IV SA/Po 793/25

IV SA/Po 793/25 - Wyrok WSA w Poznaniu
Data orzeczenia
2025-11-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-08-29
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu
Sędziowie
Józef Maleszewski /przewodniczący/
Sebastian Michalski /sprawozdawca/
Tomasz Grossmann
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Skarżony organ
Inspektor Nadzoru Budowlanego
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Józef Maleszewski Sędzia WSA Tomasz Grossmann Sędzia WSA Sebastian Michalski (spr.) Protokolant specjalista Joanna Kujawa po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 listopada 2025 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lipca 2025 r. nr [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie budynku oddala skargę w całości.
Uzasadnienie
Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpoznaniu sprawy na skutek odwołania T. W., decyzją z dnia 24 lipca 2025 roku (nr [...]), utrzymał w mocy rozstrzygnięcie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia 6 maja 2025 roku (nr [...]) w przedmiocie udzielenia D. L., M. L. i A. J. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego przy ulicy [...], częściowo na działce nr ewid. [...] i częściowo na działce nr ewid.[...]
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyjaśniono, że utrzymana w mocy decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego jest konsekwencją wykonania obowiązków nałożonych decyzją z dnia 3 września 2019 roku na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 roku, która to decyzja jest decyzją ostateczną i prawomocną.
Organ odwoławczy zaznaczył, że w toku postępowania zakończonego decyzją z dnia 3 września 2019 roku analizowane były kwestie dotyczące możności legalizacji spornego budynku, tj. kwestie związane z wysokością pomieszczeń w budynku, a także pogorszeniem warunków użytkowych oraz naruszeniem prawa własności nieruchomości obejmującej działkę nr [...], stanowiącą przedmiot własności T. W.. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nie zastosował art. 37 Prawa budowlanego z 1974 roku, lecz w celu doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawyem nałożył obowiązki określone w decyzji z dnia 3 września 2019 roku.
Przedmiotem decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 6 maja 2025 roku o udzieleniu pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego przy ulicy [...], częściowo na działce nr ewid. [...] i częściowo na działce nr ewid.[...], były natomiast kwestie dotyczące: usprawnienia wentylacji w łazience, naprawy konstrukcji stropodachu wraz z naprawą pokrycia dachowego, naprawy tynków zewnętrznych oraz odprowadzania wód deszczowych na teren nieruchomości stanowiącej własność inwestorów, tj. na działkę nr [...].
Wykonanie naprawy tynków zewnętrznych oraz odprowadzanie wód opadowych na teren działki nr [...] znajdują potwierdzenie w protokołach kontroli PINB z 25 stycznia 2023 roku oraz 29 czerwca 2023 roku, a także w dokumentacji fotograficznej.
Realizację obowiązku usprawnienia wentylacji w łazience potwierdza przedłożona opinia kominiarska nr [...] z dnia 20 czerwca 2024 roku.
W decyzji z dnia 3 września 2019 roku sformułowano obowiązek naprawy konstrukcji stropodachu wraz z naprawą pokrycia dachowego w ślad za treścią opinii technicznej z 2019 roku.
Wykonanie naprawy/remontu tych elementów budynku potwierdzają opinia z 2025 roku, którą poprzedzały oględziny z dnia 3 lutego 2025 roku, a także protokół kontroli Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lutego 2025 roku.
Osoba legitymująca się odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi stwierdziła, że obecnie nic nie sugeruje nieszczelności pokrycia dachowego oraz nie występują żadne zawilgocenia, zarysowania sufitu i ścian.
W odniesieniu do zarzutów odwołania Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził, że wniosków płynących z opracowań technicznych przygotowanych przez osoby legitymujące się odpowiednimi uprawnieniami budowlanymi nie zmieniają w żaden sposób zdjęcia załączone przez T. W. do odwołania z dnia 19 maja 2025 roku.
Obrazują one miejscowe odparzenia tynków zewnętrznych oraz widoczne ślady po zwilgoceniu ścian zewnętrznych powstałe jeszcze przed wykonaniem nakazanej naprawy.
Organ podkreślił, że zdjęcia zostały wykonane po upływie kilku lat od wykonania obowiązków określonych w decyzji, a niniejsze postępowanie ma na celu ustalenie, czy nałożone obowiązki zostały wykonane. Postępowanie nie było prowadzone w sprawie stanu technicznego obiektu budowlanego (art. 61 i nast. Prawa budowlanego z 1994 roku), który na przestrzeni laty mógł ulegać zmianom.
Uwzględniając powyższe organ odwoławczy stwierdził, że obowiązki nałożone decyzją z dnia 3 września 2019 roku zostały wykonane. PINB zasadnie wydał decyzję w oparciu o przepis art. 42 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego z 1974 roku i udzielił D. L., M. L. i A. J. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego przy ulicy [...], częściowo na działce nr ewid. [...] i częściowo na działce nr ewid.[...]
T. W., pismem z dnia 24 sierpnia 2025 roku, skorzystał z prawa skargi do sądu administracyjnego.
Kwestionowanej decyzji zarzucił:
1) naruszenia przepisów Prawa budowlanego, co powoduje negatywny wpływ na warunki zdrowotne i użytkowe otoczenia;
2) błędne ustalenia faktyczne, w szczególności dotyczące ekspertyzy mgr inż. A. Ś.;
3) niedopełnienie obowiązków przez PINB w [...];
4) błędne zastosowanie i błędną interpretację uchwały Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 roku;
5) posługiwanie się błędnym adresem w toku postępowania administracyjnego.
W uzasadnieniu powyższych zarzutów strona podniosłą, że decyzja jest niezgodna z przepisami Prawa budowlanego z 1974 roku, bo budynek stwarza bezpośrednie zagrożenia dla mienia, uniemożliwia skarżącemu zabezpieczenie okien i wjazd do garażu, co poważnie pogarsza warunki użytkowe jego nieruchomości.
Budynek nie spełnia norm dotyczących minimalnej wysokości budynków mieszkalnych i termoizolacji.
W ocenie skarżącego obowiązki nałożone decyzją z dnia 3 września 2019 roku nie zostały wykonane. Do dnia dzisiejszego nie naprawiono konstrukcji stropodachu, co dokumentują zdjęcia z 18 maja 2025 roku. Organ powołał się na wadliwa ekspertyzę mgr inż. A. Ś. z 3 lutego 2025 roku. Panujące w dniu oględzin ujemne temperatury mogły maskować rzeczywiste zacieki i zawilgocenia, co doprowadziło do błędnych wniosków.
W toku postępowania organy posługiwały się błędnym adresem ulica [...], który odnosi się do innej posesji. Fakt ten potwierdza pismo Urzędu Miasta i Gminy w [...] z dnia 6 maja 2024 roku.
Organ błędnie zinterpretował zastosowanie uchwały SN z 26 kwietnia 2007 roku. Jak wskazuje uzasadnienie prawomocnego wyroku Sądu Okręgowego w [...] (sygn. akt [...]) podział działek nastąpił przed rozbudową, co wyklucza zastosowanie powołanej uchwały.
Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał stanowisko zawarte w uzasadnieniu decyzji oraz wniósł o oddalenie skargi.
M. L. i D. L. wnieśli o oddalenie skargi w całości oraz podnieśli, że wszystkie dowody w sprawie zostały sporządzone przez osoby z odpowiednimi uprawnieniami.
Uczestnicy zaznaczyli, że skarżący zakupił nieruchomość w 2002 roku i nie dokonał aktu należytej staranności. Akt notarialny nie zawiera wyrysu z rejestru gruntów. Skarżący nie posiada legitymacji do władania częścią budynku. Uczestnicy wnieśli o obciążenie skarżącego kosztami postępowania sądowego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem (legalności), jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Kierując się wspomnianym kryterium legalności, sądy administracyjne dokonują oceny zgodności treści zaskarżonego aktu oraz procesu jego wydania z normami prawnymi - ustrojowymi, proceduralnymi i materialnymi - przy czym ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i zasadniczo na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W świetle art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.; dalej w skrócie "P.p.s.a.") kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1).
Uwzględniając skargę na decyzję Sąd uchyla ten akt w całości albo w części na warunkach określonych w art. 145 § 1 pkt 1 lit. a-c P.p.s.a., względnie stwierdza jego nieważności, gdy spełnione są przesłanki wskazane w art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. albo stwierdza wydanie decyzji z naruszeniem prawa, jeżeli zachodzą przyczyny określone w Kodeksie postępowania administracyjnego lub w innych przepisach (art. 145 § 1 pkt 3 P.p.s.a.).
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, a przewidziane ustawą środki stosuje w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 oraz art. 135 P.p.s.a.)
Zgodnie natomiast z art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.
Skarga okazała się nieuzasadniona.
Sąd nie ujawniła podstaw do przyjęcia stanowiska, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego, czy naruszeniem przepisów postępowania, które mogło lub miało wpływ na wynika sprawy w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i lit. c) P.p.s.a.
Kontrolowane postępowanie administracyjne dotyczyło legalności rozbudowy budynku mieszkalnego usytuowanego częściowo na działce nr ewid. [...] stanowiącej własność D. L., M. L. oraz A. J. oraz częściowo na nieruchomości obejmującej działkę nr ewid.[...], która to nieruchomość od 2002 roku należy do T. W..
Sporny budynek powstał w wyniku rozbudowy budynku mieszkalno-gospodarczego zakupionego w 1951 roku przez W. L.. Z kolei syn właściciela, T. L., w latach 1968-1970 dokonał rozbudowy tego budynku bez wymaganego pozwolenia o łazienkę i dwa pokoje, które znalazły się na terenie działki nr [...], a obecnie usytuowane są na działce o numerze [...], stanowiącej odrębną nieruchomość i będącej przedmiotem własności T. W..
Skarżący przedłożył do akt sprawy wyrok Sądu Okręgowego w [...] z dnia 16 października 2025 roku o sygn. akt [...] oddalający obie apelacje od wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia 11 stycznia 2024 roku o sygn. akt [...] w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, a także uzasadnienie wyroku zaskarżonego apelacjami.
Organy prawidłowo uznały, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia kontrolowanej sprawy powinny stanowić przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 roku Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.).
Dostrzegać należy, że na gruncie kontrolowanej sprawy ta kwestia została już przesądzona w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 17 grudnia 2017 roku o sygn. akt II SA/Po 869/17, którym oddalono skargę D. L. oraz M. L. na postanowienie Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia 24 lipca 2017 roku w przedmiocie przedłożenia ekspertyzy technicznej.
Niemniej wyjaśnić należy, że zgodnie z art. 103 ust. 1-2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 1333) do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy. Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
Na gruncie powołanych przepisów przyjmuje się, że każda rozbiórka starej samowoli budowlanej podlega rozpoznaniu na podstawie art. 37 ustawy z 24.10.1974 r. – Prawo budowlane. Legalizacja starej samowoli budowlanej następuje w związku z tym na podstawie art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r., jeżeli nie zachodzi orzeczenie przez właściwy organ, tj. organ nadzoru budowlanego, nakazu dokonania czynności, których wykonanie umożliwi legalizację obiektu, oczywiście pod warunkiem że nie zachodzą określone w art. 37 przesłanki orzeczenia o rozbiórce. Do wydania decyzji nakazującej rozbiórkę zastosowanie ma art. 42 powołanej wyżej ustawy. Do legalizacji starych samowoli mają więc zastosowanie przepisy art. 40 i 42 Prawa budowlanego z 1974 r. Zasadniczo nie budzi wątpliwości, że stara samowola budowlana obejmuje obiekty budowlane lub ich części wybudowane przed wejściem w życie komentowanej ustawy lub takie, w stosunku do których przed dniem wejścia w życie komentowanej ustawy zostało wszczęte postępowanie administracyjne, którego przedmiotem była likwidacja tej starej samowoli budowlanej (A. Plucińska-Filipowicz [w:] Prawo budowlane. Komentarz aktualizowany, red. M. Wierzbowski, LEX/el. 2024, art. 103 oraz powołane tam orzecznictwo).
W ocenie Sądu organy przeprowadziły postępowanie wyjaśniające oraz przyjęły ustalenia faktyczne z poszanowaniem art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 80 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm.; dalej w skrócie "K.p.a.").
Analiza akt sprawy ujawnia następujące okoliczności kontrolowanej sprawy.
W. i W. L. w 1951 roku zakupili nieruchomość obejmującą działkę nr ewid.[...], KW [...], położoną w [...] przy ulicy [...] zabudowaną budynkiem mieszkalno-gospodarczym. W 1970 roku działka nr [...] został podzielona na działki nr [...] oraz nr [...] (szkic geodezyjny z dnia 2 grudnia1970 roku). Działka nr [...] pozostała zabudowana budynkiem z okresu zakupu nieruchomości i budynkiem mieszkalnym wybudowanym na podstawie pozwolenia na budowę z dnia 25 maja 1960 roku. Działka nr [...] pozostała niezabudowana. W. L. niezabudowaną działkę nr [...] przekazała w darowiźnie synowi T. L. (akt notarialny z dnia 5 października 1977 r. Rep. [...]). Działka został wyłączona z KW [...]. Dla darowanej działki założona została nowa księga wieczysta nr [...].
W ramach przeprowadzonego w 1982 roku odnowienia gruntów miasta [...] dokonano zmiany numeracji działek. Działka nr [...] otrzymała nr [...], a działce nr [...] nadany został nr [...].
W 1994 roku dokonano podziału działki nr [...] na działki o numerach [...] oraz [...]. Właścicielka działek, W. L., przekazała działkę nr [...] na rzecz S. C. (akt notarialny z 26.06.1995 r. Rep. [...]), a działkę nr [...] na rzecz T. L. (akt notarialny z 26.06.1995 r. Rep. [...].
W dalszej kolejności T. L. przekazał działkę [...] (dawniej [...]) na rzecz córki A. J. i zięcia P. J. (akt notarialny z 6.05.1996 r.).
Małżeństwo A. i P. J. po wybudowaniu budynku mieszkalnego na działce nr [...], aktem notarialnym z dnia 6.09.2002 r. (Rep. [...]), sprzedali nieruchomość T. W..
T. W., pismem z dnia 21 czerwca 2007 roku, wystąpił do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o zbadanie legalności budynku mieszkalnego położonego w [...] przy ul. [...] na działkach nr [...] i [...]. Wnioskodawca zaznaczył, że budynek powstał bez stosownych pozwoleń na budowę, bez projektu technicznego, nie spełnia norm dla budynków mieszkalnych, nie został oddany do użytkowania oraz jest w złym stanie technicznym.
PINB postanowieniem z dnia 14.05.2008 r. nałożył na D. L., M. L. i A. J. obowiązek wykonania inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych w zakresie rozbudowy spornego budynku mieszkalnego oraz przedstawienia oceny stanu technicznego.
Opinia techniczna Nr [...] z dnia 8 lipca 2008 roku sporządzona przez inż. J. G. określiła ogólny stan techniczny budynku oraz jego poszczególnych elementów jako dobry, nie stwarzający zagrożeń pod względem konstrukcyjnym.
Zgodnie z zaświadczeniem Urzędu Miejskiego w [...] sporny obiekt budowlany znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu zagospodarowaniu przestrzennym, obowiązującymi w dacie rozbudowy, był przeznaczony pod tereny budownictwa jednorodzinnego, a zgodnie z obowiązującym Studiu uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy [...] zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej W [...] nr [...] z dnia 5 lutego 2003 roku przeznaczony jest pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną.
Wobec braku podstaw do zastosowania art. 37 ust. 1 i 2 lub art. 40 ustawy - Prawo budowlane z 1974 roku, decyzją z dnia 20.10.2008 r., Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie administracyjne.
Organ odwoławczy, decyzją z dnia 23.02.2009 r., uchylił rozstrzygnięcie o umorzeniu postępowania i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Organ uwzględnił zarzuty odwołania, że ocena stanu technicznego budynku nie uwzględniała stanu technicznego ścian budynku (przedłożono dokumentację fotograficzną ilustrującą miejsca pęknięć).
Po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania wyjaśniającego, a także dodatkowej kontroli nieruchomości, postanowieniem z dnia 3.03.2017 r., na podstawie art. 81c ust. 1 pkt 1 i ust.1 Prawa budowlanego z 1994 roku, PINB nałożył na D. L., M. L. i A. J. obowiązek wykonania ekspertyzy technicznej spornego budynku. WWINB postanowieniem z dnia 24 lipca 2017 roku uchylił powyższe postanowienie w całości.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 17 grudnia 2017 roku o sygn. akt II SA/Po 869/1 oddalił skargę na postanowienie WWINB z dnia 24 lipca 2017 roku w przedmiocie przedłożenia ekspertyzy techniczne.
W uzasadnieniu tego wyroku wyjaśniono, że postępowanie administracyjne winno być prowadzone zgodnie z przepisami Prawa budowlanego z 1974 roku, a podstawę prawną nałożenia obowiązku przedłożenia ekspertyzy stanowi art. 56 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 roku.
Postanowieniem z dnia 10.08.2018 r., po ponownym rozpoznaniu sprawy, PINB nałożył na D. L., M. L. i A. J. obowiązek wykonania ekspertyzy technicznej całego budynku mieszkalnego usytuowanego na działkach o numerach [...] oraz [...].
Zgodnie z zaleceniami i wnioskami ekspertyzy sporządzonej przez dr inż. arch. R. P. i dr inż. D. H. pomieszczenia mieszkalne nadają się do bezpiecznego użytkowania, ale stan techniczny budynku wskazywał na konieczność wykonania bieżących napraw pokrycia dachu, konstrukcji stropu, naprawy tynków zewnętrznych, przebudowy odprowadzania wód deszczowych, usprawnienia wentylacji w łazience.
Wobec braku podstaw do zastosowania art. 37 ustawy - Prawo budowlane z 1974 roku, na podstawie art. 40 tej ustawy oraz w związku z art. 103 ust. 2 ustawy - Prawo budowlane z 1994 roku, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 3.09.2019 r., zobowiązał współwłaścicieli spornego budynku do wykonania robót budowlanych polegających na: usprawnieniu wentylacji w łazience, naprawie konstrukcji stropodachu z naprawą pokrycia dachowego, naprawie tynków zewnętrznych, przebudowie odprowadzania wód deszczowych.
Kontrola przeprowadzona przez pracowników PINB w dniu 25.01.2023 r. potwierdziła wykonanie naprawy tynków zewnętrznych oraz wykonanie nowej instalacji odprowadzania wód deszczowych. Jednocześnie organ zobowiązał inwestorów do złożenia oświadczeń wykonawców odnośnie robót związanych z pokryciem dachu i drożnością przewodów wentylacyjnych. Kontrola z dnia 29 czerwca 2023 roku potwierdziła wykonanie naprawy pokrycia dachowego
W dniu 9 sierpnia 2023 roku, na podstawie art. 42 ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 roku PINB wydał decyzję udzielającą D. L., M. L. i A. J. pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego jednorodzinnego usytuowanego przy ulicy [...], częściowo na działce nr ewid. [...] i częściowo na działce nr ewid.[...]
WWINB, decyzją z dnia 23.11.2023 r., uchylił powyższe rozstrzygnięcie PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Organ odwoławczy wskazał na konieczność usunięcia wątpliwości dotyczących wykonania robót w zakresie usprawnienia wentylacji, prawidłowości wykonania pasów nadrynnowych oraz konieczność ustalenia prawidłowego adresu administracyjnego spornego budynku.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu, wyrokiem z dnia 18 stycznia 2024 roku o sygn. akt II SA/Po 806/23, oddalił sprzeciw od decyzji kasacyjnej organu odwoławczego.
W toku ponownego rozpozna sprawy PINB zwrócił się do autorów opinii technicznej budynku z 2019 roku o doprecyzowanie jakie elementy stropodachu wymagały naprawy i jaka jest tego przyczyna. Współautor ekspertyzy w dniu 7.06.2024 r. wyjaśnił, że nie stwierdził zagrożenia ludzi stąd nie uważał za konieczne wyłączenie z użytkowania części budynku. Rodzaj robót naprawczych dotyczył remontów bieżących poprawiających estetykę i likwidujących zaistniałe wady stwierdzone podczas oględzin.
W dniu 24 czerwca D. i M. L. przekazali pozytywną opinię kominiarską wentylacji grawitacyjnej w pomieszczeniu łazienki.
W dniu 4 lutego 2025 roku inwestorzy przedłożyli opinię opracowaną przez mgr inż. A. Ś., która po oględzinach przeprowadzonych w dniu 3 lutego 2025 roku stwierdziła, że pomieszczenie, w którym stwierdzono zacieki (opinia techniczna [...] z czerwca 2019 roku), ma status pomieszczenia gospodarczego. Na dzień oględzin brak było zawilgocenia, zarysowań czy pęknięć sufitów i ścian, które mogłyby sugerować wady stropodachu. Pomieszczenie gospodarcze jest suche, nie ma pleśni ani wilgoci. Nic nie sugeruje nieszczelności pokrycia dachowego. Naprawa wykonana w 2020 roku była na tyle skuteczna, że nie ma śladów przecieku, co potwierdzono dokumentacją fotograficzną. Murki ogniowe są naprawione. Ubytki tynku zatarte zaprawą cementową, nie mają wpływu na degradację żelbetowej konstrukcji dachu. Gzyms zewnętrzny podrynnowy, mający praktycznie chronić elewację został naprawiony, niema ubytków tynku.
W opinii potwierdzono, że obiekt nie stwarza zagrożenia dla zdrowia i życia jego mieszkańców. Nie stwierdzono żadnych odkształceń, przemieszczeń czy zarysowań, które zagrażałyby bezpieczeństwu konstrukcji.
Burmistrz [...] pismem z dnia 6.05.2024 roku potwierdził adres administracyjny spornego budynku, ulica [...].
Na potrzeby oceny legalności zaskarżonej decyzji Sąd przyjął wskazane powyżej, bezsporne pomiędzy stronami, okoliczności sprawy, jako własne ustalenia faktyczne.
W odniesieniu do zarzutów skargi wyjaśnić należy, że Sąd nie dopatrzył się żadnych naruszeń zasady prawny materialnej.
Prawidłowość ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę faktyczną zaskarżonej decyzji nie budzi żadnych wątpliwości. Sąd w całości podziela stanowisko skarżonego organu, że nakazane roboty budowlane zostały wykonane.
Argumentacja skargi stanowi gołosłowną polemikę z przyjętymi przez organy ustaleniami faktycznymi. Twierdzenia skarżącego są sprzeczne z treścią dowodów włączonych do akt administracyjnych (protokoły oględzin wykonane przez pracowników organów nadzoru budowlanego, opinie i ekspertyzy sporządzone przez osoby posiadające stosowne uprawnienia budowlane, a także dokumentacja fotograficzna).
Sąd nie stwierdził podstaw do przyjęcia stanowiska o naruszeniu prawa materialnego poprzez jego błędną wykładnię, czy niewłaściwe zastosowanie.
Zgodnie z art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 roku obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
W świetle treści art. 40 Prawa budowlanego z 1974 roku w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.
Zgodnie natomiast z art. 42 ust. 1 i ust. 3 Prawa budowlanego z 1974 roku inwestor, właściciel lub zarządca może przystąpić do użytkowania obiektu budowlanego, co do którego wydano przewidziany w art. 40 nakaz dokonania zmian lub przeróbek, dopiero po uzyskaniu pozwolenia na użytkowanie, wydanego przez właściwy terenowy organ administracji państwowej. Podstawą do wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest stwierdzenie zdatności do użytku wykonanego obiektu.
Prawidłowe, zgodne z prawem, jest w stanowisko, że warunku legalizacji spornej samowoli budowlanej nie stanowiło uzyskanie zgody skarżącego jako właściciela/współwłaściciela działki nr [...] bądź przedłożenie przez inwestorów dowodu stwierdzającego prawo do dysponowania wskazaną nieruchomości na cele budowlane.
Za organami powtórzyć należy, że kwestie związane z naruszeniem prawa własności nie należą do właściwości organów nadzoru budowlanego, lecz sądów powszechnych, jako przynależne sferze prawa cywilnego. W postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie jest badane. Przepis art. 40 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. umożliwia legalizację obiektu budowlanego niezależnie od tego, czy obiekt lub prace budowlane zostały zrealizowane na gruncie w całości pozostającym do dyspozycji inwestora. Warunkiem legalizacji samowoli budowlanej na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. nie jest uzyskanie zgody właściciela gruntu bądź przedłożenie dowodu stwierdzającego prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Likwidacja tego rodzaju bezprawia może zostać dokonana wyłącznie przed sądem powszechnym (wyrok WSA w Poznaniu z 17.06.2015 r., II SA/Po 1392/14, LEX nr 1807299; wyrok NSA z 21.11.2017 r., II OSK 492/16, LEX nr 2429390).
Decyzja organu nadzoru budowlanego w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie nie niweczy w żadnej mierze skutków prawnych prawomocnego wyroku sądowego. Przepisy prawa administracyjnego, w tym prawa budowlanego, nie są instrumentami rozwiązywania sporów o charakterze cywilnoprawnym pomiędzy właścicielami sąsiednich nieruchomości (wyrok NSA z 30.03.2011 r., II OSK 528/10, LEX nr 1080340).
Z tych względów zarzut błędnej interpretacji oraz błędnego zastosowania uchwały Sądu Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2007 roku, w kontekście wyroku Sądu Okręgowego w [...] z dnia 16 października 2025 roku (sygn. akt [...]) oddalającego obie apelacje od wyroku Sądu Rejonowego w [...] z dnia 11 stycznia 2024 roku o sygn. akt [...] w sprawie o uzgodnienie treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym, pozostaje okolicznością indyferentną z punktu widzenia legalności kwestionowanej decyzji.
W aktach sprawy udokumentowane zostało, że sporny budynek jest usytuowany na terenie gdzie dopuszczalna jest zabudowa mieszkaniowa jednorodzinna. Dowodami z opinii/ekspertyz potwierdzone zostało, że sporny obiekt budowlany nie stwarza zagrożenia dla ludzi lub mienia.
Dostrzegać należy, że zgodnie z treścią art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 roku legalizację wyklucza jedynie "niedopuszczalne" pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. O zaistnieniu tej przesłanki mogą stanowić obiektywne przeszkody, które uniemożliwiają użytkowanie nieruchomości.
Rzetelnej podstawy dowodowej dla wydania nakazu rozbiórki spornego budynku nie stanowią twierdzenia skarżącego o utrudnieniach w dojeździe do garażu, czy braku możliwości zabezpieczenia okien.
Wyrażane aktualnie przez skarżącego przekonanie o zaistnieniu przesłanki niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia pozostaje w oczywistej sprzeczności z jego decyzją o zakupie nieruchomość obejmującej działkę nr [...]. Przypomnieć należy, że skarżący nabył nieruchomość zabudowaną spornym budynkiem w 2002 roku, a rozbudowa spornego budynku bez wymaganego pozwolenia o łazienkę i dwa pokoje zrealizowana został w latach 1968-1970.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, skarga podlegała oddaleniu.