VII SA/Wa 187/20

VII SA/Wa 187/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-09-17
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-01-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Siwek /przewodniczący sprawozdawca/
Grzegorz Antas
Mirosław Montowski
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Nadzór budowlany
Sygn. powiązane
II OSK 277/21 - Wyrok NSA z 2023-11-08
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 1186
art. 48, art. 28 ust. 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Siwek (spr.), Sędziowie sędzia WSA Grzegorz Antas, sędzia WSA Mirosław Montowski, Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Banaszek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 września 2020 r. sprawy ze skargi S. L. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej jako "[...]WINB", "organ odwoławczy"), na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm., dalej jako "p.b."), po rozpatrzeniu odwołania S. L., utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] października 2019 r. nr [...], nakazującą inwestorowi – S. L. - rozbiórkę pawilonu handlowego o wymiarach 5 m x 3 m, nietrwale związanego z gruntem, usytuowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. W. w B., gm. B., wybudowanego bez wymaganego pozwolenia.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 9 października 2017 r. do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] (dalej "PINB", "PINB [...]", "organ I instancji") wpłynęło pismo Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia 2 października 2017 r., w którym wniesiono o zbadanie legalności pawilonu handlowego zlokalizowanego na terenie działki nr ewid. [...] obr. [...] w B. Zdaniem Burmistrza nie wydano pozwolenia/zgłoszenia na budowę obiektu, który został postawiony na działce stanowiącej zieleń miejską.
Spółdzielnia Mieszkaniowa Lokatorsko-Własnościowa "[...]" w B. w piśmie z dnia 10 października 2017 r. wskazała, że ww. działka pozostaje w użytkowaniu wieczystym Spółdzielni. Spółdzielnia w dniu [...] sierpnia 2017 r. zawarła umowę najmu fragmentu ww. działki o powierzchni 20 m2 celem postawienia przez najemcę rozbieralnego pawilonu kontenerowego nietrwale związanego z gruntem, przeznaczonego na prowadzenie działalności handlowej sprzedaży zniczy i kwiatów. Spółdzielnia podniosła, że zawiadomienie Burmistrza było niezasadne, gdyż ustawienie pawilonu nie wymagało pozwolenia na budowę ani zawiadomienia, a decyzja w tej sprawie należała do Spółdzielni.
W dniu 26 marca 2018 roku upoważnieni pracownicy PINB, w obecności Prezesa ww. Spółdzielni oraz inwestora S. L., przeprowadzili oględziny obiektu, w trakcie których stwierdzono, iż na przedmiotowej działce usytuowany jest pawilon handlowy o wymiarach 5 m x 3 m, nietrwale związany z gruntem. Pawilon posadowiony został na bloczkach betonowych, nie posiada przyłączy i instalacji wewnętrznych. Inwestor – S. L. przedstawiła umowę najmu terenu. Ustalono, że obiekt został postawiony bez dopełnienia procedur administracyjnych w Wydziale Architektury Starostwa [...]. Sporządzono protokół oględzin oraz dokumentację fotograficzną.
W dniu 5 kwietnia 2018 r. PINB [...] wszczął z urzędu postępowanie administracyjna w sprawie budowy przedmiotowego pawilonu.
Postanowieniem PINB [...] z dnia z dnia [...] maja 2018 roku nr [...], na podstawie art. 49b ust. 2, nałożono na S. L. (dalej jako "skarżąca", "inwestor"), obowiązek przedstawienia niezbędnych dokumentów, tj.
• zaświadczenia Burmistrza B. o zgodności budowy pawilonu handlowego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
• projektu zagospodarowania działki lub terenu,
• odpowiednich szkiców lub rysunków dotyczących obiektu, wraz z oceną techniczną wykonanych robót budowlanych,
• oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
Pismem z dnia 19 czerwca 2018 roku, skarżąca zwróciła się do PINB z wnioskiem o zawieszenie postępowania w ww. sprawie, do czasu wydania decyzji o warunkach zabudowy.
PINB postanowieniem z dnia [...] lipca 2018 r. nr [...], na podstawie art. 123 oraz art. 97 § 1 pkt. 4 k.p.a., zawiesił postępowanie administracyjne do czasu ostatecznego rozpatrzenia przez Burmistrza Miasta i Gminy B. wniosku z dnia 14 czerwca 2018 roku o ustalenie warunków zabudowy.
W tym czasie skarżąca w dniu 19 kwietnia 2018 r. dokonała zgłoszenia robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, polegających na budowie budynku tymczasowego na 180 dni, tj. budynku kontenerowego o wymiarach 15 m2, nietrwale związanego z gruntem. W dniu [...] lipca 2018 roku Starosta [...] decyzją nr [...] zgłosił sprzeciw na wykonanie ww. robót, wskazując że skarżąca nie uzupełniła zgłoszenia. Decyzją dnia [...] listopada 2018 roku nr [...] Wojewoda [...] uchylił przedmiotową decyzją Starosty [...] i umorzył postępowanie organu I instancji, wskazując, że niezasadne było wydanie postanowienia wzywającego do uzupełnienia zgłoszenia.
Dnia 11 lutego 2019 roku upoważnieni pracownicy PINB ponownie przeprowadził kontrolę pawilonu handlowego usytuowanego na działce [...] obr. [...], przy ul. W. w miejscowości B. W trakcie kontroli ustalono, iż pawilon usytuowany jest w tym samym miejscu jak podczas kontroli w dniu 26 marca 2019 roku.
Pismem z dnia 30 kwietnia 2019 roku Burmistrz Miasta i Gminy B. poinformował PINB o wydaniu decyzji z dnia [...] listopada 2018r. r [...] odmawiającej ustalenia warunków zabudowy dla powyższego obiektu oraz poinformował, iż decyzja jest ostateczna w administracyjnym toku postępowania.
PINB postanowieniem z dnia [...] maja 2019 roku nr [...] podjął zawieszone postępowanie.
Skarżąca pismem z dnia 6 czerwca 2019 r. wniosła o umorzenie omawianego postępowania, wskazując, że w świetle ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2018 r. nie ma ona obowiązku uzyskania decyzji o warunkach zabudowy, gdyż dokonała skutecznego i prawomocnego zgłoszenia ww. pawilonu.
PINB [...], powołując się na art. 49b ust. 1 i 3 p.b., decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...] nakazał rozbiórkę przedmiotowego pawilonu handlowego, wybudowanego bez wymaganego zgłoszenia właściwemu organowi. Decyzją z dnia [...] września 2019 r. nr [...][...]WINB uchylił ww. decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji, wskazując na konieczność zastosowania innego trybu postępowania, tj. art. 48 ust. 1 pkt 1 p.b.
PINB [...] decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...], powołując się na art. 48 ust. 1 pkt 1 oraz art. 83 ust. 1 p.b., nakazał S. L. rozbiórkę pawilonu handlowego o wymiarach 5 m x 3 m, nietrwale związanego z gruntem, usytuowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. W. w B., gm. B., wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że przedmiotowy obiekt budowany nie jest trwale związany z gruntem, w związku z powyższym, należy go zakwalifikować do obiektów tymczasowych, zdefiniowanych w art. 3 pkt. 5 p.b.
Zgodnie zaś z art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b. pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu.
W związku z powyższym zdaniem PINB, jeżeli zamiarem inwestora było posadowienie kontenera handlowego na okres krótszy niż 180 dni, to powinien on stosownie do dyspozycji art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b., zgłosić właściwemu organowi jego budowę. Jeżeli zaś, zamiarem inwestora było pobudowanie przedmiotowego obiektu na okres dłuższy, to zgodnie z ustawą wymagało to uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, czego inwestor nie dokonał, a z akt sprawy wynika, iż obiekt użytkowany jest przez okres dłuższy niż 180 dni.
