VII SA/Wa 1842/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2020-03-12
NSAtransportoweŚredniawsa
prawo jazdycofnięcie uprawnieńegzamin sprawdzający kwalifikacjepunkty karneKodeks postępowania administracyjnegoUstawa o kierujących pojazdamiterminskarżącyorgan administracji

WSA w Warszawie oddalił skargę kierowcy na decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, uznając, że prawidłowo zastosowano przepis o obowiązku poddania się egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje.

Skarga dotyczyła decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami z powodu niezgłoszenia się na egzamin sprawdzający kwalifikacje. Kierowca twierdził, że nie wyznaczono mu terminu egzaminu i że podstawa do skierowania na egzamin (punkty karne) uległa zatarciu. Sąd uznał, że termin został wskazany w wezwaniu organu, a kwestia zatarcia punktów karnych nie ma znaczenia dla postępowania o cofnięcie uprawnień. Oddalono skargę.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę D.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Starosty o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Podstawą cofnięcia było niezgłoszenie się przez skarżącego na egzamin sprawdzający kwalifikacje, do którego został skierowany decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. z powodu uzbierania 27 punktów karnych. Skarżący zarzucał m.in. brak wyznaczenia terminu egzaminu oraz zatarcia punktów karnych. Sąd uznał te zarzuty za bezzasadne. Stwierdził, że termin do zgłoszenia się na egzamin został wskazany w wezwaniu organu z [...] października 2018 r., a kwestia zatarcia punktów karnych nie ma wpływu na postępowanie dotyczące cofnięcia uprawnień. Sąd podkreślił, że decyzja o cofnięciu uprawnień ma charakter prewencyjny i jest konsekwencją niewykonania obowiązku poddania się egzaminowi. Oddalono skargę.

Asystent AI do analizy prawnej

Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.

Analiza orzecznictwa Badanie przepisów Odpowiedzi na pytania Drafting pism
Wypróbuj Asystenta AI

Zagadnienia prawne (2)

Odpowiedź sądu

Tak, niezgłoszenie się na egzamin sprawdzający kwalifikacje w wyznaczonym terminie, nawet jeśli termin ten został wskazany w wezwaniu organu, a nie w samej decyzji kierującej na egzamin, stanowi podstawę do cofnięcia uprawnień.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że termin do zgłoszenia się na egzamin został prawidłowo wskazany w wezwaniu organu, a brak zgłoszenia się w tym terminie jest podstawą do cofnięcia uprawnień zgodnie z art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p. Kwestia zatarcia punktów karnych nie ma znaczenia dla postępowania o cofnięcie uprawnień.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

oddalono_skargę

Przepisy (20)

Główne

u.k.p. art. 99 § ust. 1 pkt 1

Ustawa o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 103 § ust. 1 pkt 1 lit. d

Ustawa o kierujących pojazdami

Pomocnicze

k.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.k.p. art. 49 § ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. b

Ustawa o kierujących pojazdami

u.k.p. art. 103 § ust. 3

Ustawa o kierujących pojazdami

p.r.d. art. 114 § ust. 1 lit. b

Prawo o ruchu drogowym

W brzmieniu obowiązującym do 4 czerwca 2018 r.

p.r.d. art. 130 § ust. 1

Prawo o ruchu drogowym

k.w. art. 46 § § 1

Kodeks wykroczeń

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 1 i § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. b

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 156 § § 1 pkt 2

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dz. U. z 2016 r. poz. 231 art. 5 § ust. 3 pkt 1

Rozporządzenie Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami

Argumenty

Odrzucone argumenty

Wydanie decyzji z rażącym naruszeniem prawa, tj. naruszenia art. 46 § 1 k.w. polegającego na wydaniu decyzji o cofnięciu uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych do czasu wykazania się pozytywnym wynikiem egzaminu sprawdzającego kwalifikacje w wyniku przekroczenia przez kierującego liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego w sytuacji, kiedy powołane naruszenie przepisów ruchu drogowego uległo zatarciu. Naruszenie art. 7 k.p.a. polegającego na naruszeniu zasady ogólnej prawdy materialnej wskutek wydania decyzji na podstawie dowodów i materiałów, co do których strona nie miała możliwości wypowiedzenia się. Naruszenie art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. polegającego na sporządzeniu wadliwego uzasadnienia decyzji. Naruszenie art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej. Naruszenie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przesłanki do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami. Rażące naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 46 § 1 k.w. poprzez wydanie decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. "A, B, C, E" do czasu wykazania się pozytywnym wynikiem egzaminu sprawdzającego kwalifikacje w oparciu o decyzję Starosty [...] z [...] lipca 2017 r. nr [...] o skierowaniu na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie uprawnień prawa jazdy kat. "A, B, C, E" w formie teoretycznego i praktycznego egzaminu państwowego, podczas gdy decyzja nr [...] została wydana w wyniku przekroczenia przez skarżącego liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, zaś powołane naruszenie przepisów ruchu drogowego uległo zatarciu, przez co naruszenie to uważa się za niebyłe, a zatem nie mogło ono stanowić podstawy jakiegokolwiek rozstrzygnięcia. Naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: a) art. 7 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady ogólnej prawdy materialnej poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego oraz oparcie rozstrzygnięcia na jednostronnie i błędnie ustalonym stanie faktycznym; b) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego; c) art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. polegające na sporządzeniu wadliwego uzasadnienia decyzji; d) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy wadliwej decyzji organu I instancji.

Godne uwagi sformułowania

Decyzja ta ma charakter zasadniczo prewencyjny. Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji z [...] maja 2019 r. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja SKO nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie ani tym bardziej stwierdzenie jej nieważności. Wskazany termin" w rozumieniu art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p. to czas, w którym możliwe jest odpowiednie wykonanie obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji nakładającej obowiązek zgłoszenia się na egzamin państwowy. Decyzje ostateczne korzystają bowiem z domniemania legalności i prawidłowości, a zatem muszą być respektowane przez samych ich adresatów, jak i organ w postępowaniu, które jest nakierowane na zbadanie spełnienia obowiązku przystąpienia do egzaminu. o ile zatarcie ukarania usuwa z obrotu prawnego skutki karnoprawne ukarania za wykroczenie, to jednak nie usuwa konsekwencji administracyjnoprawnych samego popełnionego czynu będącego podstawą ukarania.

Skład orzekający

Grzegorz Antas

przewodniczący sprawozdawca

Jolanta Augustyniak-Pęczkowska

członek

Mirosława Kowalska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących cofania uprawnień do kierowania pojazdami w przypadku niezgłoszenia się na egzamin sprawdzający kwalifikacje, a także kwestia wpływu zatarcia punktów karnych na takie postępowanie."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z ustawą o kierujących pojazdami i procedurami administracyjnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu bezpieczeństwa ruchu drogowego i konsekwencji prawnych dla kierowców. Choć proceduralnie złożona, pokazuje praktyczne zastosowanie przepisów prawa administracyjnego.

Niezgłoszenie się na egzamin po utracie punktów karnych? Sąd wyjaśnia, kiedy stracisz prawo jazdy.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

Analiza orzecznictwa i przepisów
Drafting pism i dokumentów
Odpowiedzi na pytania prawne
Pogłębiona analiza z doktryny

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginał, niezmieniony
VII SA/Wa 1842/19 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2020-03-12
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2019-08-21
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Grzegorz Antas /przewodniczący sprawozdawca/
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
Mirosława Kowalska
Symbol z opisem
6031 Uprawnienia do kierowania pojazdami
Sygn. powiązane
I OSK 2089/20 - Wyrok NSA z 2024-02-27
I OZ 594/23 - Postanowienie NSA z 2023-12-14
Skarżony organ
Samorządowe Kolegium Odwoławcze
Treść wyniku
Oddalono skargę
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Grzegorz Antas (spr.), Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędzia WSA Mirosława Kowalska, , Protokolant specjalista Ewa Sawicka-Bożek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 marca 2020 r. sprawy ze skargi D.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] maja 2019 r. znak [...] w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] maja 2019 r. znak: [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm.), dalej: k.p.a., w wyniku rozpatrzenia odwołania D.G. utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] lutego 2019 r. nr [...] cofającą D.G. uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. "A, B, C, E" do czasu wykazania się pozytywnym wynikiem egzaminu sprawdzającego kwalifikacje.
Zaskarżona decyzja została wydana w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych.
Wobec ustalenia, że D.G., kierując pojazdami w okresie od 17 marca 2014 r. do 1 marca 2015 r., naruszył przepisy ruchu drogowego i uzyskał w ten sposób 27 punktów karnych Komendant [...] Policji pismem z [...] marca 2015 r. znak: [...] wystąpił o kontrolne sprawdzenie kwalifikacji D.G. do kierowania pojazdami w ramach posiadanych przez niego uprawnień.
Pismem z [...] marca 2015 r. Starosta [...] wszczął postępowanie, a następnie po wydaniu postanowienia z [...] kwietnia 2015 r. zawieszającego postępowanie i postanowienia z [...] czerwca 2017 r. o jego podjęciu z uwagi na potwierdzenie zasadności nałożonego mandatu i naliczenia punktów karnych decyzją z [...] lipca 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2017 r. poz. 978), dalej: u.k.p., w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2017 r. poz. 1260), dalej: p.r.d. orzekł o skierowaniu D.G. na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie uprawnień prawa jazdy kat. "A, B, C i E" w formie teoretycznego i praktycznego egzaminu państwowego.
W wyniku rozpatrzenia odwołania D.G. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] (dalej: SKO) decyzją z [...] sierpnia 2018 r. znak: [...] ww. decyzję Starosty [...] utrzymało w mocy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nieprawomocnym wyrokiem z 17 kwietnia 2019 r. sygn. VII SA/Wa 2545/18 oddalił skargę D.G. na ww. decyzję SKO z [...] sierpnia 2018 r.
W następstwie wydania przez SKO wskazanej decyzji Starosta [...] pismem z [...] października 2018 r. wezwał D.G. do zgłoszenia się w celu pobrania numeru PKK (Profilu Kandydata na Kierowcę), który umożliwi przystąpienie do egzaminu sprawdzającego kwalifikację w terminie 3 miesięcy od dnia pobrania tegoż numeru. Organ poinformował wezwanego, że dodatkowym warunkiem otrzymania numeru PKK jest dostarczenie aktualnego orzeczenia psychologicznego stwierdzającego brak przeciwwskazań psychologicznych do kierowania pojazdami w związku z wydaną przez Starostę [...] decyzją z [...] lipca 2017 r. nr [...] o skierowaniu go na badanie psychologiczne.
Pismem z [...] stycznia 2019 r. Starosta [...] zawiadomił D.G. o wszczęciu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami, a następnie decyzją z [...] lutego 2019 r., działając na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p., orzekł o cofnięciu mu uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. "A, B, C i E" do czasu wykazania się pozytywnym wynikiem egzaminu sprawdzającego kwalifikacje. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że w wyznaczonym terminie 3 miesięcy biegnącym od dnia doręczenia wezwanemu pisma z [...] października 2018 r. ([...] października 2018 r.) D.G. nie stawił się w celu pobrania numeru PKK oraz nie złożył orzeczenia psychologicznego. W związku z tym, że wezwany nie podjął żadnych działań i nie przystąpił do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje w wyznaczonym terminie zachodziła konieczność zastosowania względem niego sankcji zawartej w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p.
Odwołanie od powyższej decyzji Starosty [...] wniósł D.G., podnosząc zarzut: 1) wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa, tj. naruszenia art. 46 § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. z 2018 r. poz. 618), dalej: k.w. polegającego na wydaniu decyzji o cofnięciu uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych do czasu wykazania się pozytywnym wynikiem egzaminu sprawdzającego kwalifikacje w wyniku przekroczenia przez kierującego liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego w sytuacji, kiedy powołane naruszenie przepisów ruchu drogowego uległo zatarciu, przez co naruszenie to uważa się za niebyłe, a zatem organ nie mógł wydać w oparciu o to zdarzenie decyzji administracyjnej; 2) naruszenia art. 7 k.p.a. polegającego na naruszeniu zasady ogólnej prawdy materialnej wskutek wydania decyzji na podstawie dowodów i materiałów, co do których strona nie miała możliwości wypowiedzenia się, w tym nie miała możliwości zgłoszenia swoich zastrzeżeń i wniosków, a które to naruszenie doprowadziło do niepełnego i niedokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego; 3) naruszenia art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. polegającego na sporządzeniu wadliwego uzasadnienia decyzji, w którym nie zawarto uzasadnienia faktycznego i prawnego rozstrzygnięcia, przez co decyzja nie poddaje się kontroli instancyjnej; 4) naruszenia art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej, w szczególności poprzez nieinformowanie strony o przebiegu postępowania, uniemożliwienie stronie wypowiedzenia się co do materiału dowodowego zebranego w sprawie przed wydaniem decyzji, a także sporządzenie lakonicznego, wybrakowanego uzasadnienia decyzji, w którym organ nie wyjaśnił podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia; 5) naruszenia art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p. poprzez jego zastosowanie w sytuacji, gdy nie zostały spełnione przesłanki do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
Wskazaną wyżej decyzją z [...] maja 2019 r. SKO utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] lutego 2019 r. Organ odwoławczy, przywołując treść art. 103 ust. 1 u.k.p. oraz odwołując się do orzecznictwa sądów administracyjnych, wyjaśnił, że zawarte w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p. sformułowanie "starosta wydaje decyzję" wskazuje na bezwzględnie obowiązujący charakter tego przepisu. W przypadku spełnienia określonych w tym przepisie przesłanek, starosta ma obowiązek wydania decyzji cofającej kierowcy uprawnienia do kierowania pojazdami. W postępowaniu w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami czynności sprawdzające ograniczone są tylko do zbadania: czy kierowca został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, czy decyzja taka jest ostateczna i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego, a także, czy kierowca poddał się takiemu sprawdzeniu kwalifikacji. SKO zauważyło, że decyzją z [...] lipca 2017 r. odwołujący został skierowany na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie uprawnień prawa jazdy kat. "A, B, C, E" w formie teoretycznego i praktycznego egzaminu państwowego, a jednocześnie decyzja ta jest ostateczna i nie została wyeliminowana z obrotu prawnego. W wyznaczonym w niej terminie odwołujący nie poddał się egzaminowi. Kwestia zatarcia skazania nie ma w tej sprawie znaczenia. Organ stwierdził, że wbrew zarzutom odwołania uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wyczerpujące i zawiera wszystkie elementy określone w art. 107 k.p.a. Strona była zawiadomiona o wszczęciu postępowania i miała zapewniony czynny w nim udział.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję z [...] maja 2019 r. złożył D.G., zaskarżając ją w całości i wnosząc o stwierdzenie jej nieważności, a także stwierdzenie nieważności decyzji organu I instancji oraz umorzenie postępowania administracyjnego z uwagi na jego bezprzedmiotowość, ewentualnie uchylenie obu rozstrzygnięć i umorzenie postępowania.
Zaskarżonej decyzji skarżący zarzucił:
1) rażące naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest naruszenie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie w sytuacji, gdy w niniejszej sprawie nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania powołanego przepisu, albowiem skarżącemu nigdy nie został wskazany termin do zgłoszenia się na egzamin państwowy, który miał być przeprowadzony w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. b cyt. ustawy;
2) rażące naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to jest art. 46 § 1 k.w. poprzez wydanie decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień do prowadzenia pojazdów mechanicznych kat. "A, B, C, E" do czasu wykazania się pozytywnym wynikiem egzaminu sprawdzającego kwalifikacje w oparciu o decyzję Starosty [...] z [...] lipca 2017 r. nr [...] o skierowaniu na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie uprawnień prawa jazdy kat. "A, B, C, E" w formie teoretycznego i praktycznego egzaminu państwowego, podczas gdy decyzja nr [...] została wydana w wyniku przekroczenia przez skarżącego liczby 24 punktów karnych za naruszenie przepisów ruchu drogowego, zaś powołane naruszenie przepisów ruchu drogowego uległo zatarciu, przez co naruszenie to uważa się za niebyłe, a zatem nie mogło ono stanowić podstawy jakiegokolwiek rozstrzygnięcia;
3) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
a) art. 7 k.p.a. polegające na naruszeniu zasady ogólnej prawdy materialnej poprzez zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawnego oraz oparcie rozstrzygnięcia na jednostronnie i błędnie ustalonym stanie faktycznym;
b) art. 77 § 1 k.p.a. poprzez brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego, które to naruszenie doprowadziło do nieustalenia istotnych okoliczności faktycznych;
c) art. 107 § 1 i § 3 k.p.a. polegające na sporządzeniu wadliwego uzasadnienia decyzji, w którym nie zawarto należytego uzasadnienia faktycznego i prawnego rozstrzygnięcia;
d) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. polegające na utrzymaniu w mocy wadliwej decyzji organu I instancji, podczas gdy z uwagi na wadliwość decyzji organu I instancji organ odwoławczy powinien taką decyzję uchylić, a postępowanie administracyjne umorzyć.
W uzasadnieniu skargi, rozwijając podniesione w niej zarzuty, skarżący podkreślił, że organy obu instancji błędnie wskazały jakoby w wyznaczonym terminie nie poddał się on egzaminowi sprawdzającemu kwalifikację, co stanowiło podstawę do wydania decyzji w oparciu o art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p. Stwierdzenie to jest nieprawdziwe, albowiem skarżącemu nie został wyznaczony termin, w którym miał się poddać egzaminowi sprawdzającemu kwalifikacje, a zatem nie zostały spełnione przesłanki do zastosowania ww. przepisu. Skarżący zauważył, że decyzja z [...] lipca 2017 r. nr [...] nie wskazywała takiego terminu. Jedyne odniesienie się do jakiegokolwiek terminu znalazło się wyłącznie w końcowej części uzasadnienia decyzji, w którym Starosta [...] poinformował, że według jego oceny terminem wystarczającym do złożenia kontrolnego egzaminu sprawdzającego kwalifikacje jest termin 3 miesięcy. Uzasadnienie decyzji nie jest jednakże częścią jej rozstrzygnięcia i nie może stanowić źródła praw i obowiązków strony (skarżącego). Niezależnie od tego, przywołany fragment uzasadnienia decyzji Starosty [...] nie stanowi "wskazania terminu", o jakim mowa w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p., a jedynie subiektywną "ocenę" organu.
W odpowiedzi na skargę SKO wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Uwzględnienie skargi następuje w przypadkach naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b p.p.s.a.) oraz innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.). W przypadkach, gdy zachodzą przyczyny określone w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach sąd stwierdza nieważność decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a.). Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną.
Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji z [...] maja 2019 r. przeprowadzona z uwzględnieniem powyższych reguł doprowadziła do uznania, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja SKO nie narusza prawa w stopniu uzasadniającym jej uchylenie ani tym bardziej stwierdzenie jej nieważności, o co całkowicie nietrafnie wystąpił skarżący, przyjmując, że jej wydanie nastąpiło z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p., zgodnie z którym starosta wydaje decyzję administracyjną o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami w przypadku stwierdzenia niezgłoszenia się we wskazanym terminie na egzamin państwowy, który miał być przeprowadzony w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 i pkt 3 lit. b u.k.p. W myśl tego ostatniego przepisu, sprawdzeniu kwalifikacji w formie egzaminu państwowego podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem w razie uzasadnionych zastrzeżeń co do jej kwalifikacji, a także osoba ubiegająca się o zwrot zatrzymanego prawa jazdy lub pozwolenia na kierowanie tramwajem, którego była pozbawiona na okres przekraczający rok. Obowiązek poddania egzaminowi osoby, odnośnie do której powstały uzasadnione zastrzeżenia co do jej kwalifikacji, ma charakter prawny z uwagi na to, że stwierdzenie tejże okoliczności stanowi podstawę do wydania przez starostę decyzji administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w formie egzaminu państwowego (art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p.). Z przepisem tym została zharmonizowana norma art. 114 ust. 1 lit. b p.r.d., który w brzmieniu obowiązującym do 4 czerwca 2018 r., przyjmował, że kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 p.r.d. W przepisach u.k.p. nie została zamieszczona definicja legalna "uzasadnionych zastrzeżeń" co do kwalifikacji kierowcy, niemniej przyjąć trzeba, że zastrzeżenia te należy odnosić do istotnych wątpliwości, popartych obiektywnymi racjami i udokumentowanymi w odpowiedni sposób faktami, które przemawiają za uznaniem, iż z uwagi na naruszenia przepisów ruchu drogowego przez konkretnego kierowcę istnieje wobec takiego kierowcy konieczność ponownego zweryfikowania wiedzy i umiejętności koniecznych dla kierowania pojazdami, by traktować je jako wystarczające do bezpiecznego uczestniczenia przez niego w ruchu drogowym (por. wyrok NSA z 25 lipca 2018 r. sygn. I OSK 922/18). W świetle wskazanej regulacji sankcja w postaci cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami jest wyrazem przyjęcia przez ustawodawcę, że osoba, która powstrzymuje się od poddania swojej wiedzy i umiejętności egzaminowi państwowemu, pomimo zgłoszonych przez organ zastrzeżeń zakomunikowanych kierowcy w formie nałożenia na niego nakazu kierującego go na ponowny egzamin, powinna zostać pozbawiona uprawnień do kierowania pojazdami. Decyzja ta ma charakter zasadniczo prewencyjny, uwzględniając, że zgodnie z art. 103 ust. 3 u.k.p., starosta jest zobowiązany wydać decyzję administracyjną o przywróceniu uprawnień do kierowania pojazdami po ustaniu przyczyny, która spowodowała jego cofnięcie.
W złożonej skardze skarżący zarzucił organowi błąd opierający się na braku możliwości cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami, jeżeli – jak podał – nie został mu nigdy wskazany termin do zgłoszenia się na egzamin, wobec czego nie mógł uchybić obowiązkowi, do którego nawiązuje art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p. Tak formułowany zarzut jest w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego jednakże całkowicie nietrafny, albowiem nie budzi wątpliwości Sądu to, że skarżącemu został wskazany termin, w jakim powinien przystąpić do egzaminu, zostały mu również wyjaśnione warunki właściwego zrealizowania nałożonego na niego decyzją SKO z [...] sierpnia 2018 r. obowiązku wraz z pouczeniem o skutkach niezastosowania się do niego. W aktach kontrolowanej sprawy znajduje się skierowane do skarżącego wezwanie (pismo z [...] października 2018 r., znak: [...]), w którym, nawiązując do ww. decyzji SKO, organ wezwał skarżącego do zgłoszenia się w terminie 7 dni w Wydziale Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatu [...] w celu pobrania numeru PKK umożliwiającego przystąpienie do egzaminu sprawdzającego kwalifikacje w terminie 3 miesięcy. Wezwanie to zostało doręczone pełnomocnikowi skarżącego, jak wynika to ze zwrotnego potwierdzenia odbioru, 19 października 2018 r., wobec czego brak jest podstaw, by uznać, że zaskarżona decyzja została wydana w sytuacji, gdy nie został stronie wskazany termin, w jakim powinno mieć miejsce sprawdzenie jego kwalifikacji w formie egzaminu.
Argumentacja zamieszczona w uzasadnieniu skargi, abstrahując od treści wezwania doręczonego skarżącemu pismem z [...] października 2018 r., została nakierowana na wykazanie, że wskazanie skarżącemu terminu, w jakim powinien zgłosić się na egzamin, powinno być elementem materialnym decyzji kierującej go na egzamin. Ponieważ decyzja organu z [...] lipca 2017 r. nr [...] takiego rozstrzygnięcia nie zawierała, ograniczając się jedynie do pouczenia skarżącego o obowiązku poddania się egzaminowi w terminie 3 miesięcy, skarżący przyjął, że wadliwość ww. decyzji dotycząca zastosowania w sprawie art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p. w zw. z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b p.r.d. przekłada się na niemożność obciążenia go sankcją za dopuszczenie się zaniechania opisanego w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p. Powyższą próbę zakwestionowania nałożonego na skarżącego obowiązku Wojewódzki Sąd Administracyjny uznaje jednakże za nieskuteczną, ponieważ wnioski interpretacyjne przedstawione w złożonej skardze i wspierająca je argumentacja nie znajdują podstaw w przepisach u.k.p. i p.r.d. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą skargę w całości aprobuje stanowisko prezentowane w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym, zgodnie z którym przepisy stanowiące podstawę prawną skierowania kierowcy w formie decyzji administracyjnej na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji nie przewidują określenia terminu sprawdzenia kwalifikacji, a w szczególności nie przyznają organowi uprawnień do decydowania, w jakim czasie kierowca zobowiązany jest poddać się egzaminowi (por. wyrok NSA z 1 sierpnia 2019 r. sygn. I OSK 2288/17; wyrok NSA z 18 kwietnia 2019 r. sygn. I OSK 1752/17). Skoro treść decyzji administracyjnej jest determinowana przepisami prawa administracyjnego materialnego, a wszystkie elementy decyzji, w tym także zakreślone w niej terminy powinny mieć oparcie w przepisach, to brak jest podstaw prawnych do określenia terminu sprawdzenia kwalifikacji w decyzji o skierowaniu na taki egzamin. Tym samym uznać należy, że "wskazany termin" w rozumieniu art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p. to czas, w którym możliwe jest odpowiednie wykonanie obowiązku wynikającego z ostatecznej decyzji nakładającej obowiązek zgłoszenia się na egzamin państwowy, który ma być przeprowadzony w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 u.k.p. Sąd zauważa, że w języku polskim ogólnym przymiotnik "wskazany" odnosi się do czegoś co pozostaje "zalecone, pożądane, konieczne" (por. Słownik języka polskiego, t. 3, red. M. Szymczak, Warszawa 1989, s. 764). Wyrażenie "wskazany termin" dotyczy zatem terminu, który został danej osobie przedstawiony jako czas właściwy do czegoś. Jeżeli ma to być zgłoszenie się na egzamin państwowy w rozumieniu art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p., to "wskazanie" jego terminu niewątpliwie oznacza, że właściwy starosta powinien powiadomić kierowcę w jakim nieprzekraczalnym terminie powinno dojść do kontrolnego sprawdzenia jego kwalifikacji w formie egzaminu. Nie budzi wątpliwości, że zgłoszenie się, a następnie przystąpienie do egzaminu jest uprawnieniem a nie obowiązkiem kierowcy, który mógłby podlegać wyegzekwowaniu w drodze zastosowanego przymusu, wobec czego konstrukcja art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d w zw. z art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p. zakłada, że tylko od kierowcy poddawanego kontrolnemu sprawdzaniu zależy to, czy faktycznie zastosuje się do skierowanego do niego wezwania. W tym kontekście prawidłowość działania starosty jako organu powołanego do kierowania kierowcy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a następnie orzekającego o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdami może być badana tylko w takim zakresie, w jakim wymaga zweryfikowania to, czy wskazany kierowcy przez starostę termin należy uznać za odpowiedni, a zatem wystarczający do tego, by działający z właściwym zaangażowaniem i starannością kierowca ze względu na okoliczności indywidualne go dotyczące mógł mu nie uchybić. Odnosi się to w pierwszym rzędzie do konieczności zgłoszenia się do właściwego organu wydającego prawo jazdy w celu wygenerowania w systemie teleinformatycznym profilu kandydata na kierowcę stosownie do treści § 5 ust. 3 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury i Budownictwa z dnia 24 lutego 2016 r. w sprawie wydawania dokumentów stwierdzających uprawnienia do kierowania pojazdami (Dz. U. z 2016 r. poz. 231), a następnie podjęcia dalszych czynności, od których uzależniona jest prawna możliwość przystąpienia do egzaminu kontrolnego w ośrodku egzaminowania.
Z nadesłanych akt administracyjnych oraz treści skargi nie wynika, aby w terminie określonym w pouczeniu decyzji organu I instancji i wezwaniu z [...] października 2018 r., jak również w terminie do dnia wydania zaskarżonej decyzji o cofnięciu skarżącemu uprawnień, tj. do [...] maja 2019 r., skarżący przystąpił do egzaminu państwowego sprawdzenia kwalifikacji kierowcy. Brak jest również informacji, że skarżący podjął jakiekolwiek działania mające na celu przystąpienie do takiego egzaminu, a zatem, by zgodnie z pouczeniem zgłosił się do organu chociażby po wygenerowany dla siebie profil kandydata na kierowcę. Prowadzi to do wniosku, że zasadnie organy w sprawie przyjęły, że we wskazanym skarżącemu terminie, o którym mowa w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p., skarżący nie zgłosił się na egzamin państwowy w celu sprawdzenia kwalifikacji kierowcy. Poza oceną Sądu pozostaje to, jakie powody stanowiły faktyczną przyczynę niezgłoszenia się przez skarżącego na egzamin sprawdzający jego wiedzę oraz umiejętności konieczne dla kierowania pojazdami i w jakim zakresie nieskontaktowanie się z Wydziałem Komunikacji i Transportu Starostwa Powiatu [...] było wyrazem realnych wątpliwości odnoszących się do terminu, w którym egzamin powinien się odbyć, a w jakim kierowania się przez stroną taktyką procesową nakierowaną na wykazanie wady prawnej tkwiącej w decyzji z [...] sierpnia 2018 r. dopiero na etapie kontroli sądowej zaskarżonej decyzji. Sąd nie kwestionuje tego, że uprawnienia do prowadzenia pojazdów mogą być dla skarżącego istotne, gdyż jest on rolnikiem, a zachowanie uprawnień do prowadzenia maszyn rolniczych jest konieczne dla zachowania przez niego źródła utrzymania i dostarczania sobie i rodzinie środków utrzymania. Tym niemniej, wzgląd na powyższe powinien skłaniać skarżącego raczej do niezwłocznego poddania się wymaganemu egzaminowi wynikającemu z ostatecznej decyzji organu, albowiem kwestionowanie tkwiącego w niej obowiązku poprzez wyjaśnianie, że skarżący nie uznaje się za adresata tego obowiązku z uwagi na jego nieuszczegółowienie polegające na wiążącym podaniu w decyzji, kiedy ma nastąpić sprawdzenie kwalifikacji skarżącego jako kierowcy – w przypadku niepodzielenia tego wniosku przez Sąd, jak to ma miejsce w rozpoznawanej sprawie – tylko oddala skarżącego od odzyskania uprawnień do kierowania pojazdami.
Nie mogła odnieść zamierzonego skutku również ta podniesiona w odwołaniu, a następnie w skardze argumentacja, którą skarżący łączy z zarzutem rażącego naruszenia przez organ art. 46 § 1 k.w. Jakkolwiek zaskarżona decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami pozostaje w łączności z decyzją o skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, tym niemniej zakres postępowania wyznaczonego treścią wyżej powołanego art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p. wymaga jedynie ustalenia, czy osoba skierowana decyzją ostateczną na egzamin sprawdzający kwalifikacje, wykonała ten obowiązek. Natomiast ani organ, ani Sąd w sprawie dotyczącej cofnięcia uprawień do kierowania pojazdami nie mają uprawień do badania zasadności wydania decyzji kierującej na egzamin państwowy, a w szczególności dokonywania oceny, czy organ zasadnie taki nakaz skierował względem określonego kierowcy z uwagi na potrzebę zweryfikowania jego kwalifikacji. Istotne jest tylko to, że taka decyzja ostateczna funkcjonuje w obrocie prawnym i nie została ona wykonana przez zobowiązanego. Decyzje ostateczne korzystają bowiem z domniemania legalności i prawidłowości, a zatem muszą być respektowane przez samych ich adresatów, jak i organ w postępowaniu, które jest nakierowane na zbadanie spełnienia obowiązku przystąpienia do egzaminu. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji SKO trafnie w swoich wyjaśnieniach nawiązało do tak wyznaczonego zakresu przedmiotowego ustaleń, których przyjęcie było konieczne do wydania decyzji, o której mowa w art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p. Z tego względu twierdzenie skarżącego odwołujące się do treści art. 46 § 1 k.w. normującego instytucję zatarcia ukarania musiało zostać pominięte jako niedotyczące przedmiotu rozpatrywanej sprawy. Wyłącznie uzupełniająco Sąd zauważa, że analogiczny zarzut skarżący powołał w skardze na decyzję SKO z [...] sierpnia 2018 r. kierującą go na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie uprawnień prawa jazdy kat. "A, B, C i E" i w odniesieniu do niego w przywołanym wcześniej nieprawomocnym wyroku z 17 kwietnia 2019 r. sygn. VII SA/Wa 2545/18 WSA w Warszawie szeroko się do niego odniósł, dyskwalifikując możliwość przeniesienia skutku upływu terminu 2 lat od wykonania kary, wyrażającego się w uznaniu ukarania za niebyłe, na grunt przepisów u.k.p. w sposób wskazany przez skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazane stanowisko w pełni podziela, uznając je za własne. Znajduje ono zresztą pełne wsparcie w dotychczasowym orzecznictwie sądowoadministracyjnym akcentującym, że o ile zatarcie ukarania usuwa z obrotu prawnego skutki karnoprawne ukarania za wykroczenie, to jednak nie usuwa konsekwencji administracyjnoprawnych samego popełnionego czynu będącego podstawą ukarania (por. wyrok NSA z 30 sierpnia 2019 r. sygn. I OSK 2911/17; wyrok NSA z 21 sierpnia 2018 r. sygn. I OSK 2349/16).
W uzasadnieniu skargi skarżący zastrzegł, że nawet gdyby istniała podstawa prawna do wydania przez organ decyzji o cofnięciu mu uprawnień do kierowania pojazdami, to zakres rozstrzygnięcia zamieszczonego w takiej decyzji nie powinien obejmować wszystkich kategorii uprawnień, jakie skarżący posiada. Traktując to twierdzenie jako odrębny zarzut kierowany względem wydanej przez SKO decyzji, Sąd jest zobowiązany zwrócić uwagę na to, że wydawana przez starostę na podstawie art. 103 ust. 1 pkt 1 lit. d u.k.p. decyzja ma charakter "wynikowy" w tym sensie, iż konkretyzuje konsekwencje prawne jakie dla adresata decyzji określonej w art. 99 ust. 1 pkt 1 u.k.p. wynikają z niezastosowania się do zamieszczonego w niej nakazu. Jeżeli zatem skarżący na mocy ostatecznej decyzji SKO z [...] sierpnia 2018 r. został skierowany na egzamin sprawdzający kwalifikacje w zakresie uprawnień prawa jazdy kat. "A, B, C i E", to w kontrolowanej sprawie, wypowiadając się o cofnięciu skarżącemu uprawnień z uwagi na niestawienie się na powyższy egzamin, zakresem swojego rozstrzygnięcia organ nie mógł objąć innych uprawnień do kierowania pojazdami, aniżeli tych, które odpowiadają kwalifikacjom mieszczącym się w kategoriach mających podlegać sprawdzeniu.
Zdaniem Sądu, wydając zaskarżoną decyzję, SKO nie dopuściło się również naruszenia przepisów procesowych powołanych w skardze (art. 7, art. 77 § 1, art. 107 § 1 i 3, art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a.). Poddane sądowej kontroli rozstrzygnięcie stanowi wynik prawidłowej wykładni oraz prawidłowego zastosowania przepisów k.p.a. W ocenie Sądu, w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji z [...] maja 2019 r. organ nie naruszył zasady ogólnej prawdy materialnej, nie można również zasadnie twierdzić, by kwestionowane przez skarżącego rozstrzygnięcie zostało oparte na "jednostronnie i błędnie" ustalonym stanie faktycznym, ponieważ powyżej ujawnione przyczyny wskazujące na zakres ustaleń koniecznych do załatwienia kontrolowanej sprawy temu jednoznacznie przeczą. Wydaniu zapadłego rozstrzygnięcia towarzyszyła analiza wszystkich podniesionych przez skarżącego w toku postępowania argumentów, co nie pozwala twierdzić, że decyzja orzekająca o cofnięciu mu uprawnienia do prowadzenia pojazdów mechanicznych została wydana w sytuacji niewyjaśnienia stronie postępowania zasadności przesłanek, którymi organ postanowił się kierować. Fakt, że na skutek tej analizy organ odwoławczy wyciągnął wnioski niezgodne z oczekiwaniami skarżącego, który dążył do uchylenia zamieszczonego w decyzji z [...] lutego 2019 r. rozstrzygnięcia i umorzenia postępowania, nie może świadczyć o naruszeniu zasad ogólnych postępowania administracyjnego, czy też o sporządzeniu decyzji o treści uzasadnienia nieodpowiadającej prawu (art. 107 § 3 k.p.a.).
W tych warunkach Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.

Zadaj pytanie Asystentowi AI