VII SA/Wa 1865/11
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie oddalił skargę na decyzję odmawiającą zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi krajowej klasy GP, uznając priorytet bezpieczeństwa ruchu drogowego nad interesem strony.
Skarżąca K. M. domagała się zezwolenia na lokalizację zjazdu z drogi krajowej nr [...] do swojej działki. Organ administracji odmówił, wskazując na wysokie natężenie ruchu, klasę drogi (GP) oraz istnienie alternatywnych możliwości dostępu do nieruchomości. Sąd administracyjny uznał odmowę za zasadną, podkreślając, że zezwolenie na zjazd z drogi klasy GP jest dopuszczalne wyjątkowo, a bezpieczeństwo ruchu drogowego ma pierwszeństwo przed indywidualnym interesem właściciela.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę K. M. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad, która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję odmawiającą zezwolenia na lokalizację zjazdu indywidualnego z drogi krajowej nr [...] do działki skarżącej. Organ administracji argumentował, że droga ta jest klasy GP (główna ruchu przyspieszonego), stanowi ważny szlak komunikacyjny o dużym natężeniu ruchu, a jej rozbudowa była współfinansowana ze środków UE. Zgodnie z przepisami, zjazdy na drogach klasy GP są dopuszczalne wyjątkowo, gdy brak jest innej możliwości dojazdu. Skarżąca podnosiła, że działka leży w pasie zabudowy mieszkaniowej, posiadała wcześniej zjazd, a odmowa uniemożliwia jej zagospodarowanie. Organ administracji wskazał, że dostęp do drogi publicznej może być zapewniony również poprzez drogi wewnętrzne lub służebność drogową, a w tej sprawie nie wykazano niemożności ustanowienia służebności. Sąd administracyjny, kontrolując legalność decyzji, uznał argumentację organu za prawidłową. Podkreślono, że prawo własności może doznawać ograniczeń ze względu na bezpieczeństwo ruchu drogowego, które jest podstawowym kryterium przy wydawaniu zezwoleń na zjazdy z dróg publicznych. Sąd stwierdził, że organ prawidłowo wyważył interes publiczny (bezpieczeństwo ruchu) i słuszny interes strony, a skarżąca nie wykazała braku możliwości ustanowienia służebności drogowej ani innych wyjątkowych okoliczności uzasadniających zgodę na zjazd. Skarga została oddalona.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Tak, zezwolenie na lokalizację zjazdu z drogi krajowej klasy GP może być odmówione, gdy przemawiają za tym względy bezpieczeństwa ruchu drogowego i warunki techniczne drogi, a interes publiczny przeważa nad słusznym interesem strony.
Uzasadnienie
Drogi klasy GP charakteryzują się dużym natężeniem ruchu, a zjazdy są dopuszczalne wyjątkowo. Bezpieczeństwo ruchu drogowego jest podstawowym kryterium, które może ograniczać prawo własności i dostęp do drogi publicznej, zwłaszcza gdy istnieją alternatywne sposoby dostępu, takie jak drogi wewnętrzne czy służebność drogowa.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
oddalono_skargę
Przepisy (14)
Główne
u.d.p. art. 29 § 1 i 4
Ustawa o drogach publicznych
Zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu ze względu na wymogi wynikające z warunków technicznych, bezpieczeństwa ruchu drogowego oraz płynności ruchu.
rozp. MTiGM art. 9 § 1 pkt 3
Rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie
Na drogach klasy GP stosowanie zjazdów jest dopuszczalne wyjątkowo, gdy brak jest innej możliwości dojazdu lub nie jest uzasadnione bądź możliwe wykonanie albo wykorzystanie istniejącej drogi klasy D lub L do obsługi przyległych nieruchomości.
Pomocnicze
u.d.p. art. 4 § 8
Ustawa o drogach publicznych
Definicja zjazdu jako połączenia drogi publicznej z nieruchomością, stanowiącego bezpośrednie miejsce dostępu do drogi publicznej.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy poprzedniej decyzji organu.
k.p.a. art. 127 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowanie w sprawie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
u.p.z.p. art. 2 § 14
Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Definicja dostępu do drogi publicznej (bezpośredni, poprzez drogę wewnętrzną, poprzez służebność drogową).
u.g.n. art. 93 § 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Definicja dostępu do drogi publicznej.
p.u.s.a. art. 1 § 1 i 2
Ustawa - Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Zakres kognicji sądów administracyjnych.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Granice kontroli sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 106 § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Możliwość dopuszczenia dowodu z dokumentów przez sąd.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie przez sąd w przypadku nieuwzględnienia skargi.
k.c. art. 140
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny
Ograniczenia prawa własności.
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Bezpieczeństwo ruchu drogowego na drodze krajowej klasy GP ma pierwszeństwo przed indywidualnym interesem właściciela nieruchomości. Zjazdy z dróg klasy GP są dopuszczalne wyjątkowo i wymagają wykazania braku innej możliwości dojazdu. Dostęp do drogi publicznej może być zapewniony poprzez drogi wewnętrzne lub służebność drogową, a skarżąca nie wykazała niemożności ustanowienia służebności. Duże natężenie ruchu na drodze krajowej nr [...] uzasadnia odmowę zezwolenia na kolejny zjazd.
Odrzucone argumenty
Działka leży w pasie zabudowy mieszkaniowej i posiadała wcześniej zjazd. Odmowa zezwolenia ogranicza dysponowanie działką i obniża jej atrakcyjność. Sąsiednie nieruchomości posiadają zjazdy z drogi krajowej. Brak konfliktu z interesem publicznym. Przedstawiciel organu podczas oględzin stwierdził brak zagrożenia dla bezpieczeństwa.
Godne uwagi sformułowania
Zjazd z drogi klasy GP jest dopuszczalny wyjątkowo. Bezpieczeństwo ruchu drogowego jest podstawowym kryterium. Prawo własności może doznawać szeregu ograniczeń przewidzianych przepisami prawa. Dostęp do drogi publicznej należy rozumieć nie tylko poprzez bezpośredni zjazd z drogi publicznej ale również jako dostęp do niej poprzez drogę wewnętrzną lub poprzez ustanowienie służebności drogowej. Interes publiczny jakim jest bezpieczeństwo ruchu drogowego, powinien przeważyć nad słusznym interesem strony.
Skład orzekający
Tadeusz Nowak
przewodniczący
Mirosława Pindelska
sprawozdawca
Krystyna Tomaszewska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zezwoleń na zjazdy z dróg krajowych klasy GP, priorytet bezpieczeństwa ruchu drogowego nad interesem prywatnym, możliwość ustanowienia służebności drogowej."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji drogi klasy GP o dużym natężeniu ruchu i braku wykazania niemożności ustanowienia służebności drogowej.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje konflikt między prawem własności a interesem publicznym w zakresie bezpieczeństwa ruchu drogowego, co jest częstym zagadnieniem w praktyce administracyjnej.
“Czy możesz zbudować zjazd z drogi krajowej? Sąd wyjaśnia, kiedy bezpieczeństwo ruchu jest ważniejsze niż Twój interes.”
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 1865/11 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2012-01-30
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2011-08-19
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Krystyna Tomaszewska
Mirosława Pindelska /sprawozdawca/
Tadeusz Nowak /przewodniczący/
Symbol z opisem
6034 Zjazdy z dróg publicznych
Skarżony organ
Dyrektor Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tadeusz Nowak, , Sędzia WSA Mirosława Pindelska (spr.), Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant ref. staż. Hubert Dobrowolski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi K. M. na decyzję Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia [...] czerwca 2011 r. znak [...] w przedmiocie odmowy wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu skargę oddala.
Uzasadnienie
VIISA/Wa 1865/11
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], którą nie zezwolił K. M. na lokalizację zjazdu indywidualnego w pasie drogowym drogi krajowej nr [...] do działki nr ew. [...] położonej w miejscowości T. gmina M.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Pismem z dnia 14 grudnia 2010 r. K. M. zwróciła się do Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z wnioskiem o wydanie zezwolenia na lokalizację zjazdu indywidualnego z drogi krajowej (klasy GP) nr [...] na działkę nr ew. [...] w miejscowości T. gmina M.
Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad po rozpoznaniu w/w wniosku decyzją z dnia [...] marca 2011 r. nie zezwolił na lokalizację przedmiotowego zjazdu. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie organ wskazał, że droga krajowa nr [...], zarządzeniem nr 80, wydanym przez Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad z dnia 18 grudnia 2008 r. (z późniejszymi zmianami) w sprawie klas istniejących dróg krajowych, zaliczona została do dróg głównych ruchu przyśpieszonego (klasa GP) i stanowi ciąg drogi międzynarodowej E-30- najważniejszy europejski szlak komunikacyjny na osi wschód-zachód oraz główną trasę dla samochodów ciężarowych wiozących zaopatrzenie z Europy Zachodniej do Rosji i Białorusi. Zapewnia ona dojazd do Drogowego Przejścia Granicznego w Terespolu i Koroszczynie oraz połączenie regionalnych ośrodków administracyjnych i gospodarczych. Natężenie ruchu na tym odcinku drogi nr [...] w 2005 r. wynosiło 5299 poj. rz/dobę, a w 2010 r. już 6216 poj. rz/dobę, co oznacza jego wzrost o ok. 17,31 %. Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad Oddział w L. zakończył realizację inwestycji p.n. "Rozbudowa drogi krajowej nr [...] na odcinku obwodnicy miasta B. P. od km 630+519 do km 641+489". Inwestycja prowadzona była przy współudziale środków Unii Europejskiej i objęta jest pięcioletnim okresem trwałości projektu po jego realizacji. Rozbudowa miała na celu dostosowanie parametrów technicznych tej drogi do parametrów klasy GP i poprawę bezpieczeństwa ruchu na tym odcinku drogi krajowej nr [...]. Zgodnie z § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (Dz. U. nr 43 poz. 430 ze zm.) na drogach klasy GP stosowanie zjazdów jest dopuszczalne wyjątkowo. W niniejszej sprawie wybudowanie przedmiotowego zjazdu zwiększyłoby liczbę czynników powodujących zagrożenie bezpieczeństwa i zakłócających płynność ruchu.
K. M. złożyła od powyższej decyzji wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy wskazując, że działka leży w pasie istniejącej zabudowy mieszkaniowej, jednorodzinnej. Na terenie tym obowiązuje ograniczenie prędkości, co powoduje że każdy właściciel bezkolizyjnie wjeżdża na swoją posesję. Podniosła, że zamierza na działce wybudować dom mieszkalny, co łączy się z uzyskaniem przedmiotowej zgody na lokalizację zjazdu. Brak zjazdu ogranicza dysponowanie działką oraz powoduje spadek jej atrakcyjności. Działka posiada dostęp do mediów, dostęp do drogi publicznej, a wcześniej posiadała również bezpośredni zjazd. Obecnie sąsiedzi zakazali jej przejazdu przez ich nieruchomość.
