VII SA/Wa 187/22

VII SA/Wa 187/22 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2022-03-21
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2022-01-31
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla /przewodniczący sprawozdawca/
Elżbieta Granatowska
Tomasz Janeczko
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1580/22 - Wyrok NSA z 2022-11-08
Skarżony organ
Minister Rozwoju
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2022 poz 329
art. 151, 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi  - t.j.
Dz.U. 2021 poz 710
art. 3,  art. 36
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Cieśla (spr.), , Asesor WSA Elżbieta Granatowska, Sędzia WSA Tomasz Janeczko, , Protokolant sekr. sąd. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 marca 2022 r. sprawy ze skargi Gminy Miasta G. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia [...] grudnia 2021 r. znak [...] w przedmiocie zezwolenia na realizację części inwestycji w zakresie budowy Muzeum [...] – Oddziału [...] w G. oddala skargę
Uzasadnienie
Minister Rozwoju i Technologii decyzją z dnia [...] grudnia 2021 r. znak [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm., dalej "kpa") oraz art. 3 ust. 3 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o inwestycjach w zakresie budowy Muzeum [...] w G. (t.j. Dz. U. z 2021 r., poz. [...], w skrócie "ustawa [...]"), po rozpatrzeniu odwołania Gminy Miasta G., od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2020 r. o zezwoleniu na realizację części inwestycji w zakresie budowy Muzeum [...] w G., obejmującej: oczyszczenie działki z materiałów niebezpiecznych i wybuchowych pochodzenia wojskowego; wykonanie badań geofizycznych całego obszaru działki; badania archeologiczne; badania geologiczne; budowę postumentu z tablicą informacyjną wraz z oświetleniem i utwardzeniem terenu wokół obiektu - realizacja działań statutowych Muzeum [...] w G. w zakresie wystaw czasowych i plenerowych działań edukacyjnych; zlokalizowanej na terenie działki nr [...], z obrębu [...] w G. - uchylił w zaskarżonej decyzji:
- znajdujący się na stronie 1, w wierszu 8, licząc od dołu strony, zapis: "w jednostce ewidencyjnej [...]",
- znajdujący się na stronie 1, w wierszu 19, licząc od dołu strony, zapis: "w jednostce ewidencyjnej [...]",
- znajdujący się na stronie 1, w wierszu od 20 do 21, licząc od dołu strony, zapis: "realizacja działań statutowych Muzeum [...] w G. w zakresie wystaw czasowych i plenerowych działań edukacyjnych;",
- znajdujący się na stronie 2, w wierszu 10, licząc od dołu strony, zapis stanowiący treść pkt 8 pn. "Warunki techniczne realizacji inwestycji - nie określa się",
- znajdujący się na stronie 3, w wierszu 5, licząc od góry strony, zapis: "[...]",
- znajdujący się na stronie 4, w wierszach od 17 do 18, licząc od góry strony, zapis: "uzasadniony nadrzędnym interesem publicznym",
i w miejsce uchylenia orzekł:
- na stronie 1, w wierszach 8 i 19, licząc od dołu strony, nowy zapis: "w jednostce ewidencyjnej [...]",
- na stronie 2, zapis stanowiący nową treść pkt 8 zaskarżonej decyzji:
"8. Warunki techniczne realizacji inwestycji:
Przed rozpoczęciem prac teren inwestycji należy zabezpieczyć, poprzez:
• ogrodzenie terenu wykonywanych prac,
• zamontowanie tablic informacyjnych i ostrzegawczych, wyznaczenie ewentualnych stref niebezpiecznych oraz urządzenie składowiska materiałów i wyrobów,
• w razie potrzeby zapewnić stały nadzór.
Należy podjąć stosowne środki profilaktyczne mające na celu właściwą organizację pracy i stanowisk, zapewnienie właściwych urządzeń i środków ochrony indywidualnej i zbiorowej pracowników oraz likwidację zagrożeń dla zdrowia i życia pracowników. Wszelkie prace należy prowadzić zgodnie z obowiązującymi przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, używając sprawie technicznie narzędzi. Wykonywanie prac ziemnych w bezpośrednim sąsiedztwie zlokalizowanych sieci uzbrojenia terenu, powinno być poprzedzone określeniem bezpiecznej odległości, w jakiej mogą być one wykonywane. Prowadzenie prac ziemnych w pobliżu zlokalizowanych instalacji podziemnych, a także głębienie wykopów poszukiwawczych powinno odbywać się ręcznie.
Miejsca oczyszczania terenu z materiałów wybuchowych i niebezpiecznych, powinny być zabezpieczone, w celu ochrony ludności, przed zagrożeniami mogącymi powstać podczas usuwania ww. materiałów. W przypadku wystąpienia nieprzewidzianych zagrożeń należy przerwać pracę, pracownicy powinni zostać wycofani do strefy zapewniającej bezpieczeństwo, a miejsce pracy zabezpieczone. O zaistniałej sytuacji niebezpiecznej należy powiadomić osobę kierującą pracami. W razie wypadku należy zabezpieczyć miejsce wypadku, poszkodowanemu udzielić pierwszej pomocy, a w razie potrzeby wezwać pogotowie, policję, straż pożarną.",
- na stronie 3, w wierszu 5, licząc od góry strony, nowy zapis: "[...]",
- na stronie 4, w wierszach od 17 do 18, licząc od góry strony, nowy zapis: "uzasadniony interesem publicznym",
II. W pozostałej części zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji wskazał, że Muzeum [...] w G., wnioskiem z dnia 10 lipca 2020 r. wystąpiło do Wojewody [...] o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację części inwestycji w zakresie budowy Muzeum [...] w G., obejmującej: oczyszczenie działki z materiałów niebezpiecznych i wybuchowych pochodzenia wojskowego; wykonanie badań geofizycznych całego obszaru działki; badania archeologiczne; badania geologiczne; budowę postumentu z tablicą informacyjną wraz z oświetleniem i utwardzeniem terenu wokół obiektu - realizacja działań statutowych Muzeum [...] w G. w zakresie wystaw czasowych i plenerowych działań edukacyjnych - na terenie działki nr [...], z obrębu [...] w G. Inwestor wniósł o nadanie decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności.
Wojewoda [...], po przeprowadzeniu postępowania wydał w dniu [...] sierpnia 2020 r. decyzję, o zezwoleniu na realizację części inwestycji w zakresie budowy Muzeum [...] w G. obejmującej: oczyszczenie działki z materiałów niebezpiecznych i wybuchowych pochodzenia wojskowego; wykonanie badań geofizycznych całego obszaru działki; badania archeologiczne; badania geologiczne; budowę postumentu z tablicą informacyjną wraz z oświetleniem i utwardzeniem terenu wokół obiektu - realizacja działań statutowych Muzeum [...] w G. w zakresie wystaw czasowych i plenerowych działań edukacyjnych - na terenie działki nr [...], z obrębu [...] w G., oraz nadał jej rygor natychmiastowej wykonalności.
Od decyzji Wojewody [...] odwołanie wniosła Gmina Miasta G.
W odwołaniu zarzuciła naruszenie:
- art. 4 ust. 1 pkt 2, art. 4 ust. 3 pkt 5, art. 7, art. 8 ust. 1 pkt 2 i art. 28 ust. 1 ustawy [...],
- art. 36 ust. 1 pkt 5, pkt 11 i pkt 12 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami,
- art. 7 kpa, art. 8 kpa i art. 107 § 3 kpa.
Po rozparzeniu odwołania, Minister Rozwoju decyzją z dnia [...] sierpnia 2020 r., uchylił w części i orzekł w tym zakresie co do istoty, a w pozostałej części utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...].
Na powyższą decyzję Ministra Rozwoju skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina Miasta G.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 marca 2021 r. sygn. akt VII SA/Wa 1794/20, uchylił decyzję Ministra Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2020 r.
Powodem uchylenia był brak w decyzji Wojewody [...] elementu koniecznego jakim jest określenie warunków technicznych realizacji inwestycji. Ponadto, Sąd I instancji, stwierdził, że udzielenie w decyzji organu I instancji zgody na badania archeologiczne nie znajdowało oparcia w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy [...].
Skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie wniósł Minister Rozwoju, Pracy i Technologii.
Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 września 2021 r., sygn. akt II OSK 1080/21 oddalił skargę kasacyjną. W uzasadnieniu wskazał, iż skarga kasacyjna, mimo częściowo zasadnych podstaw nie mogła doprowadzić do uchylenia wyroku. Za zasadne uznał podstawy kasacyjne, w których zarzucono Sądowi I instytucji naruszenie przepisów związanych z przyjęciem, że brak było podstaw do objęcia decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji, badań archeologicznych. Zdaniem NSA uzasadniona była dokonana przez organ odwoławczy wykładnia przepisów ustawy [...], iż jej zakres obejmuje także badania archeologiczne.
NSA stwierdził natomiast, że prawidłowe było stanowisko Sądu I instancji dotyczące braku w decyzji Wojewody [...] koniecznego elementu, jakim jest określenie warunków technicznych realizacji inwestycji. Przepis art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy [...] należy bowiem wykładać w ten sposób, że nakłada on na organ obowiązek określenia w decyzji, warunków technicznych realizacji inwestycji w zakresie wykraczającym poza budowę obiektów budowlanych objętych projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją, przy czym nie zwalnia z tego obowiązku stwierdzenie nieskomplikowanego technicznego charakteru działań wchodzących w zakres inwestycji.
Odnosząc się do podstaw kasacyjnych zawierających zarzut naruszenia art. 28 ust. 5 ustawy [...], NSA stwierdził, iż zasadne było uchylenie zaskarżonej decyzji Ministra Rozwoju w całości, z uwagi na naruszenie art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy [...].
Rozpatrując ponownie sprawę, właściwy obecnie Minister Rozwoju i Technologii wskazał, że stosownie do art. 153 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Organ odwoławczy przypomniał, że powodem uchylenia w całości decyzji Ministra Rozwoju było naruszenie art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy [...], poprzez brak w decyzji Wojewody [...] koniecznego elementu jakim jest określenie warunków technicznych realizacji inwestycji.
Uchylenie decyzji Ministra Rozwoju spowodowało konieczność ponownego przeprowadzenia postępowania odwoławczego i wydania nowej decyzji odwoławczej, eliminującej stwierdzone uchybienia.
Minister jeszcze raz rozpatrzył wniosek inwestora o wydanie przedmiotowej decyzji. Analizując wniosek uznał, że zawiera on wymagane elementy z art. 4 ust. 2 ustawy [...].
Zgodnie z art. 4 ust. 3 pkt 1 ustawy [...], do wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację części inwestycji w zakresie budowy Muzeum [...] w G., inwestor dołączył projekt budowlany, wraz z zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 ustawy Prawo budowlane, aktualnym na dzień opracowania projektu. Zgodnie z art. 20 ust. 4 tej ustawy, do projektu dołączono oświadczenia projektantów i sprawdzających o sporządzeniu projektu zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
W dniu 19 września 2020 r. weszła w życie ustawa z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 471). Jednocześnie wydane zostało rozporządzenie Ministra Rozwoju z dnia 11 września 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1609). Zgodnie z § 25 tego rozporządzenia, uchylone zostało dotychczasowe rozporządzenie Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia 25 kwietnia 2012 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1935).
Zgodnie z art. 25 ustawy nowelizującej, przedmiotowa sprawa podlega rozpatrzeniu w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane, w brzmieniu dotychczas obowiązującym, a także w oparciu o przepisy rozporządzenia w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. Organ odwoławczy stwierdził, że spełnia on wymagania określone w art. 34 ust. 2 i ust. 3 ustawy Prawo budowlane oraz w rozporządzeniu w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego.
Stosownie do art. 4 ust. 3 pkt 3 ustawy [...], inwestor załączył do wniosku pozwolenie właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków, o którym mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków, tj. decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] maja 2020 r. pozwalającą na prowadzenie robót budowlanych na działce nr [...], znajdującej się na terenie pola [...] na Półwyspie [...] z obiektami historycznymi, wpisanego do rejestru zabytków pod nr [...] decyzją [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] maja 2001 r. - obecnie pod nr [...], uznanego za pomnik historii rozporządzeniem Prezydenta RP z dnia [...] sierpnia 2013 r. - w zakresie usytuowania postumentu wraz z tablicą informacyjną oraz zagospodarowania terenu bezpośrednio przyległego do postumentu.
Ponadto, inwestor, zgodnie z art. 4 ust. 3 pkt 7 ustawy [...], załączył wypisy z rejestru gruntów. Stwierdzono brak konieczności załączenia dokumentów, o których mowa w art. 4 ust. 3 pkt 2, 4 i 6 ustawy [...]. Ponadto, stosownie do art. 4 ust. 3 pkt 5 i ust. 5 ustawy [...], uzyskano wymagane opinie.
Następnie organ odwoławczy poddał kontroli przeprowadzone przez Wojewodę [...] postępowanie i stwierdził, że Wojewoda [...] prawidłowo poinformował strony o wszczętym postępowaniu, podał jego podstawę prawną, poinformował o możliwości zapoznania się z aktami sprawy. Wojewoda [...], pismem z dnia 13 lipca 2020 r., zawiadomił wnioskodawcę oraz Gminę Miasta G, (właściciela działki nr [...]) o wszczęciu postępowania. Pozostałe strony postępowania zostały poinformowane w drodze obwieszczeń.
Właściciela nieruchomości objętej decyzją Wojewody [...], organ poinformował o wydaniu decyzji w drodze zawiadomienia z dnia [...] sierpnia 2020 r. W zawiadomieniu oraz w obwieszczeniu zamieszczono, zgodnie z art. 10 ust. 3 ustawy [...], informację o miejscu, w którym strony mogą zapoznać się z treścią decyzji.
Kontrolowana decyzja Wojewody [...] czyniła zadość prawie wszystkim wymogom z art. 8 ust. 1 ustawy [...]. Wymagała jedynie korekty merytoryczno-reformacyjnej.
Wojewoda [...] na str. 1 zaskarżonej decyzji błędnie podał numer jednostki ewidencyjnej, w której położona jest działka nr [...], z obrębu [...] w G.
Ponadto, Minister stwierdził, iż Wojewoda [...] błędnie podał drugą literę numeru decyzji [...]WKZ z dnia [...] maja 2020 r.
W związku z powyższym organ odwoławczy skorygował omyłki występujące w decyzji Wojewody [...]. Badając zgodność z prawem pozostałej części zaskarżonej decyzji, organ odwoławczy stwierdził, że czyni ona zadość innym wymogom ustawy [...].
Odnosząc się do zarzutów Gminy Miasta G., Minister stwierdził, iż bezzasadny jest zarzut dotyczący naruszenia art. 4 ust. 1 pkt 2 oraz art. 4 ust. 3 pkt 5 ustawy [...], poprzez brak pozwolenia konserwatorskiego dotyczącego całej planowanej inwestycji.
Zgodnie z ww. przepisami, zezwolenie na realizację inwestycji w zakresie budowy Muzeum [...] w G., może być wydane po uprzednim uzyskaniu przez inwestora pozwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków, o którym mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków. W myśl art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków, pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru, w tym prac polegających na usunięciu drzewa lub krzewu z nieruchomości lub jej części będącej wpisanym do rejestru parkiem, ogrodem lub inną formą zaprojektowania zieleni.
Stosownie do art. 3 pkt 6 ustawy o ochronie zabytków, prace konserwatorskie to działania mające na celu zabezpieczenie i utrwalenie substancji zabytku, zahamowanie procesów jego destrukcji oraz dokumentowanie tych działań.
Zgodnie z art. 3 pkt 7 ustawy o ochronie zabytków, prace restauratorskie to działania mające na celu wyeksponowanie wartości artystycznych i estetycznych zabytku, w tym, jeżeli istnieje taka potrzeba, uzupełnienie lub odtworzenie jego części, oraz dokumentowanie tych działań.
Natomiast w art. 3 pkt 8 ustawy o ochronie zabytków, zdefiniowano roboty budowlane, jako roboty budowlane w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, podejmowane przy zabytku lub w otoczeniu zabytku. Stosownie do art. 3 pkt 7 ustawy Prawo budowlane, przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego.
Pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, o którym mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków, wymagała jedynie budowa postumentu z tablicą informacyjną i zagospodarowaniem terenu bezpośrednio przyległego do postumentu, bowiem są to roboty budowlane prowadzone przy zabytku wpisanym do rejestru. Do wniosku inwestor załączył takie pozwolenie, tj. decyzję [...]WKZ z dnia [...] maja 2020 r.
Natomiast pozostały zakres inwestycji objęty wnioskiem przewidziany do realizacji na działce nr [...], tj. oczyszczenie działki z materiałów niebezpiecznych i wybuchowych pochodzenia wojskowego, wykonanie badań geofizycznych całego obszaru działki, badań archeologicznych i geologicznych, nie wymagał pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, o którym mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków, nie są to prace konserwatorskie, restauratorskie lub roboty budowlane prowadzone przy zabytku wpisanym do rejestru.
W świetle powyższego, nie występuje dysproporcja powierzchni terenu objętej pozwoleniem konserwatorskim, tj. decyzją [...]WKZ z dnia [...] maja 2020 r., a wnioskiem inwestycyjnym z dnia 10 lipca 2020 r. Ponadto, w decyzji [...]WKZ z dnia [...] maja 2020 r. nie podano konkretnych wartości liczbowych powierzchni terenu działki nr [...], wskazując ogólnie, iż pozwolenie dotyczy usytuowania postumentu wraz z tablicą informacyjną oraz zagospodarowania terenu bezpośrednio przyległego do postumentu, zgodnie z dokumentacją projektową, w której to obszar objęty opracowaniem wynosił 961,15 m2.
Za niezasadny uznano zarzut naruszenia art. 36 ust. 1 pkt 5, 11 i 12 ustawy o ochronie zabytków, poprzez brak pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków dotyczącego prowadzenia badań archeologicznych (pkt 5), podejmowania innych działań, które mogłyby prowadzić do naruszenia substancji lub zmiany wyglądu zabytku wpisanego do rejestru, z wyłączeniem działań polegających na usuwaniu drzew lub krzewów z terenu nieruchomości lub jej części niebędącej wpisanym do rejestru parkiem, ogrodem albo inną formą zaprojektowanej zieleni (pkt 11) i dotyczącego poszukiwania ukrytych lub porzuconych zabytków ruchomych, w tym zabytków archeologicznych, przy użyciu wszelkiego rodzaju urządzeń elektronicznych i technicznych oraz sprzętu do nurkowania (pkt 12).
WSA w Warszawie w wyroku z dnia 10 marca 2021 r. wskazał, bowiem że na etapie składania wniosku nie są konieczne decyzje konserwatora zabytków udzielające zgód, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 5, 11 i 12 ustawy o ochronie zabytków. Zgodnie z art. 4 ust. 4 ustawy [...], nie można uzależniać zezwolenia na realizację inwestycji w zakresie budowy [...] w G. od spełnienia świadczeń lub warunków nieprzewidzianych przepisami tej ustawy lub odrębnymi przepisami.
W art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy [...], ustawodawca precyzyjnie określił, iż zezwolenie na realizację inwestycji może być wydane po uprzednim uzyskaniu przez inwestora pozwolenia właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków, ale wyłącznie pozwolenia, o którym mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków.
Powyższy przepis koresponduje z art. 4 ust. 3 pkt 3 ustawy [...], który stanowi o tym, iż do wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie budowy Muzeum [...] w G., dołącza się pozwolenie właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków, o którym mowa w art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków. Takie pozwolenie konserwatorskie, tj. decyzja [...]WKZ z dnia [...] maja 2020 r., wydana na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków, została załączona przez inwestora.
Przepisy ustawy [...] nie wymagają na etapie składania wniosku posiadania przez inwestora jakichkolwiek innych pozwoleń konserwatorskich wskazanych w art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie zabytków, w tym np. na wykonanie prac archeologicznych, niż te określone w art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków.
Zdaniem Ministra, gdyby ustawodawca chciał, aby obligatoryjnym elementem wniosku o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji, było przedłożenie pozwoleń wojewódzkiego konserwatora zabytków, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 5, 11 i 12 ustawy o ochronie zabytków, to uregulowałby to wprost w przepisach ustawy [...], jak uczynił to w art. 4 ust. 3 pkt 3 tej ustawy, odnośnie pozwolenia konserwatorskiego wydawanego na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy o ochronie zabytków.
Nie zmienia to faktu, iż pozostałe pozwolenia konserwatorskie inwestor uzyska przed rozpoczęciem wykonania konkretnych prac wskazanych we wniosku inwestycyjnym i decyzji Wojewody [...], zgodnie z powszechnie obowiązującymi przepisami, co uczynił uzyskując, wydaną na podstawie art. 36 ust. 1 pkt 12 ustawy o ochronie zabytków, decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia [...] sierpnia 2020 r., pozwalającą na poszukiwanie ukrytych lub porzuconych zabytków, w tym zabytków archeologicznych na działce nr [...].
Gmina Miasta G. niewłaściwie utożsamia zakres inwestycji, o którym mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy [...], z pozwoleniem wojewódzkiego konserwatora zabytków, o którym mowa w art. 36 ust. 1 pkt 5, 11 i 12 ustawy o ochronie zabytków.
W art. 1 ust. 1 pkt 1 ustawy [...], określono zasady, warunki i tryb przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie budowy Muzeum [...] w G., wymaganych ze względu na interes publiczny.
Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy [...], inwestycje w zakresie budowy Muzeum [...] w G. to roboty budowlane, dostawy lub usługi związane z przygotowaniem i realizacją budowy Muzeum [...] w G., obejmujące:
a) budowę na terenie Pola [...] na [...] obiektów budowlanych służących realizacji celów statutowych Muzeum [...] w G., w tym udostępnianiu zbiorów Muzeum,
b) budowę innych instalacji, urządzeń i obiektów niezbędnych do:
- wybudowania i funkcjonowania Muzeum [...] w G.,
- zabezpieczenia Pola Bitwy na [...] przed zniszczeniem lub uszkodzeniem,
- zapewnienia porządku i czystości na terenie Pola [...] na [...],
c) przebudowę dróg publicznych na terenie Pola [...] na [...],
d) budowę dróg wewnętrznych i ciągów pieszych,
e) rozpoznanie i usuwanie z terenu Pola [...] na [...] przedmiotów niebezpiecznych, w szczególności niewybuchów,
f) budowę lub przebudowę uzbrojenia terenu Pola [...] na [...].
Stosownie do art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy [...], roboty budowlane, dostawy i usługi, to roboty budowlane w rozumieniu art. 7 pkt 21 ustawy z dnia 11 września 2019 r. - Prawo zamówień publicznych (Dz.U. poz. 2019, z późn. zm., "Pzp"), dostawy w rozumieniu art. 7 pkt 4 tej ustawy i usługi w rozumieniu art. 7 pkt 28 tej ustawy. Zgodnie z art. 7 pkt 28 ustawy Pzp, usługi to wszelkie świadczenia, których przedmiotem nie są roboty budowlane lub dostawy, zatem wolą ustawodawcy było bardzo szerokie określenie zakresu inwestycji związanych z budową Muzeum [...] w G.
Na terenie działki nr [...] planuje się prowadzenie prac związanych z oczyszczeniem części działki z materiałów niebezpiecznych i wybuchowych pochodzenia wojskowego. Również przeprowadzenie badań geofizycznych, tj. pomiarów geomagnetycznych służących rozpoznaniu obiektów ferromagnetycznych potencjalnie niebezpiecznych, zalegających pod powierzchnią gruntu na głębokościach przekraczających zasięg standardowych prac saperskich, a także zlokalizowanie przedmiotów poddanych obróbce termicznej. Planowane jest także przeprowadzenie badań georadarowych z wykorzystaniem metody elektrooporowej. Pozwoli to na uzyskanie informacji o położeniu i rozmiarach niewidocznych (podziemnych) reliktów budynków znajdujących się niegdyś na [...], lejów po bombach i pociskach artyleryjskich oraz innych obiektów archeologicznych. Badania geofizyczne przyczynią się do zlokalizowania, wytypowania i kompleksowego udokumentowania miejsc przyszłych badań archeologicznych.
Teren działki nr [...] to planowane miejsce budowy dużego muzealnego pawilonu wystawienniczego. Forma budowli będzie wynikiem międzynarodowego konkursu architektonicznego. Inwestor wskazał, iż obecna wiedza o terenie nie jest wystarczającą do podjęcia decyzji w zakresie rozwiązań technicznych oraz optymalizacji kosztów inwestycji, bowiem istnieją wątpliwości dotyczące właściwości fizycznych gruntów, co uzasadnia podjęcie fachowych badań i ekspertyz.
Niezbędne jest przeprowadzenie kompleksowego rozpoznania inżynierskiego działki nr [...]. Jednym z elementów rozpoznania inżynierskiego decydującego o lokalizacji budynku są badania gruntu. Z działką nr [...] sąsiaduje działka nr [...], na obszarze której znajduje się budynek byłej Elektrowni [...]. W ramach uruchomienia w nim funkcji muzealnych planowane jest jego włączenie we wspólną ścieżkę zwiedzania na terenach płw. [...]. Niezbędne jest przygotowanie terenu działki nr [...], aby w przyszłości możliwe było przekierowanie ruchu zwiedzających z Pomnika [...] w kierunku budynku byłej Elektrowni.
Lokalizacja na działce nr [...] przyszłego pawilonu wystawienniczego, wymaga uprzednio rozpoznania inżynierskiego terenu tej działki pod względem właściwości fizycznych gruntów dających możliwość posadowienia budowli. Powyższe prace przygotowawcze, inwestor może wykonać jedynie w sytuacji gdy dysponuje prawem własności do nieruchomości, który uzyskuje zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy [...]. Z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji w zakresie budowy Muzeum [...] w G. stała się ostateczna, nieruchomości przeznaczone na inwestycje w zakresie budowy Muzeum [...] w G. oddaje się inwestorowi w nieodpłatne użytkowanie.
W art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. e ustawy [...], wskazano, iż inwestycje w zakresie budowy Muzeum [...] w G. to roboty budowlane, dostawy lub usługi związane z przygotowaniem i realizacją budowy Muzeum, obejmujące rozpoznanie i usuwanie z terenu Pola [...] na [...] przedmiotów niebezpiecznych, w szczególności niewybuchów. Zakres inwestycji związanych z budową Muzeum [...] w G., obejmuje także badania archeologiczne.
Nie oznacza to, iż Wojewoda [...] wszedł w kompetencje wojewódzkiego konserwatora zabytków i wydał pozwolenia konserwatorskie, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 5, 11 i 12 ustawy o ochronie zabytków. Pozwolenia konserwatorskie dla planowanych czynności, inwestor będzie musiał uzyskać od właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków przed rozpoczęciem wykonania konkretnych czynności.
NSA w wyroku z dnia 16 września 2021 r. wyjaśnił, iż zezwolenie na badania archeologiczne wynikające z decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji nie jest równoważne zezwoleniu na prowadzenie badań archeologicznych, o którym mowa w art. 36 ust. 1 pkt 5 ustawy o ochronie zabytków. Wykładania ustawy [...] pozwala pogodzić cele ustawy o ochronie zabytków (ochrona zabytków) z celami ustawy [...] (budowa Muzeum [...] w G.).
Minister po dokonaniu analizy załącznika graficznego nr 1 do decyzji Wojewody [...] (tj. zbiorczej mapy z przedstawieniem wszystkich planowanych działań wraz z linią rozgraniczającą teren inwestycji) doszedł do przekonania, iż działka nr [...] jest niezbędna w całości dla realizacji inwestycji celu publicznego. Decyzja nie przewiduje rozwiązań, które wprowadzają nadmierną, a w szczególności nieuzasadnioną ingerencję w prawo własności.
