VII SA/Wa 1898/23

VII SA/Wa 1898/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2023-11-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2023-08-10
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Izabela Ostrowska
Joanna Gierak-Podsiadły /przewodniczący sprawozdawca/
Michał Podsiadło
Symbol z opisem
6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków
Hasła tematyczne
Zabytki
Skarżony organ
Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2022 poz 840
art. 36 ust. 1 pkt 10
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami  (t.j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły (spr.), Sędziowie sędzia WSA Izabela Ostrowska, asesor WSA Michał Podsiadło, Protokolant specjalista Sylwia Rosińska-Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 listopada 2023 r. sprawy ze skargi J.K. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 lipca 2023 r. znak DOZ-OAiK.650.129.2023.BKW w przedmiocie pozwolenia na umieszczenie na zabytku urządzeń fotowoltaicznych oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi J. K. ("skarżący") jest decyzja Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego ("MKiDN", "Minister") znak: DOZ-OAiK.650.129.2023.BKW z 2 lipca 2023 r., wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Pismem z 2 listopada 2021 r. skarżący zwrócił się do Mazowieckiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków ("MWKZ") o wydanie pozwolenia konserwatorskiego na instalację urządzeń fotowoltaicznych na elewacjach wolnostojącego budynku przy ul. [...] w W.
Po rozpatrzeniu tego wniosku MWKZ decyzją znak: WZW.5142.2055.2021.KMR z 1 grudnia 2021 r. nie pozwolił skarżącemu na instalacje urządzeń fotowoltaicznych w ww. miejscu. Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od tej decyzji, MKiDN decyzją znak: DOZ-OAiK.650.1611.2021.BKW z 3 marca 2022 r. uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Powodem takiej decyzji było niezapewnienie czynnego udziału wszystkim stronom postępowania oraz nieustalenie stanu faktycznego sprawy. Minister zalecił dodatkowo przeprowadzenie przez organ pierwszej instancji oględzin, celem ustalenia wpływu inwestycji na chronione wartości zabytkowe obszaru wpisanego do rejestru zabytków.
Po ponownym rozpatrzeniu wniosku skarżącego, Mazowiecki Wojewódzki Konserwator Zabytków decyzją znak: WZWP.5142.218.2022 z 29 listopada 2022 r., na podstawie art. 89 pkt 2, art. 91 ust. 4 pkt 4, art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 7 pkt 1, art. 36 ust. 1 pkt 10 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 840 – dalej: "u.o.z."), art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r., poz. 2000 – dalej: "k.p.a.") oraz § 16 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 sierpnia 2018 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, prac restauratorskich i badań konserwatorskich przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków albo na Listę Skarbów Dziedzictwa oraz robót budowlanych, badań architektonicznych i innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków, a także badań archeologicznych i poszukiwań zabytków (tekst jedn. Dz. U. z 2021 r., poz. 81 – "rozporządzenie"), nie pozwolił skarżącemu na instalację urządzeń fotowoltaicznych na elewacjach wolnostojącego domu nie będącego zabytkiem, znajdującego się w drugiej linii od ulicy z niewidocznymi od niej elewacjami, w związku z niemożliwością posadowienia tych urządzeń na dachu budynku przy ul. [...] w W., dz. ew. nr [...], obręb [...], zgodnie z zakresem i sposobem zawartym w programie prac pt.: "Program robót budowlanych w formie opisowej i rysunkowej" z 22 marca 2021 r.
W uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji wskazał, że zabudowa [...] wraz z siatką ulic jest jednolitym zespołem architektonicznym, który powstał w latach międzywojennych XX w. Większość obiektów na tym terenie to dzieła przodujących architektów ówcześnie działających. Przedmiotowy obiekt znajduje się na obszarze strefy ochrony konserwatorskiej "[...]", wpisanej do rejestru zabytków pod nr rej. [...], decyzją z [...] kwietnia 1979 r. Ponadto MWKZ zwrócił uwagę, że zakres ochrony budynku określają również ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwalą Rady m. st. Warszawy nr LXXXIII/764/2006 z dnia 19 października 2006 r. (Dz. Urz. Woj. Maz. z 2006 r., Nr 227, poz. 8461). Przedmiotowy budynek jest zlokalizowany w obrębie kwartału nr 16 K.Z1M (zabudowa jednorodzinna) i znajduje się w strefie ochrony prawnej Służb Ochrony Zabytków oznaczonej na rysunku planu symbolem KZ-1.