Po rozpatrzeniu wniosku Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad na podstawie art. 29 ust. 1 i ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. Nr 19 z 2007 r. poz. 115 ze zm. dalej d. p.) oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. nr 98 poz. 1071 ze zm., dalej k.p.a.) wydał w dniu [...] czerwca 2011 r. decyzję, którą utrzymał w mocy rozstrzygnięcie z dnia [...] marca 2011 r. W uzasadnieniu decyzji wskazał, że przepisy szczególne , tj. § 9 ust. 1 pkt. 3 rozporządzenie Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne, stawiają surowe wymagania jakim powinny odpowiadać te drogi, tak aby była zapewniona płynność ruchu i bezpieczeństwa ich użytkowania. Wymieniony przepis stanowi, że stosowanie na drodze klasy GP zjazdów jest dopuszczalne wyjątkowo, gdy brak innej możliwości dojazdu lub nie jest uzasadnione bądź możliwe wykonanie albo wykorzystanie istniejącej drogi klasy D lub L do obsługi przyległych nieruchomości. Sam fakt graniczenia działki ew. nr [...] nie może wywodzić konieczności zapewnienia jej dostępu do drogi publicznej przez odrębny, bezpośredni zjazd z drogi krajowej. Konieczne jest uwzględnienie bezpieczeństwa ruchu drogowego. Dostęp do drogi publicznej należy rozumieć nie tylko poprzez bezpośredni zjazd z drogi publicznej ale również jako dostęp do niej poprzez drogę wewnętrzną lub poprzez ustanowienie służebności drogowej. Tak bowiem zdefiniowane jest pojęcie dostępu do drogi publicznej w art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. 80 poz. 717 ze zm.) oraz art. 93 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. Nr 102 z 2010 r. poz. 651 ze zm.).
Przedmiotowa działka ew. [...] może mieć zapewnioną obsługę komunikacyjną za pomocą istniejącego zjazdu indywidualnego do działki ew. [...] zlokalizowanego w km 606+822, a dalej poprzez cześć działki ew. [...]. Wymaga to tylko uzgodnienia z właścicielami działek bądź ustanowienia służebności drogowej w postępowaniu przed sądem powszechnym. Organ powołując się na istniejące orzecznictwo sądowe wskazał dalej, że dopiero w przypadku braku możliwości ustanowienia drogi koniecznej, w ostateczności można występować do Generalnej Dyrekcji Dróg Krajowych i Autostrad o zezwolenie na lokalizację zjazdu. W przedmiotowej sprawie nie było działań mających na celu ustanowienie drogi koniecznej. Rozpatrzony odcinek drogi krajowej nr 2 ma duże natężenie ruchu, każdy bezpośredni zjazd z drogi stanowi potencjalne źródło zagrożenia bezpieczeństwa ruchu drogowego i ograniczenia jego płynności i to w stopniu tym większym, im wyższe natężenie ruchu występuje na drodze . Na całej szerokości przedmiotowej działki od strony drogi znajduje się chodnik przy krawędzi nawierzchni i kostki betonowej szerokości 1,5 m odrodzony od nawierzchni ogrodzeniem łańcuchowym typu U-126. Ogrodzeniem które stosuje się głównie w miastach o dużym ruchu pieszych. W pobliżu, 100 m od działki, znajduje się przejście dla pieszych, z którego korzystają głównie dzieci z uwagi na położenie szkoły po drugiej stronie jezdni. Okoliczności te wskazują, że interes publiczny jakim jest bezpieczeństwo ruchu drogowego, powinien przeważyć nad słusznym interesem strony prezentowanym w sprawie w myśl art. 7 kpa. Przymiot interesu publicznego jest tą przesłanką, która nie zezwala na uwzględnienie wniosku K. M. Organ wskazał również na uznaniowy charakter wydanej decyzji.
Od decyzji Generalnego Dyrektora Dróg Krajowych i Autostrad K. M. złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę. Do skargi dołączyła oświadczenie podpisane przez D. Z. i M. Z., w którym to oświadczeniu podpisujący wskazali, iż jako właściciele działek ewidencyjnych o nr [...] i [...] nie wyrażają zgody na ustanowienie służebności drogowej, gdyż zamierzają budować tam magazyn handlowy. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie art. 29 ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych poprzez przekroczenie ram uznania administracyjnego, nieuwzględnienie jej interesu pomimo braku konfliktu z interesem publicznym, naruszenie art. 7 kpa poprzez przekroczenie granicy swobodnego uznania administracyjnego oraz naruszenie zasady równości wobec prawa wskazując, ze każdy właściciel nieruchomości przylegającej do drogi musiał mieć zapewniony bezpośredni do niej dostęp. Sąsiad uzyskał dwa zjazdy. Ona ma ograniczoną dostępność do swojej działki. Nie może uzyskać służebności drogowej o czym świadczy załączone oświadczenie. Nie może prowadzić inwestycji budowlanej. Wcześniej nieruchomość posiadała bezpośredni zjazd. Sąsiednie nieruchomości po obu stronach drogi posiadają zjazdy z drogi krajowej, co świadczy o braku zagrożenia dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Podniosła, że w toku oględzin przedstawiciel organu też stwierdził brak zagrożenia dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Organ nieprawidłowo ustalił stan faktyczny w tym względzie. Wskazała na położenie działki w pasie zabudowy mieszkaniowej, jednorodzinnej co również jest okolicznością wskazującą na konieczność ograniczenia prędkości ruchu w tym miejscu. Zarzuciła organowi przewlekłość postępowania, brak powiadomienia o przebudowie drogi, bezpodstawne nakazanie rozbiórki istniejącego zjazdu.
Wnosiła o uchylenie zaskarżonej decyzji.
W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie podtrzymując argumenty jak w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r.- Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle paragrafu drugiego powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Kontrola aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej jest dokonywana pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów odnoszących się do słuszności rozstrzygnięcia.
Ponadto Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. Nr 153 poz. 1270 dalej p.p.s.a.).
Rozpoznając skargę w świetle powołanych wyżej kryteriów Sąd uznał, że nie zasługuje ona na uwzględnienie.
Ustawa o drogach publicznych w art. 4 pkt 8 zawiera definicję pojęcia "zjazd". Przez zjazd rozumie się połączenie drogi publicznej z nieruchomością położoną przy drodze, stanowiące bezpośrednie miejsce dostępu do drogi publicznej w rozumieniu przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Konsekwentnie w art. 29 ustawa mówi o budowie lub przebudowie zjazdów do nieruchomości przyległych do drogi, przy czym w ust. 4 ww. przepisu stwierdza się, że ze względu na wymogi wynikające z warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne, zarządca drogi może odmówić wydania zezwolenia na lokalizację zjazdu lub jego przebudowę albo wydać zezwolenie na lokalizację zjazdu na czas określony.
W/w. rozporządzenie o warunkach technicznych reguluje zaś warunki stosowania zjazdów (§ 9), które zróżnicowane są w zależności od klasy drogi, przy czym stosowanie na drodze klasy GP zjazdów jest dopuszczalne wyjątkowo, gdy brak jest innej możliwości dojazdu lub nie jest uzasadnione bądź możliwe wykonanie albo wykorzystanie istniejącej drogi klasy D lub L do obsługi przyległych nieruchomości. A z taką sytuacją mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie.
W orzecznictwie sądów administracyjnych w odniesieniu do dopuszczalności zjazdów z dróg publicznych na teren nieruchomości podkreśla się przede wszystkim, że z faktem bezpośredniej dostępności ("przylegania") działki do drogi publicznej nie wiąże się z mocy samego prawa możliwość ustanowienia zjazdu z tej drogi na działkę. Możliwość ustanowienia w takiej sytuacji zjazdu z drogi publicznej nie jest bowiem wprost związana z prawem własności gruntu, czy z działaniami jego właściciela podejmowanymi na podstawie tzw. prawa sąsiedzkiego, lecz stanowi uprawnienie o charakterze rzeczowym, które związane jest z określoną nieruchomością, przyznawane w drodze zgody zarządu drogi, mającej formę decyzji administracyjnej. Zatem organ administracyjny może, ale nie musi wyrazić zgody na zjazd. Granice tego uznania wyznaczają, w myśl art. 7 kpa, interes społeczny i słuszny interes strony, a także przepisy szczególne 59 ust. 1 pkt 3 w/w rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z 2 marca 1999 r.
Wymienione przepisy wskazują, że organ administracyjny, wydając decyzję w sprawie zezwolenia na lokalizację zjazdu indywidualnego z drogi krajowej, kieruje się przede wszystkim względami bezpieczeństwa w ruchu drogowym oraz warunkami technicznymi, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie.
Wobec treści zarzutów Sąd wskazuje, że zasadą bezpieczeństwa w ruchu drogowym jest podstawowym kryterium wyrażenia zgody na wykonanie zjazdów z dróg publicznych i może wpływać na uprawnienia właściciela działki w swobodnym korzystaniu z jego własności. Prawo własności może doznawać szeregu ograniczeń przewidzianych przepisami prawa. Stanowi o tym treść art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. kodeks cywilny (Dz. U. Nr 16 poz. 93 ze zm., dalej k.c.). Do takich norm prawnych należą przepisy ustawy o drogach publicznych (art. 29 ust. 4) oraz przepisy wykonawcze, w tym w/w rozporządzenie (§ 9 ust. 3).
Z ustaleń organu administracyjnego wynika, że przedmiotowa droga nr [...] została zaliczona do klasy techniczno-użytkowej GP jako droga krajowa. Droga tej klasy zgodnie z przepisami prawa musi mieć zapewniony określony poziom bezpieczeństwa. Cel ten jest realizowany w sposób wskazany w § 9 ust. 1 pkt 3 rozporządzenia poprzez dopuszczanie zjazdów tylko wyjątkowo, gdy brak innej możliwości dojazdu lub nie jest uzasadnione bądź możliwe wykonanie albo wykorzystanie istniejącej drogi klasy D lub Z do obsługi przyległych nieruchomości.
Nie może uchodzić uwadze organu okoliczność, że dostępność do drogi, zgodnie z odesłaniem z art. 4 pkt 8 ustawy o drogach publicznych, definiowana jest art. 2 pkt 14 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 27 marca 2003 r. Definicja ta stanowi o dostępie do drogi bezpośrednim, poprzez drogę wewnętrzną oraz poprzez służebność drogową. Każda z tych form daje dostęp do drogi publicznej w rozumieniu prawnym . Prawem wskazana wyjątkowa możliwość lokalizacji zjazdu z drogi krajowej bezwzględnie wymaga ustalenia faktycznego, czy w konkretnej sprawie nie zachodzą przesłanki dostępu do drogi publicznej w pozostałych wskazanych formach, w tym możliwość ustanowienia służebności drogowej.
W przedmiotowej sprawie organ wydając decyzję w pierwszej instancji ustalił, że skarżąca korzystała, przed złożeniem wniosku, z dojazdu na działkę uprawianą rolniczo, poprzez sąsiednie działki za zgodą ich właścicieli (dowód – protokół z oględzin z dnia 11 marca 2011 r. – k 42 akt administracyjnych). Ustalenia te zostały podzielone przy wydaniu decyzji drugoinstancyjnej utrzymującej w mocy decyzję poprzednią.
Organ ustalił również, że istnieje możliwość dostępu do działki skarżącej poprzez zjazd indywidualny do działki ew. [...]zlokalizowany w km 603+822, a dalej poprzez część działki ew. [...].
Jest to ustalenie prawidłowe znajdujące odzwierciedlenie w dokumentach znajdujących się w aktach administracyjnych, w tym dołączonym arkuszu mapy zasadniczej poświadczonym w dniu 14 grudnia 2010 r. przez S. B. – Państwowy Ośrodek Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w B. P. za zgodność z oryginałem przyjętym do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 27 maja 1996 (k. 51 akt administracyjnych).
W postępowaniu administracyjnym skarżąca jedynie zasygnalizowała na etapie wnoszenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, o braku aktualnej zgody sąsiadów na korzystanie z ich zjazdu oraz korzystanie z prawa przejazdu przez ich nieruchomość.
Taka sygnalizacja nie świadczy o braku możliwości ustanowienia drogi koniecznej. Brak zgody właściciela działki do prawa przechodu i przejazdu przez nią daje podstawę do wystąpienia na drogę sądową przed sądem powszechnym celem ustanowienia drogi koniecznej. Takie postępowanie w sprawie nie zaistniało. Zatem nie została wykazana niemożność ustalenia drogi koniecznej. Tej niemożności nie wykazała również skarżąca na etapie skargi sądowej. Sąd podnosi, iż kontrola wskazanej decyzji odbywa się na datę wydania tej decyzji. Żądanie uwzględnienia przez Sąd oświadczenia złożonego przez D. i M. Z. na okoliczność braku zgody na ustanowienie drogi koniecznej nie znajduje uzasadnienia w sprawie. Sąd nie prowadzi postępowania dowodowego, wyjątkiem jest dopuszczenie dowodu z dokumentów jeżeli jest to niezbędne do wyjaśnienia istotnych wątpliwości i nie spowoduje to nadmiernego przedłużenia postępowania w sprawie (art. 106 § 3 p.p.s.a.). Taka sytuacja nie zachodziła w prawie. Możliwość ustanowienia drogi koniecznej wyrokiem sądu powszechnego nie jest uzależniona od samej zgody właścicieli nieruchomości. Zatem oświadczenia właścicieli nie zastąpią postępowania sadowego ani nie wykluczą możliwości jego prowadzenia.
Brak podjęcia przez skarżącą skutecznych czynności celem ustanowienia służebności drogowej, istnienie zjazdu w pobliżu działki skarżącej (na działce ew. [...]), dotychczasowa fizyczna możliwość przejazdu przez działki sąsiednie do nieruchomości skarżącej wskazują, ze w sprawie nie zachodzą wyjątkowe okoliczności uzasadniające zgodę na zjazd z drogi krajowej. Skoro zezwolenie na lokalizację takiego zjazdu jest możliwe wyjątkowo, bo zjazdy mogą być tylko wyjątkowo, to jest rzeczą oczywistą, ze ta wyjątkowość sytuacji z dostępem do drogi publicznej musi być wykazana. W przedmiotowej sprawie tego zabrakło.
Ustalenia organu administracyjnego są prawidłowe. Droga krajowa nr [...], oznaczona jako GP musi mieć zapewnione bezpieczeństwo w ruchu. Prawidłowo organ ustalił, że zlokalizowanie kolejnego zjazdu przyczyni się do powiększenia zagrożenia w ruchu drogowym. Prawidłowo organ uznał, że istniejące na tej drodze warunki techniczne, szerokie pobocza, chodnik, ogrodzenie łańcuchowe, pobliskie przejście dla pieszych przy istniejącej szkole są okolicznościami, które wskazują na konieczność ochrony ruchu drogowego. Prawidłowo też organ wskazał, że zwiększony ruch drogowy, charakter przejazdu – transporty do Rosji i Białorusi nakazują szczególną dbałość o bezpieczeństwo na tej drodze. Zatem wykazane zostały okoliczności przemawiające za uwzględnieniem interesu społecznego kosztem ograniczenia wskazanego interesu skarżącej. W sprawie nie ma dowolności ustaleń. Wymieniony przez skarżącą art. 7 kpa został prawidłowo zastosowany. Organ wskazał na czym polega wyważenie w przedmiotowej sprawie interesu publicznego w porównaniu ze słusznym interesem strony. Decyzja została prawidłowo uzasadniona w trybie art. 107 § 3 kpa.
Niezasadne jest twierdzenie skarżącej, iż w świetle art. 29 ust. 4 ustawy o drogach publicznych oraz § 9 ust. 1 pkt. 3 rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. możliwe i konieczne jest wydawanie wszystkim właścicielom nieruchomości przylegającej do drogi krajowej zezwoleń na lokalizację zjazdów. W świetle wyżej omówionych przepisów takie twierdzenie nie znajduje racji bytu.
Twierdzenie skarżącej, iż inne sąsiednie nieruchomości posiadają zjazdy z drogi krajowej nie jest argumentem przemawiającym za koniecznością udzielenia jej takiego zezwolenia na zjazd. Te wskazywane zjazdy zaistniały wcześniej, a wniosek skarżącej o udzielenie zezwolenia na dokonanie zjazdu został złożony w grudniu 2010 r. Organ był zobowiązany uwzględnić natężenie ruchu na przedmiotowym odcinku drogi na datę orzekania.
Wbrew twierdzeniom skarżącej oczywistym jest, że istnienie dwóch zjazdów odrębnych obok siebie zmniejsza płynność ruchu drogowego w porównaniu z jednym zjazdem i stanowi większe zagrożenie dla bezpieczeństwa w ruchu drogowym, nawet jeśli ten ruch ma ograniczoną prędkość na zabudowanym terenie, jak wskazuje K. M.
Niezasadne jest zatem stwierdzenie skarżącej, iż jej prywatny interes jest zgodny z interesem publicznym występującym w tej sprawie.
Wbrew zarzutom skargi nie można mówić o naruszeniu przez organ konstytucyjnej zasady równości wobec prawa – art. 32 Konstytucji RP.
Wniosek skarżącej był rozpoznawany przez organ w warunkach sprawy indywidualnej przy ustalonym stanie faktycznym istniejących zjazdów do sąsiednich nieruchomości. Dostęp do drogi publicznej określony jest w/w przepisami jednakowo brzmiącymi dla każdego.
Wbrew zarzutom skargi sprawa rozpoznawana była przez organ w granicach złożonego wniosku, tj. o wydanie zezwolenia na lokalizację zjazdu. Treść wniosku, podpisany przez skarżącą protokół z oględzin nieruchomości w żadnym razie nie wskazują, że sprawa dotyczy rozbiórki istniejącego zjazdu, że taki nakaz był wydany, że zaistniała potrzeba przebudowy zjazdu przez organ w ramach przebudowanej drogi w myśl art. 29 ust. 2 ustawy o organach publicznych. Dołączona do akt mapa zasadnicza zgodna z oryginałem przyjętym do zasobu geodezyjnego na 27 maja 1996 r. nie wskazuje na istnienie zjazdu. Zatem twierdzenia skarżącej na te okoliczności są nieuprawnione w przedmiotowej sprawie.
Podpis złożony przez skarżącą na protokole z oględzin nieruchomości nie daje podstaw do przyjęcia za zasadne twierdzeń skargi, iż K. M. podczas tej czynności była wprowadzona w błąd przez przedstawiciela organu co do braku przeciwwskazań na lokalizację zjazdu.
W sprawie nie jest też zasadny zarzut naruszenia przepisów postępowania, przewlekłości postępowania, w sposób istotny wpływający na wynik sprawy. Skarżąca miała wpływ na czasookres trwania postępowania odwoławczego, gdyż początkowo złożyła nie podpisany przez siebie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Nieuprawniony w świetle obowiązujących przepisów jest zarzut skarżącej o braku powiadomienia o przebudowie drogi. Skarżąca dokumentuje aktem notarialnym z dnia 2 lipca 2010 r. nabycie w tej dacie własności nieruchomości.
Reasumując wbrew twierdzeniom skargi zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji nie można postawić skutecznego zarzutu naruszenia norm prawa procesowego ani prawa materialnego, ponieważ Generalny Dyrektor Dróg Krajowych i Autostrad prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające, dokonał prawidłowej oceny materiału dowodowego (brak przesłanek do udzielenia zgody na lokalizację zjazdu indywidualnego) oraz swoje ustalenia i ich ocenę w świetle obowiązujących przepisów prawa zawarł w uzasadnieniu faktycznym i prawnym swoich decyzji.
Z tych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku na podstawie art. 151 p.p.s.a.Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI