VII SA/Wa 1851/21

VII SA/Wa 1851/21 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-12-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2021-09-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bogusław Cieśla /przewodniczący/
Mirosław Montowski
Monika Kramek /sprawozdawca/
Symbol z opisem
6014 Rozbiórka budowli lub innego obiektu budowlanego, dokonanie oceny stanu technicznego obiektu, doprowadzenie obiektu do s
Hasła tematyczne
Budowlane prawo
Sygn. powiązane
II OSK 1242/22 - Wyrok NSA z 2025-01-29
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2019 poz 2325
art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Dz.U. 2018 poz 2096
7, 77 par 1. 80
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędziowie sędzia WSA Monika Kramek (spr.), sędzia WSA Mirosław Montowski, , Protokolant st. sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 grudnia 2021 r. sprawy ze skargi T. S. i A. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia obowiązku wykonania robót budowlanych oddala skargę
Uzasadnienie
Przedmiotem skargi T. S. i A. S. (dalej: skarżący) jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (dalej: [...]WINB) z dnia [...] czerwca 2021 r. nr [...] uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego [...] z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] nakazującą wykonanie określonych robót budowlanych i orzekająca co do istoty sprawy.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
W dniu [...] listopada 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego [...] (dalej: PINB, organ powiatowy) działając na wniosek skarżących wszczął postępowanie administracyjne w sprawie legalności komina w budynku warsztatu stolarskiego z garażem na nieruchomości przy ul. [...] w [...].
Po ustaleniu podstawowych faktów, w dniu [...] lutego 2016 r. PINB wszczął postępowanie w sprawie legalności zabudowy na ww. nieruchomości, w szczególności budynku gospodarczego zlokalizowanego wzdłuż granicy z nieruchomością przy ul. [...] w [...] należącą do skarżących.
Następnie postanowieniem z dnia [...] listopada 2017 r. PINB nałożył na właścicieli nieruchomości przy ul. [...] obowiązek dostarczenia określonych dokumentów niezbędnych dla doprowadzenia istniejącej zabudowy do stanu zgodnego z prawem.
Sposób prowadzenia postępowania przez PINB, jak i efekty tego postępowania budziły kilkukrotne zastrzeżenia skarżących. W celu przyspieszenia postępowania prowadzonego przez organ powiatowy, skarżący przy piśmie z 16 lutego 2018 r. przedłożyli do akt sprawy ocenę techniczną ze stycznia 2018 r. sporządzoną przez mgr inż. J. T. - rzeczoznawcę budowlanego w specjalności konstrukcyjno-budowlanej. Jednocześnie skarżący złożyli wniosek o niezwłoczne wydanie decyzji w przedmiocie nakazania rozbiórki samowoli budowlanej, która ich zdaniem zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia oraz powoduje pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia.
Decyzją z dnia [...] marca 2018 r. PINB odmówił wydania nakazu rozbiórki samowolnej rozbudowy budynku warsztatu stolarskiego z garażem na nieruchomości przy ul. [...] wskazując, że nakaz rozbiórki na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane należy nałożyć na właściciela samowolnie wybudowanego obiektu tylko wówczas, gdy nie ma żadnej możliwości doprowadzenia istniejącego samowolnego obiektu do stanu zgodnego z prawem. Tymczasem zdaniem PINB taka możliwość wciąż występuje.
Po rozpatrzeniu odwołania skarżących WINB decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. uchylił decyzję organu powiatowego i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy, PINB decyzją z dnia [...]lutego 2019 r. działając na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 ze zm.; dalej: Prawo budowlane z 1974 r.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 ze zm.; dalej: Prawo budowlane) nałożył na B. S. oraz U. i K. O. (dalej: inwestorzy) obowiązek wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie do stanu zgodnego z prawem budynku warsztatu stolarskiego z garażem rozbudowanego o warsztat stolarski, powstałego w wyniku samowoli budowlanej, położonego na nieruchomości przy ul. [...] w [...], poprzez:
- likwidację pomieszczeń sanitarnych (pomieszczenie łazienki i wc). W tym celu należy wyburzyć ściankę działową i połączyć z przedsionkiem ;
- wykonanie od wewnątrz budynku ściany oddzielenia ppoż w tylnej części warsztatu, na granicy z posesją przy ul [...] ( dz. o nr ew [...] z obr [...]) . Ścianę należy wykonać na fundamencie żelbetowym (lawie) z betonu B 30 o wymiarze 40 x 30cm zbrojonej na całej długości 4 prętami o średnicy 12mm, ze strzemionami o średnicy 6mm w rozstawie co 30cm. Ławę należy wykonać na warstwie chudego betonu grubości 10cm z izolacją przeciwwilgociową wykonaną z dwóch warstw papy na lepiku. Ścianę należy wykonać z bloczków gazobetonowych odmiany 700, o min grubości 18cm i odporności ogniowej REI 60. Wymurowaną ścianę połączyć poprzez wkucie (strzępia) z istniejącymi ścianami bocznymi. Następnie należy wykonać wieniec - pod krokwiami stropodachu – o wymiarze 18 x 20cm, zbrojony 4 prętami o średnicy 12mm i wsunąć pod izolację z papy pod drewnianą płatew. Płatew zakotwić w wieńcu śrubami M 12 co ,12m . Tak wykonaną ścianę należy wyprowadzić ponad najwyższą krawędź istniejących świetlików na wysokość 30cm i wykonać obróbki blacharskie. Wewnątrz budynku ścianę otynkować na gładko tynkiem cementowo - wapiennym i dwukrotnie pomalować farbą emulsyjną
- wykonanie w konstrukcji murowanej ściany oddzielającej schowek zewnętrzny (dostępny od zewnątrz) w którym umieszczony jest pojemnik na trociny. Fundament pod ścianę w formie ławy należy wykonać jako żelbetowy (wylewany) posadowiony na głębokości 1m. Lawa o wymiarze 40 x 30cm z betonu B 30 , zbrojona 4 prętami o średnicy 12mm, ułożona na warstwie chudego betonu grubości 10cm z izolacją przeciwwilgociową z dwóch warstw papy na lepiku. Ścianę należy wymurować z bloczków gazobetonowych odmiany 700 o grubości od 18 - 24cm z zewnątrz ocieplić warstwą styropianu o grubości 8cm. Wykończenie ścian tynkiem na siatce wklejanej w płyty styropianowe.
- wykonanie docieplenia bocznej ściany w tylnej części warsztatu z bloczków gazobetonowych grubości 24cm płytami styropianowymi typu ,, Fasada" o grubości 10cm . Płyty należy kleić na placki , dodatkowo zamocować kołkami. Powierzchnię płyt zaciągnąć warstwą zaprawy klejowej i wkleić siatkę z tworzywa, a następnie wykonać elewację z tynku cienkowarstwowego ;
- zdemontowanie istniejących drzwi wraz z ościeżnicami zamontowanych pomiędzy przedsionkiem i kantorem oraz kantorem i magazynem narzędzi . Następnie poszerzyć istniejące otwory w murze do szerokości 90cm i obsadzić nowe ościeżnice z drzwiami o szerokości w świetle ościeżnicy 80cm. Ościeża obrobić i wykończyć opaskami.
- podwyższenie istniejącego komina o dodatkową wysokość 2,20m . W tym celu należy zdemontować istniejący przewód stalowy wraz z nasadą. Następnie podwyższyć istniejący komin na budynku warsztatu poprzez :
a) domurowanie kształtkami systemowymi (3 kanałowymi) do wymaganej wysokości oraz zamontowanie dodatkowego elementu w postaci rury stalowej z płaszczem i nasadą , tak aby jej wylot znajdował się na wymaganym poziomie lub
b) podniesienie komina do wymaganej wysokości poprzez przedłużenie jego stalowej części i zamontowanie odciągów.
W uzasadnieniu decyzji PINB wskazał, że zakres robót został ustalony na podstawie oceny technicznej sporządzonej na zlecenie inwestorów w dniu 10 września 2018 r. przez mgr inż. Z. S., a także na podstawie projektu budowlanego zamiennego budynku warsztatowo-garażowego przy ul. [...] opracowanego w dniu 28 lutego 2017 r. Roboty należało wykonać z uwzględnieniem obowiązujących przepisów oraz zmian wynikających z dotychczas wykonanych robót budowlanych, a także projektów wykonanych przez specjalistów posiadających specjalistyczne uprawnienia w zakresie architektury, instalacji sanitarnych oraz instalacji elektrycznych. Obowiązek podlegał wykonaniu w terminie 6 miesięcy od dnia, kiedy decyzja stanie się ostateczna. Organ zobowiązał też inwestorów, aby po wykonaniu robót przedstawili sporządzony przez osobę uprawnioną protokół potwierdzający ich wykonanie.
Zdaniem organu powiatowego analiza oceny stanu technicznego przedmiotowego obiektu z 10 września 2018 r. przedłożonej przez inwestorów oraz projektu budowlanego zamiennego budynku warsztatowo-garażowego wykazała, że budynek jest dobrym stanie technicznym, nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa osób i mienia bezpośrednio w nim przebywających oraz w jego otoczeniu oraz nie powoduje pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych.
Organ przyznał jednak, że badanie szczegółowych parametrów przedmiotowego budynku gospodarczo-garażowego ujawnia niezgodności z obowiązującymi przepisami techniczno-budowlanymi. W związku z tym PINB stwierdził, że należy: zlikwidować pomieszczenia sanitarne (wc i łazienkę) o wysokości 2,24 m przy wymaganej wysokości 2,50 m; wykonać ścianę oddzielenia ppoż. od budynku na działce sąsiedniej przy ul. [...]; wykonać ścianę zewnętrzną tylnej części warsztatu od strony podwórza; docieplić boczną ścianę w tylnej części warsztatu, zamontować szersze drzwi wewnętrzne (obecna szerokość drzwi wynosi 0,80 m w świetle ościeży) oraz podnieść wysokość komina do warunków wynikających z normy PN - 89/B-10425.
W wyniku odwołania wniesionego przez skarżących [...]WINB decyzją z dnia [...] kwietnia 2019 r. uchylił ww. decyzję organu powiatowego w całości i nałożył na inwestorów obowiązek wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie samowolnej rozbudowy budynku warsztatu stolarskiego z garażem o warsztat stolarski do stanu zgodnego z prawem.
Zakres nakazanych prac wynikał z oceny technicznej sporządzonej w dniu 10 września 2018 r. przez mgr inż. Z. S. i projektu budowlanego zamiennego budynku warsztatowo-garażowego przy ul. [...] opracowanego w dniu [...] lutego 2017 r. Wskazane roboty budowlane miały obejmować:
1) likwidację pomieszczeń sanitarnych (pomieszczenie łazienki i wc). W tym celu należy wyburzyć ściankę działową i połączyć z przedsionkiem,
2) wykonanie od wewnątrz budynku ściany oddzielenia przeciwpożarowego w tylnej części warsztatu, na granicy z posesją przy ul. [...],
3) wykonanie w konstrukcji murowanej ściany oddzielającej schowek zewnętrzny (dostępny od zewnątrz), w którym umieszczony jest pojemnik na trociny. Fundament pod ścianę w formie ławy należy wykonać jako żelbetowy (wylewany) posadowiony na głębokości 1 m,
4) wykonanie docieplenia bocznej ściany w tylnej części warsztatu z bloczków gazobetonowych grubości 24 cm płytami styropianowymi,
5) zdemontowanie istniejących drzwi wraz z ościeżnicami zamontowanych pomiędzy przedsionkiem i kantorem oraz kantorem i magazynem narzędzi,
6) podwyższenie istniejącego komina o dodatkową wysokość 2,20 m. W tym celu należy zdemontować istniejący przewód stalowy wraz z nasadą. Następnie podwyższyć istniejący komin na budynku warsztatu poprzez:
- domurowanie kształtkami systemowymi (3 kanałowymi) do wymaganej wysokości oraz zamontowanie dodatkowego elementu w postaci rury stalowej z płaszczem i nasadą, tak aby jej wylot znajdował się na wymaganym poziomie lub
- podniesienie komina do wymaganej wysokości poprzez przedłużenie jego stalowej części i zamontowanie odciągów.
Po rozpoznaniu skargi wniesionej przez skarżących Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 grudnia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1309/19 uchyli zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przyjęcie za podstawę rozstrzygnięcia art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. było prawidłowe, niemniej jednak uznał, że organ II instancji naruszył art. 7 i 77 § 1 k.p.a. Zdaniem Sądu kluczowym problemem w sprawie jest nie tyle istniejący budynek gospodarczo-garażowy, co fakt prowadzenia w nim działalności gospodarczej – stolarni i fakt palenia odpadów drzewnych w tradycyjnym piecu, co powoduje wydzielanie dymu uciążliwego dla skarżących. Należało w związku z tym ustalić od kiedy w przedmiotowym budynku prowadzona jest stolarnia i od kiedy stosuje się w niej tradycyjne ogrzewanie polegające na spalaniu odpadów drzewnych, czy prowadzenie stolarni w obecny sposób można zaliczyć do usług nieuciążliwych lub takiej działalności, którą dopuszcza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, czy rzeczywiście sposób użytkowania obecnego budynku gospodarczego jest zgodny z przepisami o ochronie środowiska, w tym odpowiednią "uchwałą antysmogową" obowiązującą na terenie lokalizacji przedmiotowego budynku. Uchwały te mają bowiem charakter prawa miejscowego (art. 87 ust. 2 Konstytucji RP), a więc są rodzajem prawa powszechnie obowiązującego. Nie zbadano również, jaka jest odległość między szczytem spornego komina, a oknami budynku mieszkalnego należącego do skarżących.
Rozpoznając ponownie sprawę WINB zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2021 r. działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił decyzję organu powiatowego z dnia [...] lutego 2019 r. w części dotyczącej obowiązku wykonania od wewnątrz budynku ściany oddzielenia ppoż. w tylnej części warsztatu, na granicy z posesją przy ul. [...] (dz. nr ew. [...] z obr. [...]) i w tym zakresie nakazał wykonanie od wewnątrz budynku ściany oddzielenia ppoż. w tylnej części warsztatu, na granicy z posesją przy ul. [...](dz. nr ew. [...] z obr. [...]). Ścianę należy wykonać na fundamencie żelbetowym (lawie) z betonu B30 o wymiarze 40x30 cm zbrojonej na całej długości prętami o średnicy 12 mm, ze strzemionami o średnicy 6 mm w rozstawie co 30 cm. Ławę należy wykonać na warstwie chudego betonu grubości 10 cm z izolacją przeciwwilgociową wykonaną z dwóch warstw papy na lepiku. Ścianę należy wykonać z bloczków gazobetonowych odmiany 700, o min. grubości 18 cm i odporności ogniowej REI 60. Wymurowaną ścianę połączyć poprzez wkucie (strzępia) z istniejącym ścianami bocznymi. Następnie należy wykonać wieniec - pod krokwiami stropodachu o wymiarze 18 x 200 cm, zbrojony 4 prętami o średnicy 12 mm i wsunąć pod izolację z papy pod drewnianą płatew. Płatew zakotwić w wieńcu śrubami M 12 co 1.2 m. Tak wykonaną ścianę należy wyprowadzić ponad najwyższą krawędź istniejących świetlików na wysokość 30 cm i wykonać obróbki blacharskie. Wewnątrz budynku ścianę otynkować na gładko tynkiem cementowo - wapiennym i dwukrotnie pomalować farbą emulsyjną.
W pozostałym zakresie utrzymał decyzję PINB w mocy.
Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie WINB wskazał na związanie wytycznymi zawartymi w wyroku WSA z dnia 11 grudnia 2019 r. i wyjaśnił, że przeprowadził w zakresie wskazanym przez Sąd, uzupełniające postępowanie dowodowe, w ramach którego uzyskał wyjaśnienia Wydziału Architektury i Budownictwa dla Dzielnicy [...], który przy piśmie z dnia 28 września 2020 r. wskazał, że działki nr [...] z obrębu [...] nie są objęte zapisami żadnego obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Niemniej dla terenu tych działek odnaleziono decyzję nr [...] z [...] października 1981 r. ustalającą miejsce i warunki realizacji inwestycji, z których wynika, że teren działki przeznaczony ówcześnie był pod zabudowę mieszkaniową niską z usługami stopnia podstawowego (plan szczegółowy zagospodarowania przestrzennego os. "[...]" zatwierdzony uchwałą nr [...] [...]).
Wobec powyższego [...]WINB stwierdził, że obiekt znajdował się na terenach przeznaczonych pod tego typu zabudowę i zostały na jego rozbudowę wydane warunki realizacji inwestycji przez Urząd [...], wobec czego przesłanka dotycząca niezgodności z przepisami planistycznymi została wykluczona.
Z kolei Wydział Ochrony Środowiska dla Dzielnicy [...] przy piśmie z dnia 14 października 2020 r. wyjaśnił, że warsztat stolarski oraz instalacje w nim używane nie znajdują się w rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko. Dlatego też w opinii tego Wydziału warsztat stolarski nie powinien być zaliczany od usług lub działalności uciążliwych. Ponadto, zgodnie z uchwałą [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] października 2017 r. w sprawie wprowadzenia na obszarze województwa mazowieckiego ograniczeń i zakazów w zakresie eksploatacji instalacji, w których następuje spalanie paliw zakazuje się stosowania następujących paliw: mułów i fiotokoncentratów węglowych oraz mieszanek produkowanych z ich wykorzystaniem: węgla brunatnego oraz paliw stałych produkowanych z wykorzystaniem tego węgla; węgla kamiennego w postaci sypkiej o uziarnieniu 0-3 mm oraz paliw zawierających biomasę o wilgotności w stanie roboczym powyżej 20%. Zaznaczono także, że zakazuje się spalania w piecach odpadów w tym elementów drewnianych pokrytych lakierem lub farbą.
[...]WINB zaznaczył, że z materiału zgromadzonego w sprawie wynika, że w piecu stolarni palone jest drewno kominkowe, a nie odpady innego pochodzenia, jak podnoszą w swoich pismach skarżący. Ponadto odpady drzewne nie są ani mułem i flotokoncentratem węglowym oraz mieszanką produkowanych z ich wykorzystaniem; nie są węglem brunatnym, jak i nie są paliwami stałymi produkowanymi z wykorzystaniem tego węgla; tj. węglem kamiennym w postaci sypkiej o uziarnieniu 0-3 mm.
W tej sytuacji [...]WINB stwierdził, że odpady drzewne nie są paliwami, których stosowania zakazuje się w instalacjach. Wyjaśnił również, że poza kompetencjami nadzoru budowalnego jest to, w jaki sposób właściciel korzysta z urządzenia (w tym przypadku grzewczego). Jeżeli w ocenie skarżących w budynku stolarni spalane są materiały do tego zabronione to organami właściwymi w tym zakresie są organy ochrony środowiska.
Natomiast w wyniku przeprowadzonych w dniu 10 listopada 2020 r. na zlecenie organu odwoławczego czynności kontrolnych PINB ustalił, że odległość między szczytem komina budynku warsztatowo - garażowego, a oknami budynku mieszkalnego przy ul. [...] (w głębi działki) wynosi odpowiednio 1,80 m, tj. odległość szczytu komina do murku granicznego oraz 1,80 m tj. odległość od murku granicznego do okna budynku skarżących, co daje łącznie 3,60 m. Ustalono również, że stolarnia w przedmiotowym budynku prowadzona jest od 1981 r., a tradycyjne ogrzewanie polegające na spalaniu odpadów drzewnych oraz drewnem kominkowym odbywa się w niej od 1982 r. - wg. oświadczenia S. S.. W trakcie oględzin sporządzono także kolejny protokół nr [...] z oględzin odległości komina w budynku garażowo - warsztatowym do okien budynku mieszkalnego przy ul. [...] z którego wynika, że odległość okien w budynku przy ul. [...] do komina w budynku garażowo - warsztatowym wynosi 7,40 m do murku granicznego i 1,85 m.
Analizując powyższą kwestię oraz uwzględniając wskazania zawarte w wyroku WSA w Warszawie z dnia 11 grudnia 2019 r. dotyczące tego, czy podwyższenie komina o 2,20 m, jest wystarczające by nie dochodziło do zagrożenia życia i zdrowia skarżących wyrzucanymi przez sporny komin zanieczyszczeniami, [...]WINB pismami z dnia 5 lutego i 24 marca 2021 r. wezwał Z. S. - pełnomocnika inwestorów do przedłożenia uzupełnienia oceny stanu technicznego budynku warsztatowo garażowego przy ul. [...] w [...], wykonanej przez mgr inż. Z. S. w dniu 10 września 2018 r. w zakresie jej pkt 4.4 i 5, poprzez udzielenie odpowiedzi na pytanie, czy w niniejszej sprawie zasadnym i koniecznym jest licznie odległości od wylotu kanału dymowego przedmiotowego komina do najbliższego okna, które znajduje się poniżej szczytu komina. W odpowiedzi wyjaśniono, że w świetle normy PN-89/B-10425 i jej aktualizacji z 2019 r. bezzasadne jest liczenie odległości do wylotu kanału dymowego przedmiotowego komina do najbliższego okna, gdyż powołana norma nie odnosi się do minimalnej odległości kanałów dymowych od okien, a jedynie narzuca obowiązek zachowania odpowiedniej odległości od najwyższej przeszkody (zasłony), czyli w przedmiotowej sprawie lukarny na sąsiednim dachu, co w zostało już uwzględnione. Do pisma został dołączony rysunek przedstawiający usytuowanie kominów względem przeszkód. [...]WINB stwierdził, że ww. argumentację w pełni akceptuje i przyjmuje za własną. Treść bowiem powołanej normy rzeczywiście dotyczy minimalnej odległości wylotu przewodu kominowego do najbliższej przeszkody.
Zdaniem [...]WINB nie ma podstaw do kwestionowania opinii sporządzonej przez Z. S. posiadającego uprawnienia konstrukcyjno - budowlane do kierowania, nadzorowania i kontrolowania budowy i robót dotyczących wszelkich budynków.
W skardze na decyzję [...]WINB skarżący zarzucili naruszenie:
a) art.40 w zw. z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 24 października 1974 r. polegające na niewłaściwym zastosowaniu tej normy w sytuacji, gdy brak jest możliwości doprowadzenia samowoli budowlanej w postaci rozbudowy budynku warsztatu stolarskiego z garażem do stanu zgodnego z prawem z uwagi na fakt, że komin w/w budynku powoduje niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych i estetycznych dla otoczenia z uwagi na fakt , iż wydobywający się z komina dym przechodzi bezpośrednio na posesję skarżących;
b) art. 49 b ust. 1 i 2 Prawo budowlanego poprzez jego niezastosowanie gdy tymczasem w przypadku prawidłowej oceny stanu prawnego sprawy winno było skutkować wydaniem decyzji rozbiórki obiektu budowlanego stolami lub jego części.
c) art. 86 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie, polegające na braku przeprowadzenia dowodu z przesłuchania skarżących, pomimo istnienia w sprawie niewyjaśnionych faktów,
d) art.7 i art. 77 § 1 w zw. z art.80 k.p.a. poprzez brak zebrania w sposób wyczerpujący materiału sprawy i niedokonanie w sposób właściwy oceny materiału dowodowego, co spowodowało błędne uznanie przez organ, że okoliczności sprawy wskazane w ocenie technicznej mgr inż. T. nie zostały wzięte przez organ pod uwagę, a za udowodnione uznano tylko okoliczności sprawy określone w ocenie technicznej mgr inż. Z.S., co miało wpływ na wydanie błędnej decyzji w sprawie;
e) art.136 k.p.a. poprzez nieuzupełnienie materiału dowodowego w sprawie wynikające z braku przesłuchania w charakterze strony skarżących oraz braku dopuszczenia dowodu z opinii niezależnego biegłego rzeczoznawcy z zakresu budownictwa w celu rozstrzygnięcia wątpliwości i sprzeczności pomiędzy opiniami mgr inż. J. T. i mgr. inż. Z. S.;
f) art. 15 k.p.a. poprzez wadliwy sposób prowadzenia postępowania odwoławczego co naruszyło zasadę dwuinstancyjności;
g) art. 8 § 1 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania w sposób zapewniający zaufanie obywateli do władzy publicznej .
h) art. 153 p.p.s.a. poprzez niezastosowanie się przez organ II instancji, do wskazań zawartych w wyroku WSA z dnia 11 grudnia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1309/19.
W oparciu o podniesione zarzuty skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i "wydanie nowej decyzji tj. wydanie nakazu rozbiórki samowolnej rozbudowy budynku warsztatu stolarskiego wraz z garażem na nieruchomości przy ul. [...] w [...] ewentualnie wydanie nakazu rozbiórki samego komina stolarni w celu wyeliminowania pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia", ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i "nakazanie organowi odwoławczemu ponownego rozpoznania sprawy".
W uzasadnieniu skargi podniesiono, że [...]WINB po raz kolejny nie zauważa istnienia niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych dla otoczenia z uwagi na wydobywający się z samowoli budowlanej w postaci budynku stolarni z kominem toksycznego dymu wprost w okna posesji skarżących. Nie dokonał za pośrednictwem stosownych służb analizy chemicznej spalanych w piecu stolarni substancji. Tymczasem z przedłożonej przez skarżących oceny sporządzonej przez mgr inż. J. T. wyraźnie wynika, że rozbudowany obiekt stolarni przy ul. [...] stwarza zagrożenie bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz powoduje pogorszenie warunków zdrowotnych i użytkowych dla otoczenia, zwłaszcza użytkowników posesji przy ul. [...], poprzez nawiewanie dymu do ich lokalu. Z konkluzji ww. opinii wynika, że obiekt winien być rozebrany, a w szczególności dotyczy to demontażu komina.
Skarżący podnieśli, że mają zastrzeżenia do oceny technicznej sporządzonej przez mgr inż. Z. S., na której oparły się organy obu instancji ponieważ uprawnienia budowlane, które posiada nie są równoważne z uprawnieniami rzeczoznawcy budowlanego nadawanymi przez Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego. Skarżący zakwestionowali wymóg podwyższenie komina o 2,2 m, gdyż ich zdaniem nic to nie zmienia, bo będzie on wtedy na wysokości okien II piętra ich domu. Wskazali, że nie zbadano prawidłowo pomiarów odległości między szczytem komina, a oknami budynku mieszkalnego skarżących, bowiem ewidentnie widać z tych pomiarów, że odległość jest zbyt mała i dym bezpośrednio w całości przenika na ich posesję.
Zdaniem skarżących wykonane nie do końca zalecenia zawarte w wyroku WSA z dnia 11 grudnia 2019 r., nie rozwiały zaistniałych w sprawie wątpliwości dotyczące faktu, że sporny komin w związku z wydobywającym się z niego dymem zawierającym nieczystości nie zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd nie stwierdził bowiem, aby zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa, mającym wpływ na wynik sprawy.
Przed rozwinięciem tej oceny zważyć trzeba, że kontrola Sądu w niniejszej sprawie dotyczy decyzji [...] WINB z dnia [...] czerwca 2021 r. wydanej w trybie legalizacji obiektu budowlanego, tj. w oparciu o art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. w sprawie dotyczącej samowolnej rozbudowy budynku warsztatu stolarskiego z garażem przy ul. [...] w [...].
Istotnym przy tym jest, że rozstrzygnięcie w niej zawarte, jest wynikiem prawomocnego wyroku tut. Sądu z dnia 11 grudnia 2019 r. sygn. akt VII SA/Wa 1309/19, którym uchylono w całości zaskarżoną wówczas decyzję organu odwoławczego z dnia [...] kwietnia 2019 r. uchylającą w całości decyzję organu I instancji i orzekającą o obowiązku wykonania robót budowlanych mających na celu doprowadzenie samowolnej rozbudowy budynku warsztatu stolarskiego z garażem do stanu zgodnego z prawem.
W efekcie, na skutek wskazanego wyroku, w niniejszej sprawie dotyczącej ww. budynku, przesądzono prawomocnie o prawidłowości rozstrzygnięcia sprawy na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. oraz zasadności przyjęcia, że częściowa samowolna rozbudowa budynku gospodarczo – garażowego pozwala po dokonaniu określonych zmian do doprowadzenia do stanu zgodności istniejącego obiektu z prawem. Jednocześnie w ww. wyroku Sąd stwierdził, że wbrew wnioskom skarżących należało odrzucić możliwość rozbiórki budynku gospodarczego (stolarni).
Tym samym, ww. kwestie nie mogą być na obecnym etapie postępowania skutecznie kwestionowane. Nie wynika przy tym z akt sprawy, aby wystąpiły okoliczności czyniące ww. wyrok Sądu nieaktualnym. Zatem, wobec treści art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania, wyrażone w przywołanym powyżej orzeczeniu Sądu, wiążą w sprawie tak organy, jak i Sąd obecnie orzekający w tej sprawie.
Wskazania zawarte w ww. wyroku dotyczyły natomiast kwestii ustalenia, czy sporny komin zagraża bezpieczeństwu ludzi i mienia, od kiedy w budynku prowadzona jest stolarnia i od kiedy stosuje się w niej tradycyjne ogrzewanie polegające na spalaniu odpadów drzewnych, czy prowadzenie stolarni w obecny sposób można zaliczyć do usług nieuciążliwych lub takiej działalności, którą dopuszcza miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Sąd wskazał na konieczność ustalenia, czy sposób użytkowania budynku gospodarczego jest zgodny z przepisami o ochronie środowiska, w tym odpowiednią "uchwałą antysmogową", a także na zbadanie odległości między szczytem spornego komina, a oknami budynku mieszkalnego skarżących.
Ponownie rozpatrując odwołanie od decyzji organu I instancji z dnia [...] lutego 2019 r., obowiązkiem organu odwoławczego było więc, po wyjaśnieniu powyższych wątpliwości, rozstrzygnięcie w zakresie koniecznych do wykonania robót budowlanych, w oparciu o wymieniony już przepis art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. W tym też zakresie wydana została obecnie kontrolowana przez Sąd decyzja z dnia [...] czerwca 2021 r. uchylająca w części dotyczącej obowiązku wykonania od wewnątrz budynku ściany oddzielenia ppoż. w tylnej części warsztatu, na granicy z posesją przy ul. [...] (dz. nr ew. [...] z obr. [...]) decyzję PINB i w tym zakresie nakazująca wykonanie od wewnątrz budynku ściany oddzielenia ppoż. w tylnej części warsztatu, na granicy z posesją przy ul. [...], w pozostałym zaś zakresie utrzymująca tę decyzje w mocy.
Przypomnieć w tym miejscu należy, że przepis art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowił, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Natomiast art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. przewidywał, że w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.
Na podstawie wskazanych przepisów nakaz rozbiórki samowolnie zrealizowanego obiektu budowlanego wydawany był tylko wówczas, gdy zachodziły ściśle określone przesłanki, wymienione w przytoczonym art. 37. W razie, gdy przesłanki te nie występowały, organ nie mógł nakazać rozbiórki, lecz powinien rozważać nakazanie wykonania określonych zmian lub przeróbek stosownie do art. 40 w celu doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami.
W ocenie Sądu aktualnie rozpoznającego sprawę w toku ponownego rozpatrywania sprawy zostały przez organ odwoławczy zrealizowane wytyczne tut. Sądu, zawarte w wyroku z dnia 11 grudnia 2019 r. Otóż w sprawie w sposób niewątpliwy ustalono, że dla terenu, na którym położone są działki nr [...] nie obowiązuje żaden miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, natomiast dla działek tych wydana została przez Urząd Dzielnicowy [...] w dniu [...] października 1982 r. decyzja ustalająca miejsce i warunki realizacji inwestycji, z której wynika, że teren działki przeznaczony był wówczas pod zabudowę mieszkaniową niską z usługami stopnia podstawowego. Słusznie organ odwoławczy wywiódł z powyższego, że przesłanka braku zgodności z przepisami planistycznymi została wykluczona.
Organ odwoławczy ustalił również w oparciu o stanowisko Wydziału Ochrony Środowiska dla Dzielnicy [...] przekazane przy piśmie z dnia 14 października 2020 r., że warsztat stolarski w świetle przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, nie jest zaliczany do usług lub działalności uciążliwych. Sposób użytkowania budynku stolarni nie jest również sprzeczny z tzw. "uchwałą antysmogową" nr [...] Sejmiku Województwa [...] z dnia [...] października 2017 r. W oparciu o zgromadzony w sprawie materiał dowodowy [...]WINB ustalił bowiem, że w piecu stolarni spalane są odpady drzewne (także drewno kominkowe), które nie są paliwami zakazanymi do stosowania w instalacjach grzewczych w świetle ww. uchwały antysmogowej.
W wyniku przeprowadzonych w dniu 10 listopada 2020 r. przez organ powiatowy na zlecenie [...]WINB oględzin ustalono, zgodnie z wytycznymi Sądu zawartymi w wyroku z dnia 11 grudnia 2019 r. odległości między szczytem komina w budynku warsztatowo – garażowym, a oknami w budynku mieszkalnym skarżących położonym od frontu oraz w budynku garażowo – mieszkalnym położonym w głębi działki przy ul. [...] odpowiednio na 7,40 m i 3,60 m do murku granicznego. Ustaleń tych skarżący w żaden sposób nie zakwestionowali. Tym niemniej zauważyć należy, że w świetle § 142 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r., poz. 1065) przewody kominowe powinny być wyprowadzone ponad dach na wysokość zabezpieczającą przed niedopuszczalnym zakłóceniem ciągu. Wymaganie ust. 1 uznaje się za spełnione, jeżeli wyloty przewodów kominowych zostaną wyprowadzone ponad dach w sposób określony Polską Normą dla kominów murowanych.
Jak słusznie zauważył organ odwoławczy Polska Norma PN-89/B-10425 (tytuł: Przewody dymowe, spalinowe i wentylacyjne murowane z cegły - Wymagania techniczne i badania przy odbiorze) nie odnosi się do minimalnej odległości kanałów dymowych od okien, a jedynie narzuca dla prawidłowego działania przewodów - konieczność zachowania określonych odległości przy usytuowaniu komina obok elementu budynku stanowiącego przeszkodę (zasłonę). Najbliższą przeszkodą dla spornego komina jest lukarna w połaci dachowej, a nie najbliższe okno, co zostało uwzględnione w ocenie technicznej dotyczącej budynku warsztatowo – garażowego przy ul. [...] autorstwa mgr inż. Z. S., sporządzonej we wrześniu 2018 r.
Powyższe stanowisko zostało potwierdzone w uzupełnieniu tejże oceny dostarczonej organowi odwoławczemu w dniu 23 kwietnia 2021 r., do której załączony został rysunek przedstawiający usytuowanie kominów względem przeszkód.
Zdaniem Sądu w świetle poczynionych ustaleń, należy podzielić stanowisko organów, że sporna inwestycja nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia, ani niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Budynek jest w dobrym stanie technicznym i nie stwarza zagrożenia bezpieczeństwa osób i mienia bezpośrednio w nim przebywających oraz w jego otoczeniu. Nie powoduje również pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych. Potwierdza to zgromadzony w sprawie materiał dowodowy, w tym przeprowadzone na nieruchomości czynności kontrolne i ocena techniczna sporządzona na zlecenie inwestorów w dniu 10 września 2018 r. (w wykonaniu obowiązku nałożonego postanowieniem PINB z dnia [...] listopada 2017 r.).
Jak trafnie wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia z dnia 9 stycznia 2014r., sygn. akt: II OSK 1886/12, LEX nr 1568296, "przesłanka niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974r.) będzie spełniona wówczas, gdy samowolna rozbudowa obiektu budowlanego skutkować będzie niedopuszczalnym pogorszeniem w korzystaniu z nieruchomości sąsiedniej na skutek naruszenia wymogów prawa budowlanego, których usunięcie nie jest możliwe przez wydanie nakazu dokonania w obiekcie zmian lub przeróbek w trybie art. 40 p.b. z 1974 r. W sytuacji, gdy wzniesienie obiektu budowlanego nastąpiło niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy i powoduje, określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 p.b. z 1974 r. pogorszenie warunków, którego nie można usunąć, organ ma obowiązek nakazać rozbiórkę. Nakaz rozbiórki obiektu nie powinien być stosowany, jeśli istnienie takiego obiektu da się pogodzić z porządkiem prawnym, który wynika z przepisów prawa budowlanego. Niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia powinno być jednak wykazane przez organ w sposób nie budzący wątpliwości".
Wbrew zarzutom skargi z materiału dowodowego zawartego w aktach sprawy nie wynika, by sporny komin powodował zagrożenie dla ludzi lub mienia, czy też niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, w tym dla działki skarżących. Z przedłożonej do akt oceny technicznej autorstwa mgr inż. Z. S. wynika, że wysokość komina została zaniżona, przez co nie spełnia warunków określonych w Polskiej Normie (pkt 2.6), zgodnie z którą wylot przewodu dymowego powinien znajdować się ponad płaszczyzną pod kątem 12 stopni od poziomu najwyższej przeszkody (zasłony) dla kominów znajdujących się w odległości 3 – 10 m od tej przeszkody. Dla uzyskania wymaganej różnicy poziomów zalecono zdemontować istniejący przewód stalowy wraz z nasadą, podwyższyć istniejący komin na budynku warsztatu poprzez domurowanie kształtek kominowych i ponownie zamontować przewód stalowy wraz z nasadą.
Odnosząc się do stanowiska skarżących o niedopuszczalnym pogorszeniu warunków zdrowotnych dla otoczenia z uwagi na wydobywający się z komina dym wprost w okna skarżących, należy podkreślić, że umiejscowienie komina w obiekcie na terenie działki sąsiedniej zawsze prowadzić będzie do emisji dymu do otoczenia, jednak jest to zgodne z jego przeznaczeniem, zaś taka emisja nie może być automatycznie utożsamiana z naruszeniem przepisów. Sposób użytkowanie pieca grzewczego nie stanowi osiągnięcia stanu niedopuszczalnego pogorszenia warunków użytkowych nieruchomości.
Analiza przedstawionego wcześniej przebiegu postępowania, dokonanych w sprawie ustaleń, jak również analiza treści pism skarżących, prowadzi zdaniem Sądu do wniosku, że problemem dla skarżących jest nie tyle istniejący budynek gospodarczo – garażowy, co fakt prowadzenia w nim stolarni i spalania odpadów drzewnych w tradycyjnym piecu, co powoduje ich zdaniem wydzielanie uciążliwego dymu. Przyczyną sporu jest zatem użytkowanie komina oraz czego nie można wykluczyć, spalanie w piecu materiałów powodujących intensywniejsze zadymienie. Rozumiejąc wynikające z tego uciążliwości dla skarżących (choć odczuwanie w tym zakresie jest subiektywne), podkreślić jednak należy, że zapobieganie tego rodzaju działaniom, nie należy do zakresu zadań organów nadzoru budowlanego, zaś przepisy Prawa budowlanego, nie przewidują możliwości wydania w odniesieniu do inwestorów decyzji nakładającej na nich określone warunki użytkowania pieca centralnego ogrzewania. Słusznie wskazał w tym zakresie [...]WINB, że jeśli w ocenie skarżących w budynku stolarni spalane są materiały do tego zabronione to właściwe w takiej sprawie pozostają organy ochrony środowiska.
Z treści skargi, jak i pism składanych przez skarżących w toku postępowania wynika, że jedynym satysfakcjonującym ich rozwiązaniem byłby nakaz rozbiórki spornego komina. Jednak w okolicznościach rozpoznawanej sprawy usytuowanie komina nie narusza warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, natomiast nałożenie obowiązku podwyższenia istniejącego komina o dodatkową wysokość 2,20 m, tj. do warunków wynikających z Polskiej Normy i zamontowanie odciągów, w efekcie doprowadzi do zmian możliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymogów prawa.
Z akt sprawy wynika również, że dobudowana część budynku, w której znajduje się sporny komin, odpowiada przepisom techniczno-budowlanym, co wyklucza przesłankę z art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r.
Wyjaśnić w tym miejscu należy, że przewidziane w art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. "wykonanie zmian, przeróbek i robót budowlanych, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem", może polegać na rozbiórce niektórych elementów obiektu, usunięciu elementów niewłaściwie wykonanych, zastąpieniu pewnych elementów innymi i w efekcie doprowadzeniu do zmian możliwych do zaakceptowania z punktu widzenia wymogów prawa, w szczególności przepisów techniczno-budowlanych. Tego rodzaju przeróbki mieszczą się w dyspozycji art. 40 wskazanej ustawy i prowadzą do zachowania obiektu budowlanego wybudowanego niezgodnie z prawem. Natomiast rozbiórka części budynku nie zawiera się w definicji takich "przeróbek". Zatem przepis ów nie może stanowić podstawy do nakazania rozbiórki części budynku.
Poza tym, stosując przepis art. 40 Prawa budowlanego należy odróżnić kwestię oceny legalności wykonanych robót od ich legalizacji. O ile oceny legalności należy dokonywać na podstawie wówczas obowiązujących przepisów, o tyle legalizując taką inwestycję, należy mieć na uwadze aktualnie obowiązujące przepisy. Wymagania określone w art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. co do zasady powinny odnosić się do przepisów obowiązującego prawa, gdyż legalizacja skutków samowoli budowlanej ma przede wszystkim na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem obowiązującym w dacie legalizacji, a nie w dacie realizacji obiektu budowlanego. Trudno bowiem przyjąć stanowisko, że nielegalnie wybudowany obiekt budowlany, lub wykonany z istotnymi odstępstwami ma być doprowadzony do stanu zgodnego z prawem, które już nie obowiązuje.
W świetle dotychczasowych rozważań zaznaczyć trzeba, że orzekające w sprawie organy w realiach sprawy objętej postępowaniem zastosowały właściwy z punktu widzenia ustawowych przesłanek wynikających z art. 103 Prawa budowlanego tryb i dały stronom możliwość zalegalizowania samowolnej inwestycji najpierw nakładając postanowieniem obowiązek przedłożenia określonych dokumentów, a następnie zaskarżoną decyzją zobowiązując do wykonania określonych przeróbek w wyznaczonym terminie.
Odnosząc się do zarzutów skargi Sąd w składzie orzekającym nie podzielił ich zasadności.
Nie mają racji skarżący twierdząc, że upływ wyznaczonego w postanowieniu PINB z dnia [...] listopada 2017 r. terminu na dostarczenie niezbędnych do legalizacji dokumentów winien skutkować odrzuceniem przedłożonej oceny technicznej i przyjęciem opinii sporządzonej przez mgr inż. J. T. na zlecenie skarżących. Otóż z treści art. 56 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. stanowiącego podstawę rzeczonego postanowienia nie wynika, aby organ został pozbawiony możliwości modyfikacji wyznaczonego w postanowieniu terminu. Legalizacja samowoli budowlanej jest uprawnieniem strony, a nie jej obowiązkiem. Skoro jednak strona podejmuje próbę legalizacji, ale np. napotyka obiektywnie rozumiane przeszkody w dochowaniu terminu przedłożenia określonych dokumentów w demokratycznym państwie prawa organ administracyjny działając w ramach zasad procedury administracyjnej nie ma podstaw do odrzucenia takiego dokumentu, z tej przyczyny ze został złożony po terminie.
Z uzasadnienia decyzji PINB wynika z jakich przyczyn uznał, że opinia sporządzona na zlecenie skarżących nie jest dostatecznym materiałem, na którym można oprzeć rozstrzygnięcie. Organ wskazał bowiem, że opiniujący nie dokonywał oględzin wewnątrz obiektu, ani nawet z nieruchomości przy ul. [...]. Dokonał ustaleń w oparciu o "pobyt", nie wskazując kiedy. Zdjęcie dołączone do oceny wskazuje, że oględzin dokonano z ulicy, z za zamkniętego ogrodzenia oraz z sąsiedniej nieruchomości przy ul. [...]. PINB podał, że co prawda ocena wykazuje wyprowadzenie komina na nieprawidłową wysokość, jednak nie wskazuje na sposób doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami. Jednocześnie odnosi się do ustawy Prawo budowlane z 1994 r., która w tej sprawie nie ma zastosowania.
Wbrew zarzutom skargi autor wykorzystanej w sprawie opinii technicznej (mgr inż. Z. S.) posiada uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno - budowlanej o nr [...]8 i jest członkiem [...] Okręgowej Izby Inżynierów Budownictwa wpisanym na lisię pod nr ew. [...] w związku z czym zakres robót określony w decyzji PINB mógł być ustalony na podstawie sporządzonej przez niego oceny technicznej. Również fakt, że skarżący ustanowili autora tej oceny swoim pełnomocnikiem przed organem nie dyskwalifikuje dokumentu jako takiego, choć nie jest to stan pożądany, bo rodzić może u strony przeciwnej pewne wątpliwości. Tym niemniej sporządzona ocena techniczna jest dowodem w sprawie podlegającym ocenie organu, jak każdy inny dowód, przy czym ocena ta przeprowadzona jest zarówno pod względem formalnym jak i merytorycznym. W tym ostatnim przypadku organ administracyjny ma w szczególności obowiązek zbadać, czy ocena lub ekspertyza jest kompletna, zupełna i daje odpowiedzi na istotne w sprawie pytania, a w sytuacji uchybień w tym zakresie zadaniem organu jest zwrócenie się o uzupełnienie bądź wyjaśnienie zaistniałych wątpliwości. Trzeba pamiętać o tym, że organ orzeka na podstawie całego zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, a ekspertyza i ocena techniczna są jedynie jego częścią.
W ocenie Sądu treść dowodu w postaci oceny technicznej jest spójna z pozostałym materiałem dowodowym i wbrew zarzutom skargi mogła być podstawą do ustalenia zakresu niezbędnych robót budowlanych.
Podsumowując stwierdzić należy, że analiza akt sprawy w kontekście powyższych rozważań prowadzi do wniosku, że wbrew twierdzeniom skarżących, w sprawie nie doszło do zarzucanego skargą naruszenia art. 7, art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. bowiem organ odwoławczy w sposób wyczerpujący zebrał i rozważył materiał dowodowy oraz podjął wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, o czym świadczy zlecenie organowi powiatowemu przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, a także uzyskanie przez [...]WINB stosownych wyjaśnień od autora oceny technicznej. Skarżącym umożliwiono odniesienie się do zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Materiał ten, uprawniał organ do dokonania własnych ustaleń faktycznych i był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy, stąd organ nie był zobligowany kontynuowania postępowania celem poszukiwania nowych dowodów. Należy mieć bowiem na uwadze, że organy nadzoru budowlanego są organami posiadającymi wiedzę z zakresu prawa budowlanego, dzięki której mają możliwości weryfikowania przedstawianych dowodów i dokonania własnych ustaleń i ocen prawnych. Natomiast obowiązek gromadzenia materiału dowodowego nie jest nieograniczony i bezwzględny, gdyż obciąża organy jedynie do momentu uzyskania pewności w zakresie stanu faktycznego sprawy. Nie istnieją podstawy do dalszego prowadzenia postępowania administracyjnego w przypadku gdy dana okoliczność może być ustalona przez organ we własnym zakresie w oparciu o już zgromadzony materiał w sprawie. Właśnie taka sytuacja wystąpiła na tle badanej sprawy, stąd zbędnym było powołanie kolejnego biegłego z zakresu, jak wskazują skarżący p.poż, czy ochrony środowiska.
W ocenie Sądu organy nadzoru budowlanego dokonały w niniejszej sprawie wszystkich niezbędnych dla jej prawidłowego rozstrzygnięcia ustaleń faktycznych, a także dokonały właściwej subsumpcji stanu faktycznego do przepisów prawa materialnego. Uzasadnienie wydanej decyzji spełnia przy tym wymogi ustawowe, jest kompletne, logiczne i zrozumiałe co do motywów, którymi kierował się organ.
Z tych wszystkich względów skargę należało oddalić, o czym orzeczono na podstawie art. 151 p.p.s.a.