Dalej MWKZ wskazał, że zgodnie z zaleceniami ponownie określił i ocenił wpływ inwestycji na zachowane i chronione wartości zabytkowe. Podał, że projektowana inwestycja polega na instalacji urządzeń fotowoltaicznych o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 6,5 kW na budynku przy ul. [...] w W. Obejmuje montaż 24 sztuk paneli fotowoltaicznych na elewacjach budynku: południowowschodniej (2 pasy ponad górną częścią okien pierwszego pietra) i południowo-zachodniej (pas ponad górną częścią okien pierwszego piętra oraz pole ponad górną częścią okien parteru). Zgodnie z wizualizacją, panele miałyby zostać wykonane w kolorze czarnym. MWKZ stwierdził w efekcie, że planowane działania wpłyną negatywnie na wartości zabytkowe chronionego obszaru i są niedopuszczalne pod względem konserwatorskim.
Wskazał, że sam fakt, że panele fotowoltaiczne na elewacji nie będą w pełni widoczne z ulicy [...] nie zmienia faktu, że jednak umieszczone na elewacji frontowej będą zwracać uwagę przechodniów ul. [...], między innymi ze względu na kontrast barwny, tj. na jasnej elewacji z piaskowca mają być zamontowane panele fotowoltaiczne w kolorze czarnym. Kontrast kolorystyczny sprawia, że nawet z większej odległości panele będą widoczne z ulicy [...]. Co więcej, montaż paneli fotowoltaicznych na elewacji z piaskowca stanowczo negatywnie wpłynie na jej estetykę. Organ pierwszej instancji wskazał, że w trosce o wartości estetyczne elewacji budynków znajdujących się na obszarze zabytkowym stoi na stanowisku, żeby nie zaburzać kolorystyki obiektów czy dewastować okładziny kamiennej, poprzez montaż urządzeń takich jak panele fotowoltaiczne. Wskazał także, że te ostatnie mogą być instalowane, ale w takich lokalizacjach, które nie spowodują uszczerbku na wartości zabytku, czyli w sytuacji, kiedy nie będą widoczne z ulicy czy poziomu przechodnia. MWKZ podkreślił, że w kontekście przedmiotowego budynku taką możliwość dopuszczono na podstawie decyzji znak: WZW.5142.429.2021.KMR z 29 marca 2021 r. na dachu budynku.
MWKZ -podsumowując- podał, że projektowane zamierzenie inwestycyjne wpłynie negatywnie na odbiór estetyczny obiektu a tym samym obszaru [...], który chroniony jest wpisem do rejestru zabytków. Pomimo, że budynek jest współczesny i nie posiada wartości zabytkowej, to jednak planowane działanie znacząco zaburzy odbiór estetyczny elewacji tegoż budynku. Każde działanie czy ingerencja w elewacje obiektu znajdującego się na obszarze chronionym powinno być rozpatrywane w kontekście tegoż obszaru. To oznacza, że można wydać pozwolenie na zmiany na elewacji obiektu, który nie jest chroniony indywidualnie tylko wtedy, gdy te zmiany nie zaburzają i nie mają negatywnego wpływu na otoczenie. Oznacza to, że punktem odniesienia w ramach ochrony prawnej strefy "[...]" powinna pozostać kompozycja przestrzenna, a także skala i forma zabudowy. Urządzenia i elementy techniczne lokalizowane na elewacjach, nawet tych nie w pełni widocznych z ulicy, są niedopuszczalne, gdyż wpływają bezpośrednio na odbiór estetyczny obszaru objętego ochroną konserwatorską. Instalacja paneli fotowoltaicznych na elewacjach budynku przy ul. [...] w W. skutkowałaby pogorszeniem estetyki samego budynku i obszaru chronionego.