Organ podkreślił, że skarżąca dokonała zgłoszenia do organu administracji dopiero 14 września 2018 r. ale zgodnie z art. 30 ust 5 p.b "Zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia robót budowlanych. (...)". Tym samym zdaniem PINB zgłoszenie jest nieskuteczne, bowiem dotyczy obiektu już istniejącego.
Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem, tymczasowy obiekt budowlany nierozebrany lub nieprzeniesiony w inne miejsce przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu przestaje być tymczasowym obiektem budowalnym i należy go uznać za obiekt postawiony bez pozwolenia na budowę.
PINB wskazał, że w związku z niedostarczeniem przez inwestora dokumentacji wymaganej postanowieniem z dnia [...] maja 2018 roku, jak również nieuzyskaniem przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy oraz decyzji o pozwoleniu na budowę, zobligowany jest nakazać rozbiórkę samowolnie zrealizowanego pawilonu handlowego o wymiarach 5 m x 3 m.
W tym czasie w dniu 16 września 2019 r. do Starostwa [...] wpłynęło kolejne zgłoszenie skarżącej dotyczące zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych niewymagających pozwolenia, a dotyczących budowy omawianego obiektu tymczasowego. Starosta decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...], powołując się na art. 30 ust. 6 pkt 3 p.b. zgłosił sprzeciw wobec ww. zgłoszenia. Wskazał, że w dniu 1 października 2019 r. przeprowadzono kontrolę doraźną, która wykazała, że omawiane roboty zostały już wykonane. Po rozpoznaniu odwołania skarżącej Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty z dnia [...] października 2019 r.
Pismem z dnia 23 października 2019 r. odwołanie od decyzji PINB z dnia [...] października 2019 r. wniosła S. L. Podniosła, że skarżona decyzja została wydana pomimo, że skarżąca dokonała skutecznego zgłoszenia ww. obiektu w Starostwie. Co prawda starosta zgłosił sprzeciw co do ww. zgłoszenia, jednak w wyniku odwołania od tej decyzji, Wojewoda [...] z dnia [...] listopada 2018 r nr [...] uchylił decyzję starosty o sprzeciwie, w wyniku czego zgłoszenie stało się prawomocne i skuteczne. W skarżonej decyzji PINB nie mając do tego kompetencji, podważa ww. decyzję Wojewody, uznając zgłoszenie skarżącej za nieskuteczne. Jedynymi organami, które mogłyby uznać zgłoszenie za nieskuteczne są Starosta lub Wojewoda. Skoro Wojewoda prawomocnie uchylił sprzeciw Starosty, a ten nie odwołał się do WS A, uznać należy, iż zgłoszenie było skuteczne.
Skarżąca wskazała, że PINB w uzasadnieniu swojej decyzji w ogóle nie odniósł się do jej wniosku o umorzenie postępowania w związku z ww. decyzją Wojewody. PINB po wydaniu decyzji przez Wojewodę w dniu [...] listopada 2018 r., miał obowiązek z urzędu umorzyć niniejsze postępowanie, czego jednak nie uczynił.
[...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. utrzymał w mocy ww. decyzję PINB [...] z dnia [...] października 2019 r.
Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 29 ust. 1 pkt 12 Prawa budowlanego (...), pozwolenia na budowę nie wymagała budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Budowa tego rodzaju obiektów budowlanych wymaga jedynie zgłoszenia właściwemu organowi (art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b.). Jeżeli jednak obiekt budowlany jest użytkowany w miejscu ustawienia (montażu) przez okres dłuższy niż 180 dni, bądź jest trwale związany z gruntem, to budowa takiego obiektu wymaga uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, gdyż brak jest elementów świadczących o jego tymczasowości.
Z akt sprawy wynika, że podczas kontroli przeprowadzonych przez organ powiatowy na działce nr ew. [...] przy ul. W. w B. w dniu 26 marca 2018 r. oraz w dniu 11 lutego 2019 r. jak również przez Starostę [...] i PINB [...] w dniu 1 października 2019 r. stwierdzono, że pawilon handlowy usytuowany jest w tym samym miejscu. Z powyższego wynika, że obiekt jest posadowiony w tym samym miejscu ponad 180 dni, a zatem zastosowanie art. 48 p.b. było właściwe
[...]WINB podniósł, że wobec nieprzedłożenia przez inwestora dokumentów wymienionych w postanowieniu nr [...] z dnia [...] maja 2018 r. PINB [...] prawidłowo nakazał rozbiórkę omawianego pawilonu handlowego. Inwestor ostatecznie nie dopełnił ciążącego na nim obowiązku dostarczenia dokumentacji niezbędnej do legalizacji przedmiotowego obiektu. Również na etapie postępowania odwoławczego powyższa dokumentacja nie została przedłożona.
Odnosząc się do zarzutu zawartego w odwołaniu dotyczącego uznania przez skarżącą zgłoszenia obiektu za prawomocne i skuteczne, organ odwoławczy przytaczając treść art. 30 ust. 5 p.b. wskazał, że w niniejszej sprawie inwestor dopełnił czynności zgłoszenia w dniu 14 września 2018 r., już po wykonaniu robót budowlanych, po przeprowadzeniu czynności kontrolnych przez PINB w dniu 26 marca 2018 r. i po wszczęciu postępowania przez PINB w dniu [...] kwietnia 2018 r. Tym samym zgłoszenie z dnia 14 września 2018 r. jest nieskuteczne. Treść decyzji Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2018 r. pozostaje bez wpływu na wynik sprawy. Żądanie przez skarżącą umorzenia postępowania jest zatem bezzasadne.
[...]WINB zauważył przy tym, że dokonanie ponownego zgłoszenia przez inwestora w dniu 16 września 2019 r. należy uznać za nieskuteczne z uwagi na zgłoszenie sprzeciwu decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...] przez Starostę [...]. Organ podkreślił, że z dokumentacji fotograficznej załączonej do protokołu z w/w kontroli z dnia 1 października 2019 r. jak i kontroli przeprowadzonych przez PINB [...] w dniach 26 marca 2018 r. oraz 11 lutego 2019 r. wynika, że przedmiotowy pawilon handlowy usytuowany jest w tym samym miejscu.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyła S. L., wnosząc o uchylenie decyzji obu instancji, wstrzymanie wykonania decyzji I instancji oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania.
Skarżąca powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji I instancji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowaną argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Innymi słowy, wchodzi tutaj w grę kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.– Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Dz. U z 2018 r., poz. 1302 ze zm.; zwana dalej p.p.s.a.).
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego i Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] wydając zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję organu I instancji nie naruszyli przepisów postępowania administracyjnego oraz przepisów prawa materialnego.
Przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] utrzymująca w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z z dnia [...] października 2019 r. nr [...], nakazującą inwestorowi – S. L. - rozbiórkę pawilonu handlowego o wymiarach 5 m x 3 m, nietrwale związanego z gruntem, usytuowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. W. w B., gm. B., wybudowanego bez wymaganego pozwolenia.
W niniejszej sprawie bezsporne jest, że dniu 26 marca 2018 roku upoważnieni pracownicy PINB w obecności skarżącej S. L., przeprowadzili oględziny obiektu, w trakcie których stwierdzono, iż na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. W. w B., gm. B. usytuowany jest pawilon handlowy o wymiarach 5 m x 3 m, nietrwale związany z gruntem. Ustalono bezspornie, że przed datą omawianej kontroli skarżąca nie dokonała zgłoszenia zamiaru omawianego pawilonu handlowego w organie administracji architektoniczno-budowlanej, nie uzyskała też pozwolenia na budowę.
W myśl art. art. 3 ust 5 p.b. tymczasowy obiekt budowlany to obiekt budowlany przeznaczony do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe, przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty kontenerowe.
Zgodnie z tym przepisem pod pojęciem tymczasowego obiektu budowlanego należy rozumieć dwie kategorie obiektów: pierwsza dotyczy obiektu budowlanego przeznaczonego do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidzianego do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki; druga kategoria dotyczy obiektu budowlanego niepołączonego trwale z gruntem. Bezsporne jest, że należący do skarżącej ww. obiekt - pawilon handlowy kontenerowy posiada cechy tymczasowego obiektu budowlanego. Posadowiony został na gruncie na betonowych bloczkach, przeznaczony jest na prowadzenie działalności handlowej sprzedaży zniczy i kwiatów, nie posiada przyłączy i instalacji wewnętrznych.
Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę, z zastrzeżeniem art. 29-31. W art. 29 p.b. określono wyjątki od powyższej zasady. Jeden z nich stanowi przepis art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b. (w brzmieniu owiązującym w dacie wydania powyższych rozstrzygnięć) zgodnie z którym pozwolenia na budowę nie wymaga budowa tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu, o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu. Budowa (posadowienie) tego rodzaju obiektu wymaga zgłoszenia właściwemu organowi administracji architektoniczno-budowlanej (art. 30 ust. 1 pkt 1 p.b.). A contrario tymczasowy obiekt budowlany postawiony zgodnie z warunkami określonymi w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b., jednak nierozebrany lub nieprzeniesiony w inne miejsce przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu, przestaje być obiektem budowlanym, którego budowa nie wymaga pozwolenia na budowę. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądowodaministracyjnym, zgodnie z którym jeżeli tymczasowy obiekt budowlany będzie użytkowany w miejscu ustawienia w okresie dłuższym niż wskazany w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b., to budowa takiego obiektu wymaga decyzji o pozwoleniu na budowę (por. wyrok NSA z 30 listopada 2000 r., SA/Sz 2010/98; wyrok WSA w Poznaniu z 25 lipca 2008 r., II SA/Po 121/08, CBOSA).
W niniejszej sprawie podkreślić należy, że pierwsza informacja o posadowieniu omawianego obiektu na przedmiotowej działce wpłynęła do PINB w dniu 9 października 2017 r. (pismo Burmistrza Miasta i Gminy B. z dnia 2 października 2017 r.). Podczas kontroli PINB w dniach 26 marca 2018 r. oraz 11 lutego 2019 r. oraz kontroli Starosty [...] PINB w dniu 1 października 2019 r. ustalono, że pawilon handlowy posadowiony jest w tym samym miejscu. Powyższe nie było negowane przez skarżącą. Także na rozprawie w dniu 17 września 2020 r. pełnomocnik skarżącej nie negował posadowienia omawianego obiektu na wynajmowanym przez skarżącą terenie działki nr ewid. [...] obr. [...] w B. o powierzchni 20 m2. Tym samym prawidłowo organy ustaliły, że obiekt jest usytuowany na tym samym miejscu ponad 180 dni (okres od oględzin z dnia 26 marca 2018 r. do oględzin z dnia 1 października 2019 r. to ponad 540 dni).
Ponadto wskazać należy, że ze znajdującej się w aktach sprawy umowy najmu z dnia [...] sierpnia 2017 r. ww. powierzchni działki nr ewid. [...] obr. [...] w B., wynika, że na wynajmowanym terenie skarżąca prowadzić będzie w nietrwale związanym z gruntem rozbieralnym pawilonie handlowym działalność handlową w zakresie sprzedaży zniczy i kwiatów (§ 2). Umowę zawarto na czas nieokreślony. Skarżąca podczas długotrwałego postępowania administracyjnego jak i podczas postępowania sądowadministracyjnego nie wskazała na zamiar rozebrania lub przeniesienia omawianego obiektu w inne miejsce. Zamiar taki został wskazany w zgłoszeniu z dnia 19 kwietnia 2018 r., lecz, jak wynika z wyników ww. oględzin, nie został on zrealizowany.
Powyższe okoliczności w sposób niebudzący wątpliwości dowodzą, że omawiany obiekt, wzniesiony samowolnie, nie miał i nie ma charakteru obiektu tymczasowego, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12 p.b. Tym samym słusznie organy uznały, że ww. obiekt, posadowiony w tym samym miejscu dłużej niż 180 dni, wymaga dla swej legalności pozwolenia na budowę, a trybem właściwym w odniesieniu do tak wzniesionego obiektu jest tryb wynikający z art. 48 p.b..
Podkreślić należy, że nie ma prawnej możliwości doprowadzenia tymczasowego obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, skoro obiekt taki może funkcjonować maksymalnie do 180 dnia od dnia rozpoczęcia budowy w sytuacji, gdy postępowanie legalizacyjne prowadzone jest po upływie tego okresu. W przeciwnym razie zalegalizowaniu podlegałby obiekt, którego okres użytkowania już upłynął i który z tej przyczyny podlegać winien rozbiórce. Innymi słowy, nie można zalegalizować czegoś, co w dacie legalizacji jest "ponownie" nielegalne. Jego wzniesienie wymagało zatem, po myśli art. 28 ust. 1 ustawy Prawo budowlane pozwolenia na budowę. Wzniesienie go samowolnie implikuje zaś wdrożenie procedury legalizacyjnej na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy p.b., gdy zachodzą ku temu warunki, lub też orzeczenie rozbiórki w myśl art. 48 ust. 1 pkt 1 tejże ustawy, jeśli tych warunków brak lub też inwestor nie wykona nałożonych nań obowiązków.
Przepis art. 48 w ust. 1 nakazuje organowi nadzoru budowlanego wydanie decyzji o rozbiórce obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
2) bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
Obowiązek wydania nakazu rozbiórki nie jest jednak bezwzględny, organ bowiem jest zobowiązany do badania, czy budowa jest zgodna z przepisami, umożliwiając doprowadzenie obiektu lub jego części do stanu zgodnego z prawem. Jeżeli istnieją takie uwarunkowania, organ zobowiązany jest wszcząć postępowanie zmierzające do legalizacji obiektu budowlanego. Dopiero w sytuacji braku prawnych możliwości legalizacji samowoli, organ zobowiązany jest orzec obowiązek rozbiórki. Przesłanki legalizacji samowoli budowlanej określa art. 48 ust. 2 p.b. W ramach postępowania w trybie tego przepisu organ ma obowiązek zbadać, czy przedmiotowy obiekt jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz czy nie narusza przepisów, w tym techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. W przypadku spełnienia wskazanych przesłanek organ nadzoru budowlanego winien wstrzymać postanowieniem wydanym na podstawie art. 48 ust. 2 p.b. prowadzenie robót budowlanych i jednocześnie nałożyć na inwestora obowiązek przedłożenia dokumentów, o których mowa w ust. 3, wymaganych do legalizacji samowolnie wybudowanego obiektu. Jeżeli natomiast budowa obiektu budowlanego lub jego części jest niezgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, bądź narusza przepisy, w tym techniczno-budowlane, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem, organ orzekający jest obowiązany, jak wynika z treści art. 48 ust. 1 i 2 p.b. wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu budowlanego.
W niniejszej sprawie organ I instancji prawidłowo wszczął procedurę legalizacyjną i nałożył na skarżącą postanowieniem z dnia z dnia [...] maja 2018 r. nr [...], obowiązek przedstawienia niezbędnych dokumentów, tj.
• zaświadczenia Burmistrza B. o zgodności budowy pawilonu handlowego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
• projektu zagospodarowania działki lub terenu,
• odpowiednich szkiców lub rysunków dotyczących obiektu, wraz z oceną techniczną wykonanych robót budowlanych,
• oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W tym miejscu podkreślić należy, że nie uszło uwagi Sądu, że ww. postanowienie zostało wydane na podstawie art. 49b ust. 2 p.b. (dotyczy legalizacji obiektu budowlanego zrealizowanego bez zgłoszenia), a nie na podstawie art. 48 ust. 3 p.b (dotyczy legalizacji obiektu budowlanego zrealizowanego bez pozwolenia na budowę), jednakże ze względu na analogiczne brzmienie omawianych przepisów, powyższe uchybienie nie ma wpływu na rozstrzygnięcie.
Skarżąca nie przedłożyła dokumentów wymienionych w ww. postanowieniu PINB z dnia [...] maja 2018 r. Również na etapie postępowania odwoławczego powyższa dokumentacja nie została przedłożona. Co prawda skarżąca złożyła do Burmistrza Miasta i Gminy B. wniosek z dnia 14 czerwca 2018 roku o ustalenie warunków zabudowy dla omawianego obiektu, ale Burmistrz Miasta i Gminy B. prawomocną decyzją z dnia [...] listopada 2018r. r [...] odmówił ustalenia warunków zabudowy dla powyższego obiektu, ponieważ nie spełnia on wymagań art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ze względu na brak kontynuacji parametrów, cech i wskaźników kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenu, w tym gabarytów i formy architektonicznej obiektów budowlanych oraz intensywności wykorzystania terenu.
Tym samym stwierdzić należy, że skarżąca nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku dostarczenia dokumentacji niezbędnej do legalizacji przedmiotowego obiektu, dlatego też organy nadzoru budowlanego prawidłowo nakazały rozbiórkę pawilonu handlowego usytuowanego na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. W. w B., gm. B.
Jedynym zarzutem skarżącej podnoszonym zarówno w odwołaniu od decyzji I instancji, jak i w skardze, jest okoliczność, że dokonała ona skutecznego zgłoszenia ww. obiektu w Starostwie, gdyż co prawda starosta zgłosił sprzeciw co do ww. zgłoszenia, jednak w wyniku odwołania od tej decyzji, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] listopada 2018 r nr [...] uchylił decyzję starosty o sprzeciwie, w wyniku czego zgłoszenie stało się prawomocne i skuteczne. W ocenie Sądu powyższy zarzut jest całkowicie bezzasadny.
Podnieść należy, że skarżąca w dniu 19 kwietnia 2018 r. dokonała zgłoszenia robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę, polegających na budowie budynku tymczasowego na 180 dni, tj. budynku kontenerowego o wymiarach 15 m2, nietrwale związanego z gruntem. W dniu [...] lipca 2018 roku Starosta [...] decyzją nr [...] zgłosił sprzeciw na wykonanie ww. robót, wskazując że skarżąca nie uzupełniła zgłoszenia. Decyzją dnia [...] listopada 2018 roku nr [...] Wojewoda [...] uchylił przedmiotową decyzją Starosty [...] i umorzył postępowanie organu I instancji, wskazując, że niezasadne było wydanie postanowienia wzywającego do uzupełnienia zgłoszenia.
Natomiast w dniu 16 września 2019 r. do Starostwa [...] wpłynęło kolejne zgłoszenie skarżącej dotyczące zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych niewymagających pozwolenia, a dotyczących budowy omawianego obiektu tymczasowego. Starosta decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...], powołując się na art. 30 ust. 6 pkt 3 p.b. zgłosił sprzeciw wobec ww. zgłoszenia. Wskazał, że w dniu 1 października 2019 r. przeprowadzono kontrolę doraźną, która wykazała, że omawiane roboty zostały już wykonane. Po rozpoznaniu odwołania skarżącej Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] utrzymał w mocy ww. decyzję Starosty z dnia [...] października 2019 r.
W ocenie Sądu powyższe dwukrotne zgłoszenie dotyczące zamiaru przystąpienia do wykonania robót budowlanych niewymagających pozwolenia, a dotyczących budowy omawianego obiektu tymczasowego w żaden sposób nie sanuje ani też nie legalizuje samowoli budowlanej, jakiej dopuściła się skarżąca w omawianej sprawie. Ponownie podkreślić należy, że dniu 26 marca 2018 roku ustalono, że na działce nr ew. [...] obr. [...] przy ul. W. w B., gm. B. usytuowany jest omawiany pawilon oraz że przed datą skarżąca nie dokonała zgłoszenia zamiaru omawianego pawilonu handlowego w organie administracji architektoniczno-budowlanej, nie uzyskała też pozwolenia na budowę, tym samym obiekt stanowi samowolę budowlaną. Postępowanie w tym zakresie wszczęto w dniu 5 kwietnia 2018 r.. a więc przed zgłoszeniem przez skarżącą zamiaru wykonania robót budowlanych, które zostały już wykonane.
Odnosząc się do argumentacji skarżącej, że organy nadzoru budowalnego nie mają kompetencji, żeby podważać ww. decyzję Wojewody, podkreślić należy, że nie budzi wątpliwości ani doktryny ani orzecznictwa, iż zaniechanie wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, na skutek zgłoszenia budowy lub wykonywania robót budowlanych, objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę( a taka sytuacja miała miejsce) nie stanowi podstawy do uznania, iż obiekt budowlany w takiej sytuacji nie może podlegać rozbiórce, przy czym z woli ustawodawcy postępowanie naprawcze toczy się powinno w trybie art. 50, 51 p.b.( por. Prawo budowlane Komentarz Zdzisława Kostki, wyd. Ośrodek Doradztwa i Doskonalenia Kadr Sp. z o.o. Gdańsk 2007, str. 98).
Podkreślić także należy, że organ nadzoru budowlanego nie ma uprawnień do badania zgodności z prawem zgłoszenia robót budowlanych, poza wyjątkiem wynikającym z art. 50 ust. 1 pkt 3 p.b.. Z treści art. 51 ust. 1 i ust. 7, a także art. 83 p.b. wynika, że organ nadzoru budowlanego jest właściwy do prowadzenia tak zwanego postępowania naprawczego w odniesieniu do robót budowlanych wykonywanych lub wykonanych na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1 p.b.. W powołanym art. 30 ust. 1 p.b. określono przypadki, w których roboty budowlane niewymagające pozwolenia na budowę, wymagają zgłoszenia właściwemu organowi administracji. Oznacza to, że nadzór budowlany może jedynie kontrolować, czy zgłoszenie dotyczyło robót budowlanych, które wymagały zgłoszenia. Jeżeli okazałoby się, że na podstawie zgłoszenia wykonano roboty budowlane wymagające pozwolenia na budowę, to nadzór budowlany na podstawie art. 50 ust. 1 pkt 3 p.b. może wszcząć tak zwane postępowanie naprawcze (art. 51 ust. 1 p.b.).
Jednakże w niniejszej sprawie nie było konieczności wszczynania postępowania naprawczego, gdyż organ I instancji prawidłowo - przed wniesieniem przez skarżącą w dniu 14 kwietnia 208 r. zgłoszenia - wszczął postępowanie w trybie art. 48 p.b., a następnie prawidłowo je przeprowadził. W świetle powyższego decyzja Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2018 r nr [...] jest irrelewantna dla niniejszej sprawy.
Jednakże nawet jeżeliby przyjąć, jak chce skarżąca (a Sąd w składzie tu orzekającym się z tym nie zgadza), że ww. zgłoszenie z dnia 14 kwietnia 2018 r. było skuteczne, to podkreślić należy, że skarżącej decyzję Wojewody [...] z dnia [...] listopada 2018 r. doręczono 15 listopada 2018 r. Tym samym 180 dniowy termin posadowienia obiektu upłynął w maju 2019 r., a, jak wynika z powyższego, obiekt nie został rozebrany ani przeniesiony, a skarżąca nie przedłożyła dokumentów umożliwiających jego legalizację.
Biorąc powyższe pod uwagę, należy - zdaniem Sądu - uznać, iż w zaskarżonej decyzji brak jest istotnych uchybień formalnych, które organ odwoławczy poczyniłby w toku postępowania administracyjnego, a które uniemożliwiłyby Sądowi przeprowadzenie prawidłowej oceny zarzutów skargi i wypowiedzenie się co do zasadności podjętego rozstrzygnięcia pod względem materialnoprawnym.
Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie uznał, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi ustawowe określone w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem organ wyraźnie wskazał wszelkie istotne przesłanki zarówno faktyczne, jak i prawne, wyjaśniając przy tym dokładnie ich znaczenie dla skarżącej.
Biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i z tej przyczyny podlega oddaleniu na podstawie przepisu art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.