VII SA/Wa 1840/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w WarszawieWarszawa2021-03-25
NSAbudowlaneŚredniawsa
pozwolenie na budowęwznowienie postępowaniaprawo budowlanestrona postępowaniaobszar oddziaływaniadostęp do drogi publicznejkodeks postępowania administracyjnegodecyzja ostatecznakontrola sądowa

Podsumowanie

WSA w Warszawie uchylił decyzję Wojewody odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, uznając, że organy nie zbadały prawidłowo przesłanek wznowienia postępowania przez nowych właścicieli nieruchomości.

Skarżący, nowi właściciele działek, domagali się wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, twierdząc, że bez własnej winy nie brali w nim udziału. Organy obu instancji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie byli stronami w dacie wydania pozwolenia i nie wykazali obszaru oddziaływania. WSA uchylił decyzję Wojewody, wskazując na błędy w ocenie dopuszczalności wznowienia postępowania i konieczność zbadania, czy inwestycja wpływała na dostęp do drogi publicznej dla poprzedników prawnych skarżących.

Sprawa dotyczyła skargi E J i M J na decyzję Wojewody, która utrzymała w mocy decyzję Starosty odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji z 2014 r. o pozwoleniu na budowę. Skarżący, którzy nabyli działki w 2016 r., domagali się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., twierdząc, że bez własnej winy nie brali udziału w pierwotnym postępowaniu. Organy administracji uznały, że skarżący nie mieli statusu strony w 2014 r., ponieważ nie byli wówczas właścicielami nieruchomości i nie wykazali, że inwestycja oddziałuje na ich działki. Wojewoda powołał się na art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, definiujący strony postępowania jako inwestora oraz właścicieli nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu. WSA uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając, że organy nie zbadały prawidłowo dopuszczalności wznowienia postępowania. Sąd podkreślił, że organy powinny były ocenić, czy w 2014 r. działki poprzedników prawnych skarżących znajdowały się w obszarze oddziaływania inwestycji, zwłaszcza w kontekście potencjalnej likwidacji przejazdu kolejowego prowadzącego do drogi publicznej, co mogło ograniczyć dostęp do tej drogi dla nieruchomości skarżących. Sąd wskazał na naruszenie przepisów proceduralnych i materialnoprawnych, w tym art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., art. 28 k.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego.

Potrzebujesz głębszej analizy? Agent AI przeanalizuje tę sprawę na tle orzecznictwa i odpowiedniego stanu prawnego.

Sprawdź

Zagadnienia prawne (3)

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli wykażą, że ich poprzednicy prawni bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu, a ich nieruchomość znajdowała się w obszarze oddziaływania inwestycji.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że organy nie zbadały prawidłowo dopuszczalności wznowienia postępowania. Konieczne jest ustalenie, czy w dacie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, działki poprzedników prawnych skarżących znajdowały się w obszarze oddziaływania inwestycji, zwłaszcza w kontekście dostępu do drogi publicznej.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

uchylono_decyzję

Przepisy (21)

Główne

p.b. art. 28 § ust. 2

Prawo budowlane

k.p.a. art. 145 § 1 pkt 4

Kodeks postępowania administracyjnego

Pomocnicze

k.p.a. art. 151 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.z.p. art. 5 § 1 pkt 9

Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym

p.b. art. 3 § pkt 20

Prawo budowlane

k.c. art. 140

Kodeks cywilny

k.c. art. 145 § § 1 - § 3

Kodeks cywilny

p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § 1

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 148 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 149 § 1 lub 3

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 151 § 1 lub 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8 § 1 i 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 11

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy nie zbadały prawidłowo dopuszczalności wznowienia postępowania w sytuacji, gdy skarżący nabyli nieruchomość po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę. Konieczne jest zbadanie, czy inwestycja wpływała na dostęp do drogi publicznej dla poprzedników prawnych skarżących. Organy nie wykazały należycie zasadności zastosowania art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.

Godne uwagi sformułowania

Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Postępowanie wznowieniowe służy kontroli prawidłowości decyzji ostatecznej i składa się z dwóch podstawowych etapów. Przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego bada się wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania kwestionowanej decyzji.

Skład orzekający

Andrzej Siwek

przewodniczący

Marta Kołtun-Kulik

sprawozdawca

Monika Kramek

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie statusu strony w postępowaniu wznowieniowym przez nabywców nieruchomości po wydaniu decyzji o pozwoleniu na budowę, badanie obszaru oddziaływania inwestycji i dostępu do drogi publicznej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z wznowieniem postępowania i prawem budowlanym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe ustalenie stron postępowania administracyjnego i obszaru oddziaływania inwestycji, nawet po latach od wydania decyzji. Pokazuje też mechanizm wznowienia postępowania.

Nowi właściciele walczą o uchylenie pozwolenia na budowę sprzed lat: czy sąd przyzna im rację?

Sektor

budownictwo

Agent AI dla prawników

Masz pytanie dotyczące tej sprawy?

Zapytaj AI Research — przeanalizuje to orzeczenie w kontekście ponad 1,4 mln innych spraw i aktualnych przepisów.

Wyszukiwanie w 1,4 mln orzeczeń SN, NSA i sądów powszechnych
Dogłębna analiza z powołaniem na źródła
Zadawaj pytania uzupełniające — jak rozmowa z ekspertem

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

VII SA/Wa 1840/20 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2021-03-25
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2020-10-13
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Andrzej Siwek /przewodniczący/
Marta Kołtun-Kulik /sprawozdawca/
Monika Kramek
Symbol z opisem
6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz
Hasła tematyczne
Administracyjne postępowanie
Sygn. powiązane
III OSK 1811/21 - Wyrok NSA z 2022-10-19
II OSK 1811/21 - Postanowienie NSA z 2024-03-20
II SA/Po 316/19 - Wyrok WSA w Poznaniu z 2019-06-19
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Uchylono zaskarżoną decyzję
Powołane przepisy
Dz.U. 2020 poz 256
art. 151` par. 1 pkt 1, art. 138 par. 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Siwek, , Sędzia WSA Marta Kołtun-Kulik (spr.), Sędzia WSA Monika Kramek, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 marca 2021 r. sprawy ze skargi E J i M J na decyzję Wojewody [...] z dnia [...]sierpnia 2020 r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżących E J i M J kwotę 697 (sześćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z [...] sierpnia 2020 r., nr [...], Wojewoda [...] (dalej: "Wojewoda", "organ odwoławczy") - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r., poz. 256 ze zm., dalej: "k.p.a.") oraz art. 82 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2020 r., poz. 1333), po rozpatrzeniu odwołania E J i M J (dalej: "skarżący") - utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] (dalej: "Starosta", "organ I instancji") z [...] września 2019 r., znak: [...], odmawiającą uchylenia własnej decyzji ostatecznej z [...] sierpnia 2014 r., nr [...], w przedmiocie pozwolenia na budowę.
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny i prawny.
Starosta [...] powołaną wyżej decyzją z [...] sierpnia 2014 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla inwestycji obejmującej budowę nowego i przebudowę istniejącego układu infrastruktury kolejowej dla obsługi Elektrowni [...] w ramach projektu pn. "Projekt budowlany dotyczący modernizacji i dostosowania obecnej bocznicy zakładowej [...] do zabudowy bloku 1000 MW i obsługi torów technologicznych" w obrębie ewidencyjnym [...] i [...] , gm. [...] , wg projektu budowlanego, obejmującej działki: - obręb [...] nr: [...],[...],[...],[...],[...][...],[...],[...]- obręb [...]nr: [...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...],[...].
Ww. decyzja został skierowana do pełnomocnika inwestora ([...] S.A.), Elektrowni [...] S.A., Wójta Gminy [...], Marszałka Województwa [...] , Zarządu Dróg Powiatowych w [...], Wojewódzkiego Zarządu Melioracji i Urządzeń Wodnych w [...], S G, stron postępowania – zgodnie z art. 49 k.p.a.
W dniu 13 marca 2019 r. do organu I instancji wpłynął wniosek E J oraz M J o wznowienie - na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. -, postępowania zakończonego decyzją ostateczną tego organu z [...] sierpnia 2014 r., nr [...] . Wnioskodawcy podnieśli, że w 2016 r. stali się właścicielami (w wyniku zawarcia umowy sprzedaży) dwóch działek nr ew. [...] oraz [...] , położonych w miejscowości [...], gminie [...]. Tym samym uzyskali interes prawny jako następcy prawni poprzednich właścicieli, którzy bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.
W wyniku przeprowadzonego postępowania wznowieniowego, Starosta - na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. - decyzją z [...] września 2019 r., znak: [...] , odmówił uchylenia własnej decyzji ostatecznej.
W uzasadnieniu decyzji z [...] sierpnia 2020 r. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji, Wojewoda [...] wskazał, że wszczęcie postępowania w sprawie wznowienia uzależnione jest od wystąpienia dwóch przesłanek - pierwszą z nich jest zakończenie sprawy decyzją ostateczną, drugą - wystąpienie przynajmniej jednej z przyczyn enumeratywnie wyliczonych w art. 145 § 1 oraz art. 145a i art. 145b k.p.a. Podkreślił, że w postępowaniu wstępnym bada się jedynie zagadnienie formalnej dopuszczalności przeprowadzenia postępowania wznowieniowego. Oznacza to, że przedmiotem postępowania na tym etapie jest wyłącznie ustalenie, czy żądanie pochodzi od strony lub innego podmiotu uprawnionego do żądania wznowienia, czy został zachowany termin do złożenia takiego wniosku i czy wnoszący żądanie wskazał którąkolwiek z przesłanek wznowienia enumeratywnie wyliczoną w art. 145 i art. 145a i 145b k.p.a. Poza tymi wymogami organ nie może przeprowadzać postępowania co do przesłanek wznowienia.
Wojewoda podał, że skarżący złożyli wniosek o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] z [...] sierpnia 2014 r. z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 148 § 2 k.p.a. Postępowanie w powyższym zakresie zostało wznowione postanowieniem Starosty z [...] maja 2019 r., znak [...] .
Odmawiając uchylenia we wznowionym postępowaniu kwestionowanej decyzji organy obu instancji uznały, że wnioskodawcom nie przysługuje status strony w postępowaniu administracyjnym zakończonym decyzją Starosty z 2014 r., albowiem w dacie jej wydania nie byli właścicielami działek nr ew. [...] oraz nr ew. [...] w miejscowości [...] , gm. [...]oraz nie udowodnili, że inwestycja będzie ograniczać w jakikolwiek sposób obecne i przyszłe zagospodarowanie ich nieruchomości, tym samym nie wykazali, że ich nieruchomość położona jest w obszarze oddziaływania planowanej inwestycji.
Wojewoda [...] powołał się na art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, zgodnie z którym stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie zaś z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez obszar oddziaływania obiektu budowlanego należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Obszar oddziaływania obiektu musi być określony w oparciu o powszechnie obowiązujące przepisy prawa. Organ odwoławczy stwierdził, że o przymiocie strony nie przesądza również okoliczność, iż nieruchomość znajduje się w bezpośrednim sąsiedztwie nieruchomości inwestycyjnej, gdyż decyduje o tym zakres obszaru oddziaływania.
Dalej Wojewoda podniósł, że we wniosku o wznowienie przedmiotowego postępowania skarżący wskazali, iż właścicielami działki nr ew. [...] w miejscowości [...]. gm. [...] stali się w dniu 22 marca 2016 r., natomiast działki nr ew. [...] w dniu 6 maja 2016 r. Zatem, w dacie wydania kontrolowanej w trybie wznowieniowym decyzji, nie byli właścicielami powyższych nieruchomości.
Organ odwoławczy wskazał na przepis art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu. W jego ocenie, ww. przepis odnosi się do czasu przeszłego. Skarżący nie byli właścicielami, użytkownikami wieczystymi lub zarządcami nieruchomości, znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu w czasie, kiedy toczyło się niniejszej sprawie postępowanie. Powyższa okoliczność świadczy, zdaniem Wojewody, o braku wykazania przez skarżących interesu prawnego w postępowaniu wznowieniowym. To skutkuje z kolei rozstrzygnięciem wydanym na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a.
Zdaniem Wojewody, powyższa okoliczność, powoduje brak możliwości odniesienia się do kwestii merytorycznej, tj. prowadzenia ustaleń co do znajdowania się działek nr ew. [...] i [...], obr. [...], gm. [...]w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji.
Na powyższą decyzję Wojewody [...] z [...]sierpnia 2020 r. E J oraz M J, reprezentowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Zaskarżonej decyzji zarzucili:
1) naruszenie przepisów postępowania, tj.:
a) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., poprzez utrzymanie w mocy decyzji Starosty [...] z [...] września 2019 r., w sytuacji, gdy decyzja ta obarczona była istotnymi błędami proceduralnymi i materialno-prawnymi, a zatem powinna ulec uchyleniu w całości;
b) art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., poprzez brak uchylenia decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2014 r., w sytuacji, gdy skarżący bez własnej winy nie brali udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem tej decyzji;
c) art. 15 k.p.a., poprzez naruszenie przez organ II instancji zasady dwuinstancyjności postępowania, a tym samym niezapewnienie skarżącym dwukrotnego merytorycznego rozpoznania przedmiotowej sprawy, poprzez niewypowiedzenie się przez organ II instancji co do całości rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżanej decyzji organu I instancji;
d) art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. z art. 28 k.p.a., poprzez błędne uznanie przez organ II instancji, że skarżącym nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu wznowieniowym, gdyż nie byli oni właścicielami nieruchomości, stanowiącej działki nr ew. [...] oraz nr ew. [...] w dacie wydania decyzji Starosty [...] z [...] sierpnia 2014 r. Nr [...], a w konsekwencji uznanie, że nie jest możliwe wznowienie postępowania, podczas gdy w przypadku przeniesienia własności nieruchomości stroną postępowania administracyjnego, związanego z ochroną prawa własności, powinien być nabywca tego prawa, a gdy zbycie nieruchomości nastąpiło po zakończeniu postępowania administracyjnego, uprawnionym do udziału w postępowaniu o wznowienie postępowaniu jest nowy właściciel nieruchomości;
e) art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez pominiecie przez organ wniosku o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadków: M F i P K, w sytuacji, gdy okoliczności, na którą zeznania te zostały powołane miały znaczenie dla rozpoznania przedmiotowej sprawy, a w konsekwencji całkowicie bezpodstawne uznanie przez organ II instancji, że realizacja inwestycji nie pozbawi nieruchomości skarżących dostępu do drogi publicznej;
f) art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a., w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez całkowite pominięcie przez organy I i II przedstawionych przez stroną dowodów z dokumentów w postaci:
– zarządzenia nr [...] Starosty [...] z [...] kwietnia 2019 r., w sprawie obciążenia służebnością gruntową nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa, położonej w obrębie [...] , gm. [...], oznaczonej jako działka [...] wraz z Protokołem uzgodnień i szkicem sytuacyjnym;
decyzji Starosty [...] z [...] czerwca 2017 r. o pozwoleniu na budowę;
– decyzji Starosty [...] z [...] lipca 2018 r. Nr [...] o zmianie pozwolenia na budowę,
w sytuacji, gdy dokumenty te zostały powołane przez stronę w celu wykazania okoliczności mającej kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy tj. okoliczności, że realizacja inwestycji pozbawi nieruchomości skarżących dostępu do drogi publicznej, do której to drogi dostęp zagwarantował skarżącym sam organ I instancji;
g) art. 8 § 1 i § 2 k.p.a., poprzez dopuszczenie do pozostawania w obrocie prawnym sprzecznych rozstrzygnięć organów administracji publicznej, co do możliwości korzystania przez skarżących z przejazdu kolejowego do ul. [...], a w konsekwencji rażące naruszenie zaufania uczestników postępowania administracyjnego do organów publicznych;
h) art. 11 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez brak przedstawienia przez organ II instancji podstaw prawnych rozstrzygnięcia zawartego w decyzji oraz brak właściwego uzasadnienia faktycznego decyzji przez organ.
2) naruszenie prawa materialnego, tj.:
a) art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego w zw. z art. 3 pkt Prawa budowlanego w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowalnego w zw. z art. 140 k.c., w zw. z art. 145 § 1 - § 3 k.c., poprzez wadliwe określenie stron postępowania, zakończonego wydaniem decyzji z [...] sierpnia 2014 r. oraz wadliwe określenie stron postępowania wznowieniowego, w tym w szczególności poprzez nieustalenie, że działki nr ew. [...] i [...] znajdują się w zakresie obszaru oddziaływania planowanej inwestycji, a w konsekwencji:
błędne uznanie, że skarżący, jak również ich poprzednicy prawni: M F i P K nie byli stronami postępowania zakończonego wydaniem decyzji z [...] sierpnia 2014 r., podczas gdy działki te znajdują się w obszarze oddziaływania przedmiotowej inwestycji, a to ze względu na brzmienie przepisów prawa materialnego: art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego i art. 140 k.c. w zw. z art. 145 § 1 - § 3 k.c.
W obszernym uzasadnieniu skargi skarżący przedstawili stanowisko na poparcie podniesionych zarzutów.
Wobec powyższego, skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Na podstawie art. 106 § 3 p.p.s.a., wnieśli również o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów wskazanych w skardze, na okoliczność, że realizacja inwestycji pozbawi nieruchomości skarżących dostępu do drogi publicznej (ul. [...] ), do której to drogi dostęp zagwarantował skarżącym sam organ I instancji.
W odpowiedzi na skargę, Wojewoda [...] podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko i wniósł o jej oddalenie.
Zarządzeniem z 25 marca 2021 r. Sąd dopuścił wnioski dowodowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd bada, czy organ administracji, orzekając w sprawie, nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie zaś z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej: "p.p.s.a.") sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57 a.
Na wstępie należy wskazać (na co zwracał uwagę także organ odwoławczy), że postępowanie wznowieniowe służy kontroli prawidłowości decyzji ostatecznej i składa się z dwóch podstawowych etapów. Pierwszy obejmuje jedynie badanie formalnoprawnej dopuszczalności wznowienia postępowania administracyjnego. Złożenie wniosku o wznowienie postępowania powinno zakończyć się wydaniem rozstrzygnięcia przewidzianym w art. 149 § 1 lub § 3 k.p.a. Jeżeli wstępna weryfikacja tego wniosku pozwala na przyjęcie przez organ stanowiska o dopuszczalności wznowienia organ ten wydaje postanowienie wznawiające postępowanie, natomiast odmowa wznowienia postępowania następuje w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Dopiero po przeprowadzeniu wstępnego zbadania dopuszczalności wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną i wydaniu odpowiedniego postanowienia wszczynającego to nadzwyczajne postępowanie, możliwe jest właściwe, merytoryczne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją ostateczną - z zatem przejście do badania, czy rzeczywiście doszło do zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 k.p.a. i czy ma to ewentualnie wpływ na kształt ostatecznej decyzji. To właściwe postępowanie może - stosownie do treści art. 151 k.p.a. - zakończyć się albo wydaniem decyzji, w której organ odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a albo uchyleniem decyzji dotychczasowej na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a i wydaniem nowej decyzji rozstrzygającej o istocie sprawy. Organ może także w przypadku, gdy w wyniku wznowienia postępowania nie można uchylić decyzji na skutek okoliczności, o których mowa w art. 146 k.p.a. ograniczyć się do stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa oraz wskazania okoliczności, z powodu których nie uchylił tej decyzji (art. 151 § 2 k.p.a.). Przede wszystkim jednak – jak wskazano wyżej – organ zobowiązany jest dokonać wstępnej oceny dopuszczalności wznowienia postępowania. Organ przede wszystkim powinien mieć na uwadze treść art. 148 § 1 k.p.a., zgodnie z którym podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Z utrwalonego orzecznictwa sądów administracyjnych wynika, że bieg tego terminu rozpoczyna się w dniu, w którym strona uzyskała informacje pozwalające zidentyfikować decyzję w stopniu pozwalającym na sformułowanie żądania o wznowienie postępowania. Jednocześnie organ administracji publicznej nie jest zwolniony od przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie ustalenia tej okoliczności. Organ administracji obowiązany jest bowiem z urzędu badać zachowanie terminu, gdyż wszczęcie postępowania wznowieniowego na wniosek strony, mimo uchybienia terminu, stanowi rażące naruszenie prawa godzące w zasadę trwałości decyzji administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 12 lipca 2017 r., sygn. akt II OSK 2244/16, dostępny w CBOSA na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Jednakże w przypadku wszczęcia postępowania i ustalenia na dalszym jego etapie, iż uchybiono terminowi do złożenia wniosku, koniecznym jest jego umorzenie.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy wskazać należy, że w postanowieniu z [...] maja 2019 r. wznawiającym postępowanie w przedmiotowej sprawie Starosta stwierdził, że skarżący składając wniosek o wznowienie w dniu 8 marca 2019 r. (za pośrednictwem operatora pocztowego) dochowali ustawowego terminu do jego złożenia albowiem nie upłynął miesiąc od dnia 11 lutego 2019 r., w którym to dniu dowiedzieli się o decyzji z [...] sierpnia 2014 r. - na skutek doręczenia odpowiedzi Starostwa Powiatowego w [...] w związku ze skierowanym do organu wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej. Przedmiot zachowania przez skarżących terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania nie był już więc przedmiotem analizy przez organ I instancji, który w zaskarżonej decyzji poprzestał na przytoczeniu ww. postanowienia z [...] maja 2019 r.
Nie oznacza to jednak, w ocenie Sądu, że z obowiązku tego został zwolniony organ odwoławczy. Tymczasem, Wojewoda [...] na stronie 3 decyzji z [...]sierpnia 2020 r. wskazał jedynie, że wnioskodawcy E J i M J wnieśli wniosek z zachowaniem terminu przewidzianego w art. 148 § 2 k.p.a. Kwestia ta nie podlegała ocenie organu odwoławczego, pomimo że stanowiła jeden z argumentów stanowiska Elektrowni S.A. do odwołania skarżących. Spółka podniosła, że wniosek był spóźniony ponieważ termin do jego wniesienia upłynął najpóźniej wraz z dniem 25 lutego 2019 r., podczas gdy ten został nadany dnia 8 marca 2019 r. W dacie 25 lutego 2019 r. wnioskodawcy wnieśli bowiem o udostępnienie informacji publicznej "dotyczącej prowadzenia jakichkolwiek inwestycji budowlanych w obszarze oddziaływania na nieruchomości stanowiącej naszą własność ze szczególnym uwzględnieniem budowy nowego i przebudowy istniejącego układu infrastruktury kolejowej dla obsługi Elektrowni [...] , a w tym zakresie w szczególności informacji dotyczących postępowania w sprawie [...]". Pod tym ostatnim znakiem została zaś wydana decyzja z [...] sierpnia 2014 r., co do której wszczęto postępowanie. W konsekwencji, zdaniem Sądu, organ odwoławczy powinien jednoznacznie wypowiedzieć się w tej materii a nie tylko poprzestać na stwierdzeniu, że termin został zachowany.
Dalej należy wskazać, że przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., może stanowić podstawę do uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy powołuje się na nią podmiot uprawniony do skorzystania z tej przesłanki, to jest ten, który bez własnej winy nie został dopuszczony do udziału w postępowaniu, ewentualnie następca prawny takiego podmiotu. Inne podmioty nie mogą powoływać się na tę okoliczność.
Z akt sprawy wynika, że inwestycja opisana w decyzji Starosty z [...] sierpnia 2014 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę nie obejmowała działek poprzedników prawnych skarżących, tj. działki nr ew. [...]oznaczenie nr [...]- stanowiącej własność M F oraz działki ew. nr [...]- stanowiącej własność P K. Jak wskazały organy obu instancji nie istniały bowiem żadne przepisy, wprowadzające związane z planowaną inwestycją ograniczenia w zagospodarowaniu nieruchomości poprzedników prawnych wnioskodawców.
Z aktów notarialnych dotyczących umowy sprzedaży ww. nieruchomości z [...]marca 2016 r. oraz [...]maja 2016 r. wynika, że działka nr ew. [...]posiada dostęp do drogi publicznej, zaś przez działkę nr ew. [...]planowany jest przebieg drogi oznaczonej w planie miejscowym symbolem KGP.
Z materiału dokumentacyjnego wynika także, że zarządzeniem z dnia [...]kwietnia 2019 r., nr [...] Starosta [...]obciążył nieruchomość gruntową stanowiąca własność Skarbu Państwa, położoną na terenie obrębu [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działka nr [...] (KW [...]), ograniczonym prawem rzeczowym, na czas nieoznaczony, na rzecz każdoczesnego właściciela nieruchomości sąsiedniej, oznaczonej w ewidencji gruntów obręb [...], gmina [...]jako działka nr ew. [...]o powierzchni 0,9889 ha. Jak wskazano wyżej działka nr ew. [...]stanowi własność wnioskodawców. Ze szkicu służebności drogi koniecznej wynika, że służebność drogi ustanowiona na rzecz wnioskodawców, biegnąca przez działkę nr ew. [...]prowadzi wprost do przejazdu kolejowego w km 2,135, prowadzącego do ul. [...]. Przejazd ten, w ramach zamierzenia inwestycyjnego wynikającego z decyzji Starosty z 2014 r. przewidziano zaś do likwidacji.
Dalej materiał dokumentacyjny wskazuje, że w dniu [...] czerwca 2017 r. Starosta [...]decyzją znak: [...], zezwolił [...] Sp. Jawna na budowę budynku usługowo-biurowego z częścią warsztatową na działce nr ew. [...] i [...]w obrębie ewidencyjnym [...], gmina [...]. Decyzja ta w zakresie charakterystycznych parametrów budynku oraz projektu zagospodarowania terenu została zmieniona 19 lipca 2018 r.
Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę, zdaniem Sądu, rację ma niewątpliwie Spółka Elektrownia [...], że przesłanki wznowienia postępowania administracyjnego bada się wedle stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dniu wydania kwestionowanej decyzji (w tym przypadku decyzji Starosty z [...] sierpnia 2014 r.). Nie zwalnia to więc organu administracji z oceny, czy w 2014 r. w dacie wydawania decyzji działki poprzedników prawnych skarżących leżały w obszarze oddziaływania inwestycji. Samo bowiem stwierdzenie Wojewody z powołaniem się, że nie stanowiły ich własności oraz, że tak nie jest – trudno uznać za przekonywujące. Przede wszystkim analizie powinna podlegać kwestia (biorąc pod uwagę art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego), czy poprzez roboty budowlane przewidziane decyzją z [...] sierpnia 2014 r. (likwidacja ww. zjazdu) działka poprzedników prawnych skarżących – nr ew. [...]będzie mieć dostęp do drogi publicznej.
W konsekwencji, zdaniem Sądu, Wojewoda nie wykazał należycie zasadności zastosowania przez organ I instancji art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. Rozważania na okoliczności wskazane wyżej w uzasadnieniu oraz konsekwencje z tego płynące powinny mieć odzwierciedlenie w stosownej decyzji administracyjnej, o treści której na obecnym etapie postępowania Sąd nie przesądza.
W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z uwagi na mające wpływ na wynik sprawy naruszenie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z ar. 7, 8, 11, 77 § 1, art. 107 § 3 k.p.a. oraz w związku z art. 28 k.p.a. i art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uchylił zaskarżoną decyzję.
O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 2 p.p.s.a.
Ponownie rozpoznając sprawę, organ odwoławczy uwzględni powyższe.

Nie znalazłeś odpowiedzi?

Zadaj pytanie naszemu agentowi AI — przeszuka orzecznictwo i przepisy za Ciebie.

Rozpocznij analizę