Organ pierwszej instancji zwrócił też uwagę, że na żadnym z okolicznych budynków nie zostały zamontowane panele na elewacji frontowej, co "przejawia się konsekwencją" MWKZ w dbałości o estetykę elewacji frontowych, które w strefie ochrony konserwatorskiej "[...]" tworzą dość jednolitą harmonię w stosunku do stylu i użytych materiałów w obiektach zabytkowych a w przypadku obiektów nowoczesnych nawiązują do zabytkowych elewacji stanowiąc dla nich estetyczne tło. Organ pierwszej instancji stwierdził także, że montaż paneli fotowoltaicznych ma zasadniczo negatywny wpływ na wygląd obiektów ujętych w obszarze chronionym konserwatorsko, w szczególności, gdy ich lokalizacja, rozmieszczenie i kolorystyka nie zostają podporządkowane zarówno architekturze budynku, na którym mają być umieszczone, jak i względem sąsiadujących budynków, z którymi tworzą jednolity obszar, który powinien posiadać wspólne wartości chronione. W tym przypadku zarówno gabaryty, kolor jak i ilość paneli rażąco wpływa na wygląd elewacji, doprowadzając do zaburzenia wystroju elewacji stonowanej architektury elewacji przedmiotowego budynku jak i sąsiednich nieruchomości.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżącego Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego decyzją znak: DOZ-OAiK.650.129.2023.BKW z 2 lipca 2023 r., na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 u.o.z. oraz art. 17 pkt 2 i art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy decyzję MWKZ z 29 listopada 2022 r.
W uzasadnieniu tej decyzji Minister w pełni podzielił stanowisko MWKZ, a dodatkowo wskazał, że właściwość rzeczowa organu konserwatorskiego w sprawie wynika z faktu, że budynek przy ul. [...] jest zlokalizowany na obszarze strefy ochrony konserwatorskiej "[...]" wpisanej do rejestru zabytków decyzją Konserwatora Zabytków m.st. Warszawy z [...] kwietnia 1979 r. pod numerem [...]. Ponadto wskazał, że zakres ochrony budynku określają jednocześnie ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Dalej MKiDN stwierdził, że punktem odniesienia w ramach ochrony prawnej strefy ochrony konserwatorskiej "[...]", powinna pozostać jej kompozycja przestrzenna, a także skala i forma zabudowy. Pomimo zatem, że budynek przy ul. [...] nie jest chroniony indywidualnie, to jednak każde działanie czy ingerencja w elewacje obiektu znajdującego się na obszarze chronionym powinno być rozpatrywane w kontekście tegoż obszaru. W związku z powyższym urządzenia i elementy techniczne lokalizowane na elewacjach budynków tworzących zabudowę objętego ochroną konserwatorską obszaru, nawet tych nie w pełni widocznych z ulicy, nie są dopuszczalne, jeśli wpływają negatywnie na wygląd obszaru. Do wartości chronionych zabytku należy bowiem jego wygląd, w tym jego elementów. W ocenie Ministra panele fotowoltaiczne są strukturą obcą dla obiektów i obszarów zabytkowych, mogącą mieć negatywny wpływ na ich wygląd. Dlatego pozwolenie na ich montaż każdorazowo wymaga oceny wpływu na wartości chronione przez wyspecjalizowany organ ochrony zabytków z uwzględnieniem położenia i ekspozycji konkretnego budynku, oraz jego architektury, a także liczby, sposobu rozmieszczenia oraz kolorystyki paneli.
Minister stwierdził następnie, że montaż współczesnych elementów na obszarze objętym ochroną jest możliwy, gdy ich lokalizacja, rozmieszczenie i kolorystyka zostają podporządkowane architekturze budynku, na którym mają być umieszczone oraz gdy ich umieszczenie uwzględnia walory sąsiadujących budynków, z którym tworzą/współtworzą zabudowę zabytkowego obszaru. Montaż wnioskowanej instalacji fotowoltaicznej, nawet wobec niepełnej jej widoczności z ulicy [...], ze względu na kontrast barwny (na jasnej matowej elewacji z piaskowca mają być zamontowane lśniące 24 panele fotowoltaiczne w kolorze czarnym) nie spełnia wskazanych wymagań, gdyż montaż kontrastowych paneli przewidziano na kamiennej elewacji wykonanej z piaskowca, którą by te urządzenia przesłoniły. Zarówno gabaryty, kolor jak i ilość projektowanych paneli rażąco zaburzyłyby wystrój stonowanej architektury budynku przy ul. [...] o niewielkich gabarytach.
Ostatecznie MKiDN uznał, że realizacja wnioskowanego zamierzenia stanowiłaby naruszenie wartości zabytku podlegającego prawnej ochronie – strefy ochrony konserwatorskiej "[...]".
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem Ministra skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie; wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego.
W uzasadnieniu skargi wskazał, że MKiDN powinien uwzględnić wszystkie przepisy prawa obowiązujące w Polsce, a nie tylko wyłącznie te, które są tytularnie związane z ochroną zabytków. Wskazał również, że organ odwoławczy powinien bezstronnie i na równych zasadach rozważyć argumenty przedłożone zarówno przez MWKZ jak i skarżącego. W jego ocenie Minister nie odniósł się do żadnego z argumentu zawartego w odwołaniu od decyzji MWKZ. Dalej podał, że MKiDN przed wydaniem zaskarżanej decyzji powinien uwzględnić żądanie skarżącego dotyczące przeprowadzania dowodu, w szczególności organ powinien przeprowadzić dowody z oględzin, aby pozyskać precyzyjne dane dotyczące stopnia widoczności obiektu z ulicy i sąsiednich nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Minister wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja MKiDN znak: DOZ-OAiK.650.129.2023.BKW z 2 lipca 2023 r., podtrzymująca w całości decyzję MWKZ z 29 listopada 2022 r. o odmowie pozwolenia na instalację urządzeń fotowoltaicznych na elewacjach wolnostojącego domu przy ul. [...] w W., znajdującego się na obszarze strefy ochrony konserwatorskiej "[...]", wpisanej do rejestru zabytków pod nr rej. [...].
W ocenie Sądu, wskazana decyzja nie narusza prawa; została wydana w oparciu o prawidłowo przyjętą podstawę materialnoprawną, nadto – z uwzględnieniem wszystkich tych okoliczności faktycznych i prawnych, które mogły mieć wpływ na końcowy wynik sprawy. W konsekwencji Sąd uznał, że poczynione przez Ministra ustalenia, uzasadniały wydanie przez ten organ decyzji -w istocie- o odmowie udzielenia wnioskowanego pozwolenia konserwatorskiego; przyjęta przez ten organ argumentacja nie pozwala bowiem stwierdzić, aby decyzja tego organu miała charakter dowolny.
Rozwijając tę ocenę Sąd przede wszystkim zauważa, że podstawę materialnoprawną ww. decyzji stanowił art. 36 ust. 1 pkt 10 u.o.z., zgodnie z którym pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga: umieszczanie na zabytku wpisanym do rejestru: urządzeń technicznych, tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 2 pkt 16b i 16c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503) oraz napisów, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1. Sprawa niniejsza zainicjowana bowiem została żądaniem skarżącego, które dotyczyło udzielenia pozwolenia na instalację paneli fotowoltaicznych na dwóch elewacjach budynku zlokalizowanego przy ul. [...] w W.; choć budynek ten nie jest objęty indywidualnym wpisem do rejestru zabytków, to podlega ochronie, jako że znajduje się w obszarze objętym ochroną konserwatorską i stanowi jego element.
Nie budzi więc wątpliwości Sądu, że ww. inwestycja skarżącego wymagała uzyskania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, we wskazanym trybie/na podstawie przytoczonego przepisu, tj. w oparciu o art. 36 ust. 1pkt 10 u.o.z.
Sąd zauważa przy tym, że zgodnie z art. 3 pkt 1 i 2 powołanej ustawy zabytek nieruchomy to nieruchomość, jej część lub zespół nieruchomości będące dziełem człowieka lub związane z jego działalnością i stanowiące świadectwo minionej epoki bądź zdarzenia, których zachowanie leży w interesie społecznym ze względu na posiadaną wartość historyczną, artystyczną lub naukową. Według art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. b u.o.z. do zabytków nieruchomych zalicza się zaś w szczególności układy urbanistyczne, ruralistyczne i zespoły budowlane. Historycznym układem urbanistycznym lub ruralistycznym jest natomiast, stosownie do art. 3 pkt 12 u.o.z., przestrzenne założenie miejskie lub wiejskie, zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym sieci ulic lub sieci dróg. Ochroną objęty jest cały układ urbanistyczny, który tworzą wchodzące w jego skład elementy, w tym: budynki. W razie wpisania budynku będącego elementem układu urbanistycznego dodatkowo do rejestru zabytków przedmiotem ochrony dodatkowej jest sam budynek ze względu na jego cechy zabytkowe. Niemniej jednak wpisanie do rejestru zabytków układu urbanistycznego oznacza, że również budynek znajdujący się na jego obszarze jest objęty ochroną wynikającą z wpisania do rejestru zabytków tego układu. Ustawa o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami przewiduje różne formy sprawowania ochrony, w efekcie: zabytkiem nie musi być konkretny obiekt budowlany, a układ przestrzenny stanowiący wartość jako całość, w konsekwencji tego - także jego poszczególne elementy.
Powyższy aspekt sprawy, związany z ustaleniem (na jej potrzeby) zakresu ochrony konserwatorskiej, zasadnie został uwzględniony też w zaskarżonej decyzji. Minister słusznie i prawidłowo zaznaczył, że budynek przy ul. [...] w W. jest zlokalizowany na obszarze strefy ochrony konserwatorskiej "[...]", wpisanej do rejestru zabytków decyzją Konserwatora Zabytków m.st. Warszawy z [...] kwietnia 1979 r. pod nr [...], dostrzegając jednocześnie, że w uzasadnieniu tej decyzji stwierdzono, że "zabudowa [...] wraz z siatką ulic jest jednolitym zespołem architektonicznym, który powstał w latach międzywojennych XX w. Większość obiektów na tym terenie to dzieła przodujących architektów wówczas działających". Zasadnie także w omawianym kontekście Minister podał, że na obszarze wskazanej strefy ochrony konserwatorskiej ochronie konserwatorskiej podlega historycznie ukształtowany układ przestrzenny i forma jego zabudowy, co powoduje, że ochrona ta obejmuje tak relacje przestrzenne pomiędzy obiektami zabudowy, układ ulic, współzależność pomiędzy zabudową, zielenią a otwartą przestrzenią jak i wygląd zewnętrzny poszczególnych budowli, w tym: elewacje. Zasadnie również podkreślił, że każde działanie czy ingerencja w elewacje obiektu znajdującego się na obszarze chronionym powinno być rozpatrywane w kontekście zachowania wartości tego obszaru.
Sąd zauważa przy tym, że ustalenie zakresu ochrony wynikającej z ww. wpisu do rejestru zabytków jest ważne w sprawie (a to: nie tylko w kontekście właściwości rzeczowej organów administracji publicznej); procedując w trybie przewidzianym w art. 36 ust. 1 u.o.z. organ konserwatorski ma bowiem za zadanie zbadać, w jaki sposób projektowane prace wpłyną na zabytek, w tym przypadku: zabytek rozumiany jako historyczny układ urbanistyczny i historyczny zespół budowlany. Oznacza to w szczególności obowiązek ustalenia, czy projektowana inwestycja może zagrozić wartościom zabytku, co wymaga dokonania analizy uwzględniającej m.in. wpływ tych prac na zachowanie walorów architektonicznych, wyglądu zabytku – w przypadku układu urbanistycznego i zespołu budowlanego.
