter uznaniowy, rozbiórki stanowi natomiast dla organu jasne wskazanie, że w istocie brak jest bezwzględnej konieczności dokonania całkowitej rozbiórki budynku. W ocenie organu pierwszej instancji, rozbiórka dawnego domu wypoczynkowego [...] jest niedopuszczalna, ponieważ naruszyłaby ona materię zabytkową chronionego układu urbanistycznego miasta, której budynek ten jest oryginalnym elementem.
W odniesieniu do pozostałych budynków, wymienionych we wniosku o wydanie pozwolenia, organ ochrony zabytków stwierdził, iż pozbawione są one wartości historycznych, artystycznych lub naukowych, które uzasadniałyby ich zachowanie w chronionym układzie przestrzennym, w związku z czym może on dopuścić ich rozbiórkę.
Państwo A. G. i T. G. złożyli w ustawowym terminie odwołanie od powyższej decyzji, w części dotyczącej odmowy wydania pozwolenia na rozbiórkę dawnego domu wypoczynkowego. W odwołaniu stwierdzono, że budynek przeznaczony do rozbiórki nie jest indywidualnie wpisany do rejestru zabytków i w ocenie Stron nie ma on żadnej historycznej konotacji z zabytkowym założeniem urbanistycznym S..
Organ odwoławczy wskazał, że materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji stanowi przepis art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru, w tym prac polegających na usunięciu drzewa lub krzewu z nieruchomości lub jej części będącej wpisanym do rejestru parkiem, ogrodem lub inną formą zaprojektowanej zieleni, wymaga uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Właściwość rzeczowa organu konserwatorskiego w rozpatrywanej sprawie wynika z faktu, iż nieruchomość nr ewid. [...] Przy ul. K. w S. zlokalizowana jest na obszarze historycznego układu urbanistycznego miasta, wpisanego do rejestru zabytków decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w J. z dnia [...] lutego 1980 r., pod numerem [...] (ob. [...]). W treści tego orzeczenia wskazano, że miasto to powstało w związku z rozwojem hutnictwa szkła. Jego rozwój i przekształcenie w miejscowość o charakterze turystycznym nastąpiło w 2 połowie XIX w. Na terenie układu występuje "zabudowa mieszkalna usytuowana luźno wzdłuż głównej drogi, w typie willowym z przełomu XIX/XX w., drewniana, łączona z kamieniem". W północnej części miejscowości wykształcone jest centrum miejskie.
Wobec argumentów podniesionych w odwołaniu przez państwa A. G. i, T. G. na temat rzekomej lokalizacji przedmiotowej nieruchomości "poza jakimkolwiek założeniem urbanistycznym S.", organ drugiej instancji przywołał treść własnego postanowienia z dnia 24 lutego 2010 r., znak: DOZ-OAiK- 6700/791/08-OIL/254/08/09], wydanego w odrębnym postępowaniu administracyjnym, w którym wyjaśniono, iż przepis art. 5 pkt 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury (Dz. U. 1999 Nr 98 poz. 1150 ze zm.), obowiązującej w momencie wydania ww. decyzji z dnia 26 lutego 1980 r. o wpisie do rejestru zabytków, stanowił, że pod względem rzeczowym przedmiotem ochrony mogły być w szczególności: dzieła budownictwa, urbanistyki i architektury, niezależnie od ich stanu zachowania, jak np. historyczne założenia urbanistyczne miast i osiedli. Użyte w sentencji ww. decyzji o wpisie do rejestru zabytków pojęcie "miasto" oznacza nie tylko jednostkę podziału administracyjnego państwa, ale, w szerszym znaczeniu, również obszar intensywnie i planowo zabudowany, podlegający odrębnej administracji, będący skupiskiem ludności wykonującej głównie zawody nierolnicze w konkretnych granicach administracyjnych. Wobec powyższego uznano, że przepisy ustawy z 1962 r. dopuszczały wpisanie do rejestru zabytków terenu S. - miasta, jako obszaru posiadającego w całości wartości historyczne, naukowe lub artystyczne.
Jak wynika natomiast z uchwały Nr XXXVI/403/2l Rady Miejskiej w S. z dnia 25 lutego 2021 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów w obszarze ulic J., K(1)., M., M(1). i K.(2) w S. - w obrębie których zlokalizowana jest działka nr ewid. [...] przy ul. K. - cały obszar objęty planem położony jest w granicach wpisanego do rejestru zabytków historycznego układu urbanistycznego S. (§ 7 pkt 10 ww. aktu).
Wskazano, iż przedmiot ochrony konserwatorskiej, określony w ww. decyzji o wpisie do rejestru zabytków, rozpatrywać można w oparciu o aktualną definicję legalną historycznego układu urbanistycznego, zawartą w art. 3 pkt 12 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którą jest nim przestrzenne założenie miejskie, zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym ulic lub sieci dróg.
Przywołano wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 czerwca 2013 r., sygn. akt II OSK 427/12, w którym pouczono, że "wpisanie do rejestru zabytków układu urbanistycznego jest wpisem obszarowym, a nie indywidualnym, co nie oznacza, że obiekty znajdujące się na takim obszarze nie podlegają ochronie zabytków. Wprost przeciwnie, wpis obszarowy oznacza, że ochronie prawnej podlegają wszystkie znajdujące się na tym obszarze obiekty. Inny natomiast jest tylko zakres ochrony takich obiektów niż obiektów wpisanych indywidulnie do rejestru zabytków. W przypadku wpisu obszarowego, ochronie podlegają zewnętrzne cechy obiektów (tworzące substancję zabytkową")".
W świetle regulacji art. 4 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przyjąć należy, że celem wszystkich działań i rozstrzygnięć, podejmowanych przez organy konserwatorskie, powinno być zapewnienie odpowiednich warunków prawnych, organizacyjnych i finansowych umożliwiających zachowanie zabytków we właściwym stanie oraz ich odpowiednie zagospodarowanie i utrzymanie, a także zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków, udaremnienie ich niszczenia i niewłaściwego korzystania z nich. W związku z powyższym, obowiązkiem organów ochrony zabytków w niniejszej sprawie jest rozstrzygnięcie, czy planowane prace są dopuszczalne ze stanowiska konserwatorskiego, tzn. czy nie naruszają wartości zabytkowych chronionego obszaru.
Po przeanalizowaniu zgromadzonego materiału dowodowego Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego stwierdził, że omawiany budynek dawnego domu wypoczynkowego [...] przy ul. K. w S. jest obiektem dokumentującym fazę rozwoju przestrzeni miejskiej na przełomie XIX i XX w., o której mowa w decyzji o wpisie do rejestru zabytków. Pomimo wtórnych dobudówek (o charakterze odwracalnym), obiekt ten zasadniczo zachował się w oryginalnej formie architektonicznej z czasu jego powstania na początku XX w. i stanowi świadectwo historycznej formy zagospodarowania południowo-wschodniej części ośrodka miejskiego oraz jego willowo- pensjonatowego charakteru. Zwrócono uwagę, że ta faza kształtowania się układu przestrzennego miasta, tj. przekształcenie w miejscowość o charakterze turystycznym, została wprost wzmiankowana w decyzji o wpisie do rejestru zabytków, co oznacza, że wszelkie elementy dokumentujące tę fazę podlegają ochronie konserwatorskiej jako obiekty współtworzące wartość zabytkową układu. Przedmiotowy obiekt stanowi integralny oraz istotny element autentycznej substancji zabytkowej układu urbanistycznego miasta, co przesądza o konieczności jego zachowania. Umożliwienie rozbiórki dawnego domu wypoczynkowego [...] doprowadziłoby do zatarcia wartości zabytkowych tej części miasta, przede wszystkim ze względu na zniszczenie obiektu odzwierciedlającego jej wartości historyczne. Nie budzi bowiem wątpliwości organów ochrony zabytków, że istnienie omawianego obiektu wywiera istotny wpływ na zachowane wartości chronionego układu przestrzennego.
Podkreślono, że podstawową przesłanką uzasadniającą zachowanie ww. budynku jest jego autentyzm, ponieważ zachował on historyczne cechy formalne, świadczące o willowo-pensjonatowym charakterze omawianej części miasta na początku XX w., jak również o pierwotnym wyglądzie układu przestrzennego S., który zadecydował o objęciu go ochroną prawną. W obrębie obszaru wpisanego do rejestru zabytków ochronie powinny co do zasady podlegać wszystkie obiekty istotne dla rozpoznania różnych etapów rozwoju miasta. Ochronę sprawuje się bowiem właśnie po to, by dzięki zachowanym reliktom historycznego zagospodarowania, chroniony układ urbanistyczny pozostał czytelny i zrozumiały dla obecnych i przyszłych pokoleń. Dlatego tak istotne jest, by chronić wszelkie ślady zagospodarowania, w ich oryginalnych formach, gdyż tylko zachowanie oryginalnej formy obiektów w przestrzeni pozwala wypełnić podstawowe kryterium "wpisu urbanistycznego", jakim jest zachowanie krajobrazu historycznego miasta i zachowanie waloru integralności kompozycji przestrzeni.
W związku z powyższym, organ drugiej instancji podzielił stanowisko Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków, iż - z perspektywy konserwatorskiej - istnieje konieczność zachowania omawianego budynku, świadczącego o historii S..
Po przeprowadzeniu analizy załączonej do wniosku ekspertyzy technicznej Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego ocenił, iż w przedmiotowej sprawie nie zostało skutecznie udowodnione, by przedmiotowy obiekt znajdował się w stanie katastrofy budowlanej bądź w stanie bezpośrednio ją poprzedzającym. Autorzy ekspertyzy wskazali, że budynek jest w złym stanie ze względu na utrzymujące się zawilgocenie i jego negatywne skutki. Połacie dachowe zawierają ubytki, przez które przedostają się do wnętrza wody opadowe. Spowodowało to uszkodzenie poszczególnych elementów konstrukcji budynku, w tym m.in. miejscowe zarwanie stropów, próchnienie elementów drewnianych, zagrzybienie, zmurszenie cegieł i zapraw w spoinach. Rynny, obróbki blacharskie i rury spustowe są wybrakowane. Autorzy stwierdzili występowanie w obrębie ścian pęknięć o charakterze konstrukcyjnym, jednak załączone fotografie nie potwierdzają takiego stanu rzeczy. Wykonane zdjęcia elewacji potwierdzają ustalenia o zawilgoceniu konstrukcji, pogorszeniu stanu zachowania ceglanego lica oraz częściowym wypłukaniu zaprawy w spoinach. Autorzy wykonali pomiar wilgotności murów fundamentowych budynku, w wyniku czego ustalono, że są one znacznie zawilgocone. Wynika to m.in. z braku odpowiedniej izolacji pionowej i poziomej. W konsekwencji wilgoć podciąga kapilarnie w wyższe partie murów.
Podniesiono, iż wnioski zawarte w przedstawionej przez Inwestorów ekspertyzie technicznej nie zostały poparte obliczeniami dotyczącymi statyki budynku. Nie oparto ich także na badaniach architektonicznych ani laboratoryjnych. Opracowanie to nie zawiera wyników badań i obliczeń, których przeprowadzenie pozwoliłoby na ustalenie faktycznego stanu konstrukcji budynku, stopnia zniszczenia poszczególnych materiałów budowlanych, stopnia nośności elementów konstrukcyjnych, czy też poziomu ogólnej stabilności istniejącej struktury budowlanej.
W związku z powyższym - w ocenie organu odwoławczego - opracowanie to nie może stanowić samodzielnej podstawy do sformułowania wniosku na temat zasadności rozbiórki przedmiotowego budynku. Należy zwrócić uwagę, że jako jedyny argument mający przemawiać przeciwko remontowi przedmiotowego budynku wskazano brak uzasadnienia "z punktu widzenia ekonomicznego". W świetle ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami argument tego rodzaju nie może jednak przesądzać o odstąpieniu od ochrony zabytku wpisanego do rejestru. Przede wszystkim zaś ww. opracowanie techniczne nie podejmuje zagadnienia, jakim jest zakres, sposób oraz techniczne warunki przeprowadzenia remontu, w celu poprawy stanu technicznego budynku dawnego domu wypoczynkowego [...] przy ul. K. w S.. Nie można zatem uznać, że zostało udowodnione, że jego remont byłby niemożliwy.
Na podstawie przeprowadzonej analizy całokształtu materiału dowodowego - w tym protokołu z oględzin, przeprowadzonych przez [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dnia 29 lipca 2021 r. - organ odwoławczy uznał, że podlegająca ochronie w ramach historycznego układu przestrzennego miasta zewnętrzna bryła i forma architektoniczna budynku zachowana jest w stanie dostatecznym, a istniejące uszkodzenia konstrukcji dachu, stropów oraz ceglanego lica ścian i tynków są możliwe do odwrócenia i naprawy. Jak wyjaśniono powyższej, w przypadku budynku dawnego domu wypoczynkowego [...], dokumentującego fazę kształtowania się układu przestrzennego S. na przełomie XIX i XX w., zachodzi merytoryczna zasadność zachowania go w zasobie dziedzictwa architektonicznego miasta. Aktualny zły stan techniczny obiektu nie doprowadził do zatarcia jego cech architektonicznych, które składają się na wartość historyczną zabytkowego układu urbanistycznego.
W świetle zgromadzonych akt sprawy Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego nie może więc przychylić się do wyrażonego w odwołaniu stanowiska Skarżących, jakoby budynek dawnego domu wypoczynkowego przy ul. K. w S. wymagał rozbiórki, ponieważ w sprawie nie zostało przesądzone, że nie nadaje się on do remontu, natomiast zostało udowodnione, że jego zły stan zachowania nie wiąże się z utratą jego charakterystycznych cech, współtworzących wartości zabytkowe historycznego układu urbanistycznego, wpisanego do rejestru zabytków. Organ ochrony zabytków jest świadom, że kwestie natury ekonomicznej, związane z utrzymaniem oraz możliwością użytkowania przedmiotowego zabytku, z punktu widzenia jego właścicieli są niezmiernie istotne, jednakże nie mogą być decydujące w toku postępowania w sprawie wydania pozwolenia na rozbiórkę.
Organ drugiej instancji stoi na stanowisku, iż w interesie społecznym leży ochrona obszarów o wartościach zabytkowych oraz niedopuszczenie do zniszczenia ich pierwotnej substancji materialnej. W przedmiotowej sprawie jest to sprzeczne z interesem Inwestorów. Niemniej jednak [...] Wojewódzki Konserwator Zabytków słusznie przedłożył w tym przypadku interes społeczny nad interes Stron, ponieważ - jak wykazano w zaskarżonej decyzji - realizacja planowanej inwestycji doprowadziłaby do likwidacji obiektu, będącego istotnym elementem struktury przestrzennej S. z początku XX w.
Tym samym, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymano w mocy zaskarżoną decyzję, jako słuszną i zgodną z prawem.
Skargę na tę decyzję złożył T. G..
Zaskarżonej decyzji zarzucił:
1) Naruszenie art. 7, 77 § 1 i 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 735 z późn. zm.)( dalej: k.p.a.) polegające na przeprowadzeniu niepełnego i wybiórczego postępowania dowodowego, bowiem Organ:
a. Nie wykazał, że obiekt dawnego domu wypoczynkowego [...] (dalej: obiekt, [...]) faktycznie wraz z innymi zabytkowymi budynkami stanowi część historycznego układu urbanistycznego miasta S.;
b. nie wykazał, z czego wynika, że obiekt jest rozmieszczony w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych,
c. nie wykazał, że luźna zabudowa willowa faktycznie istniała na ul. K. w S., co uzasadniałoby odmowę wydania pozwolenia na rozbiórkę;
d. nie dokonał jakiejkolwiek analizy zagospodarowania obszaru, na którym zlokalizowana jest [...], tymczasem w sąsiedztwie [...] nie występuje zabytkowa zabudowa willowa, której usytuowanie uzasadniałoby uznanie, że obiekt ten stanowi istotny element historycznego układu urbanistycznego miasta S..
2) Naruszenie art. 8 § 1 i 11 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji, która:
a. Nie określa jaki jest zakres obszaru historycznego układu urbanistycznego, w szczególności nie odnosi lokalizacji obiektu [...] do obszaru ustalonego w decyzji o wpisie do rejestru zabytków, co powoduje, że wydana decyzja nie realizuje zasady pogłębiania zaufania obywateli oraz przekonywania;
b. Nie przedstawia merytorycznej argumentacji uzasadniającej stanowisko organu II instancji, posługuje się ogólnikami, które nie przedstawiają jakichkolwiek konkretnych informacji na temat obiektu, jego zabytkowych cech i wartości dla historycznego układu urbanistycznego co powoduje, że wydana decyzja jaskrawo narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli oraz przekonywania, bowiem nie daje jakichkolwiek podstaw do możliwości sformułowania oceny ojej słuszności;
3) Naruszenie art. 7, 8, 15, 77 § 1, 80 i 84 § 1 i 138 § 2 k.p.a. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 84o)(dalej: u.o.z.) polegające na nienależytym rozpoznaniu sprawy i ustaleniu stanu faktycznego i nierozstrzygnięciu merytorycznym sprawy bądź uchyleniu decyzji organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania wobec:
a. Zakwestionowania treści opinii technicznej przedłożonej przez Skarżącego i nie podjęcie jakichkolwiek czynności celem uzupełnienia postępowania dowodowego w tym zakresie;
b. Braku wykazania przez Organ i przeprowadzenia w tym zakresie postępowania dowodowego, że istnieje techniczna możliwość zachowania obiektu zabytkowego w stanie pozwalającym na utrzymanie jego wartości zabytkowych i przerzucenie ciężaru dowodu w tym zakresie na Skarżącego;
i w konsekwencji przeprowadzenie postępowania w sposób sprzeczny z zasadą dwuinstancyjności oraz zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej.
4) Naruszenie art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z. w zw. z § 7 pkt 4-11 Uchwały Nr XXXVI/403/2i Rady Miejskiej w S. z dnia 25 lutego 2021 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów w obszarze ulic J., K., M(1), M(2) i K. w S. polegające na błędnym zastosowaniu, bowiem z uwagi na fakt, że obiekt nie stanowi wraz z innymi zabytkowymi obiektami części historycznego układu urbanistycznego miasta S., a nadto jest w stanie technicznego zużycia, które nie pozwala na jakiekolwiek użycie istniejących materiałów, lecz wymaga odtworzenia obiektu, co wyklucza jego autentyczność brak jest podstaw, aby obejmować obiekt ochroną wynikającą z wpisu do rejestru zabytków historycznego układu urbanistycznego tym samym zgoda na jego rozbiórkę powinna była zostać udzielona.
Ponadto na podst. art. 106 § 3 p.p.s.a. wnosoł o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z:
a. Wydruku fotografii z portalu google maps przedstawiający dom jednorodzinny z balii;
b. Wydruk z geoportalu ukazującego nowo wybudowany obiekt naprzeciwko [...] oraz umiejscowienie domu jednorodzinnego z balii względem [...].
Z uwagi na wyżej podniesione zarzuty:
1. na podst. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c i § 3 p.p.s.a. wnosił o uchylenie zaskarżonej Kultury i Dziedzictwa Narodowego i poprzedzającej ją decyzji [...] Konserwatora Zabytków;
2. na podst. art. 200 p.p.s.a, wnosił o zasądzenie od organu na rzecz Skarżącego postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw wg norm prawem w tym kosztów zastępstwa przez adwokata.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, dalej "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
W ocenie Sądu skarga nie zasługiwała na uwzględnienie.
Podstawa prawna kontrolowanego rozstrzygnięcia był art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, zgodnie z którym prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru wymaga pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków.
Podkreślić należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, który należy podzielić w niniejszej sprawie, że decyzje wydawane na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 ww. ustawy są podejmowane w ramach tzw. uznania administracyjnego. Przepisy prawa nie określają w jakich przypadkach konieczne jest wydawanie pozwolenia, a w jakich odmawia się jego udzielenia, pozostawiając tę kwestię ocenie organu ochrony zabytków. Ocena ta powinna każdorazowo opierać się na ustaleniu, jaki wpływ konkretna inwestycja będzie miała na chronione wartości danego obszaru zabytkowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 grudnia 2012 r., II OSK 1441/11, Lex nr 1232718). Decyzja wydawana w oparciu o uznanie administracyjne podlega ocenie sądu administracyjnego jedynie od strony formalno-prawnej, tj. czy decyzja została wydana z zachowaniem reguł postępowania administracyjnego. Kontroli sądu administracyjnego poddana jest spójność argumentacji przytoczonej w rozstrzygnięciu indywidualnym opartym na uznaniu administracyjnym. Dlatego też to właściwe organy konserwatorskie, jako wyspecjalizowane służby, są władne do dokonania oceny merytorycznej w zakresie wniosku, który dotyczył udzielenia pozwolenia na wykonanie robót budowlanych.
Zgodnie z art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy o ochronie zabytków podlegają, bez względu na stan zachowania zabytki nieruchome będące, w szczególności układami urbanistycznymi, ruralistycznymi i zespołami budowlanymi. Kluczową przesłanką dla oceny legalności działania organów konserwatorskich pozostaje definicja legalna historycznego układu urbanistycznego lub ruralistycznego zawarta w art. 3 pkt 12 ww. ustawy. Przedmiotem ochrony jest w tym przypadku przestrzenne założenie miejskie zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym sieci ulic lub sieci dróg. Wpisanie do rejestru zabytków układu urbanistycznego ma na celu zachowanie najcenniejszych elementów historycznego rozplanowania oraz kompozycji przestrzennej zespołu miejskiego. Oznacza to między innymi zachowanie w niezmienionym kształcie rozplanowania placów i ulic, ich przebiegu, szerokości i przekroju, a także zachowanie gabarytów zabudowy i zasadniczych proporcji wysokościowych kształtujących tenże zespół. Wpisanie do rejestru zabytków układu urbanistycznego jest wpisem obszarowym, a nie indywidualnym, co nie oznacza jednakże, że obiekty znajdujące się na takim obszarze nie podlegają ochronie przewidzianej dla zabytków. Zgodnie ze stanowiskiem przyjmowanym jednolicie w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, które Sąd w pełni aprobuje, wpis obszarowy oznacza, że ochronie prawnej podlegają wszystkie znajdujące się na tym obszarze obiekty, inny natomiast jest tylko zakres ochrony takich obiektów niż obiektów wpisanych indywidualnie do rejestru zabytków (por. wyrok NSA z 3 lipca 2018 r. sygn. ; wyrok NSA z 7 marca 2018 r. sygn. II OSK 1187/16). Wpisaniu podlega obszar ze względu na swoje zabytkowe cechy. W takim przypadku ustawodawca koncentruje się na ochronie przede wszystkim przestrzennego rozlokowania budynków, innych obiektów i pozostałych elementów architektonicznych. W przypadku wpisu obszarowego, jakim jest wpis do rejestru zabytków historycznego układu urbanistycznego, za kluczową wartość należy uznać spójną ich całość składającą się na zabytkowy ład przestrzenny. Indywidualnym przedmiotem dokonywanych przez organ rozważań każdorazowo powinno pozostawać ustalenie, na ile te zewnętrzne elementy poszczególnych obiektów i ich cechy tworzą łącznie substancję zabytkową i mają wpływ na zachowanie zabytkowych wartości całego historycznego układu. Kluczowe znaczenie w tym zakresie, zdaniem Sądu, przypisane być powinno treści decyzji wpisowej i argumentom, które stały za uznaniem za zabytek określonego historycznego układu urbanistycznego ze względu na charakteryzujące go swoiste cechy.
Odnosząc te ogólne uwagi do realiów przedmiotowej sprawy uznać należy, że stanowisko organów ochrony zabytków w zakresie braku zgody na rozbiórkę budynku dawnego domu wypoczynkowego [...], położonego na działce nr ewid. [...] przy ul. K. w S., na terenie historycznego układu urbanistycznego miasta jest uzasadnione.
Odnosząc się do pierwszego zagadnienia szeroko omawianego w skardze a dotyczącego braku objęcia działki nr ewid. [...] przy ul. K. w S. jakąkolwiek ochroną konserwatorską należy wskazać na kilka okoliczności.
Po pierwsze nie może być kwestionowana decyzja Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w J. z dnia [...] lutego 1980 r., o wpisie pod numerem [...] – miasta do rejestru zabytków.
Kwestia określenia granic obszaru objętego ochrona konserwatorską, stanowiąca i w tej sprawie jedno z zagadnień podnoszonych przez stronę skarżącą była już przedmiotem rozważań w innych postępowaniach. I tak ostateczną decyzją z 21 kwietnia 2008 r. Minister Kultury i Dziedzictwa narodowego odmówił stwierdzenia ww. decyzji odnosząc się między innymi do obszaru objętego ochroną konserwatora.
W innym postępowaniu administracyjnym, w którym również rozpatrywano sprawę granic obszaru chronionego organy konserwatorskie stwierdziły, że "Zgodnie z definicją legalną zawartą w ustawie z dnia 29 sierpnia 2003 r. o urzędowych nazwach miejscowości i obiektów fizjograficznych (Dz. U. z 2019 r., poz. 1443 ze zm.), miasto jest to jednostka osadnicza o przewadze zwartej zabudowy i funkcjach nierolniczych, posiadająca prawa miejskie bądź status miasta nadany w trybie określonym w odrębnych przepisach."
Stanowisko to zostało zaakceptowane w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 grudnia 2021 r. w sprawie sygn. akt VII SA/Wa 1964/21.
W sprawach o sygn. akt VII SA/Wa 1561/21, VII SA/Wa 354/22, VII SA/Wa 968/19 WSA w Warszawie również dopuszczał tego typu określenie zawarte w decyzji z dnia 26 lutego 1980 r.
Podkreślić należy, że co do zasady granicami obszaru chronionego były granice administracyjne miasta w chwili objęcia je ochroną.
Problem polega jednak na tym, że decyzja z dnia [...] lutego 1980 r., o wpisie S. – miasta do rejestru zabytków nie zawierała załącznika graficznego.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 4 grudnia 1959 r. w sprawie utworzenia i zmiany granic niektórych miast w województwie w., powołujące S. również nie zawiera mapy określającej granice miasta.
W powszechnie dostępnych źródłach internetowych nie ma informacji o granicy administracyjnej miasta S. w 1980 r.
W związku z tym za najbardziej racjonalny podgląd co do ustalenia czy przedmiotowa nieruchomość objęta jest ochroną obszarową zaprezentował organ odwoławczy wskazując, że "Użyte w sentencji ww. decyzji o wpisie do rejestru zabytków pojęcie "miasto" oznacza nie tylko jednostkę podziału administracyjnego państwa, ale, w szerszym znaczeniu, również obszar intensywnie i planowo zabudowany, podlegający odrębnej administracji, będący skupiskiem ludności wykonującej głównie zawody nierolnicze w konkretnych granicach administracyjnych."
Sięgając do dostępnych informacji na temat charakteru S. można ustalić, że przed 1945 r. miasto miało charakter wypoczynkowo-turystyczny z przewagą zabudowy pensjonatowo-hotelowej.
Niewątpliwie wygląd dawnego budynku [...], wybudowanego znacznie przed 1945 r. wskazuje, że miał on również taki charakter. Ostatnio także pełnił tę funkcję.
Okoliczności te wskazują na to, że budynek wraz z działką należał do przedwojennej osady S. i stanowił jeden z przykładów charakterystycznej zabudowy tej miejscowości.
W tym miejscu należy przywołać treść decyzji o wpisie miasta do rejestru zabytków, w której wskazano, że na terenie układu urbanistycznego występuje "zabudowa mieszkalna usytuowana luźno wzdłuż głównej drogi, w typie willowym z przełomu XIX/XX w., drewniana, łączona z kamieniem".
Przedmiotowy obiekt, ze względu na lokalizację, konstrukcję oraz formę i czas powstania odzwierciedla charakter zabudowy tworzącej zabytkowy układ przestrzenny.
Wątpliwości co do zakresu ochrony nie miał również organ uchwalający miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uznając, że dokonany decyzją z 26 lutego 1980 r., o wpis pod numerem S. – miasta do rejestru zabytków obejmuje również nieruchomość położoną przy ul. K.
Pośrednio okoliczność tę przyznał sam skarżący składając wniosek o udzielenie pozwolenia na rozbiórkę obiektów objętych ochrona konserwatorską.
W dalszej kolejności należy zważyć, że zgodnie z art. 3 pkt 1 i 2 powołanej ustawy zabytkiem może być nieruchomość, jej część lub zespół nieruchomości będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Według art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy do zabytków nieruchomych zalicza się układy urbanistyczne, ruralistyczne i zespoły budowlane. Historycznym układem urbanistycznym lub ruralistycznym jest zaś, zgodnie z art. 3 pkt 12 ustawy o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami, przestrzenne założenie miejskie lub wiejskie, zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym sieci ulic lub sieci dróg. Stosownie natomiast do treści art. 3 pkt 13 ww. ustawy, historycznym zespołem budowlanym jest powiązana przestrzennie grupa budynków wyodrębniona ze względu na formę architektoniczną, styl, zastosowane materiały, funkcję, czas powstania lub związek z wydarzeniami historycznymi. Jak wynika z powyższego, zabytkiem nieruchomym może być zarówno zespół nieruchomości, jak i pojedynczy obiekt. Przy czym, w razie wpisania budynku (będącego elementem układu urbanistycznego czy zespołu budowlanego), dodatkowo do rejestru zabytków, przedmiotem ochrony dodatkowej jest sam budynek ze względu na jego cechy zabytkowe. Niemniej, wpisanie do rejestru zabytków układu urbanistycznego czy zespołu budowlanego oznacza, że również budynek znajdujący się na tym obszarze jest objęty ochroną wynikającą z wpisania do rejestru zabytków jednego z ww. rodzajów zabytków nieruchomych (określonych w pkt 12 i 13 art. 3 ww. ustawy, por. wyrok NSA z 7 marca 2018 r., sygn. akt II OSK 1187/16). Biorąc pod uwagę treść decyzji o wpisie do rejestru zabytków "obiektu S. – miasto" (v. sentencja oraz uzasadnienie), stwierdzić trzeba, że ochroną konserwatorską na mocy tego aktu objęty został zarówno układ urbanistyczny, jak i zespół zabudowy miasta S.. Z tych powodów nie może budzić wątpliwości, że rozbiórka przedmiotowego w sprawie budynku znajdującego się w strefie ochrony konserwatorskiej układu urbanistycznego miasta S. i zespołu budowlanego tego miasta wymagała zezwolenia właściwego organu konserwatorskiego, na mocy art. 36 ust. 1 pkt 1 omawianej ustawy. Sąd zgadza się przy tym z Ministrem, że każdy historyczny budynek położony na obszarze miasta stanowi element chronionego układu urbanistycznego S. P. W uzasadnieniu decyzji o wpisie do rejestru zabytków wskazano bowiem jedynie przykładowy typ występującej zabudowy, a przy tym - najbardziej charakterystyczny i wartościowy dla tej zabytkowej miejscowości (zabudowa mieszkalna usytuowana luźno wzdłuż głównej drogi, w typie willowym z przełomu XIX i XX w., drewniana, łączona z kamieniem); jednocześnie wskazano także na miasto, czas rozwoju w nim hutnictwa, okres przekształcenia w miejscowość turystyczną, wyraźnie wykształcone centrum miejskie. W konsekwencji uzasadnienie decyzji o wpisie do rejestru zabytków nie może oznaczać, że tylko zabudowa w nim wprost wymieniona objęta jest ochroną prawną.
Z tych przyczyn, Sąd nie ma wątpliwości, że organy konserwatorskie były uprawnione do procedowania w niniejszej sprawie, tj. rozpatrzenia merytorycznie podania skarżącego, jako dotyczącego robót budowlanych polegających na rozbiórce przy zabytku, jak również, że obiekt objęty wnioskiem (inicjującym to postępowanie) o zezwolenie na rozbiórkę, także podlega ochronie konserwatorskiej.
Sąd nie ma też wątpliwości, na co również prawidłowo wskazano w zaskarżonej decyzji, że procedując w trybie przewidzianym w art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków organy konserwatorskie miały za zadanie zbadać, czy prace wskazane we wniosku (w tym przypadku: rozbiórka budynku) wpłyną na zabytek, w tym przypadku: założenie urbanistyczne i zespół budowlany. Oznaczało to obowiązek ustalenia, czy ww. prace mogą zagrozić wartościom zabytku, co w przypadku chronionego założenia czy zespołu wymagało dokonania analizy uwzględniającej m. in. wpływ tych prac na powiązaną przestrzennie grupę budynków - zabudowę, czy zachowanie proporcji przestrzennych chronionego układu. Taka też analiza, zdaniem Sądu, została przeprowadzona w niniejszej sprawie, a odzwierciedleniem tego są uzasadnienia decyzji organów obu instancji wydane w tej sprawie, podkreślające rolę organu konserwatorskiego – tj. jego zadanie w ochronie zabytków m.in. poprzez zapobieganie zagrożeniom mogącym spowodować uszczerbek dla wartości zabytków.
I tak, podniesiono w tej kwestii, że budynek objęty rozpatrywanym podaniem stanowi cenny przykład oryginalnego elementu chronionego układu, na którym się znajduje. Wskazano przy tym na jego walory architektoniczne, świadczące o jego wartości zabytkowej, oraz na jego walory historyczne podkreślając, że stanowi oryginalny element historycznego obszaru miasta S.. Wskazano w konsekwencji na to, że jego rozbiórka spowoduje jego nieodwracalne usunięcie z krajobrazu kulturowego miejscowości, powodując uszczerbek dla historii tego terenu.
Dokonując takiej oceny wzięto pod uwagę dokumenty załączone do wniosku, m.in. w postaci zdjęć "aktualnych" obrazujących obecny stan przedmiotowego budynku, jak i zdjęć archiwalnych przedstawiających tenże budynek w okresie jego świetności; zasadnie przy tym uznano, że pomimo złego stanu, obiekt ten nadal zachował walory zabytkowe. Prawidłowo jednocześnie stwierdzono, że stan obiektu nie wyklucza możliwości wykonania jego remontu i dalszego jego funkcjonowania po przeprowadzeniu niezbędnych prac.
Sąd nie neguje tego, że budynek jest w złym stanie technicznym, co jest niewątpliwie skutkiem zaniedbań ze strony właściciela.
Nawet jednak z przedstawionej przez skarżącego prywatnej ekspertyzy nie wynika bezwzględna konieczność rozbiórki.
Poza tym oględziny wykonane przez organ I instancji nie potwierdzają tak złego stanu budynku jak przedstawiono w ww. ekspertyzie. Nawet pobieżna analiza dołączonych do ekspertyzy zdjęć nie potwierdza zawartego w nim opisu uszkodzeń. W szczególności odnosi się to do spękań murów. Jeżeli faktycznie istnieją to w rozmiarze znacznie mniejszym niż wskazywała by na to ekspertyza.
Sąd zauważa przy tym (a to, za Naczelnym Sądem Administracyjnym, v. wyrok NSA z 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2041/14), że przepisy ustawy o ochronie zabytków nie przewidują, by ochrona obiektu wpisanego do rejestru zabytków uniemożliwiała jakiekolwiek działania, czy wykluczała prowadzenie prac budowlanych na obszarze chronionym; niemniej ochrona szczególnych wartości charakteryzujących zabytki zobowiązuje organy do dbałości i zachowania zastanych struktur. Dlatego też planowane roboty budowlane winny być dokonywane z poszanowaniem istniejących wartości zabytkowych, a więc: przy jak najmniejszej ingerencji w substancję zabytkową. Powyższe wynika wprost z art. 4 i art. 6 ustawy o ochronie zabytków. Pod tym też kątem dokonano prawidłowej oceny w sprawie, co winno skłonić właściciela przedmiotowego budynku, położonego w strefie ochrony konserwatorskiej miasta S. do jego zachowania, po przeprowadzeniu w pierwszej kolejności prac zabezpieczających, a następnie koniecznego remontu.
Podkreślić należy, że objęcie ochroną konserwatorską poprzez wpisanie układu urbanistyczno-architektonicznego miasta do rejestru zabytków nie oznacza, że na terenie tym zabronione są jakiekolwiek działania, w tym wykonywanie robót budowlanych w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego.
Jednak każdorazowo przed prowadzeniem prac i działań o jakich mowa w art. 36 ust. 1 powołanej ustawy inwestor musi uzyskać zgodę organu konserwatorskiego, który oceni dopuszczalność realizacji robót (i innych działań) pod względem wpływu na zachowanie walorów zabytkowych chronionego obszaru.
Wskazać również należy na tezę zawartą w wyroku WSA w Warszawie w sprawie VII SA/Wa 1561/21, gdzie stwierdzono, że "Nie jest wykluczone zastąpienie budynku znajdującego się na terenie chronionego układu urbanistycznego innym budynkiem, reprezentującym dokładnie takie same lub zbliżone cechy i wartości, które współgrać będą z chronionymi wartościami układu urbanistycznego. Jakkolwiek więc powinno to podlegać rozważnej kontroli organów konserwatorskich, to jednak możliwe jest całkowite rozebranie dotychczasowego budynku i zastąpienie go budynkiem nowym, bardziej sprzyjającym współczesnym wymogom funkcjonalnym, aczkolwiek zachowującym nadal te wszystkie wartości, które są chronione układem urbanistycznym, na którym się on znajduje."
Nie dokonując głębszej analizy tej tezy wskazać należy, że została sformułowana na tle sytuacji złożenia wniosku o rozbiórkę obiektu również w Szklarskiej Porębie połączonego z budową nowego, który miał nawiązywać do charakteru zabudowy miasta.
W konsekwencji, stwierdzenie organu odwoławczego zawarte w zaskarżonej decyzji, że rozebranie przedmiotowego budynku możliwego do zachowania, oznaczałoby utratę zabudowy o znaczących walorach architektonicznych, należy uznać za w pełni zasadne i uprawnione okolicznościami sprawy.
Z tych też przyczyn Sąd nie stwierdził, aby w sprawie doszło do naruszenia art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków poprzez wadliwe jego zastosowanie. Sąd zauważa w tym kontekście, że organy konserwatorskie po pierwsze - miały kompetencje do orzekania w niniejszej sprawie na jego podstawie, po drugie - ustalając, że prace objęte wnioskiem o wydanie zezwolenia mogą zagrażać zabytkowi, miały nie tylko prawo ale wręcz obowiązek (wobec brzmienia art. 4 ustawy), stosując ww. przepis art. 36 ust. 1 pkt 1, wydać (w obu instancjach) decyzje negatywne dla skarżącego. Sąd stwierdza nadto, że decydującego znaczenia w tej sprawie nie mógł mieć stan zachowania obiektu, jeśli zważy się, że stosownie do brzmienia art. 6 ust. 1 ww. ustawy, zabytki podlegają ochronie i opiece bez względu na stan ich zachowania.
Odnosząc się do dołączonego do skargi materiału zdjęciowego wskazać należy, że okoliczności powstania uwidocznionych na zdjęciach obiektów nie były przedmiotem postepowania przed organami i trudno odnosić je do procedowanego wniosku o rozbiórkę. Niemniej ich istnienie nie zmienia faktu, że miasto S. jest objęte obszarową ochroną konserwatorską i zgoda na rozbiórkę obiektów położonych na tym obszarze wymaga zgody organu konserwatorskiego, który oceni dopuszczalność realizacji robót (i innych działań) pod względem wpływu na zachowanie walorów zabytkowych chronionego obszaru.
Dlatego też, nie podzielając zarzutów skargi, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.