Wbrew zarzutom Gminy Miasta G., inwestor nie ograniczył realizacji inwestycji jako całości wyłącznie do działki nr [...], a podzielił inwestycję zgodnie z art. 3 ust. 2 ustawy [...], na części, co jest uzasadnione jej rozmiarem i wieloaspektowością.
Odnoszą się do zarzutu Gminy Miasta G., iż wskazana we wniosku inwestora czynność organizowania wystaw i działań edukacyjnych na terenie działki nr [...] nie stanowi realizacji inwestycji, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy [...], a jest wyłącznie realizacją zadań statutowych wnioskodawcy - to realizacja tych zadań może być jednym z elementów uzasadniających wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji.
Minister podzielił stanowisko inwestora, iż celem nadrzędnym realizacji ustawy [...] jest stworzenie Muzeum [...], rozumianego nie wyłącznie jako zespół budynków, ale jako muzeum plenerowe.
Decyzja przewiduje: "budowę postumentu z tablicą informacyjną wraz z oświetleniem i utwardzeniem terenu wokół obiektu", stanowi to realizację inwestycji, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy [...], bowiem obejmuje budowę obiektu budowlanego służącego realizacji celów statutowych Muzeum [...] w G.
Mając na uwadze dokonaną przez NSA wykładnię art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy [...], organ odwoławczy za zasadny uznał zarzut Gminy Miasta G. dotyczący naruszenia art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy [...], poprzez brak określenia warunków technicznych realizacji inwestycji.
Zgodnie z art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy [...], określenie warunków technicznych realizacji inwestycji jest koniecznym składnikiem decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji. W odniesieniu do tego wymogu w decyzji Wojewody [...] stwierdzono, że nie określa się ich.
Zgodnie z definicją inwestycji zawartą w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy [...], inwestycje te nie ograniczają się jedynie do budowy obiektów budowlanych, ale obejmują różnorodne działania, w tym takie, których może dotyczyć wymóg określenia warunków technicznych ich realizacji. Na przykład budowa obiektów budowlanych, które nie wymagają ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia robót budowlanych, do którego należy dołączyć projekt budowlany, lub rozpoznanie i usuwanie z terenu Pola [...] na [...] przedmiotów niebezpiecznych.
Minister uzupełnił rozstrzygnięcie o warunki techniczne działań zaplanowanych do wykonania na działce nr [...] (z wyłączeniem budowy postumentu, dla którego warunki techniczne zawarte są w dokumentacji projektowej zatwierdzonej decyzją Wojewody [...]).
Minister dokonał korekty decyzji Wojewody [...], poprzez określenie warunków technicznych realizacji inwestycji. Warunki techniczne zapewniają zarówno bezpieczne przeprowadzenie zaplanowanych działań, jak również zapewniają bezpieczeństwo osób zwiedzających. Nie doszło do zarzucanego przez Gminę Miasta G. naruszenia art. 7 ustawy [...].
Za niezasadny uznano zarzut naruszenia art. 28 ust. 1 ustawy [...], poprzez nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności. Nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji jest obligatoryjne, jeżeli tylko inwestor złoży wniosek uzasadniony interesem publicznym. Minister wskazał, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności uzasadnione jest interesem publicznym.
Odnosząc się do zarzutów Gminy Miasta G. dotyczących naruszenia art. 7 kpa, art. 8 kpa i art. 107 § 3 k.p.a., to Minister uznał, że organ I instancji przeprowadził postępowanie z poszanowaniem tych zasad.
Gmina Miasta G. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z [...] grudnia 2021 r.
Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 2 k.p.a., poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego, jak również brak wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego, skutkujące ustaleniem błędnych okoliczności faktycznych, w szczególności poprzez niewyjaśnienie podstaw merytorycznych ograniczenia warunków technicznych do kwestii oczyszczenia działki z materiałów niebezpiecznych i wybuchowych pochodzenia wojskowego (czyli pkt 1 lit a decyzji Wojewody), z pominięciem warunków technicznych realizacji inwestycji, o których mowa w pkt 1 lit. b, c i d decyzji Wojewody [...],
2. naruszenie art. 15 k.p.a., poprzez niezachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego,
3. naruszenie art. 138 § 1 pkt 2 i art. 138 § 2 k.p.a., poprzez:
- uchylenie decyzji Wojewody [...] jedynie w części, podczas gdy zaistniały przesłanki do uchylenia decyzji Wojewody w całości,
- brak możliwości orzekania przez organ II instancji wobec braku przeprowadzenia całości postępowania dowodowego przez organ I instancji i brak możliwości samodzielnego uzupełnienia tego postępowania przez organ II instancji,
4. naruszenie art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak wskazania faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz brak wyjaśnienia podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa, w zakresie w którym organ orzekł o warunkach technicznych realizacji inwestycji,
5. naruszenie art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o inwestycjach w zakresie budowy Muzeum [...] w G., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.
Skarżąca domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji.
W uzasadnieniu skargi podano, że decyzja Ministra Rozwoju i Technologii zawiera wady o charakterze materialnym jak i formalnym; jest sprzeczna z ustawą o inwestycjach w zakresie budowy Muzeum [...] w G.
W decyzji Wojewody [...] z [...] sierpnia 2020 r. w ogóle nie określono warunków technicznych realizacji inwestycji. Organ odwoławczy sam przeprowadził postępowanie wyjaśniające w tym zakresie, co miało bezpośredni wpływ na treść decyzji. Sprawa została rozstrzygnięta w jednej instancji, przez co pozbawiano stronę prawa kwestionowania wyników postępowania wyjaśniającego w drodze odwołania.
Nie można uznać, że warunkiem technicznym realizacji inwestycji w zakresie choćby prac archeologicznych jest ogrodzenie terenu, bądź zamontowanie tablic informacyjnych i ostrzegawczych. Nawet jeśli przyjąć, że jest to warunek techniczny, to organ II instancji nie wskazał na jakąkolwiek podstawę prawną wymagań (ich umiejscowienia w przepisach). Minister uzasadniając określenie wskazanych warunków nie odwołuje się do oceny wniosku inwestora, który nie wskazał na warunki techniczne realizacji prac, w złożonym przez siebie wniosku.
W odniesieniu do warunków (także technicznych) realizacji inwestycji w zakresie prac archeologicznych stosowne wytyczne zostały sformułowane przez Narodowy Instytut Dziedzictwa. Ani Wojewoda, ani Minister nie poddali kwestii badań geofizycznych (choćby w zakresie metody geofizyki, a także kwalifikacji osób prowadzących takie badania).
Odnośnie planowanych badań geologicznych, to należy je rozważyć w kontekście przepisów wykonawczych do ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. Prawo geologiczne i górnicze, jak choćby zgodności z przepisami rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 18 listopada 2016 r. w sprawie dokumentacji hydrologicznej i dokumentacji geologiczno-inżynierskiej. Koniecznym w ocenie skarżącej jest także zbadanie czy planowanie prac geologicznych jest zgodne z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 20 grudnia 2011 r. w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących projektów robót geologicznych, w tym robót, których wykonywanie wymaga uzyskania koncesji.
Doszło do naruszenia art. 7 oraz art. 77 kodeksu postępowania administracyjnego. Lakoniczne uzasadnienie decyzji Ministra w zakresie warunków technicznych, nie daje możliwości weryfikacji toku rozumowania organu.
Wskazanie warunków technicznych realizacji inwestycji w odniesieniu co najwyżej do oczyszczenia działki z materiałów niebezpiecznych i wybuchowych pochodzenia wojskowego (czyli pkt 1 lit a decyzji), prowadzi do wniosku, że w ogóle pominięto warunki techniczne realizacji inwestycji. Decyzja została wydana z uchybieniem art. 107 § 3 k.p.a. i art. 11 k.p.a.
Minister Rozwoju i Technologii w odpowiedzi na skargę Gminy Miasta G., wnosił o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r., poz. 329, dalej: "p.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Przedmiotem kontroli jest badanie, czy organy administracji w toku rozpoznania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik.
Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w prowadzonym postępowaniu (art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 134 § 1 p.p.s.a., Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Zaskarżone rozstrzygnięcie jest zgodne z przepisami prawa, a tym samym skarga była niezasadna.
Decyzja Ministra Rozwoju z dnia [...] sierpnia 2020 r. o zezwoleniu na realizację części inwestycji w zakresie budowy Muzeum [...] w G. była już uprzednio poddana kontroli sądowej, w ramach której Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 10 marca 2021 r. sygn. VII SA/Wa 1794/21 uchylił tę decyzję , a skarga kasacyjna na wyrok Sądu Wojewódzkiego, została oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 września 2021 r., sygn. II OSK 1080/21.
Stosownie do art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w sprawie niniejszej musi uwzględnić ocenę prawną, która została wyrażona w treści powyższych wyroków, jak też uwzględnić dokonaną tam wykładnię przepisów prawa, która miała bezpośredni wpływ na ocenę legalności zaskarżonej obecnie decyzji.
Poza zakresem ponownego badania znalazły się kwestie prawne związane z podstawą faktyczną i prawną wydanej decyzji, co do których wypowiedział się już Sąd I instancji, a jego ocena nie została zakwestionowana przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Sad Wojewódzki w wyroku z 10 marca 2021 r., sygn. VII SA/Wa 1794/21 - oceniając prawidłowość zaskarżonej decyzji wskazał, że poza opisanymi w dalszej części jego uzasadnienia wyjątkami, podziela stanowisko Ministra co do prawidłowości decyzji organu I instancji zarówno jeśli chodzi o procedurę jej wydawania jak i merytoryczną zawartość. Sąd za prawidłowy uznał ustalony w sprawie stan faktyczny.
Dlatego między innymi z tej przyczyny za niezasadne należało uznać zarzuty rozpoznawanej obecnie skargi, dotyczące naruszenia:
- art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 2 k.p.a., poprzez zaniechanie czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśniania stanu faktycznego, brak wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego,
- art. 107 § 3 kpa, poprzez brak wskazania przez organ II instancji faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej,
- art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o inwestycjach w zakresie budowy Muzeum [...] w G., poprzez jego niewłaściwe zastosowanie.
Wbrew twierdzeniom skarżącej, Minister Rozwoju i Technologii, przeprowadził postępowanie w sposób rzetelny, zgodny z wymogami procedury administracyjnej, wystarczający do wydania prawidłowego rozstrzygnięcia. Przede wszystkim organ odwoławczy uwzględnił obecnie ocenę prawną zawartą w wyrokach NSA z dnia 16 września 2021 r., sygn. akt II OSK 1080/21 oraz WSA w Warszawie z dnia 10 marca 2021 r., sygn. akt VII SA/Wa 1794/20 i wynikające z niej wskazania, co do dalszego postępowania.
Organ odwoławczy uzupełnił rozstrzygnięcie decyzji Wojewody [...] o warunki techniczne działań zaplanowanych do wykonania na działce nr [...] (z wyłączeniem budowy postumentu, dla którego warunki techniczne zawarte są w dokumentacji projektowej zatwierdzonej decyzją Wojewody [...]). Nie ograniczył określenia warunków technicznych realizacji inwestycji wyłącznie do kwestii oczyszczenia działki z materiałów niebezpiecznych i wybuchowych pochodzenia wojskowego. NSA w wyroku z dnia 16 września 2021 r., wskazał, że miejsce realizacji inwestycji jest dostępne dla ludności i stale odwiedzane. Określone w decyzji warunki techniczne realizacji inwestycji odnoszą się do wszystkich działań zaplanowanych do przeprowadzenia na działce nr [...] i zapewniają zarówno bezpieczne przeprowadzenie zaplanowanych działań na Polu [...] na [...], jak i bezpieczeństwo osób zwiedzających.
Minister w sposób odpowiadający art. 107 § 3 kpa uzasadnił swoją decyzję, wskazując przesłanki, które wziął pod rozwagę ponowienie rozpatrując odwołanie Gminy Miasta G. od decyzji Wojewody [...].
Za niezasadne należy uznać zarzuty naruszenia art. 15 k.p.a., poprzez niezachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania administracyjnego.
Istota zasady dwuinstancyjności postępowania polega na dwukrotnym rozpatrzeniu i rozstrzygnięciu sprawy przez organy obu instancji. Reformatoryjne rozstrzygnięcie Ministra, nie zmieniało ani rodzaju inwestycji, ani zakresu przedmiotowego rozstrzygnięcia zawartego w decyzji organu pierwszej instancji. W postępowaniu odwoławczym rozpoznawana była i rozstrzygnięta sprawa tożsama pod względem podmiotowym i przedmiotowym, jak przed organem pierwszej instancji. Charakter dokonanych przez organ odwoławczy zmian nie prowadzi do stwierdzenia, że na etapie postępowania odwoławczego przedmiotem postępowania była realizacja innej inwestycji aniżeli ta, która stanowiła przedmiot wypowiedzi organu pierwszej instancji. Nie doszło też do zarzucanego przez Gminę Miasta G. naruszenia art. 7 ustawy [...].
Zgodnie z dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny wykładnią art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy [...], określenie warunków technicznych realizacji inwestycji stało się obecnie składnikiem decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji.
Biorąc pod uwagę definicją inwestycji zawartą w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy [...], inwestycje te nie ograniczają się jedynie do budowy obiektów budowlanych, ale obejmują różnorodne działania, w tym takie, których może dotyczyć wymóg określenia warunków technicznych ich realizacji. Na przykład budowa obiektów budowlanych, które nie wymagają ani pozwolenia na budowę, ani zgłoszenia robót budowlanych, do którego należy dołączyć projekt budowlany, lub rozpoznanie i usuwanie z terenu Pola [...] na [...] przedmiotów niebezpiecznych.
Minister w decyzji reformatoryjnej uzupełnił rozstrzygnięcie o warunki techniczne działań zaplanowanych do wykonania na działce nr [...] (z wyłączeniem budowy postumentu, dla którego warunki techniczne zawarte są w dokumentacji projektowej zatwierdzonej decyzją Wojewody [...]). Określił w pkt 8 decyzji Wojewody warunki techniczne realizacji inwestycji, poprzez wskazanie, że przed rozpoczęciem prac teren inwestycji należy zabezpieczyć, poprzez:
- ogrodzenie terenu wykonywanych prac,
- zamontowanie tablic informacyjnych i ostrzegawczych, wyznaczenie ewentualnych stref niebezpiecznych oraz urządzenie składowiska materiałów i wyrobów,
- w razie potrzeby zapewnić stały nadzór.
Wskazał, że należy podjąć stosowne środki profilaktyczne mające na celu właściwą organizację pracy i stanowisk, zapewnienie właściwych urządzeń i środków ochrony indywidualnej i zbiorowej pracowników oraz likwidację zagrożeń dla zdrowia i życia pracowników. Wszelkie prace należy prowadzić zgodnie z obowiązującymi przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy, używając sprawie technicznie narzędzi. Wykonywanie prac ziemnych w bezpośrednim sąsiedztwie zlokalizowanych sieci uzbrojenia terenu, powinno być poprzedzone określeniem bezpiecznej odległości, w jakiej mogą być one wykonywane. Prowadzenie prac ziemnych w pobliżu zlokalizowanych instalacji podziemnych, a także głębienie wykopów poszukiwawczych powinno odbywać się ręcznie.
Miejsca oczyszczania terenu z materiałów wybuchowych i niebezpiecznych, powinny być zabezpieczone, w celu ochrony ludności, przed zagrożeniami mogącymi powstać podczas usuwania ww. materiałów. W przypadku wystąpienia nieprzewidzianych zagrożeń należy przerwać pracę, pracownicy powinni zostać wycofani do strefy zapewniającej bezpieczeństwo, a miejsce pracy zabezpieczone. O zaistniałej sytuacji niebezpiecznej należy powiadomić osobę kierującą pracami. W razie wypadku należy zabezpieczyć miejsce wypadku, poszkodowanemu udzielić pierwszej pomocy, a w razie potrzeby wezwać pogotowie, policję, straż pożarną."
Zdaniem Sądu określone w ten sposób warunki zapewniają bezpieczne przeprowadzenie zaplanowanych działań, jak również bezpieczeństwo osób zwiedzających i są adekwatne do początkowego etapu przedmiotowej inwestycji (zakresu decyzji) oraz wiążącej wykładni przepisu art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o inwestycjach w zakresie budowy Muzeum [...] w G.
Reasumując nie można zarzucić organom naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego, które mogłyby uzasadniać odmienne rozstrzygnięcie.
Z uwagi na powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.