VII SA/Wa 1839/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWSA w Warszawie uchylił decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w części odmawiającej pozwolenia na montaż paneli fotowoltaicznych na dachu skrzydła południowego zabytkowego hotelu, uznając, że nie narusza to istotnych wartości zabytkowych układu urbanistycznego.
Spółka M. Sp.j. złożyła skargę na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego, która utrzymała w mocy decyzję Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków odmawiającą pozwolenia na montaż paneli fotowoltaicznych na dachu skrzydła południowego zabytkowego hotelu. Skarżący argumentował, że instalacja nie wpłynie negatywnie na układ urbanistyczny i że inne budynki w okolicy posiadają podobne instalacje. WSA w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję w tej części, uznając, że organy nie wykazały w sposób przekonujący negatywnego wpływu paneli na zabytkowe wartości układu urbanistycznego, zwłaszcza biorąc pod uwagę wcześniejsze przebudowy budynku i zapisy planu miejscowego dopuszczające współczesne rozwiązania.
Spółka M. Sp.j. z siedzibą w O. wniosła o pozwolenie na montaż paneli fotowoltaicznych na dachu zabytkowego hotelu. Wojewódzki Konserwator Zabytków (WKZ) umorzył postępowanie w części dotyczącej urządzeń wewnętrznych, udzielił pozwolenia na montaż paneli na dachach skrzydeł północnego i wschodniego oraz pomp ciepła na zewnątrz, ale odmówił pozwolenia na montaż paneli na dachu skrzydła południowego, uznając, że wpłynie to negatywnie na zabytkowy układ urbanistyczny miasta S. Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego (MKiDN) utrzymał tę decyzję w mocy. Skarżąca spółka wniosła skargę do WSA w Warszawie, zarzucając naruszenie przepisów prawa, nierówne traktowanie oraz błędne uznanie budynku za zabytek w rozumieniu ustawy. WSA w Warszawie uznał skargę za zasadną w części dotyczącej odmowy pozwolenia na montaż paneli na dachu skrzydła południowego. Sąd stwierdził, że organy nie wykazały w sposób przekonujący, iż planowana instalacja negatywnie wpłynie na zabytkowe wartości układu urbanistycznego. Podkreślono, że budynek był już znacznie przebudowywany, a zapisy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dopuszczają łączenie elementów zabytkowych ze współczesnymi rozwiązaniami architektonicznymi oraz stosowanie systemów proekologicznych. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję w części odmawiającej pozwolenia na montaż paneli na dachu skrzydła południowego, nakazując ponowne rozpatrzenie sprawy i udzielenie pozwolenia. W pozostałym zakresie skargę oddalono.
Asystent AI do analizy prawnej
Przeanalizuj tę sprawę w kontekście orzecznictwa, przepisów i doktryny. Uzyskaj pogłębioną analizę, projekt pisma lub odpowiedź na pytanie prawne.
Zagadnienia prawne (3)
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli nie wykazano w sposób przekonujący negatywnego wpływu na zabytkowe wartości układu urbanistycznego, zwłaszcza biorąc pod uwagę wcześniejsze przebudowy budynku i zapisy planu miejscowego dopuszczające współczesne rozwiązania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób przekonujący, że montaż paneli na dachu skrzydła południowego negatywnie wpłynie na zabytkowe wartości układu urbanistycznego. Podkreślono, że budynek był już znacznie przebudowywany, a plan miejscowy dopuszcza współczesne rozwiązania i systemy proekologiczne. Odmowa pozwolenia była nieprzekonująca, zwłaszcza w kontekście zgody na montaż paneli na innych skrzydłach dachu.
Rozstrzygnięcie
Decyzja
uchylono_decyzję
Przepisy (17)
Główne
p.p.s.a. art. 145 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia zaskarżonej decyzji z powodu naruszenia prawa.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do uchylenia decyzji organu I instancji.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa do oddalenia skargi, jeśli nie ma podstaw do jej uwzględnienia.
u.o.z. art. 36 § 1 pkt 10
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga umieszczanie na zabytku wpisanym do rejestru urządzeń technicznych.
Pomocnicze
u.o.z. art. 3 § 1
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Definicja zabytku.
u.o.z. art. 3 § 13
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Definicja historycznego zespołu budowlanego.
u.o.z. art. 3 § 12
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Definicja historycznego układu urbanistycznego.
u.o.z. art. 140
Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami
Zachowanie ważności decyzji wydanych na podstawie poprzedniej ustawy o ochronie dóbr kultury.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
k.p.a. art. 8
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada równego traktowania stron.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Utrzymanie w mocy decyzji organu pierwszej instancji.
Ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury art. 4
Podstawa wpisu do rejestru zabytków.
Ustawa z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury art. 14 § 1
Podstawa wpisu do rejestru zabytków.
u.p.z.p. art. 2 § 16b
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Definicja urządzeń technicznych.
u.p.z.p. art. 2 § 16c
Ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym
Definicja urządzeń reklamowych.
p.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Niezwiązanie sądu granicami skargi.
p.p.s.a. art. 210 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Brak orzekania o kosztach w przypadku braku wniosku.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Organy nie wykazały w sposób przekonujący negatywnego wpływu montażu paneli fotowoltaicznych na dachu skrzydła południowego na zabytkowe wartości układu urbanistycznego. Budynek był już znacznie przebudowywany, co zmniejsza jego pierwotną wartość historyczną w kontekście układu urbanistycznego. Miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszcza współczesne rozwiązania architektoniczne i systemy proekologiczne. Odmowa pozwolenia była niekonsekwentna w stosunku do zgody na montaż paneli na innych skrzydłach dachu. Widoczność paneli z dalszych perspektyw nie musi automatycznie oznaczać negatywnego wpływu na układ urbanistyczny, zwłaszcza przy zastosowaniu odpowiedniej kolorystyki i uwzględnieniu bryły budynku.
Odrzucone argumenty
Montaż paneli fotowoltaicznych na dachu skrzydła południowego, widocznego z dalszych perspektyw, negatywnie wpłynie na eksponowanie zabudowy tworzącej zabytkowy układ przestrzenny i pogorszy charakter ukształtowanego historycznie krajobrazu kulturowego. Wykonanie wnioskowanych prac byłoby niezgodne z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który ustala wymóg zachowania zasad kompozycji w elewacjach frontowych oraz widocznych z ciągów komunikacyjnych.
Godne uwagi sformułowania
nie zostało w sprawie wykazane, że wykonanie wnioskowanych robót zmieni relacje przestrzenne zabytkowego układu. Twierdzenie o chaosie wizualnym pomija formę urządzenia, którym nie będzie agresywna, przyciągająca wzrok reklama zasłaniająca historyczną elewację budynku, ale panele fotowoltaiczne o kolorystyce zbliżonej do kolorystyki połci dachowej. nowoczesnych technologii ukierunkowanych na realizowanie celów proekologicznych nie tylko nie należy traktować jako zagrożenia dla substancji zabytkowej, ale wręcz należy uznawać je jako narzędzie długofalowo służące jej ochronie przed niszczeniem.
Skład orzekający
Aneta Żak
sprawozdawca
Bogusław Cieśla
przewodniczący
Jolanta Augustyniak-Pęczkowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ochrony zabytków w kontekście montażu paneli fotowoltaicznych na obiektach zabytkowych lub w zabytkowych układach urbanistycznych, wyważanie interesu ochrony zabytków z potrzebami rozwoju energetyki odnawialnej, znaczenie miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego w ograniczaniu uznania administracyjnego konserwatora zabytków."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji ochrony układu urbanistycznego, a nie tylko pojedynczego budynku wpisanego do rejestru. Konkretne zapisy planu miejscowego mogą mieć kluczowe znaczenie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy konfliktu między ochroną dziedzictwa kulturowego a rozwojem nowoczesnych technologii (OZE), co jest aktualnym tematem. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w takich sytuacjach.
“Panele fotowoltaiczne na zabytkowym hotelu: Sąd uchyla zakaz konserwatora, wskazując na potrzebę równowagi między ochroną przeszłości a zieloną energią.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka ponad 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginał, niezmienionyVII SA/Wa 1839/23 - Wyrok WSA w Warszawie Data orzeczenia 2023-10-24 orzeczenie prawomocne Data wpływu 2023-08-01 Sąd Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Sędziowie Aneta Żak /sprawozdawca/ Bogusław Cieśla /przewodniczący/ Jolanta Augustyniak-Pęczkowska Symbol z opisem 6365 Inne zezwolenia, zgody i nakazy z zakresu ochrony zabytków Hasła tematyczne Zabytki Skarżony organ Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego Treść wyniku Uchylono zaskarżoną decyzję w części Powołane przepisy Dz.U. 2023 poz 1634 art. 145 par. 1 pkt 1 lit. a w zw. z art. 135, art. 151 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j. Dz.U. 2022 poz 840 art. 36 ust. 1 pkt 10 Ustawa z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j.) Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędziowie sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, asesor WSA Aneta Żak (spr.), Protokolant specjalista Sylwia Rosińska-Czaykowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 października 2023 r. sprawy ze skargi M. Sp.j. z siedzibą w O. na decyzję Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 16 maja 2023 r. znak DOZ-OAiK.650.23.2023.BS w przedmiocie umorzenia postępowania i udzielenia pozwolenia na wykonanie prac I. uchyla zaskarżoną decyzję w części w jakiej utrzymuje w mocy pkt III decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 25 listopada 2022 r. nr 2238/2022; II. uchyla pkt III decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z dnia 25 listopada 2022 r. nr 2238/2022; III. oddala skargę w pozostałej części. Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z 16 maja 2023 r. znak: DOZ-OAiK.650.23.2023.BS Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego, po rozpatrzeniu odwołania spółki M. sp. j. z siedzibą w O., na podstawie art. 7 pkt 1, art. 36 ust. 1 pkt 10, art. 89 pkt 1 i art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 840), dalej jako: u.o.z., oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000), dalej jako: k.p.a., utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków z [...] listopada 2022 r. nr [...]w przedmiocie pozwolenia na montaż urządzeń technicznych. Decyzja ta została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym. M. sp. j. z siedzibą w O. (dalej także jako: skarżący lub inwestor) zwróciła się do [...] Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków (dalej jako: [...]WKZ) z wnioskiem o wydanie pozwolenia na montaż paneli fotowoltaicznych na dachu budynku Hotelu [...] przy ul. [...] w S. oraz na montaż urządzeń sterujących wewnątrz tego budynku i zamontowanie pomp ciepła z jednostkami wewnątrz i zewnątrz obiektu. [...]WKZ decyzją z [...] listopada 2022 r. nr [...], działając na podstawie art. 89 pkt 2, art. 91 ust. 4 pkt 4, art. 92 ust. 6, art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z. w związku z § 13 rozporządzenia Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego z dnia 2 sierpnia 2018 r. w sprawie prowadzenia prac konserwatorskich, prac restauratorskich i badań konserwatorskich przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków albo na Listę Skarbów Dziedzictwa oraz robót budowlanych, badań architektonicznych i innych działań przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków, a także badań archeologicznych i poszukiwań zabytków (Dz. U. z 2021, poz. 81): I. umorzył postępowanie w części dotyczącej wykonania prac polegających na ułożeniu urządzeń sterujących wewnątrz budynku i zamontowaniu pomp ciepła z jednostkami wewnątrz ww. budynku, II. udzielił pozwolenia na zamontowanie pomp ciepła z jednostkami na zewnątrz ww. budynku, a także na ułożenie paneli fotowoltaicznych na dachu skrzydła północnego oraz wschodniego ww. budynku (elewacja dziedzińca wewnętrznego oraz boczna), zgodnie z zakresem i w sposób wskazany w załączniku nr 1 do wniosku i terminem ważności pozwolenia do 31.12.2023 r. oraz III. odmówił udzielenia pozwolenia na ułożenie paneli fotowoltaicznych na dachu skrzydła południowego tego budynku. [...]WKZ wyjaśnił, że jego kompetencje do orzekania w przedmiotowej sprawie wynikają z faktu, że budynek Hotelu [...] położony jest na terenie układu urbanistycznego miasta S., uznanego za zabytek decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w J. z [...].02.1980 r. pod numerem rejestru [...]. Ponadto, przedmiotowy budynek ujęty został w gminnej ewidencji zabytków zarządzeniem Burmistrza S. z [...] września 2017 r. oraz jest objęty zapisami § 6 pkt 10) i 11) uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenów w obszarze ulic [...] i [...] w S. (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2018 r. poz. [...]; dalej jako: m.p.z.p.). Przedmiotowy budynek jest przebudowanym i rozbudowanym zabytkowym obiektem (dawny Hotel [...]), który – jak wskazał organ – pomimo znacznej przebudowy zachował układ elewacji frontowej, wyeksponowanej od strony głównych ciągów komunikacyjnych. Budynek w wyniku przebudów uzyskał skrzydło północne, łączące obie części skrzydło wschodnie oraz stromy dach z lukarnami. [...]WKZ wyjaśnił, że z uwagi na to, iż przedmiotowy budynek nie jest indywidualnie wpisany do rejestru zabytków, prace, o których mowa we wniosku strony należy rozpatrywać pod względem ich wpływu na układ urbanistyczny miasta S. Mając zatem na uwadze, że montaż urządzeń sterujących i jednostek pomp ciepła wewnątrz budynku nie będzie wpływać na zachowanie układu urbanistycznego, organ umorzył postępowanie w tym zakresie jako bezprzedmiotowe. Odnośnie do prac realizowanych w obrębie elewacji budynku, [...]WKZ stwierdził, że montaż współczesnych instalacji na elewacjach budynków kształtujących zabytkowy układ przestrzenny jest działaniem znacznie wpływającym na ekspozycję zabudowy i mocno zniekształcającym charakter przestrzeni miejskiej, przez co tolerowane są inwestycje zakładające lokalizację takich instalacji w obrębie nieeksponowanych elewacji budynków lub w sposób gwarantujący wypełnienie całej połaci dachu nie powodując powstawania dominujących technicznych elementów w przestrzeni połaci dachowej. [...]WKZ wyjaśnił następnie, że z uwagi na to, iż pompy ciepła na zewnątrz budynku mają być lokalizowane w głębi działki przy linii kolejowej, w miejscu ukrytym za zielenią wysoką i w obrębie komórek gospodarczych, a panele fotowoltaiczne na skrzydle wschodnim z racji ich usytuowania nie będą widoczne z ogólnodostępnych ciągów komunikacyjnych, udzielił pozwolenia na wykonanie powyższych robót. Panele fotowoltaiczne przewidziane do montażu na dachu skrzydła północnego, jak zauważył organ, mogą co prawda być widoczne z przestrzeni ulicy [...] na wysokości budynku [...]W Zdrowie, jednakże skrzydło to jest zlokalizowane w drugiej linii zabudowy w głębi działki, w większości ukryte za budynkiem głównym, a instalacja lokalizowana ma być za lukarnami co zminimalizuje ich ewentualną widoczność. Ze względu na powyższe, montaż paneli na tej części dachu organ konserwatorski również uznał za dopuszczalny. W odniesieniu zaś do instalacji fotowoltaicznej na dachu skrzydła południowego, wyeksponowanego od strony ulicy, której organ się sprzeciwił w punkcie III. swojego rozstrzygnięcia, [...]WKZ stwierdził, że z racji usytuowania tej części budynku na skrzyżowaniu ulic, na zakończeniu ulicy [...], będzie ona realnie widoczna z przyległych ciągów komunikacyjnych, przez co wpływać będzie bezpośrednio na eksponowanie zabudowy tworzącej zabytkowy układ przestrzenny i pogarszać charakter ukształtowanego historycznie krajobrazu kulturowego i tym samym pogarszać wartość zabytkową układu urbanistycznego. Ponadto, jak wyjaśnił organ, wykonanie wnioskowanych prac w powyżej wskazanym zakresie byłoby niezgodne również z zapisami § 6 pkt 11 ppkt a) m.p.z.p., który dla przedmiotowego budynku ustala wymóg zachowania zasad kompozycji w elewacjach frontowych oraz widocznych z przyległych ciągów komunikacyjnych. Zdaniem [...]WKZ, montaż systemowych paneli fotowoltaicznych rozmieszczonych chaotycznie w przestrzeni całego dachu widocznego z przyległych ciągów komunikacyjnych stanowiłby bezspornie o pogorszeniu kompozycji elewacji budynku. Ustosunkowując się do argumentacji inwestora, w ramach której podnosił on, że brak zezwolenia na montaż instalacji stanowi naruszenie zasady równości podmiotów wobec prawa w związku z istnieniem tego rodzaju instalacji na dachach innych budynków w S., co potwierdza przedłożona przez niego dokumentacja zdjęciowa, [...]WKZ podkreślił, że każda sprawa rozpatrywana jest indywidualnie, a ponadto, że bez wskazania danych umożliwiających identyfikację konkretnych działań inwestycyjnych organ nie ma możliwości weryfikacji, czy wskazane instalacje zostały wykonane na podstawie pozwolenia i zgodnie z nim. Niemniej organ stwierdził, że organy administracji mają prawo wyciągać wnioski z własnych nietrafnych orzeczeń i rewidować swoje stanowisko w celu jak najbardziej właściwego i adekwatnego sprawowania ochrony nad zabytkiem. Jak wyjaśnił [...]WKZ, ochrona ważnego interesu publicznego opiera się na konieczności ochrony zabytku nieruchomego potwierdzającego dzieje ludzi żyjących na tym terenie oraz tworzących i rozwijających S. poprzez budowanie niepowtarzalnych obiektów odzwierciedlających czasy, kiedy powstawały, niepowtarzalną wizję autora projektu z nawarstwieniami kultury tego regionu [...], z uwzględnieniem wydarzeń z następujących po sobie epok. Zadaniem systemu ochrony zabytków jest zaś ochrona nie tylko niematerialna, ale i materialna tj. utrzymanie obiektu w zakresie jak najbardziej zbliżonym pod kątem formy, kształtu, kolorystyki etc. do obiektu pierwotnego. Odwołanie od tej decyzji - w zakresie odmowy udzielenia pozwolenia na ułożenie paneli fotowoltaicznych na dachu skrzydła południowego budynku hotelu – złożyła M. sp. j. z siedzibą w O. podnosząc w nim zarzuty nierównego traktowanie strony względem innych podmiotów oraz brak podstaw do odmowy udzielenia wnioskowanego pozwolenia. W wyniku rozpoznania tego odwołania, zaskarżoną decyzją z 16 maja 2023 r. MKiDN utrzymał w mocy decyzję [...]WKZ. MKiDN zwrócił uwagę, że organ I instancji w komparycji zaskarżonego orzeczenia jako podstawę prawną swojej decyzji nieprawidłowo przywołał art. 36 ust. 1 pkt 1 u.o.z., który dotyczy pozwolenia na prowadzenie prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy zabytku wpisanym do rejestru zabytków (art. 36 ust. 1 pkt 1 ustawy), zamiast art. 36 ust. 1 pkt 10 u.o.z., w myśl którego, pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga umieszczanie na zabytku wpisanym do rejestru: urządzeń technicznych, tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych (...). W niniejszej sprawie zabytkiem jest układ urbanistyczny, jak i zespół zabudowy miasta S. Organ odwoławczy potwierdził, że budynek Hotelu [...] stanowi historyczny element zabudowy S., objętej ochroną konserwatorską zarówno jako układ urbanistyczny, jak i zespół zabudowy miasta S. Przedmiotowego budynku dotyczą ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, ustanawiające wymogi: zachowania głównej, historycznej części brył budynków, zachowania zasad kompozycji, układu osi oraz rozplanowania otworów okiennych i drzwiowych w elewacjach frontowych oraz widocznych z przyległych ciągów komunikacyjnych; zachowania wystroju elewacji, w szczególności elementów wykonanych w technice szachulcowej oraz stosowania tradycyjnych materiałów budowlanych przy remontach. Wskazane przez [...]WKZ powody odmowy udzielenia pozwolenia na montaż paneli fotowoltaicznych na dachu skrzydła południowego budynku organ odwoławczy uznał za przekonujące. Zdaniem MKiDN, organ I instancji zasadnie wyjaśnił, w jaki sposób realizacja wnioskowanego zamierzenie w tej części wpłynęłyby na wartości chronionego budynku i układu urbanistycznego, pomimo okoliczności, że panele zamontowane na frontowej połaci dachu omawianego budynku nie byłyby widoczne z poziomu ulicy [...], lecz z dalszych perspektyw. MKiDN wskazał, że uznał, iż montaż współczesnych elementów na dachu skrzydła południowego wpłynie negatywnie na wygląd budynku, który ma ogromny wpływ na odbiór wizualny i relacje przestrzenne zabytkowego układu urbanistycznego i zespołu zabudowy. Na powyższą ocenę wpływa zarówno ilość, jak i ekspozycja modułów fotowoltaicznych. Realizacja wnioskowanej inwestycji zauważalnie negatywnie wpłynie na ogląd zabytkowego obszaru poprzez wprowadzenie obcego stylistycznie elementu technicznego. W odniesieniu do stanowiska [...]WKZ dotyczącego oceny zgodności wniosku skarżącego z ustaleniami m.p.z.p. organ odwoławczy wskazał, że ustalone w miejscowym planie zasady i warunki ochrony zabytków nie wykluczają kontroli organu ochrony zabytków planowanego przedsięwzięcia z punktu widzenia podstawowej formy ochrony, jaką jest wpis do rejestru zabytków. Kontrola ta nie może jednak nakazywać innych warunków realizacji inwestycji, niż te, które jednoznacznie zostały dopuszczone w planie miejscowym. Organ ochrony zabytków może zatem odnieść się do tych elementów zamierzenia, które nie zostały uregulowane w planie, a które są istotne ze względu na skuteczność ochrony zachowanych wartości zabytkowych obszaru miasta S., zwłaszcza w sytuacji, gdyby zamierzenie naruszało istotne wartości zabytkowe, będące podstawą jego objęcia ochroną konserwatorską na podstawie decyzji wpisującej do rejestru zabytków, a zatem gdyby w wyniku realizacji inwestycji nastąpiło poważne naruszenie chronionego prawem interesu społecznego. Zdaniem Ministra, organ I instancji właściwie wyważył sporne w tej sprawie interesy i zapewnił równowagę pomiędzy dobrem społecznym, jakim jest zachowanie wartości historycznych obszaru miasta, a wymogami ekologicznymi, wynikającymi z potrzeb korzystania ze źródeł energii odnawialnej, co wynika z faktu, że konserwator pozwolił na realizację tych elementów zamierzenia, które nie spowodują negatywnych konsekwencji dla zachowania walorów historycznego obszaru, tj. na montaż paneli na dachu skrzydła północnego oraz wschodniego. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję MKiDN z 16 maja 2023 r. wniosła M. Sp.j. z siedzibą w O., zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji strona zarzuciła naruszenie: 1) art. 138 § 1 k.p.a. w zw. z art. 36 ust. 1 pkt 10 u.o.z. poprzez ich zastosowanie, a w konsekwencji bezpodstawne odmówienie udzielenia pozwolenia na wykonanie prac polegających na ułożeniu paneli fotowoltaicznych na dachu skrzydła południowego; 2) art. 3 ust. 1 u.o.z. poprzez uznanie, iż budynek Hotelu [...] jest zabytkiem w rozumieniu ww. przepisu prawa; 3) art. 8 k.p.a. poprzez nierówne traktowanie strony skarżącej względem innych podmiotów, wykorzystujących instalacje fotowoltaiczne na obszarze układu urbanistycznego miasta S. W oparciu o ww. zarzuty, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji [...]WKZ z 25 listopada 2022 r. w zakresie pkt. III tejże decyzji odnoszącego się do odmowy udzielenia pozwolenia na wykonanie prac polegających na ułożeniu paneli fotowoltaicznych na dachu skrzydła południowego budynku będącego przedmiotem ww. decyzji. W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że złożenie wniosku do [...]WKZ, który wszczął postępowanie w tej sprawie, miało miejsce w związku z modernizacją obiektu hotelarskiego. Zdaniem skarżącego, przywołany w treści decyzji art. 36 ust. 1 pkt 10 u.o.z. nie ma zastosowania w przedmiotowej sprawie, gdyż Hotel [...] nie jest zabytkiem w rozumieniu art. 3 ust. 1 u.o.z. W ocenie skarżącego, umożliwienie zrealizowania zamierzenia inwestycyjnego zgodnie ze złożonym do wniosku projektem — a więc na całym dachu, w żaden sposób nie wpływa negatywnie na zachowanie właściwej ekspozycji historycznej oraz nowej zabudowy i jej zasadniczych proporcji, jak i formy czy architektonicznego wyrazu. Skarżący podniósł, że panele jakie zamierza zamontować na dachu budynku, już choćby poprzez wybraną kolorystykę, będą mało widoczne. Mając na uwadze fakt, iż Spółka uzyskała pozwolenie na montaż paneli na dachu skrzydła północnego oraz wschodniego, wykonanie inwestycji na pozostałej części dachu wydaje się uzasadnione z uwagi na zachowanie jednolitej i spójnej kompozycji całej przestrzeni połaci dachowej. W ten sposób na całym dachu zachowany zostałby bowiem równy poziom połaci dachowej. Strona zaznaczyła, że budynek na dachu którego miałaby zostać zamontowana instalacja fotowoltaiczna składa się z czterech kondygnacji, co w znacznym stopniu minimalizuje widoczność paneli z perspektywy ulic znajdujących się w otoczeniu obiektu. Bryła budynku, dzięki swojemu położeniu na szczycie ulicy [...], która dochodzi do ulicy [...], jest widoczna z perspektywy dolnej co sprawia, że połacie dachu są praktycznie niewidoczne. W ocenie strony, zakwestionowane przez organy zamierzenie inwestycyjne w żaden sposób nie zaburza ładu przestrzennego, jak i nie ingeruje w sposób negatywny w substancję budynku lub wpływa negatywnie na zmianę wyglądu budynku posadowionego na terenie historycznego układu urbanistycznego. Uzasadniając zarzut wydania objętych skargą decyzji z naruszeniem art. 8 k.p.a. strona podniosła, że inne obiekty, w tym hotele i prywatne domy znajdujące się w S. (w obszarze historycznego układu urbanistycznego) są już wyposażone w instalacje fotowoltaiczne, czego dowodzą załączone do akt sprawy fotografie. Instalacje te są zamontowane, m.in., przy głównej ulicy [...], tj. [...] na obiekcie hotelarskim pod nazwą "[...]", czy też na obiekcie "[...]". Załączony przez stronę odwołującą do akt sprawy materiał dowodowy bezsprzecznie wskazuje również na inne obiekty wyposażone w instalację fotowoltaiczną, w tym np. pensjonaty, jak i prywatne domy mieszkalne. Instalacje zamontowane na ww. budynkach są znacznie bardziej eksponowane niż planowana inwestycja na budynku odwołującej. W takim stanie rzeczy odmowa wydania pozwolenia na montaż instalacji na części południowej dachu przedmiotowego budynku jest nie tylko niekonsekwentna, lecz ponadto nie znajduje uzasadnienia w świetle obowiązujących przepisów prawa oraz narusza treść art. 8 k.p.a. Zdaniem skarżącego, nie można zgodzić się z twierdzeniem [...]WKZ, że organ ten nie miał możliwości weryfikacji czy zrealizowane już inwestycje zostały wykonane za pozwoleniem organu lub zgodnie z treścią wydanego pozwolenia. Zdaniem strony, konserwator zabytków na każdym etapie powinien stać na straży poszanowania przepisów prawa i w przypadku stwierdzenia jakikolwiek nieprawidłowości w tym zakresie zobowiązany jest wszcząć stosowne postępowanie wyjaśniające i zmierzać do usunięcia wszelkich nieprawidłowości. Brak podjęcia kroków prawnych w tej kwestii jest jednoznaczny z akceptacją zmian w układzie urbanistycznym miasta. W takim stanie rzeczy, decyzja organu powinna uwzględniać stan faktyczny z chwili wydania rozstrzygnięcia, a strona postępowania może oczekiwać od organu konsekwencji w tym zakresie. W przeciwnym bowiem wypadku, decyzja o odmowie wydania pozwolenia na wykonanie prac określonych w pkt III decyzji jest nie tylko zupełnie niezrozumiała, ale również godzi w prawa i interesy strony postępowania. Strona podniosła ponadto, że zasadność montażu instalacji fotowoltaicznej potwierdza wykonany na jej zalecenie audyt energetyczny budynku, w którym uprawniony rzeczoznawca wskazał na ekonomiczne i ekologiczne aspekty nowych rozwiązań. Jak wynika z jego treści, szacowany roczny spadek emisji gazów cieplarnianych po modernizacji wynosi 64,84%, natomiast wzrost efektywności energetycznej budynku po modernizacji wynosi 86,15%. Powyższe dane wprost wskazują, iż wyposażenie budynku w nowoczesną instalację fotowoltaiczną będzie miało korzystne skutki dla mieszkańców S. oraz budynków znajdujących się w otoczeniu miejsca inwestycji. Dla konserwatora zabytków szczególnie istotne powinno być ekologiczne znaczenie planowanych rozwiązań, skutkujące zmniejszeniem zapotrzebowania na paliwo gazowe, a tym samym ograniczeniem emisji CO2, który wpływa na jakość powietrza, co ma ogromny wpływ na budynki i tereny zabytkowe znajdujące się pod nadzorem konserwatorskim. W odpowiedzi na skargę MKiDN wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Skarga podlega uwzględnieniu, gdyż sądowa kontrola objętych nią decyzji organów obu instancji doprowadziła do stwierdzenia wydania ich z naruszeniem prawa, tj. art. 36 ust. 1 pkt 10 u.o.z., które w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 259), dalej: p.p.s.a., skutkuje koniecznością ich uchylenia. Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji MKiDN, stanowi art. 36 ust. 1 pkt 10 u.o.z., zgodnie z którym pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków wymaga umieszczanie na zabytku wpisanym do rejestru: urządzeń technicznych, tablic reklamowych lub urządzeń reklamowych w rozumieniu art. 2 pkt 16b i 16c ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2022 r. poz. 503) oraz napisów, z zastrzeżeniem art. 12 ust. 1. Kompetencje organów ochrony konserwatorskiej do zastosowania tego przepisu na skutek rozpoznania wniosku strony z 14 września 2022 r. o wydanie pozwolenia na wykonanie prac ujętych w tym wniosku aktualizowały się z uwagi na to, że miały być one wykonane na budynku Hotelu [...], usytuowanym przy ul. [...] w S. Wbrew odmiennemu stanowisku strony skarżącej Sąd wskazuje, że realizowana w tej sprawie kompetencja organów wynikająca z art. 36 ust. 1 pkt 10 u.o.z. była o tyle uprawniona, że dotyczy nieruchomości objętej tzw. ochroną obszarową. Niesporne w sprawie jest to, że decyzją Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków w J. z [...].02.1980 r. pod numerem rejestru [...] do rejestru zabytków wpisano miejscowość S. Wpis ten nastąpił na podstawie art. 4 i art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury i o muzeach (Dz. U. Nr 10, poz. 48). W związku z tym wskazać należy, że na podstawie art. 140 u.o.z., decyzje ostateczne wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury (tytuł ustawy zmieniony z dniem 4 lutego 1997 r.) zachowują ważność. Oznacza to, że także wpis do rejestru zabytków, dokonany na podstawie ustawy o ochronie dóbr kultury, jest wpisem, o którym mowa w art. 36 ust. 1 u.o.z. Określając zakres tego wpisu, według definicji funkcjonujących w obecnie obowiązującej ustawie, zauważyć trzeba, że zgodnie z art. 5 pkt 1 ustawy o ochronie dóbr kultury i muzeach, pod względem rzeczowym przedmiotem ochrony mogły być dzieła budownictwa, urbanistyki i architektury, niezależnie od ich stanu zachowania, jak miast i osiedli, parki i ogrody dekoracyjne, cmentarze, budowle i ich wnętrza wraz z otoczeniem oraz zespoły budowlane o wartości architektonicznej, a także budowle mające znaczenie dla historii budownictwa. Jak stanowi art. 3 pkt 13 u.o.z., określenie historyczny zespół budowlany oznacza powiązaną przestrzennie grupę budynków wyodrębnioną ze względu na formę architektoniczną, styl, zastosowane materiały, funkcję, czas powstania lub związek z wydarzeniami historycznymi. Taki zespół budowlany może wchodzić w skład historycznego układu urbanistycznego, o którym mowa w art. 3 pkt 12 ustawy. W świetle art. 3 pkt 12 u.o.z., historyczny układ urbanistyczny to przestrzenne założenie miejskie zawierające zespoły budowlane, pojedyncze budynki i formy zaprojektowanej zieleni, rozmieszczone w układzie historycznych podziałów własnościowych i funkcjonalnych, w tym ulic lub sieci dróg. Objęcie ochroną konserwatorską układu urbanistycznego polega, m.in., na zachowaniu w niezmienionym kształcie parcelacji działek, rozplanowania placów, ulic i ich przebiegu, szerokości i przekroju, zachowaniu gabarytów zabudowy i zasadniczych proporcji wysokościowych kształtujących sylwetę całego zespołu, układu i wystroju elewacji poszczególnych budynków tworzących ten układ, a także relacji przestrzennych między zabudową a terenami zielonymi (por. wyrok NSA z 30 września 2020 r. II OSK 653/18). Z uwagi na to, że w decyzji o wpisie układu nie wymienia się poszczególnych obiektów, lecz granice tego układu, wpis obszarowy oznacza, że ochronie prawnej podlegają wszystkie znajdujące się na danym obszarze obiekty. Zatem fakt, że przedmiotem ochrony konserwatorskiej jest układ urbanistyczny, a nie pojedynczy budynek, nie oznacza, że budynek stanowiący element tego zespołu nie podlega ochronie konserwatorskiej (zob. wyrok NSA 8 czerwca 2013 r. II OSK 427/12). Mając na uwadze specyfikę wpisu obszarowego, przyjmuje się, że ochronie konserwatorskiej podlegają zewnętrzne cechy obiektu tworzące substancję zabytkową. W odniesieniu do powyższych uwag Sąd stwierdza, że o ile zasadnie w tej sprawie z tego względu organ I instancji umorzył postępowanie w zakresie, w jakim złożony do tego organu wniosek inwestora dotyczył prac wykonanych wewnątrz budynku usytuowanego na terenie objętym ochroną obszarową, o tyle, zdaniem składu orzekającego w tej sprawie, odmowa wydania pozwolenia na montaż paneli fotowoltaicznych na dachu skrzydła południowego obiektu nastąpiła w warunkach braku przekonującego wykazania przez organy, że akceptacja tego zamierzenia wiązać się będzie z negatywnym wpływem jego wykonania na zabytkowe wartości historycznego układu miasta S. Rozstrzygając, czy organy zasadnie uznały, że montaż paneli na skrzydle południowym dachu budynku przy ul. [...] obniży wartości obiektu zabytkowego jakim jest układ urbanistyczny S. Sąd zauważa, że o ile należy zgodzić się z [...]WKZ, że montaż współczesnych instalacji (najczęściej dotyczy to reklam) na elewacjach budynków kształtujących zabytkowy układ przestrzenny jest działaniem, co do zasady, wpływającym na ekspozycję zabudowy i zniekształcającym charakter przestrzeni miejskiej, to tyle podnieść należy, że w tym przypadku nie chodziło o prace montażowe na elewacji budynku, lecz na jego dachu. Zasadniczym powodem odmowy uwzględnienia w całości wniosku inwestora było zaś to, że panele fotowoltaiczne na dachu skrzydła południowego, z racji usytuowania tej części budynku na skrzyżowaniu ulic, na zakończeniu ulicy [...], będą realnie widoczne z przyległych ciągów komunikacyjnych, co wpływać będzie bezpośrednio na eksponowanie zabudowy tworzącej zabytkowy układ przestrzenny i pogarszać charakter ukształtowanego historycznie krajobrazu kulturowego i tym samym pogarszać wartość zabytkową układu urbanistycznego. Powyższy wniosek [...]WKZ Sąd uznaje za nieprzekonujący z punktu widzenia wymagań związanych z określeniem podstawy faktycznej rozstrzygnięcia w sposób zgodny z wymogami dotyczącymi decyzji wydawanej na zasadzie uznania administracyjnego. Należy bowiem zauważyć, że organ pozwolił na montaż paneli fotowoltaicznych na skrzydłach wschodnim i północnym, pomimo tego, że stwierdził, iż panele dachu na skrzydła północnego będą widoczne z ulicy [...]. Udzielenie zgody na ich montaż uzasadnił jednakże tym, że ich ewentualną widoczność zminimalizują lukarny oraz fakt, że skrzydło to jest ukryte za budynkiem głównym. Jednocześnie w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ I instancji przyznał, że panele zamontowane na połaci południowej "nie byłyby widoczne z poziomu ulicy [...]", ale będą widoczne "z dalszych perspektyw". Zauważyć więc trzeba, że nie jest więc sporne w sprawie, że z dalszych perspektyw wszystkie panele na dachu przedmiotowego budynku będą widoczne, co jednak nie stało na przeszkodzie udzieleniu zgody na ich montaż na pozostałych dwóch połaciach dachu. Zdaniem Sądu, stanowisko odmowne organu jest niewystarczająco uzasadnione również i z tego przyczyny, że nie wskazuje w sposób dostatecznie zindywidualizowany z jakich względów owa "widoczność" paneli na dachu skrzydła frontowego przełoży się na zniekształcenie historycznej kompozycji przestrzennej miasta. Mając na uwadze, że objęcie ochroną konserwatorską budynku Hotelu [...] podyktowane jest współzależnością pomiędzy jego cechami jako elementu układu urbanistycznego a wartością zabytkową całego układu urbanistycznego istotne jest w pierwszym rzędzie wskazanie wartości zabytkowych, dla jakich miejscowość S. została wpisana do rejestru zabytków. W tym zakresie [...]WKZ odwołał się do uzasadnienia decyzji wpisowej z [...] lutego 1980 r. i podał, że wskazano w nim, co następuje: "Miasto powstałe w związku z rozwojem hutnictwa szkła. Rozwój jego i przekształcenie w miejscowość o charakterze turystycznym nastąpiło w 2. poł. XIX w. Zabudowa mieszkalna usytuowana luźno wzdłuż głównej drogi, w typie willowym z przełomu XIX/XX w., drewniana, łączona z kamieniem. W części górnej miejscowości wyraźnie wykształcone centrum miejskie". Jednocześnie organ ten wskazał, że zabytkowy układ urbanistyczny S. wymaga ochrony jako potwierdzający dzieje ludzi żyjących na tym terenie oraz tworzących i rozwijających S. poprzez budowanie niepowtarzalnych obiektów odzwierciedlających czasy, kiedy powstawały, niepowtarzalną wizję autora projektu z nawarstwieniami kultury tego regionu [...], z uwzględnieniem wydarzeń z następujących po sobie epok. [...]WKZ podkreślił, że zadaniem systemu ochrony zabytków jest utrzymanie obiektu w zakresie jak najbardziej zbliżonym pod kątem formy, kształtu, kolorystyki etc. do obiektu pierwotnego. Powyższe założenie jest, w ocenie Sądu, z wszech miar słuszne, rzecz jednak w tym, że równocześnie akta sprawy i zawarty w nich materiał zdjęciowy potwierdzają wskazanie przez organ, że Hotel [...] w jego obecnym kształcie jest obiektem znacznie przebudowanym. Z akt sprawy wynika, że obecna postać tego obiektu znacząco odbiega od obiektu pierwotnego, a więc kształtującego historyczny krajobraz zabytkowej miejscowości. Zdaniem Sądu, okoliczność, że do budynku dobudowano dodatkowe piętra oraz zmieniono kształt dachu, który na skutek przebudowy z dachu płaskiego stał się dachem stromym z lukarnami jest jednoznaczne z tym, że w tym fragmencie zabytkowego układu urbanistycznego S. doszło już do istotnych zmian tego układu, w sposób uchwytny zmieniających jego historyczną kompozycję przestrzenną. Trudno w związku z tym zgodzić się z organami, że montaż na tychże przebudowanych elementach obiektu instalacji fotowoltaicznej, która wedle złożonego do organu wniosku z 14 września 2022 r. i jego załączników, "nie zmieni wymiarów dachu, panele nie będą wystawać poza jego wymiary. Elementy montażowe będą niewidoczne", jak to ujął organ I instancji - "mocno zniekształci charakter przestrzeni miejskiej" w związku z tym, że będzie ona widoczna "z dalszych perspektyw". Skarżący trafnie podnosi, że widoczność tą zminimalizuje użycie paneli w kolorystyce odpowiadającej kolorystyce dachu jak i okoliczność, że budynek posiada cztery kondygnacje, co w znacznym stopniu minimalizuje widoczność paneli z perspektywy ulic znajdujących się w otoczeniu obiektu. Bryła budynku, dzięki swojemu położeniu na szczycie ulicy [...], która dochodzi do ulicy [...], jest widoczna z perspektywy dolnej co sprawia, że połacie dachu są praktycznie niewidoczne. Jeśli zatem przyjąć za organem, że działania konserwatora zabytków ukierunkowane są na utrzymanie zabytku w zakresie jak najbardziej zbliżonym pod kątem formy, kształtu, kolorystyki do obiektu pierwotnego, to zdaniem Sądu, organ nie wykazał, że uwzględnienie wniosku inwestora w całości – w zakresie w jakim dotyczy on montażu paneli na skrzydle południowym – konkretnie w tym przypadku stoi w sprzeczności z powyższymi założeniami ochrony konserwatorskiej, gdyż doprowadzi do uchwytnego uszczerbku w zabytkowej substancji autentycznej. Nie można też pomijać, że [...]WKZ stwierdził zarazem, że tolerowane są inwestycje zakładające lokalizację inwestycji w sposób gwarantujący wypełnienie całej połaci dachu nie powodując powstania dominujących technicznie elementów w przestrzeni połaci dachowej. W ocenie Sądu, takie założenie nakazywałoby przyjąć, że wykonanie inwestycji na pozostałej części dachu, a nie tylko na skrzydle wschodnim i północnym, jest uzasadnione z uwagi na zachowanie jednolitej i spójnej kompozycji całej przestrzeni połaci dachowej. Stanowisko organu wskazujące na zasadność wypełnienia całej połaci dachu kłóci się zatem z rozstrzygnięciem dopuszczającym montaż paneli na dwóch z trzech skrzydeł dachu i zarazem odmową udzielenia pozwolenia na montaż na skrzydle południowym uzasadnioną tym, że montaż paneli rozmieszczonych chaotycznie w przestrzeni całego dachu stanowiłby "bezspornie o pogorszeniu kompozycji elewacji budynku". Konserwator zabytków w ramach uznania administracyjnego każdy przypadek powinien oceniać indywidualnie, uwzględniając całokształt okoliczności dotyczących danego zabytku (tu: układu zabytkowego), a podane przez organ przyczyny uzasadniające odmowę udzielenia pozwolenia konserwatorskiego powinny odnosić się do konkretnych elementów tego układu, które uznają uszczerbku. Nie budzi wątpliwości, że o ile na objęcie ochroną konserwatorską nie ma wpływu lokalizacja danego obiektu w ramach zabytkowego układu historycznego, to jednak uwzględnienia jego położenia, jak i miejsca wykonania wnioskowanych robót w postępowaniu prowadzonym w oparciu przepisy art. 36 ust. 1 u.o.z. konserwator zabytków nie może całkowicie pomijać. Słuszności tej tezy dowodzi inne potraktowanie przez konserwatora w rozważanym przypadku robót na połaciach północnej i wschodniej niż robót na południowej połaci dachu. Sąd zwraca uwagę na ten aspekt sprawy mając na uwadze, że budynek będący przedmiotem postępowania nie jest położony w górnej części miejscowości S. obejmującej centrum miejskie, o którym jest mowa w decyzji wpisowej z 1980 r., i nie stanowi też "zabudowy mieszkalnej usytuowanej luźno wzdłuż głównej drogi, w typie willowym z przełomu XIX/XX w., drewnianej, łączonej z kamieniem", której potrzebą ochrony kierował się organ wpisujący miasto S. do rejestru zabytków. Zdaniem Sądu, jeśli przyjąć, że obniżenie wartości zabytkowego obszaru może nastąpić na skutek robót budowlanych, które prowadzą do powstania nowej zabudowy lub zmiany zabudowy istniejącej, mogącej ze względu na swoją skalę lub umiejscowienie oddziaływać znacząco na układ przestrzenny tego fragmentu układu urbanistycznego, którego dany budynek pozostaje częścią, to w tej sprawie odmowa udzielenia pozwolenia konserwatorskiego powinna opierać się przede wszystkim na wykazaniu negatywnego wpływu efektu tych robót na zespół zabudowy wypoczynkowej istniejącej w bezpośrednim otoczeniu Hotelu [...]. Powyższy wniosek Sąd opiera na zauważeniu, że [...]WKZ w swojej decyzji wskazał bowiem, że przedmiotowy budynek "wraz z sąsiednimi obiektami domu wypoczynkowego Zdrowie przy ul. [...] i dawnego "[...]" przy ul. [...] tworzył charakterystyczny zespół zabudowy wypoczynkowej". Takiego wpływu organy jednakże nie stwierdziły, skoro rozstrzygnięcie odmowne oparły wyłącznie na twierdzeniu o niepożądanej widoczności dachu skrzydła południowego "z dalszych perspektyw". W aktach sprawy brak jest zaś materiału zdjęciowego, który pozwalałby zasadność powyższego stanowiska organu ocenić. Odnosząc się zaś do tych wniosków organów, jakie zostały przez nie powzięte w odniesieniu do dokonanych w tej sprawie ustaleń dotyczących ujęcia budynku przy ul. [...] w gminnej ewidencji zabytków oraz objęcia ich przepisami § 6 pkt 10) i 11) uchwały nr [...] Rady Miejskiej w S. z dnia [...] czerwca 2018 r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, należy wskazać, że jeśli chodzi o decyzje organów ochrony konserwatorskiej dotyczące obiektów, których zasady ochrony w ramach ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków ustala plan miejscowy, w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego trafnie, zdaniem Sądu w składzie orzekającym w tej sprawie, przyjmuje się, że zakres uznania administracyjnego w decyzji wydawanej na podstawie art. 36 ust. 1 u.o.z. doznaje istotnego ograniczenia przez szczegółowe uwarunkowania ochrony zabytku ujęte w planie miejscowym. Im bardziej ustalenia planu miejscowego są szczegółowe, tym bardziej zakres uprawnień organu przy wydawaniu decyzji na podstawie art. 36 ust. 1 u.o.z. jest ograniczony (zob. wyroki NSA z 14 kwietnia 2017 r. wydane w sprawach II OSK 451/16 oraz II OSK 2687/15). Mając na uwadze powyższe wskazać trzeba, że z akt sprawy wynika, iż wśród budynków wpisanych do gminnej ewidencji zabytków wymienionych w tabeli nr 3 ujętej w § 6 pkt 10 m.p.z.p., pod poz. 68 wpisano budynek usługowy przy ul. [...]. Szczegółowe ustalenia dotyczące obiektów ujętych w gminnej ewidencji zabytków, a więc i budynku przy ul. [...], zawierają postanowienia § 6 pkt 11 lit. a-g m.p.z.p. i z żadnego z przyjętych tamże przepisów, zdaniem Sądu, nie wynika umocowanie organów ochrony konserwatorskiej do sprzeciwienia się wykonaniu przez skarżącego robót, o których mowa w pkt III decyzji [...]WKZ. W § 6 pkt 11 m.p.z.p. prawodawca lokalny przyjął bowiem, że w odniesieniu do obiektów ujętych w gminnej ewidencji zabytków ustala się, m.in., wymóg zachowania głównej, historycznej części brył budynków, zachowania zasad kompozycji, układu osi oraz rozplanowania otworów okiennych i drzwiowych w elewacjach frontowych oraz widocznych z przeciwległych ciągów komunikacyjnych (§ 6 pkt 11 lit. a m.p.z.p.). Zdaniem Sądu, wbrew temu co przyjęły organy obu instancji w tej sprawie, brak jest uprawnionych podstaw do uznania, że zacytowany powyżej przepis m.p.z.p. sprzeciwia się montażu paneli fotowoltaicznych na skrzydle południowym dachu przedmiotowego budynku, gdyż bez wątpienia wykonanie tego rodzaju robót nie naruszy bryły budynku, zasad kompozycji, układu osi jak i nie dotyczy rozplanowania otworów okiennych i drzwiowych, o których mowa w ww. przepisie, tj. otworów okiennych i drzwiowych w elewacjach frontowych oraz widocznych z przeciwległych ciągów komunikacyjnych. Zauważyć trzeba, że w zakresie dachów w § 6 pkt 11 lit. c m.p.z.p. prawodawca lokalny ustalił jedynie wymóg zachowania lub odtworzenia cennych historycznie elementów ukształtowania budynków i elementów zdobniczych, takich jak m.in. zdobienia konstrukcji dachów i szczytów. Co istotne, w § 6 pkt 11 lit. f m.p.z.p. uchwałodawca dopuścił łączenie na obiektach wpisanych do gminnej ewidencji zabytków elementów zabytkowych ze współczesnymi rozwiązaniami architektonicznymi. Zdaniem Sądu, jeśli zatem przepisy prawa miejscowego nie sprzeciwiają się stosowaniu przy zabytkach wpisanych do gminnej ewidencji zabytków współczesnych rozwiązań architektonicznych, jako nowych stałych fragmentów architektury zabytkowej zastanej, nadających jej współczesny rys, to na zasadzie ad maiori ad minus nie można przyjąć, że zabraniają, co do zasady, montażu urządzeń technicznych, jako działań mniej inwazyjnych (łatwiej odwracalnych). Z tego względu argumentacja organów łącząca odmowę udzielenia pozwolenia na montaż paneli na skrzydle południowym z postanowieniami m.p.z.p. nie mogła zostać przez Sąd zaaprobowana. Za brakiem aprobaty dla stanowiska organów sprzeciwiającego się montażowi paneli fotowoltaicznych na dachu skrzydła południowego przemawia także dodatkowa okoliczność. W § 6 pkt 6 m.p.z.p. wskazano, że układ urbanistyczny miasta S, w tym cały obszar objęty planem podlega ochronie konserwatorskiej w związku z wpisem do rejestru zabytków decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 1980 r. Okoliczność ta nie stała jednakże na przeszkodzie przyjęciu w m.p.z.p., że na terenie objętym jego postanowieniami, stanowiącym zarazem, jak powyżej wskazano, w całości obszar objęty ochroną konserwatorską, energię dla celów grzewczych i technologicznych należy pozyskiwać z wykorzystaniem systemów proekologicznych (zob. § 5 pkt 1 m.p.z.p. ustalający zasady ochrony środowiska, przyrody i krajobrazu). Zdaniem Sądu, powyższą regulację postrzegać należy jako przejaw świadomości prawodawcy lokalnego co do tego, że z punktu widzenia potrzeby ochrony zabytków kwestie ochrony przyrody i krajobrazu nie są nieistotne, a nowoczesnych technologii ukierunkowanych na realizowanie celów proekologicznych nie tylko nie należy traktować jako zagrożenia dla substancji zabytkowej, ale wręcz należy uznawać je jako narzędzie długofalowo służące jej ochronie przed niszczeniem. Nie bez racji skarżący akcentuje stąd w skardze potrzebę uwzględnienia w ramach procesu wyważana interesu publicznego daleko sięgających skutków wyposażenia budynku w nowoczesną proekologiczną instalację, jako przyczyniającą się do ograniczenia emisji CO2. Racje te, zdaniem Sądu, są na tyle doniosłe, że nie może ich przeważyć stanowisko MKiDN powołującego się na wysoce oceny wniosek o "zauważalnie negatywnym wpływie na ogląd zabytkowego obszaru, poprzez wprowadzenie obcego stylistycznie elementu technicznego". Mieć trzeba bowiem na względzie, że m.p.z.p. nakazuje systemy proekologiczne stosować, a na "stylistykę" urządzeń technicznych inwestor wpływu nie ma. Podnoszona zaś przez stronę okoliczność, że liczne obiekty w ramach analizowanego układu urbanistycznego wyposażone są w te elementy techniczne dowodzi, że nie są one w tym obszarze "stylistycznie obce". Konkludując, w nawiązaniu do słusznego zapatrywania organu, że interwencja konserwatora zabytków jest uzasadniona, jeśli poddane jego ocenie zamierzenie łączy się z zagrożeniem naruszenia "istotnych wartości zabytkowych", "a zatem gdyby w wyniku realizacji inwestycji nastąpiło poważne naruszenie chronionego prawem interesu społecznego", Sąd wskazuje, że takiego naruszenia "istotnych wartości zabytkowych", jak i "poważnego" naruszenia chronionego prawem interesu publicznego tej sprawie nie stwierdził. Nie zostało w sprawie wykazane, że wykonanie wnioskowanych robót zmieni relacje przestrzenne zabytkowego układu. Twierdzenie o chaosie wizualnym pomija formę urządzenia, którym nie będzie agresywna, przyciągająca wzrok reklama zasłaniająca historyczną elewację budynku, ale panele fotowoltaiczne o kolorystyce zbliżonej do kolorystyki połci dachowej. Zauważyć trzeba, że m.p.z.p. w § 6 pkt 2 dotyczącym zasad ochrony dziedzictwa kulturowego i zabytków zakłada stosowanie pokryć dachów w kolorze czerwonym, brązowym szarym lub grafitowym. Prowadzi to do stwierdzenia na zasadzie wynikającej z art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634), dalej: p.p.s.a., że ponownie rozstrzygając sprawę w jej części dotyczącej odmowy udzielenia pozwolenia na ułożenie paneli fotowoltaicznych na dachu skrzydła południowego, organ I instancji powinien przedmiotowego pozwolenia inwestorowi udzielić. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 p.p.s.a., orzekł jak w punktach I i II sentencji niniejszego wyroku. Orzeczenie zawarte w punkcie III sentencji wyroku – oddalające skargę w pozostałym zakresie - podjęte zostało z uwzględnieniem okoliczności, że rozpoznawana skarga wskazuje, iż zaskarżono w niej rozstrzygnięcie MKiDN w całości. Pomimo tego, że zarazem skarga obejmuje żądanie uchylenia zaskarżonych rozstrzygnięć wyłącznie w zakresie, w jakim ich mocą odmówiono skarżącemu udzielenia pozwolenia na wykonanie robót montażowych na południowej połaci dachu, Sąd kontrolę zaskarżonych decyzji przeprowadził w całości, kierując się wiążącą sąd administracyjny I instancji zasadą niezwiązania tego sądu granicami skargi, wynikającą z przepisu art. 134 § 1 p.p.s.a. Zasada ta oznacza, że granice rozpoznania skargi nie pokrywają się z granicami zaskarżenia – te pierwsze są zawsze szersze od zakresu zaskarżenia. Granice rozpoznania sądu administracyjnego wyznaczone zostają przez granice sprawy administracyjnej, zaś zakres sprawy administracyjnej determinują właściwe, w każdej "sprawie" wymagające indywidualnego ustalenia, normy prawa materialnego, gdyż to one, w ostatecznym rezultacie wyznaczają nieprzekraczalne granice tożsamości sprawy administracyjnej, determinują treść rozstrzygnięcia zawartego w zaskarżonym akcie lub czynności i precyzują elementy pozwalające zidentyfikować skonkretyzowany w nich stosunek prawny (zob. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, red. T. Woś, Warszawa 2016, komentarz do art. 134, pkt 16-17 i powołane tam orzecznictwo). Kontrola działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem dokonywana jest przez sąd administracyjny I instancji w pełnym zakresie, co potwierdza dotychczasowe orzecznictwo sądowoadministracyjne, w którym wskazuje się, że skoro wojewódzki sąd administracyjny nie jest związany granicami zaskarżenia, to żadna część zaskarżonej decyzji nie korzysta z domniemania prawidłowości (zob. wyroki NSA: z 10 sierpnia 2020 r. I OSK 3288/19; z 28 kwietnia 2010 r. II OSK 728/09; z 18 lutego 2009 r. I GSK 450/08; z 13 kwietnia 2007 r., II GSK 384/06). Przeprowadzona na wskazanej podstawie prawnej kontrola objętego zaskarżoną decyzją rozstrzygnięcia MKiDN w zakresie, w jakim utrzymuje ono w mocy decyzję [...]WKZ umarzającą postępowanie w części (tj. rozstrzygnięcie zawarte w pkt I decyzji [...]WKZ) skutkowała uznaniem przez Sąd, że w tym zakresie zaskarżona decyzja nie narusza prawa w sposób powodujący konieczność jej uchylenia. Uchyleniu zaś rozstrzygnięcia o pozwoleniu na zamontowanie pomp ciepła z jednostkami na zewnątrz ww. budynku, a także na ułożenie paneli fotowoltaicznych na dachu skrzydła północnego oraz wschodniego, zawartego w pkt II decyzji organu I instancji i utrzymanemu w mocy zaskarżoną decyzją, na przeszkodzie stoi przepis art. 134 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Tego rodzaju naruszenia prawa przy wydaniu ww. rozstrzygnięcia Sąd zaś nie stwierdził. Z powołanych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę w pozostałej części oddalił, o czym orzekł jak w punkcie III sentencji wyroku. Sąd nie orzekł o kosztach postępowania, gdyż skarga nie zawiera wniosku w tym przedmiocie, stosownie do art. 210 § 1 p.p.s.a.
Potrzebujesz pomocy prawnej?
Asystent AI przeanalizuje Twoje pytanie w oparciu o orzecznictwo, przepisy i doktrynę — jak rozmowa z ekspertem.
Zadaj pytanie Asystentowi AI