Taka też analiza, zdaniem Sądu, została przeprowadzona w niniejszej sprawie, a odzwierciedleniem tego jest uzasadnienie zaskarżonej decyzji, jak i podtrzymanej nią decyzji organu pierwszej instancji.
Oba organy orzekające w sprawie nie tylko wskazały w sposób właściwy na zakres ochrony konserwatorskiej oraz na zasadnicze cechy objętej ochroną strefy ochrony konserwatorskiej "[...]", ale też przedstawiły przedmiot inwestycji (jej zakres) i wskazały jej wpływ na zabytek, oceniając ten wpływ negatywnie, uznając w efekcie inwestycję za niedopuszczalną z punktu widzenia konserwatorskiego.
I tak, podały (co nie jest sporne), że projektowana inwestycja polega na instalacji 24 sztuk paneli fotowoltaicznych na południowowschodniej (2 pasy ponad górną częścią okien pierwszego piętra) i południowozachodniej (pas ponad górną częścią okien pierwszego piętra oraz pole ponad górną częścią okien parteru) elewacji budynku przy ul. [...] w W. Zważywszy, że prawidłowo uznały, że ochronie podlega nie tylko ulica [...] czy przedmiotowy budynek, ale cały obszar [...] (w graniach ulic wskazanych w decyzji z [...] kwietnia 1979 r.), w obrębie którego usytuowany jest ww. budynek, mogły zaś następnie przyjąć, że choć ww. panele nie będą w pełni widoczne z ulicy [...], to jednak zwłaszcza z uwagi na kontrast barwny (czarne, lśniące panele na elewacji z jasnego, matowego piaskowca), który by wprowadziły, negatywnie wpłynął na wygląd zabytku, jego estetykę (zaburzą odbiór estetyczny, negatywnie wpłyną na otoczenie). Uwzględniły w tej ocenie gabaryty, kolor jak i ilość projektowanych paneli, i mogły przyjąć, że zaburzą one architekturę zabytku. Uzależniły tym samym wydanie pozwolenia na montaż paneli fotowoltaicznych od ich lokalizacji, rozmieszczenia, kolorystyki wyrażając w ten też sposób stanowisko, że montaż paneli jest możliwy o ile zostają one podporządkowane architekturze budynku, na którym mają być umieszczone oraz gdy ich umieszczenie uwzględnia walory sąsiadujących budynków współtworzących zabudowę zabytkowego obszaru. Przyjęły jednocześnie, że w tym przypadku montaż kontrastowych paneli na dwóch elewacjach z piaskowca, które by te panele przysłoniły, zaburzyłby wystrój stonowanej architektury budynku przy ul. [...] i naruszył chronione wartości zabytku – strefy ochrony konserwatorskiej "[...]".
Argumentację tę wzmocniły powołując się na ustalenia planu miejscowego w zakresie regulującym ochronę konserwatorską (v. uchwała Rady m.st. Warszawy z dnia 19 października 2006 r., Dz. Urz. Woj. Maz. Nr 227, poz. 8461), z których m.in. wynika, że dla obiektów nie objętych rejestrem lub ewidencją Służb Ochrony Zabytków usytuowanych m.in. w strefie ochrony prawnej oznaczonej na rysunku planu symbolem KZ-1, plan dopuszcza np. modernizację, ale pod warunkiem nawiązania (m.in. charakterem i typem zabudowy) do otaczającego – sąsiadującego zagospodarowania (v. § 19). Warto zaś dodać, że w sytuacji, gdy ustalenia miejscowego planu przewidują formę ochrony zabytków o jakiej mowa w art. 7 pkt 4 u.o.z., to wówczas konserwator zabytków wydając decyzję na podstawie art. 36 ust. 1 u.o.z. ma uprawnienie i obowiązek uwzględnić obowiązujący porządek prawny, w tym ocenić wniosek o wydanie pozwolenia także w aspekcie obowiązującego na danym terenie prawa miejscowego. Należy też wskazać, że (zgodnie z wyjaśnieniami MWKZ, których to skarżący nie zwalcza) na żadnym z okolicznych budynków nie zostały zamontowane panele na elewacji frontowej, z uwagi (jak podał MWKZ) na dbałość o estetykę tych elewacji, które w strefie ochrony konserwatorskiej "[...]" tworzą dość jednolitą harmonię w stosunku do stylu i użytych materiałów w obiektach zabytkowych, a w przypadku obiektów nowoczesnych nawiązują do zabytkowych elewacji stanowiąc dla nich estetyczne tło.
Podsumowując, z przyczyn powyżej przedstawionych, Sąd nie stwierdził, aby w sprawie doszło do naruszenia art. 36 ust. 1 pkt 10 u.o.z. poprzez wadliwe jego zastosowanie. Organy konserwatorskie (procedując z wniosku skarżącego) po pierwsze - miały kompetencje do orzekania na jego podstawie, po drugie - ustalając, że prace objęte wnioskiem o wydanie pozwolenia mogą zagrażać zabytkowi, miały nie tylko prawo, ale wręcz obowiązek, stosując ten przepis wydać (w obu instancjach) decyzje negatywne dla wnioskodawcy.
Sąd zauważa przy tym (a to, za Naczelnym Sądem Administracyjnym, v. wyrok NSA z 21 kwietnia 2016 r., sygn. akt II OSK 2041/14), że przepisy u.o.z. nie przewidują, by ochrona wynikająca z wpisu do rejestru zabytków uniemożliwiała jakiekolwiek działania, czy wykluczała prowadzenie prac budowlanych/instalacyjnych na obszarze chronionym; niemniej ochrona szczególnych wartości charakteryzujących zabytki zobowiązuje organy do dbałości i zachowania zastanych struktur. Dlatego też modernizacja budynku dla potrzeb użytkownika (poprzez montaż na elewacji współczesnych elementów, tu: paneli fotowoltaicznych), winna być dokonywana z poszanowaniem istniejących wartości zabytkowych, a więc: przy jak najmniejszej ingerencji w substancję zabytkową (na co zasadnie wskazano w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji). Powyższe wynika wprost z art. 4 u.o.z., który obliguje organ konserwatorski do powstrzymania działań, które prowadziłyby do obniżenia wartości zabytku, w tym jego wyglądu (co także słusznie w sprawie zaznaczono). Dlatego też uznano (nie naruszając przy tym prawa – art. 6 czy art. 8 k.p.a.), że instalacja paneli fotowoltaicznych na elewacjach budynku (zgodnie z wnioskiem skarżącego inicjującym to postępowanie co do ich ilości, kolorystyki, rozmieszczenia) jest niedopuszczalna, a instalacja takich paneli na dachu tego samego budynku nie wpływa negatywnie na zabytek (czemu MWKZ dał wyraz w odrębnej decyzji z 26 marca 2021 r., z wniosku skarżącego z 2 marca 2021 r.).
Z tych wszystkich przyczyn, Sąd nie podzielił zarzutów skargi, a sprawę uznał za prawidłowo rozpatrzoną. Dokonując takiej oceny Sąd wziął pod uwagę, że postępowanie w sprawie organ pierwszej instancji prowadził dwukrotnie – z uwagi na wcześniejsze rozstrzygnięcie kasacyjne Ministra, co pozwoliło na uwzględnienie wszystkich stron w postępowaniu, a także uzupełnienie dowodów o protokół oględzin przedmiotowej nieruchomości. Sąd przyjął jednocześnie, że w sprawie nie można postawić skutecznie zarzutu naruszenia przepisów k.p.a. w stopniu istotnym poprzez nieprzeprowadzenie koniecznego postępowania dowodowego w celu ustalenia, czy przedmiotowa inwestycja z punktu widzenia konserwatorskiego może być zaakceptowana, skoro organ ochrony zabytków (MWKZ, czy w drugiej instancji Minister) jest organem wyspecjalizowanym i bez potrzeby np. zasięgania opinii biegłych ma nie tylko uprawnienie, ale i obowiązek ocenić, jakie działania są dopuszczalne do podjęcia przy określonym zabytku.
W tych warunkach, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.