VII SA/WA 1882/20

VII SA/Wa 1882/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-02-23
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-20
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Marta Kołtun-Kulik /sprawozdawca/
Monika Kramek /przewodniczący/
Wojciech Sawczuk
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1995/21 - Wyrok NSA z 2024-05-16
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 156 par. 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2016 poz 290
art. 33
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane - tekst jednolity
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Kramek, , Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), Sędzia WSA Wojciech Sawczuk, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2021 r. sprawy ze skargi Zakładu [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2020 r., znak: [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę.
Uzasadnienie
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej: "GIN", "organ odwoławczy"’), decyzją z [...] sierpnia 2020 r., znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a."), po rozpatrzeniu odwołania [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "skarżąca", "spółka") od decyzji Wojewody [...] (dalej: "Wojewoda", "organ I instancji") z [...] listopada 2018 r., znak: [...], w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji - utrzymał w mocy decyzję organu I instancji.
W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy wskazał, że Wojewoda [...] powołaną decyzją z [...] listopada 2018 r., odmówił stwierdzenia, na wniosek [...] Sp. z o.o., nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2016 r., nr [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej: "inwestor") pozwolenia na rozbiórkę budynku laboratorium, usytuowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...], obręb ewid. [...].
Spółka złożyła odwołanie od powyższej decyzji organu I instancji z [...] listopada 2018 r. Po rozpatrzeniu odwołania GINB decyzją z [...] lutego 2019 r., znak: [...], uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] i umorzył postępowanie organu I instancji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 listopada 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 970/19, uchylił powyższą decyzję GINB z [...] lutego 2019 r.
W wyniku ponownego rozpoznania sprawy GINB powołaną na wstępie decyzją z [...] sierpnia 2020 r. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z [...] listopada 2018 r. Organ odwoławczy wskazał, że w wyroku z 28 listopada 2019 r., WSA zalecił aby "ponownie rozpatrując sprawę organ ocenił czy wywodząc swój interes z ograniczonego prawa rzeczowego skarżącej przysługiwał interes prawny w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji o nakazie rozbiórki. (...) Źródłem interesu prawnego, o którym mowa w art. 28 k.p.a. jest w szczególności prawo własności albo ograniczone prawo rzeczowe. Stanowisko takie zostało potwierdzone w orzecznictwie sądów administracyjnych, m.in. w wyroku: NSA z dnia 12 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 2422/13, NSA z dnia 26 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 742/14. Mając powyższe na uwadze, GINB oceni czy służebność przesyłu polegająca, jak wskazuje skarżąca, na: prawie przesyłu czynników energetycznych oraz swobodnego dostępu do instalacji naziemnych i podziemnych (estakad, tuneli kablowych, kabli energetycznych i teletechnicznych oraz rurociągów energetycznych, wodnych i kanalizacyjnych, słupów oświetleniowych), wskazuje o interesie prawnym skarżącej, czy też jest to interes faktyczny. Oceniając interes prawny skarżącej nie umknie z pola widzenia organowi odwoławczemu, że właścicielem nieruchomości jest Skarb Państwa, zaś pozwolenie na rozbiórkę budynku laboratorium uzyskała Spółka z o.o. [...]."
Oceniając sprawę ponownie GINB wyjaśnił, że z działu III księgi wieczystej nr [...] wynika, że skarżąca posiada służebność przesyłu, polegającą na prawie przesyłu czynników energetycznych oraz swobodnego dostępu do instalacji naziemnych i podziemnych (estakad, tuneli teletechnicznych oraz rurociągów energetycznych, wodnych i kanalizacyjnych, słupów oświetleniowych), znajdujących się na działce nr ew. [...] w celu ich konserwacji lub wymiany, a także w celu poprowadzenia nowych instalacji.
Przez działkę nr [...] przebiegają krzyżujące się w kanałach technologicznych z przewidzianym do rozbiórki budynkiem linie elektroenergetyczne zaopatrujące w energię nieruchomości [...] Sp. z o.o. Organ odwoławczy wskazał, że skarżąca we wniosku o stwierdzenie nieważności podała, iż "nie ma fizycznej możliwości przeprowadzenia rozbiórki bez wyłączenia urządzeń przesyłowych oraz przesunięcia tej infrastruktury na obrzeża nieruchomości." Na możliwość czasowego wyłączenia urządzeń przesyłowych należących do [...] Sp. z o.o. w okresie rozbiórki budynku wskazuje [...] Sp. z o.o. w piśmie z 19 grudnia 2017 r. kierowanym do [...] Sp. z o.o. Ponadto z pisma Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta [...] z [...] stycznia 2018 r. wynika, że według oświadczenia przedstawiciela [...] Sp. z o.o. "roboty rozbiórkowe będą rozpoczęte po rozwiązaniu występującego problemu (kabli ułożonych w trzech kanałach podziemnych zasilających w energię elektryczną strefę przemysłową "Stilon"), ewentualnego przeniesienia tych kabli lub ich zabezpieczenia przed uszkodzeniem".
Zdaniem GINB, przedmiotowa rozbiórka może potencjalnie wpływać na wykonywaną przez skarżącą spółkę służebność. Tym samym, skarżąca spółka posiada interes prawny, w rozumieniu art. 28 k.p.a., do kwestionowania ww. decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę.
Następnie, organ odwoławczy przytoczył przepis art. 156 § 1 k.p.a. i powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnił znaczenie pojęcia "rażące naruszenia prawa".
Dalej wskazał, że zgodnie z art. 33 ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290 z późn. zm.) - według stanu prawnego na dzień wydania kontrolowanej decyzji - do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć zgodę właściciela obiektu.
Podkreślił, że inwestor - [...] Sp. z o.o. do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę dołączył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania na cele budowlane działką nr ew. [...], w którym wskazał, że jest użytkownikiem wieczystym tej działki oraz oświadczenie, że jest właścicielem budynku położonego na działce nr ew. [...].
Z księgi Wieczystej nr [...], prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...], VI Wydział Ksiąg Wieczystych, w dacie wydania kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, wynika że właścicielem działki nr ew. [...] był Skarb Państwa, zaś jej użytkownikiem wieczystym [...] Sp. z o.o. z siedzibą w Skierniewicach. Z treści powyższej Księgi Wieczystej wynika, że budynek znajdujący się na działce nr ew. [...] stanowi odrębny od gruntu przedmiot własności.
GINB podniósł, że myśl art. 235 § 1 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny, budynki i inne urządzenia wzniesione na gruncie Skarbu Państwa lub gruncie należącym do jednostek samorządu terytorialnego bądź ich związków przez wieczystego użytkownika stanowią jego własność. To samo dotyczy budynków i innych urządzeń, które wieczysty użytkownik nabył zgodnie z właściwymi przepisami przy zawarciu umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Stosownie zaś do art. 31 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (dalej: "u.g.n.") oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości gruntowej zabudowanej następuje z równoczesną sprzedażą położonych na tej nieruchomości budynków i innych urządzeń.
Organ odwoławczy wskazał, że przedmiotem użytkowania wieczystego są wyłącznie grunty. Budynki i inne urządzenia wzniesione przez użytkownika wieczystego na gruncie oddanym mu w użytkowanie wieczyste stanowią jego własność. Użytkownik wieczysty jest też właścicielem budynków i innych urządzeń, które nabył w drodze umowy o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste. Zgodnie z art. 31 u.g.n., oddanie w użytkowanie wieczyste zabudowanej nieruchomości gruntowej następuje z równoczesną sprzedażą położonych na tej nieruchomości budynków i innych urządzeń. Niedopuszczalne jest zatem oddanie w użytkowanie wieczyste zabudowanej nieruchomości gruntowej bez jednoczesnej sprzedaży położonych na niej budynków i innych urządzeń. Taka umowa jest nieważna i nie może stanowić podstawy wpisu użytkowania wieczystego w księdze wieczystej Przepis art. 235 k.c., stanowi wyjątek od zasady superficies solo cedit, w myśl której budynki i inne urządzenia trwale z gruntem związane należą do części składowych gruntu. Grunt pozostaje własnością Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub związku takich jednostek, mimo oddania w użytkowanie wieczyste innej osobie, a budynek wzniesiony na gruncie stanowi odrębny od gruntu przedmiot własności, czyli nieruchomość budynkową. Tym samym inny podmiot jest właścicielem gruntu, a inny właścicielem budynków lub innych urządzeń na nim posadowionych.
Z powyższego wynika, że w dacie wydania kontrolowanej decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę, właścicielem ww. budynku na działce nr ew. [...] był [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...].
W konsekwencji, zdaniem GINB, decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2016 r., nr [...], nie narusza art. 33 ust. 4 pkt 1 Prawa budowalnego i to w sposób rażący.
Dalej GIN wyjaśnił, że stosownie do art. 33 ust. 4 pkt 2-6 Prawa budowlanego, do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć szkic usytuowania obiektu budowlanego; opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych; opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia; pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, a także inne dokumenty, wymagane przepisami szczególnym, w zależności od potrzeb, projekt rozbiórki obiektu.
Inwestor przedłożył projekt rozbiórki budynku laboratorium, zawierający m. in. szkic usytuowania obiektu budowlanego, opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych oraz wbrew twierdzeniom odwołującej się - opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Organ odwoławczy zauważył, że "Informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia" zawiera także opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa mienia. W szczególności wskazano, że przed rozpoczęciem robót budowlanych należy sprawdzić stan techniczny budynków oraz urządzeń na których mają być wykonywane prace, w tym ich stabilność, wytrzymałość na przewidywane obciążenia oraz zabezpieczyć przed nieprzewidywaną zmianą położenia, a także stan techniczny stałych elementów konstrukcji; przy prowadzeniu robót ziemnych zastosować środki ostrożności związane z instalacjami podziemnymi. Ponadto w projekcie rozbiórki wskazano, że "Usuwanie jednego elementu nie powinno wywołać nieprzewidzianego spadania lub zwalania innego elementu. Prowadzenie robót rozbiórkowych, jeżeli zachodzi możliwość przewrócenia części konstrukcji przez wiatr, jest zabroniona" (Projekt budowlany, Opis zakresu i sposobu prowadzenia rozbiórki budynku). Inwestor w piśmie 19 września 2016 r. oświadczył, że przedmiotowy budynek nie jest wpisany do rejestru zabytków i nie jest objęty gminną ewidencją zabytków. Ponadto nie stwierdzono konieczności posiadania przez inwestora innych pozwoleń, uzgodnień lub opinii innych organów, a także innych dokumentów.
Tym samym, zdaniem GINB, decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2016 r., nie narusza w sposób rażący również art. 33 ust. 4 pkt 2-6 Prawa budowlanego.
W ocenie GINB kontrolowana decyzja nie została wydana także z naruszeniem przepisów o właściwości, nie dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inna decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco; nie została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie; nie była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność nie miała charakteru trwałego, w razie jej wykonania nie wywołałaby czynu zagrożonego karą oraz nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa.
Odnosząc się do stanowiska skarżącej organ odwoławczy stwierdził, że z projektu rozbiórki (opis zakresu i sposobu prowadzenia rozbiórki budynku) wynika, że nie przewiduje on rozbiórki linii elektroenergetycznej, znajdującej się na działce nr ew. [...]. Tym samym decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2016 r. nie zezwala na rozbiórkę ww. linii przesyłowej.
GINB nie godził się również z zarzutem skarżącej spółki, odnośnie niewykonalności decyzji z uwagi na fakt, iż "nie jest fizycznie możliwe wykonanie rozbiórki tego konkretnego budynku bez jakiejś formy naruszenia sieci przemysłowej". Podniósł, że niewykonalność decyzji, o której stanowi art. 156 § 1 pkt 5 k.p.a. musi zachodzić zarówno w dacie jej wydania, jak i w dacie orzekania przez organ nadzoru (oraz w przyszłości). Przesłanka niewykonalności powinna być rozpatrywana zarówno w odniesieniu do sfery faktycznej (np. techniczny brak możliwości zrealizowania decyzji), jak również do sfery prawnej (np. istnienie przepisu zabraniającego realizacji decyzji lub nakazującego inny rodzaj zachowania). Nie można więc mówić o niewykonalności decyzji, jeżeli zachodzi jedynie trudność w jej wykonaniu.
Organ odwoławczy wskazał, że z treści pisma PINB z [...] stycznia 2018 r. (załączonego do wniosku o stwierdzenie nieważności) wynika że "po przeprowadzeniu rozmowy telefonicznej z przedstawicielem inwestora - Panią Prokurent M. B. organ ustalił, że roboty rozbiórkowe będą rozpoczęte po rozwiązaniu występującego problemu (kabli ułożonych w trzech kanałach podziemnych zasilających w energię elektryczną strefę przemysłową "[...] "), ewentualnego przeniesienia tych kabli lub ich zabezpieczenia przed uszkodzeniem". Wbrew twierdzeniom odwołującej się, rozbiórka budynku jest zatem możliwa bez naruszenia sieci - po ich zabezpieczeniu przed uszkodzeniem w trakcie robót rozbiórkowych. W projekcie rozbiórki zwrócono uwagę na konieczność zastosowania środków ostrożności związanych z instalacjami podziemnymi.
Zdaniem GINB, jeżeli działania rozbiórkowe spowodują po stronie odwołującej się straty materialne, czy też doprowadzą do zakłócenia wykonywania przysługującej jej służebności, może ona wystąpić przeciwko [...] Sp. z o.o. ze stosownym roszczeniem cywilnoprawnym.
Ponadto mając na uwadze, że decyzja Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2016 r. dotyczy rozbiórki budynku laboratorium (nie przewiduje zaś rozbiórki, przełożenia czy też uszkodzenia należących do odwołującej się sieci elektroenergetycznych), brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności ww. decyzji z uwagi na art. 156 § 1 pkt 6 k.p.a., w zw. z art. 165 § 1 pkt 3 k.k. Z akt postępowania zakończonego ww. decyzją Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2016 r., nie wynika, aby wykonanie rozbiórki budynku laboratorium miało doprowadzić do "sprowadzenia niebezpieczeństwa dla mienia w wielkich rozmiarach poprzez uszkodzenie lub unieruchomienie urządzenia użyteczności publicznej dostarczającego energię".
W ocenie GINB, Wojewoda wydając zaskarżone rozstrzygnięcie nie naruszył przepisów postępowania, tj. art. 6, 7, 8 oraz art. 107 k.p.a., w stopniu dającym podstawę do uchylenia zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zebrany w sprawie materiał dowodowy jest kompletny, a podjęte przez Wojewodę rozstrzygnięcie znajduje uzasadnienie w aktach sprawy.
[...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika, pismem z 17 września 2020 r., wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję GINB z [...] sierpnia 2020 r.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
1) art. 156 k.p.a. w związku z art. 33 ustawy - Prawo budowlane, poprzez jego niezastosowanie i niestwierdzenie nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2016 r., nr [...], pomimo wydania tej decyzji bez oceny ustawowej przesłanki jej wydania z rażącym naruszeniem prawa i pomimo, że decyzja nie nadaje się do wykonania w przyjętej treści bez naruszenia bezpieczeństwa ludzi oraz mienia osób trzecich;
2) art. 75 i art. 77 k.p.a., poprzez nieprawidłowe przeprowadzenia postępowania dowodowego i całkowite pomniecie przez organ stanowiska inwestora zawartego w piśmie z 19 grudnia 2017 r. oraz 25 stycznia 2018 r. potwierdzającego fakt, że przeprowadzenie rozbiórki ingerowało będzie bezpośrednio w umieszczone na działce inwestora kable elektryczne należące do skarżącej, co stoi w sprzeczności z informacjami zawartymi przez inwestora we wniosku o wydanie pozwolenie na rozbiórkę i wskazuje na nierzetelność przekazanych przez niego dokumentów i informacji, będących podstawą wydania wadliwej decyzji o pozwoleniu na rozbiórkę.
W uzasadnieniu skargi skarżąca przedstawiła stanowisko na poparcie podniesionych zarzutów.
W konsekwencji, wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącej zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę, GINB podtrzymał dotychczasowe stanowisko i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Stosownie zaś do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 z późn. zm., dalej: "p.p.s.a."), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Rozpoznając sprawę w ramach wskazanych kryteriów Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem.
Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] sierpnia 2020 r. wydana w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z [...] października 2016 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej inwestorowi ([...] Sp. z o.o. w [...]) pozwolenia na rozbiórkę budynku laboratorium położonego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...], obręb ewidencyjny [...].
Postępowanie to uruchomione zostało na żądanie [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], który wniósł o stwierdzenie nieważności ww. ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta [...].
Wniosek skarżącego uruchomił postępowanie nadzwyczajne przed Wojewodą [...], a ten - analizując sprawę uznał, iż nie zachodzi żadna z przesłanek uregulowanych w art. 156 § 1 k.p.a., w tym przesłanka rażącego naruszenia prawa. Ocena Wojewody tej treści wyrażona w decyzji z dnia [...] listopada 2018 r., została następnie podtrzymana w zaskarżonej decyzji, wydanej przez GINB w dniu [...] sierpnia 2020 r. Niniejsza sprawa sprowadzała się więc do oceny ważności ww. aktu administracyjnego z [...] października 2016 r., a tym samym - przedmiot sporu w sprawie dotyczy ustalenia, czy prawidłowym było uznanie, że zezwolono na rozbiórkę budynku laboratorium, czyli ocena czy kontrolowany akt nie jest dotknięty żadną z wad kwalifikowanych uregulowanych art.156 § 1 k.p.a.
Przed odniesieniem się do zaistniałych w sprawie kwestii spornych (a tym samym do prawidłowości zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego) zauważyć należy, że stwierdzenie nieważności decyzji jest jednym z trybów nadzwyczajnych weryfikacji decyzji ostatecznych. Celem tego postępowania jest ustalenie, czy decyzja ostateczna dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. Jedną z tych wad jest wydanie decyzji bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa (pkt 2). Przy czym, co istotne, w toku postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, organ nie przeprowadza ponownie postępowania wyjaśniającego i nie rozstrzyga sprawy co do istoty, nie ma też możliwości naprawy ewentualnych wad popełnionych przy wydawaniu weryfikowanego orzeczenia. Przedmiotem postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest jedynie zbadanie, czy kwestionowana decyzja nie jest dotknięta wadą wymienioną w art. 156 § 1 k.p.a. Organ nadzoru jest w tym przypadku kontrolerem prawidłowości samej decyzji administracyjnej. Działanie organu w tym postępowaniu wymaga więc zupełnie innego podejścia niż w postępowaniu zwykłym. Nastawione winno być wyłącznie na poszukiwanie najcięższych wad, o których mowa w art. 156 § 1 k.p.a. To zaś również oznacza, że żadne inne uchybienia, nawet jeśli mają miejsce, nie mogą być w tym postępowaniu uwzględnione, bo nie mogą prowadzić do stwierdzenia nieważności badanego orzeczenia. Podkreślić przy tym trzeba, że rozpatrując sprawę w omawianym trybie, organ orzekający obowiązany jest wziąć pod uwagę stan faktyczny i prawny obowiązujący w dacie wydania badanej decyzji. Dodać także należy, iż w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji organ zasadniczo dokonuje ocen przez pryzmat akt postępowania zwykłego, nie przeprowadza zaś nowych dowodów, które miałyby na celu podważanie, czy też kwestionowanie stanu faktycznego sprawy zakończonej decyzją, która jest przedmiotem kontroli w postępowaniu nadzorczym. Ewentualne wady prowadzące do stwierdzenia nieważności decyzji muszą tkwić w samej decyzji, a nie w postępowaniu, które doprowadziło do jej wydania.
Jednocześnie wskazać należy, że rażące naruszenie prawa w rozumieniu ww. art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a., stanowi kwalifikowaną postać naruszenia. W orzecznictwie prezentowany jest pogląd, że istnieje różnica między "zwykłym" naruszeniem prawa, a naruszeniem, które może być zakwalifikowane jako "rażące". Zarówno w orzecznictwie jak i piśmiennictwie przyjmuje się także, że niedopuszczalne jest utożsamianie każdego uchybienia z rażącym naruszeniem prawa. Naruszenie przepisów prawa materialnego lub przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, nie może być podstawą stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru, jeżeli nie nosi cech rażącego naruszenia prawa. O rażącym naruszeniu prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz racje ekonomiczne lub gospodarcze - skutki, które wywołuje decyzja.
Kierując się powyższym, Sąd uznał, że zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego utrzymująca w mocy decyzję Wojewody [...] jest prawidłowa. Przede wszystkim Sąd uznał za prawidłowo wykonane zalecenie wynikające z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 28 listopada 2019 r. oraz podziela ocenę prawną dokonaną przez organ odwoławczy w kwestii posiadania przez skarżącą spółkę interesu prawnego do kwestionowania decyzji Prezydenta Miasta [...] z 2016 r. o rozbiórce.
Zdaniem Sądu, decyzja GINB została poprzedzona prawidłowo przeprowadzonym postępowaniem wyjaśniającym. Organ I instancji orzekając w sprawie miał bowiem na względzie, że znajduje się w postępowaniu nadzorczym prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności oraz, że z uwagi na tryb w jakim orzeka, obowiązany jest kierować się stanem faktycznym i prawnym z daty badanego aktu. Miał też na względzie, co potwierdza uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia, iż w tego rodzaju postępowaniu nadzwyczajnym (samodzielnym i niezależnym od postępowania zwykłego) inne są obowiązki organu, które to ukierunkowane są wyłącznie na kontrolę decyzji w aspekcie wystąpienia przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., w oparciu o zamknięty materiał dowodowy (tj. ten, który posłużył do wydania badanego orzeczenia). W konsekwencji, Wojewoda (opierając się na dowodach zgromadzonych w postępowaniu zwykłym) słuszne stwierdził, że weryfikowana decyzja z [...] października 2016 r. nie jest dotknięta wadą nieważności, w tym uregulowaną w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. a stanowisko to podzielił prawidłowo organ odwoławczy.
I tak, wskazać trzeba, iż Wojewoda weryfikował decyzję wydaną na m.in. podstawie art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie jej wydania, tj. w dniu 11 października 2016 r.
Zgodnie z art. 33 ust. 4 Prawa budowlanego "Do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć: 1) zgodę właściciela obiektu; 2) szkic usytuowania obiektu budowlanego; 3) opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych; 4) opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia; 5) pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, a także inne dokumenty, wymagane przepisami szczególnymi; nie dotyczy to uzgodnienia i opinii uzyskiwanych w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000; 6) w zależności od potrzeb, projekt rozbiórki obiektu.
W postępowaniu zwykłym ustalono, że inwestor w dniu 19 września 2016 r. zwrócił się z wnioskiem o rozbiórkę budynku laboratorium usytuowanego na działce nr ew. [...] przy ul. [...] w [...], dołączając do wniosku projekt rozbiórki budynku laboratorium na terenie zakładu [...] oraz oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto oświadczył, że budynek nie jest wpisany do rejestru zabytków i nie jest objęty gminną ewidencja zabytków. Projekt rozbiórki budynku laboratorium opracowany przez osoby uprawnione zawiera m.in: 1) Opis techniczny, 2) Informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia oraz 3) Część rysunkową.
W Opisie technicznym, w części dotyczącej zakresu i sposobu rozbiórki, przewidziano demontaż instalacji elektrycznych wskazując, że przed przystąpieniem do prac rozbiórkowych należy budynek odłączyć od zewnętrznej sieci energetycznej. W pkt 4.3. opisano sposób prowadzenia robót dotyczących rozbierania instalacji elektrycznych. Ponadto w projekcie rozbiórki wskazano, że "Usuwanie jednego elementu nie powinno wywołać nieprzewidzianego spadania lub zwalania innego elementu. Prowadzenie robót rozbiórkowych, jeżeli zachodzi możliwość przewrócenia części konstrukcji przez wiatr, jest zabroniona."
Informacja dotycząca bezpieczeństwa i ochrony zdrowia zawiera także opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa mienia (pkt d). M.in. wskazano, że przed rozpoczęciem robót budowlanych należy sprawdzić stan techniczny budynków oraz urządzeń na których mają być wykonywane prace, w tym ich stabilność, wytrzymałość na przewidywane obciążenia oraz zabezpieczyć przed nieprzewidywaną zmianą położenia, a także stan techniczny stałych elementów konstrukcji. Zaznaczono, że przy prowadzeniu robót ziemnych należy zastosować środki ostrożności związane z instalacjami podziemnymi. Prace należy prowadzić przy ścisłym nadzorze Kierownika budowy oraz przedstawiciela reprezentującego właściwy organ nadrzędny z uwzględnieniem wymagań Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 6 lutego 2003 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy podczas wykonywania robót budowlanych i montażowych.
W konsekwencji, Sąd nie podziela zarzutu skargi dotyczącego naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 33 ustawy - Prawo budowlane.
Odnosząc się do zarzutu niewykonalności decyzji o rozbiórce stwierdzić należy, że także jest on nieuprawniony. Jak podkreśla się w doktrynie i orzecznictwie sądów administracyjnych o niewykonalności obowiązku nałożonego decyzją ostateczną można mówić, gdy niewykonalność jest następstwem przeszkód o charakterze nieusuwalnym. Trwała niewykonalność obowiązku zachodzi wówczas, gdy czynności składające się na treść tych obowiązków zawartych w decyzji są niewykonalne z przyczyn technicznych lub prawnych tkwiących w ich naturze. Natomiast trudności techniczne lub ekonomiczne, choćby bardzo poważne, w wyegzekwowaniu wykonania obowiązku nałożonego decyzją, jak również negatywne stanowiska jej adresatów lub innych osób i zainteresowanych utrzymaniem dotychczasowego stanu rzeczy, nie stanowią o niewykonalności obowiązku.
Z materiału dokumentacyjnego wynika, że roboty rozbiórkowe mogą być prowadzone po rozwiązaniu problemu dotyczącego kabli ułożonych w trzech kanałach podziemnych zasilających w energię elektryczną strefę przemysłową skarżącej (ewentualne przeniesienie tych kabli lub ich zabezpieczenie przed uszkodzeniem).
Wobec tego, wbrew twierdzeniom skarżącej rozbiórka budynku jest możliwa ale z uwzględnieniem konieczności zastosowania środków ostrożności związanych z instalacjami podziemnymi.
W tym stanie sprawy, skoro podniesione w skardze zarzuty nie mogły odnieść zamierzonego skutku, oraz biorąc dodatkowo pod uwagę, że Sąd nie dostrzegł takich naruszeń przepisów prawa procesowego lub materialnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił.