VII SA/Wa 1851/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2019-03-12
NSAtransportoweŚredniawsa
prawo lotniczerozporządzenie WE 261/2004odszkodowanie dla pasażerówodwołany lotlot czarterowybiuro podróżyprzewoźnik lotniczyodpowiedzialnośćsąd administracyjny

WSA w Warszawie oddalił skargę pasażerów na decyzję Prezesa ULC, uznając, że odwołanie lotu czarterowego z inicjatywy biura podróży nie rodzi odpowiedzialności odszkodowawczej przewoźnika lotniczego na gruncie rozporządzenia WE nr 261/2004.

Skarżący domagali się odszkodowania od przewoźnika lotniczego w związku z odwołaniem lotu czarterowego, powołując się na przepisy rozporządzenia WE nr 261/2004. Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego uznał, że odwołanie nastąpiło z inicjatywy biura podróży, a nie przewoźnika, co wyłącza odpowiedzialność tego ostatniego. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, oddalając skargę i wskazując, że przepis art. 3 ust. 6 rozporządzenia wyłącza jego stosowanie, gdy zorganizowana wycieczka zostaje odwołana z przyczyn innych niż odwołanie lotu.

Sprawa dotyczyła skargi pasażerów M. J. i A. J. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego, który stwierdził brak naruszenia przepisów prawa przez przewoźnika lotniczego E. sp. z o.o. w związku z odwołaniem lotu czarterowego z dnia 2 października 2014 r. Pasażerowie mieli wykupioną wycieczkę, a lot powrotny został odwołany. Prezes ULC uznał, że odwołanie nastąpiło z inicjatywy biura podróży N. sp. z o.o., które anulowało zlecenie, a przewoźnik był gotów wykonać lot. W związku z tym, na podstawie art. 3 ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 261/2004, organ stwierdził, że rozporządzenie to nie ma zastosowania, a przewoźnik nie jest odpowiedzialny za odszkodowanie. Pasażerowie zarzucili błędną interpretację przepisów, twierdząc, że odwołanie przez organizatora turystyki nie jest okolicznością nadzwyczajną i powołując się na art. 3 ust. 2b rozporządzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 3 ust. 6 rozporządzenia, nie ma ono zastosowania, gdy zorganizowana wycieczka zostaje odwołana z przyczyn innych niż odwołanie lotu. W tym przypadku zmiana warunków imprezy nastąpiła z inicjatywy biura podróży, na co przewoźnik nie miał wpływu, co wyłączało jego odpowiedzialność odszkodowawczą.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, odwołanie lotu z inicjatywy biura podróży, które anulowało zlecenie, nie rodzi odpowiedzialności odszkodowawczej przewoźnika lotniczego, ponieważ zastosowanie znajduje art. 3 ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 261/2004, który wyłącza stosowanie przepisów rozporządzenia, gdy zorganizowana wycieczka zostaje odwołana z przyczyn innych niż odwołanie lotu.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skoro zmiana warunków imprezy turystycznej nastąpiła z inicjatywy biura podróży, na co przewoźnik lotniczy nie miał wpływu, a przewoźnik był gotów wykonać lot, to nie można mówić o odwołaniu lotu w rozumieniu rozporządzenia WE nr 261/2004. Zastosowanie ma art. 3 ust. 6 rozporządzenia, który wyłącza jego stosowanie w takich przypadkach.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (13)

Główne

rozporządzenie (WE) nr 261/2004 art. 3 § ust. 6

Rozporządzenie (WE) NR 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r.

Przepisy rozporządzenia nie mają zastosowania w przypadkach, gdy zorganizowana wycieczka jest odwołana z przyczyn innych niż odwołanie lotu. Jeżeli lot pierwotnie zaplanowany nie dochodzi do skutku z przyczyn leżących po stronie tour operatora, a przewoźnik jest gotowy do wykonania lotu, to nie mamy do czynienia z odwołaniem lub opóźnieniem lotu w rozumieniu rozporządzenia.

Pomocnicze

Prawo lotnicze art. 205a § ust. 1

Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze

Prawo lotnicze art. 205b § ust. 1 pkt 1

Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze

rozporządzenie (WE) nr 261/2004 art. 5 § ust. 1c

Rozporządzenie (WE) NR 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r.

rozporządzenie (WE) nr 261/2004 art. 6

Rozporządzenie (WE) NR 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r.

rozporządzenie (WE) nr 261/2004 art. 7 § ust. 1

Rozporządzenie (WE) NR 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r.

rozporządzenie (WE) nr 261/2004 art. 8

Rozporządzenie (WE) NR 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r.

rozporządzenie (WE) nr 261/2004 art. 9

Rozporządzenie (WE) NR 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r.

rozporządzenie (WE) nr 261/2004 art. 14

Rozporządzenie (WE) NR 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r.

rozporządzenie (WE) nr 261/2004 art. 16 § ust. 2

Rozporządzenie (WE) NR 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r.

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 104 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

PPSA art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odwołanie lotu czarterowego z inicjatywy biura podróży, a nie przewoźnika, wyłącza odpowiedzialność odszkodowawczą przewoźnika na podstawie art. 3 ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 261/2004.

Odrzucone argumenty

Odwołanie rejsu z inicjatywy organizatora turystyki nie stanowi nadzwyczajnej okoliczności zwalniającej przewoźnika z odpowiedzialności. Błędna interpretacja art. 3 ust. 2b rozporządzenia (WE) nr 261/2004 przez organ.

Godne uwagi sformułowania

nie ma ono zastosowania w przypadkach, gdy zorganizowana wycieczka zostaje odwołana z przyczyn innych niż odwołanie lotu. przewoźnik lotniczy nie miał wpływu na decyzję biura podróży N.sp. z o.o. w O. o anulowaniu lotu, a co więcej przewoźnik lotu był gotowy wykonać lot zgodnie z rozkładem

Skład orzekający

Mariola Kowalska

przewodniczący sprawozdawca

Tomasz Stawecki

sędzia

Joanna Kruszewska-Grońska

asesor

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 3 ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 w kontekście lotów czarterowych i odpowiedzialności przewoźnika, gdy przyczyną odwołania jest działanie biura podróży."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odwołania lotu czarterowego z inicjatywy organizatora turystyki.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa jest interesująca dla prawników specjalizujących się w prawie lotniczym i konsumenckim, ponieważ dotyczy ważnej kwestii odpowiedzialności przewoźników w przypadku lotów czarterowych i odwołania imprezy turystycznej.

Kto odpowiada za odwołany lot czarterowy? Sąd wyjaśnia rolę biura podróży i przewoźnika.

Sektor

transport

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1851/18 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2019-03-12
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2018-08-07
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Joanna Kruszewska-Grońska
Mariola Kowalska. /przewodniczący sprawozdawca/
Tomasz Stawecki
Symbol z opisem
6039 Inne, o symbolu podstawowym 603
Hasła tematyczne
Lotnicze prawo
Sygn. powiązane
I OSK 3163/19 - Wyrok NSA z 2023-01-25
Skarżony organ
Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2017 poz 959
art. 205a ust. 1, art. 205b ust. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze - tekst jedn.
Dz.U.UE.L 2004 nr 46 poz 1 art. 3 ust. 6
Rozporządzenie (WE) NR 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiające wspólne zasady odszkodowania i  pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylające rozporządzenie  (EWG) nr 295/91 (Tekst mający znaczenie dla EOG)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Tomasz Stawecki, Asesor WSA Joanna Kruszewska-Grońska, , Protokolant st. ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2019 r. sprawy ze skargi M. J. i A. J. na decyzję Prezesa Urzędu Lotnictwa Cywilnego z dnia [...] maja 2018 r. znak [...] w przedmiocie stwierdzenia braku naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów prawa oddala skargę
Uzasadnienie
Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego decyzją z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; dalej "k.p.a.") w zw. z art. 205a ust. 1 i art. 205b ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. Prawo lotnicze (Dz. U. z 2017 r. poz. 959; dalej "Prawo lotnicze") w zw. z art. 5, 6, 7, 8, 9 i 14 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r. ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dłuższego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91/WE (Dz. Urz. UE L 46 z 17.02.2004; dalej "rozporządzenie (WE) nr 261/2004"), po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniesionego przez A. J. i M. J. (dalej: "skarżący") – utrzymał w mocy własną decyzję Nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. stwierdzającą brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów prawa.
Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
W dniu 15 września 2017 r. do Urzędu Lotnictwa Cywilnego w Warszawie wpłynął wniosek A. J. i M. J. o stwierdzenie naruszenia przez E. spółka z o.o. z siedzibą w W. praw pasażerów określonych przepisami rozporządzenia (WE) nr 261/2004, dotyczących lotu z dnia 2 października 2014 r. o oznaczeniu kodowym [...] na trasie podróży lotniczej [...] (Republika [...]) – [...].
Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. znak [...] wydaną na podstawie art. 104 § 1 k.p.a., art. 205a ust. 1, art. 205b ust. 1 pkt 1 oraz art. 6, 7, 8, 9, 14 i 16 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 stwierdził brak naruszenia prawa przez przewoźnika lotniczego.
Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego w uzasadnieniu wskazał, że skarżący mieli być pasażerami lotu z dnia [...] października 2014 r. o oznaczeniu kodowym [...] na trasie podróży lotniczej [...] (Republika [...]) – [...] z planowaną godziną startu 10:00 czasu lokalnego i godziną lądowania 11:50 czasu lokalnego, którego przewoźnikiem była spółka E. sp. z o.o. z siedzibą w W.. Odległość tego lotu miała wynosić [...] kilometrów. Przedmiotowy lot został odwołany na zlecenie złożone w dniu 4 września 2014 r. przez kierownika sekcji czarterów biura podróży N. sp. z o.o. w O.. Organ ustalił, że pomiędzy biurem podróży a przewoźnikiem lotniczym obowiązywała umowa czarteru, a zmiana w zakresie lotu nastąpiła z inicjatywy tego biura podróży, o czym pasażerowie zostali zawiadomieni po dniu 24 września 2014 r.
Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego stwierdził, że skoro odwołanie lotu było wynikiem anulowania zlecenia przez biuro podróży N. sp. z o.o. w O., pasażerom nie przysługuje od przewoźnika lotniczego odszkodowanie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Organ powołał się na treść art. 3 ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 261/2004, wskazującego, ze przepisy rozporządzenia nie mają zastosowania w przypadkach, gdy zorganizowana wycieczka jest odwołana z przyczyn innych niż odwołanie lotu. Jeżeli natomiast lot pierwotnie zaplanowany nie dochodzi do skutku z przyczyn leżących po stronie tour operatora, a przewoźnik jest gotowy do wykonania lotu, to nie mamy do czynienia z odwołaniem lub opóźnieniem lotu w rozumieniu rozporządzenia (WE) nr 261/2004, lecz z odwołaniem lub zmianą terminu wycieczki. Tym samym przewoźnik dowiódł, że do odwołania lotu doszło w następstwie zaistnienia nadzwyczajnych okoliczności, których nie można było uniknąć pomimo podjęcia wszelkich racjonalnych środków.
Odnosząc się natomiast do zarzutu nieudzielenia informacji przysługujących pasażerom, organ wskazał, że pasażerowie nie stawili się w ogóle na lotnisku w dniu startu pierwotnie planowanego rejsu, tj. w dniu [...] października 2014 r., wobec czego przewoźnik nie miał możliwości i obowiązku zapewnienia skarżącym wymaganych informacji.
Wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. znak [...] złożyli skarżący. Nie kwestionując ustalonego przez organ stanu faktycznego wskazali na błędną interpretację przepisów rozporządzenia (WE) nr 261/2004. Zdaniem skarżących anulowanie zlecenia przez N. sp. z o.o. w O. nie stanowi zdarzenia nadzwyczajnego. Nadto zgodnie z art. 3 ust. 2b tego rozporządzenia, rozporządzenie to stosuje się pod warunkiem, że pasażerowie bez względu na przyczynę zostali przeniesieni przez przewoźnika lotniczego lub organizatora wycieczek z lotu, na który mieli rezerwacje, na inny lot.
Opisaną na wstępie decyzją z dnia [...] maja 2018 r. znak: [...] Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego utrzymał w mocy własną decyzję Nr [...] z dnia [...] listopada 2017 r. stwierdzającą brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego przepisów prawa.
Organ wskazał, że skoro przewoźnik lotniczy nie miał wpływu na decyzję biura podróży N.sp. z o.o. w O. o anulowaniu lotu, a co więcej przewoźnik lotu był gotowy wykonać lot zgodnie z rozkładem, to zgodnie z art. 3 ust. 6 rozporządzenia WE) nr 261/2004 rozporządzenie to nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe rozstrzygnięcie wnieśli A. J. i M. J., zaskarżając ją w całości i zarzucając tej decyzji:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 2b w zw. z art. 5 ust. 1c rozporządzenia (WE) nr 261/2004 poprzez niezastosowanie tych przepisów polegającym na błędnym uznaniu, iż odwołanie rejsu z inicjatywy organizatora turystyki kooperującego z przewoźnikiem lotniczym pozbawia pasażerów prawa do rekompensaty określonej przepisami art. 7 rozporządzenia (WE) nr 261/2004;
2. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj. art. 3 ust. 6 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 poprzez jego błędne zastosowanie, w sytuacji gdy organizator turystyki odwołał rejs przewoźnika lotniczego oraz przeniósł rezerwację strony skarżącej na połączenie realizowane przy udziale innego przewoźnika.
Wskazując na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej jej decyzji z dnia [...] listopada 2017 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi skarżący wskazali, że decyzja podmiotu czarterującego o odwołaniu rejsu nie może stanowić nadzwyczajnej okoliczności, mogącej zwolnić przewoźnika z odpowiedzialności odszkodowawczej wobec pasażerów. Indywidualne uzgodnienie pomiędzy czarterującym organizatorem turystyki a przewoźnikiem co do możliwości odwołania rejsu, stanowi ryzyko biznesowe przewoźnika. Skarżący powołali się też na treść art. 3 ust. 2b rozporządzenia (WE) nr 261/2004 wskazując, że organ błędnie zinterpretował ten przepis. Zdaniem skarżących z przepisu tego wynika, że rozporządzenie (WE) nr 261/2004 znajduje zastosowanie w przedmiotowej sprawie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie wskazując na konieczność usunięcia braków formalnych skargi, ewentualnie o oddalenie skargi podtrzymując przy tym dotychczasową argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Zaskarżoną decyzją Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego stwierdził brak naruszenia przez przewoźnika lotniczego E. przepisów rozporządzenia w związku z odwołaniem lotu [...] na trasie [...] ([...]) – [...] ([...]) z dnia [...] października 2014 r. w stosunku do pasażerów A. J. i M. J..
W sprawie niesporne jest, że pasażerowie ci mieli wykupioną wycieczkę do [...] w biurze podróży N.Sp. z o.o. w O. z planowanym powrotem rejsem lotniczym o numerze [...] na trasie [...] – [...] w dniu [...] października 2014 r., z godziną startu [...], lądowania [...].
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności znajdujących się w aktach administracyjnych wydruków wiadomości e-mail, zawierających korespondencję między pracownikami touroperatora – biura podróży N.Sp. z o.o. w O. i przewoźnika – E. ]oraz pisma N.Sp. z o.o. w O. z dnia 18 sierpnia 2015 r. wynika jednoznacznie, że doszło do zmiany warunków imprezy organizowanej przez N.Sp. z o.o. w O., na co przewoźnik lotniczy nie miał żadnego wpływu. Do zmiany warunków imprezy doszło, jak wynika z akt sprawy, w dniu 4 września 2014 r., a zatem przed terminem zorganizowanej wycieczki.
Zgodnie z art. 3 ust 6 rozporządzenia (WE) nr 261/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 lutego 2004 r., ustanawiającego wspólne zasady odszkodowania i pomocy dla pasażerów w przypadku odmowy przyjęcia na pokład albo odwołania lub dużego opóźnienia lotów, uchylającego rozporządzenie nr 295/91 (Dz. U. UE L 46 z 17 lutego 2004 r., dalej: rozporządzenie) nie ma ono zastosowania w przypadkach, gdy zorganizowana wycieczka zostaje odwołana z przyczyn innych niż odwołanie lotu. W tak ustalonym stanie faktycznym sprawy Prezes Urzędu Lotnictwa Cywilnego niewadliwie uznał, że przewoźnik lotniczy nie był odpowiedzialny za powyższą zmianę, w związku z czym nie dopuścił się naruszenia przepisów rozporządzenia i nie można obciążać go obowiązkiem wypłaty odszkodowania na rzecz skarżących.
Wobec powyższego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz. U. z 2018 r. poz. .1302 ze zm.) oddalił skargę jako nieuzasadnioną.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI