VII SA/Wa 1872/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2013-02-28
NSAAdministracyjneŚredniawsa
prawo pomocykoszty sądowepełnomocniksytuacja materialnapostępowanie administracyjneWSAwniosek

WSA w Warszawie przyznał prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika, ale odmówił zwolnienia z kosztów sądowych, uznając, że strona jest w stanie je ponieść.

Skarżący P. K. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Po wezwaniu do uzupełnienia wniosku, strona podała informacje o dochodach z wynajmu i zatrudnieniu żony, wskazując na pięcioosobowe gospodarstwo domowe. Sąd uznał, że dochody strony (ok. 5000 zł miesięcznie) pozwalają na pokrycie kosztów sądowych, ale nie na opłacenie pełnomocnika, dlatego przyznał prawo pomocy jedynie w zakresie częściowym – ustanowienia radcy prawnego.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał wniosek P. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący domagał się całkowitego przyznania prawa pomocy, w tym zwolnienia z opłat sądowych i ustanowienia pełnomocnika. Po otrzymaniu wezwania do uzupełnienia wniosku, strona przedstawiła dane dotyczące swojej sytuacji materialnej: pięcioosobowe gospodarstwo domowe, dochód z wynajmu ok. 3000 zł miesięcznie oraz dochód żony (pielęgniarki) ok. 2000 zł miesięcznie. Sąd, analizując przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (p.p.s.a.), w szczególności art. 246 § 1 pkt 1 i 2, stwierdził, że ciężar udowodnienia trudnej sytuacji materialnej spoczywa na wnioskodawcy. Uznał, że dochód rodziny (ok. 1000 zł na osobę) pozwala na pokrycie kosztów sądowych, ale nie na samodzielne opłacenie profesjonalnego pełnomocnika. W związku z tym, postanowieniem z dnia 28 lutego 2013 r., sąd przyznał P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym, poprzez ustanowienie radcy prawnego, a w pozostałym zakresie wniosek oddalił.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Nie, sytuacja materialna strony uzasadnia przyznanie prawa pomocy jedynie w zakresie częściowym (ustanowienie pełnomocnika), ale nie zwolnienie z kosztów sądowych.

Uzasadnienie

Sąd ocenił dochody strony i uznał, że choć nie pozwalają na samodzielne opłacenie pełnomocnika, to są wystarczające do pokrycia kosztów sądowych, co odpowiada przesłankom przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

inne

Przepisy (5)

Główne

p.p.s.a. art. 246 § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (pkt 1) i częściowym (pkt 2) dla osoby fizycznej.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 258 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Określa, w jakim zakresie można przyznać prawo pomocy (pkt 7 - ustanowienie zawodowego pełnomocnika).

p.p.s.a. art. 245 § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Definiuje prawo pomocy w zakresie całkowitym.

p.p.s.a. art. 245 § 3

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądach administracyjnymi

Definiuje prawo pomocy w zakresie częściowym.

p.p.s.a. art. 255

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do zarządzenia o uzupełnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Sytuacja materialna strony nie pozwala na samodzielne opłacenie profesjonalnego pełnomocnika.

Odrzucone argumenty

Strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść żadnych kosztów postępowania, co uzasadniałoby całkowite przyznanie prawa pomocy.

Godne uwagi sformułowania

Ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu.

Skład orzekający

Maciej Majewski

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących przyznawania prawa pomocy w postępowaniu administracyjnosądowym, w szczególności rozróżnienie między prawem pomocy w zakresie całkowitym a częściowym oraz ocena sytuacji materialnej strony."

Ograniczenia: Dotyczy konkretnej sytuacji materialnej strony i jej gospodarstwa domowego; wymaga indywidualnej oceny każdego wniosku.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego aspektu dostępu do wymiaru sprawiedliwości, jakim jest prawo pomocy. Jest to istotne dla prawników procesowych i osób w trudnej sytuacji materialnej.

Prawo pomocy: kiedy sąd pomoże opłacić prawnika, a kiedy nie?

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1872/12 - Postanowienie WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2013-02-28
Data wpływu
2012-08-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Maciej Majewski /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Prawo pomocy
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Przyznano prawo pomocy w zakresie ustanowienia pełnomocnika i odmówiono w zakresie zwolnienia od kosztów
Powołane przepisy
Dz.U. 2012 poz 270
art. 246 par. 1 pkt 2 art. 258 par. 2 pkt 7
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity.
Sentencja
Maciej Majewski referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. K. o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi P. K. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2012 r. znak: [...] w sprawie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia : 1. przyznać P. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie radcy prawnego; 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić.
Uzasadnienie
Do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął na formularzu PPF wniosek P. K. o całkowite przyznanie prawa pomocy. Skarżący podał w uzasadnieniu formularza PPF, że wnosi o zwolnienie z opłaty za kopie wyroku z uzasadnieniem oraz ustanowienie pełnomocnika do złożenia skargi do NSA. Innych danych nie podał.
Z uwagi na niewskazanie żadnych danych w formularzu PPF, związanych z sytuacją materialną strony, zarządzeniem z dnia 1 lutego 2013 r. na podstawie 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) administracyjnymi, zw. dalej p.p.s.a., do uzupełnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy PPF, poprzez:
- podanie z jakich środków utrzymuje się wnioskodawca, należało wskazać źródło dochodu (umowa o pracę, działalność gospodarcza, wynajem lokalu, inne) oraz jego wysokość,
- podanie jakie lokale/nieruchomości posiada oraz podania czy uzyskuje z nich dochody, jeżeli wnioskodawca uzyskuje z nich dochody, należało je podać,
- wskazanie czy żona wnioskodawcy jest zatrudniona bądź prowadzi inną działalność zarobkową, jeżeli tak, to należało wskazać jakie uzyskuje dochody, jeżeli nie, to należało nadesłać zaświadczenie z urzędu pracy o pozostawaniu osobą bezrobotną,
- podanie z ilu osób składa się rodzina wnioskodawcy,
- podanie stałych miesięcznych wydatków związanych z utrzymaniem własnym i rodziny,
- podanie czy wnioskodawca korzysta ze świadczeń pomocy społecznej, jeżeli tak to należało nadesłać kopie ostatnich decyzji przyznających pomoc,
- podanie czy wnioskodawca korzysta z pomocy rodziny, a jeżeli tak, to należało wskazać na czym ona polega,
- nadesłanie kopii wyciągu bankowego wszystkich osób pozostających we wspólnym gospodarstwie domowym za ostatnie trzy miesiące.
W odpowiedzi na ww. zarządzenie wnioskodawca nadesłał nowy formularz PPF w którym wskazał, że w skład jego gospodarstwa domowego wchodzi pięć osób. Trójka dzieci jest w wieku szkolnym. Wnioskodawca utrzymuje się z wynajmu za co osiąga dochód około 3 tysięcy zł. Żona wnioskodawcy jest pielęgniarką i uzyskuje dochód, około 2 tys. zł. Wnioskodawca wskazał, że ww. dochody są pomniejszone o podatki i wydatki na życie. Dodał, że nie jest w stanie pokryć kosztów wynagrodzenia adwokata, gdyż jest to koszt około 3 000 zł.
W niniejszej sprawie zważono, co następuje.
Przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami przewidują możliwość przyznania stronom postępowania prawa pomocy. Prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a) lub częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Żądanie przyznania prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie zawodowego pełnomocnika jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym.
Stosownie zaś do treści art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Natomiast zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie częściowym następuje, gdy wnioskodawca wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku w utrzymaniu własnym i rodziny.
Jak wynika z powołanych przepisów ciężar udowodnienia istnienia okoliczności, które mogłyby stanowić podstawę przyznania prawa pomocy we wnioskowanym zakresie spoczywa na stronie wnoszącej o przyznanie prawa pomocy. Przyjętą regułą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów związanych z udziałem w postępowaniu. Tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy polegające na zwolnieniu z kosztów sądowych bądź ustanowieniu adwokata z urzędu. Obejmuje zatem osoby, które ze względu na niskie dochody i szczególną sytuację życiową, mimo poczynionych oszczędności w wydatkach i przy największej staranności nie mogą ponieść tych kosztów. Strona musi zatem wykazać, że jej sytuacja materialna jest na tyle trudna, że uzasadnia poczynienie odstępstwa od tej generalnej zasady.
Biorąc pod uwagę sytuację majątkową P. K. uznać należy, iż uzasadnione jest przychylenie się do wniosku o przyznanie prawa pomocy w jednak tylko w ograniczonym zakresie tj. częściowego przyznania prawa pomocy dotyczącego ustanowienia zawodowego pełnomocnika. W gospodarstwie domowym wnioskodawcy pozostaje pięć osób, w tym trójka dzieci w wieku szkolnym. Dochód około 5 tys. zł jaki uzyskuje strona w przeliczeniu na jedną osobę w rodzinie wynosi około 1000 zł. W tym stanie rzeczy uznano, że strona nie jest w stanie samodzielnie opłacić zawodowego pełnomocnika. Jednakże uznano, że stronę z ww. dochodu stać jest na samodzielne opłacenie kosztów sądowych. Z uwagi na alternatywne wskazanie o ustanowienie jakiego pełnomocnika strona wnosi ustanowiono radcę prawnego z urzędu.
Z powyższych względów, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI